(@) - Raf

Hasan Ali Toptaş'ın 1990-93 yılları arasında yazdığı, Yunus Nadi roman ödülünü kazandığı eseri. Türk edebiyatının en ilginç köy romanı desem abartmış olmam sanırım.. Hakkını vermek gerek, yazar baya özgün bir iş çıkarmış. Yer yer distopya yer yer varoluşsal hava sunuyor.…devamı

hanshiro 8 months ago

"Bir kent nasıl öldürülür göz göre göre ben inanmıyorum, kim ne derse desin. Sodom ve gomore efsanelerde kaldı, yaşanan bir başka tarih şimdi, şöyle bir dokunsak toprağa yalınayak, duyacağız belki tarihin akışını. Bahar da gecikebilir unutmayalım, böyle okuduk hayatın kitaplarından.…devamı

hanshiro 8 months ago

Black Sabbath'ın solisti ve metal türünün en önemli temsilcilerinden biri olan Ozzy Osbourne 76 yaşında vefat etti. Rest in peace..

hanshiro 8 months ago

Cadı

Hüseyin Rahmi Gürpınar

11 Gönderi

Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın 1912 yılında yayımladığı "Garaib faturası" külliyatının ikinci eseri. Hüseyin Rahmi tartışmasız büyük bir romancı. Bunu üçüncü kez anladım.. Gulyabani gibi toplumsal eleştirilerle dolu eserinden sonra Cadı'ya okumak, Gürpınar'ın mizahi üslubunun ve toplumsal hiciv yeteneğinin ne denli derin…devamıHüseyin Rahmi Gürpınar'ın 1912 yılında yayımladığı "Garaib faturası" külliyatının ikinci eseri. Hüseyin Rahmi tartışmasız büyük bir romancı. Bunu üçüncü kez anladım.. Gulyabani gibi toplumsal eleştirilerle dolu eserinden sonra Cadı'ya okumak, Gürpınar'ın mizahi üslubunun ve toplumsal hiciv yeteneğinin ne denli derin olduğunu bir kez daha kanıtlıyor. Yazar, geleneksel Türk evlerindeki o kendine özgü atmosferi, dedikoduların fısıltılarını ve batıl inançların sıradan bir olayı nasıl efsanevi boyutlara taşıdığını öyle gerçekçi bir dille resmediyor ki, kendinizi adeta o dönemin İstanbul'unda hissediyorsunuz. Yazar hiçbir şekilde cin ve cadı gibi metafizik söylentilere inanmadığını belirtmesine rağmen, "cadılık" gibi popüler bir temayı bu denli ustaca, mantık çerçevesinde ve çözüme odaklı bir şekilde işlemesi, Gürpınar'ın akılcı yazar kimliğinin adeta imzası niteliğindedir. Roman, yaşamının ikinci baharını yaşamak üzere yeni bir evliliğe adım atan Şükriye Hanım'ın etrafında örülü. Kendisini, geçmişi tuhaf söylentilerle dolu, ıssız bir köşkte bulur. Bu köşkte yaşanan ürpertici ve açıklanamaz olaylar, Şükriye Hanım'ın ve evin diğer sakinlerinin ruh halini derinden etkilemektedir. Yazar Gürpınar, bu "hortlak" vakalarını ele alırken, doğaüstü gibi görünen olayların ardındaki insan faktörünü, çıkarları ve korkuları öyle incelikle işlemiş ki, okur olarak her bir sayfasında gizemi çözme arayışına giriyoruz. Yazar, olayların "nasıl" değil, "neden" ortaya çıktığını, yani insan psikolojisinin ve toplumsal dinamiklerin bu tür inanışları nasıl beslediğini titizlikle açığa çıkarmaktadır. Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın anlatımındaki en büyük sihirlerinden biri: Dramı ve komediyi, gerilimi ve mizahı ustaca harmanlayarak okura karmaşık bir duygu yelpazesi sunabilmesidir. Böylesine güçlü bir yazara sahip olduğumuz için şanslıyız. Değeri ve kıymeti bilinmeli.

hanshiro 8 months ago

Daisy Miller

Henry James

2 Gönderi

Amerikan edebiyatının önemli klasikçileri arasında görülen Henry James'in 1878 yılında yayımladığı ilk eseri. Kitap, Cenevre'de karşılaşıp, Roma'da devam eden iki Amerikalı bireyin bir yıllık yaşantısını anlatıyor. Ancak konudan önce dikkat edilmesi gereken iki önemli unsur var; birincisi yazar James, Daisy…devamıAmerikan edebiyatının önemli klasikçileri arasında görülen Henry James'in 1878 yılında yayımladığı ilk eseri. Kitap, Cenevre'de karşılaşıp, Roma'da devam eden iki Amerikalı bireyin bir yıllık yaşantısını anlatıyor. Ancak konudan önce dikkat edilmesi gereken iki önemli unsur var; birincisi yazar James, Daisy Miller karakterini -özellikle dönemin toplum yapısına göre son derece rahat bir biçimde yaratmış. Bu durum bazı feminist görüşler tarafından eleştirilmiş. Kitabın sonsözündeki incelemeye göre James, sonradan bu eleştirinin (bizzat yakın arkadaşı da benzer bir eleştiride bulunmuş) haklılık içerdiğini ve sonraki baskılarda küçük değişiklikler yapmış. İkincisi ise kadınların, toplumsal normlara uyum sağlamasının temelindeki sebepler ve bu sebeplerin, bir erkek bakış açısından nasıl ve ne şekilde yorumlandığı (hakeza Kitapta tam olarak bu bakış açısı bulunuyor) üzerinde durulması gerekiyor. Daisy Miller istediği hayatı yaşayan (okurken sanki Amerika değilde daha otoriter bir toplumda yaşıyor sanıyorsunuz) canı istediğinde erkeklerle konuşabilen, gezebilen bir bireyken; karşısına çıkan erkek karakter "Frederick Winterbourne", Daisy'i eleştiren, bu rahatlığına rağmen ondan hoşlanan; normal şartlarda bu yönünü eleştirip uzaklaşacak biri iken sırf güzelliği sebebiyle görmezden gelen bir birey. Eserin ilk iki bölümünde Daisy'nin gerçekten rahat; yer yer abartıya kaçtığını görmemize rağmen (bu da üzerinde düşünülmesi gereken bir konu, zira ilk olarak neden? diye soruyor insan kendi kendine.) üçüncü ve dördüncü bölümlerde tersi bir durumla karşılaşıyoruz. Daisy'nin kusuru -kanımca- biz okurun (erkek kadın fark etmeksizin) gözünde abartılı ve kabuledilemez bir biçimde görülüyor. Ancak masumiyetin bir örneği olan bu karakteri neden o şekilde gördüğümüzü; bütün ideolojiler önünde sorgulamak gerekiyor. "Daisy gerçek anlamıyla masum bir kızdır, ama aynı zamanda cahil ve düşüncesizdir. Ya da bu yazıda pek çok görüşüne katıldığımız F. W. Dupree'nin de belirttiği gibi, "[Daisy] gönlünden geçeni yapar, çünkü başka türlü nasıl davranacağını bilmemektedir. Genel hedefleri belirsiz olduğu için bazen güçlü bir irade gösterir, bazen çekimser kalır." (Sayfa 128) İlk eseri olması sebebiyle gerek kendisiyle, gerek yarattığı karakterle ve gerekse de toplumla zıtlaşan Yazar, netice itibariyle derdini anlatabilmiş; ben ve benim gibi birçok insanı düşündürtmüştür. Kimileri bu anlam arayışına girmeyip doğrudan eleştirme gereği duymuş, kimileri ise beni gibi üzerinde kafa yormayı tercih etmiş. Amerikan edebiyatına giderek daha çok ağırlık veriyorum ve vermem gerektiğini de her okumamda anlıyorum. Yaklaşık 150 yıl önce yazılmasına rağmen bugün bunu okuyup üzerine düşüncelerimi yazabiliyorum. Edebiyatın ve Sanatın yüceliğine tapıyorum.

hanshiro 8 months ago

Tepe

Jean Giono

1 Gönderi

Fransız yazar Jean Giono'nun yazdığı 1929 yılında basılmış roman eseri. Kısa sürede okudum ancak beğenemedim. Yazar üzerinden genel olarak şöyle bir eleştiri yapacağım. Özellikle modern ve çağdaş edebiyatta çoğu yazarın yaptığı en büyük hata, "akıllarına gelen her konunun, her düşüncenin…devamı

hanshiro 8 months ago

Gazzeli Meryem

İbrahim Nasrallah

1 Gönderi

"Etrafımda çok kan var burada Yok bir damla su yanımda Babacığım her sağ ölü burada Yaşayan sadece ölüm burada Kaldırdık havayı ve bütün semavâtı Seslerine ve köpeklerin ulumalarına uyandığımızda Denize giden yolu bilen bir kuş kalmadı ufukta, batıya Ne de…devamı"Etrafımda çok kan var burada Yok bir damla su yanımda Babacığım her sağ ölü burada Yaşayan sadece ölüm burada Kaldırdık havayı ve bütün semavâtı Seslerine ve köpeklerin ulumalarına uyandığımızda Denize giden yolu bilen bir kuş kalmadı ufukta, batıya Ne de kurtuluşu Hayatın ya da ölümün manasını tefsir eden bir güneş kalmadı burada İsmi yok kabirlerin her cihetten çoğalan Bombalar ısırıyor insanları sevdikleriyle .... Ve hatta sükâttayken hepsi namazda "Köpekler içindeki köpekler" Kusura bakmayın ben ölüyüm Çok kurşun var burada ruhumu ve toprağımı dolduran, gölgemse ceset Söyledi babam benimle seda ve ebedi sükûn arasındaki mesafede bana "Köpekler içindeki köpekler" Ve öldü... Sanki babam kimse değildi Bacaklarım nerede? Sordum akşamdan önce Ellerim nerede? Kim doğurdu beni... Ve kim doğmadı? Hurma ağacımız ve çarşıya giden yol nerede? Hava nerede? Mahlukat nerede? Nereye gittiler? Kuşlar için sema yok burada, ne de bir sığınak mahlukata. Yetim sulara kıyı yok burada, ne de fırtınada kalmış gemilere bir liman. Zayıflatıyorum iki gündür bu hayatın prangalarını ve sanki unuttum bütün nahiyeleri Neden etrafımdaki ölümler daha sıcak geliyor bana Al ellerimi babacığım Al havamı biraz ve söyle bir cümle, sonra ölüm kıskanır ve inler ruh. Son bir kelâm et kardeşim şu küçük ceylana. Bir gözyaşı damlasıyım özlemde sana, özlüyorum seni özlediğim gibi Nasıl kapatayım gözlerini babacığım, karanlıkta dikmiş gözlerini son defa bakan bana İsterim beni göreni burada, babacığım, ölmüş de olsa Ölmedim ben. Biliyor musunuz bunu? Uyanık kalacağım ölene kadar, uyanık kalacağım bize aşikâr olana kadar Ya da sarıldık haykırışla karanlıkta Birden bırakırsın onu aniden daima yaptığın gibi “Köpekler içindeki köpekler" İki gündür bir başıma, kim bir dehliz açacak duvarda bana... Gecenin vahşetinde, Allah için, bir kapı Susamış, kuruyan bir ruh gibi. Yıktılar içinde bulunduğum evi başıma, senin ve onun başına Etrafımda çok kan var burada Yok bir damla su yanımda Babacığım her sağ ölü burada Yaşayan sadece ölüm burada." (Sayfa 23-24) Filistin asıllı Ürdünlü şair İbrahim Nasrallah tarafından yazılmış gazze temalı şiir eseri. Birçok Avrupa ülkesinde basılmış iyi bir eser. Ancak ilk kez çevir problemi yaşadım. Maalesef çevirmen arkadaş çok üstün körü geçmiş gibi. Arapçayı bilip ingilizce bilmemesine acayip şaşırdım. Sayfa 56'da "Palestine will be free" yi "Özgür Filistin" olarak çevirmiş. Ketebe Yayınlarına yakışmadı. Bundan bağımsız okumanızı tavsiye ederim. Belki büyük bir şair değil ama derdini anlatabilmiş.

hanshiro 8 months ago

Gulyabani

Hüseyin Rahmi Gürpınar

27 Gönderi

Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın bu kadar iyi bir romancı olduğunu bilmiyordum.. Yazarlıktan para kazanmasına şaşmamalı. Kuyrukluyıldız Altında Bir İzdivaç sonrası en çok okunan ikinci eseri Gulyabani'yi de okumak istedim ve bayıldım. Başyapıt niteliğinde bir roman. Gürpınar, Türk insanını müthiş bir gözlem…devamı

hanshiro 9 months ago

Basamaklar - Seçilmiş Şiirler

Hermann Hesse

1 Gönderi

"Acayip, bir sis içinde yürümek! Her çalı, her kaya yalnız başına, Hiçbir ağaç ötekini görmüyor. Herkes yalnız. Dostlarla dopdoluydu bana dünya, Hayat henüz aydınlıktı o zaman; Ama şimdi, sis çökerken Görünürde kimse yok. Hakikaten, hiç kimse bilge değil Eğer karanlığı…devamı"Acayip, bir sis içinde yürümek! Her çalı, her kaya yalnız başına, Hiçbir ağaç ötekini görmüyor. Herkes yalnız. Dostlarla dopdoluydu bana dünya, Hayat henüz aydınlıktı o zaman; Ama şimdi, sis çökerken Görünürde kimse yok. Hakikaten, hiç kimse bilge değil Eğer karanlığı tanımıyorsa Çaresizce ve sessizce kendini Başka herkesten ayıran. Acayip, bir sis içinde yürümek! Hayat yalnızlık demek. Hiçbir insan ötekini tanımaz, Herkes yalnız." (Sayfa 34) Hermann Hesse okumak nasıl bir duygu inanın tarif edemem ama o kadar çok keyif alıyorum ki.. Romanları, novellaları ve şiirleri ayrı birer lezzet. Ketebe Yayınları kendisinin 1897 ile 1962 yılları arasında yazdığı şiirlerinden bir derleme yapmış. "Ağaçlar" gibi yine kendi özgünlüğünü müthiş bir üslupla aktarmış. Hesse'yi çok seviyorum. Hala en sevdiğim yazardır. Sanırım bu hiç değişmeyecek..... Hoşuma giden bazı şiirler; "Bana hız veren, coşturan ne varsa Efsanevi gençlik çağından beri Uçucu ve rengarenk, darmadağın Zihnimi yoran, hulyalara salan, Bu sayfalarda gene göreceksin. Arzulanmış mı yoksa beyhude mi, Ciddi ciddi sorguya çekmeyelim Hoş karşıla şu eski şarkıları! Biz ki yaşlanmışız, bize mubahtır, Hem teselli verir geçmiş muhabbet, Binlerce misra ardında yeşeren Bir hayat, vaktiyle ne lezzetliydi. Bizden hesap sorulacaksa bir gün, Bu abesle niçin uğraştık diye, Daha kolay taşırız yükümüzü Bu gece havalanan pilotlardan, O zavallı ve kanlı ordulardan, Dünya beylerinden, büyüklerinden." (Sayfa 9) . . "Loşluğunda kuytuların Nice düşlerimde gördüm Ağaçlarını, mavi göklerini, Hoş kokularını, kuş seslerini. İşte geldin, bur'dasın Parıltınla süsünle Uzanmışsın ıpışıl Karşımda, mucizemsi. İşte ben, tanıyorsun, Nazla el ediyorsun, Her yanımda titreyiş Mübarek varlığından." (Sayfa 13) . . "Ateşli şimşekler çakar uzakta, Esrarlı ışıklar saçar yasemin Utangaç bir yıldız gibi Solgun, pırıldar saçında. Senin tılsımlı gücüne, Ağır, yıldızsız gücüne Adarız buseler, güller, Soluksuz, bungun geceyi. Buseler, mutsuz ve sönük, Verir vermez pişman eden Güller, meyus rakslarında Hazan yaprakları döken. Çiğ düşmeden geçen gece! Mutsuz ve gözyaşsız bir aşk! Üzerimizde bir iklim, Bizi korkutan, özleten." (Sayfa 21) . . "Sık sık uyandırdı beni bir düşünce: Şimdi bir gemi var soğuk gecede, Denizler arar, sahillere varır, Benim hasretiyle yanıp tutuştuğum. Şimdi bir kırmızı kuzey ışığı Kimseler görmeden yanar Hiçbir denizcinin bilmediği yerde. Aşk arayan güzel kolu Yabancı bir kadının Yastığa dayanır beyaz ve sıcak. Şimdi bana kaderi dost bir adam Uzak bir denizde sonunu bulur. Şimdi beni tanımaz olmuş annem Belki uykusunda ismimi anar." (Sayfa 24) . . "Karanlıkla, karatavuk ötüşüyle Geliyor vadiden yukarı gece. Kırlangıçlar dinlenmekte, uzun gün İyice yormuş kırlangıçları da. Pencereden çıkar tutuk tınısıyla, Kemanımın yumuşak nağmeleri. Anladın mı, güzel gece, bu şarkıyı - Bir zamanlar sana yazdığım şarkımı? Ormandan aşağı serin uğultu, Birden ürpererek gülüyor kalbim, Ve hafifçe ve dostça yüklenerek Yeniyor beni uyku, rüya ve gece." (Sayfa 26) . . "Sen mutluluğun peşinde koştukça, Mutlu olacak olgunlukta değilsin, İster senin olsa da her sevdiğin. Kaybolanın arkasından yandıkça, Hedef güttükçe durup dinlenmeden, Öğrenemezsin, ne demektir huzur. Ancak her istekten vazgeçtiğinde, Ne hedef ne arzu bildiğin zaman, Mutluluk adını anmaz olunca Sana varmaz olayların taşkını Ve gönlün sükûna erer." (Sayfa 39) . . "Kestane çiçekleri, koruda akşam, Ilık gece rüzgârında kadehlerimiz çınlar, Yapraklarda hilal, ormanda sessiz meclisimiz Karanlık göğe vurur şarabımızın ateşi. Biz gelgeç çiçekler ateş içindeyiz yaz boyu: İç beni yar! Nazlım, seni içeyim! Biz sevenler meşalelerimizle Katılırız yaz gecesi nağmesinin ritmine. Ey, baykuş sesi, gecenin kara kalbi, Sen, pervane, ışıldayan zakkumda, Yanar geçeriz, kardeşim, iç içe, Tanrılara mutlu kurbanlar oluruz. Ses ver, hayatın şarkısı ve ölümün, Kadehler çınlar, saatimiz tutuşur!" (Sayfa 50) . . "Tüm kitapları dünyanın Sana mutluluk getirmez, Ama gösterir gizliden İçine dönen yolu. Sana ne lazımsa or'da, Güneş, yıldızlar ve ay, Çünkü sorduğun ışığın Kaynağı içindedir. Onca zaman aradığın bilgelik, Kütüphaneler dolaşıp, Şimdi her yapraktan ışır - Çünkü artık senindir." (Sayfa 49) . . "Nasıl her çiçek solarsa ve her gençlik yer açarsa Yaşa, öyle çiçeklenir her hayat basamağı, Çiçeklenir her bilgelik, erdemlerin her biri Kendi zamanında ve bu sürgit devam edemez. Hayatın her seslenişinde yürek Hazır olmalı vedaya ve yeniden başlamaya, Cesaretle, kedersizce kendini Başka, yeni bağlara vermek için. Ve her başlayış bir sihir içerir, Bizi korur, hayatta destek olur. Neşeyle geçelim bir yerden birine, Hiçbirine takılmadan vatan gibi, Dünya ruhu bağlamaz, darlık vermez, Bir basamak yükseltir, ufuk açar. Hayatta çevreyi yuva edinmekte, Alışmakta gevşeme tehlikesi var; Kim ki yola, dolaşmaya hazırdır, O silkinir alışkanlık felcinden. Belki ölüm, saati geldiğinde Genç gönderir bizi yeni yerlere, Hiç bitmez hayatın bize çağrısı, Yani, kalp, veda et, sağlığa kavuş!" (Sayfa 60) . . "Her şey yalan ve delilik olsa da Ve hakikat hiç dile gelmez olsa, Gene de o dağ yüzüme bakadurur Yalçın ve tam ne olduğu bilinen. Geyik, karga, kırmızı gül, Deniz mavisi ve o renkli dünya: Topla kendini - o dağılıp karışır Ne biçimi ne bir adı olana. Topla kendini, kendi içine dön, Bakmayı öğren, okumayı öğren! Topla kendini hayal olur dünya. Topla kendini - varlık olur hayal." (Sayfa 70)

hanshiro 9 months ago

Nedir Gene Deli Gönlünü Çelen

Sappho

7 Gönderi

Antik Yunan döneminin ilk kadın şairi olarak görülen Sappho'yu okumuş bulunuyorum. Lirik şiir türünün hakkını veren bir isim. Kendisi hakkında çok fazla değişken bilgi var. Şiirlerinde yola çıkarak doğru olduğunu düşündüğüm bilgiler şunlar; - kadının değersiz görüldüğü bir toplumda, bütün…devamıAntik Yunan döneminin ilk kadın şairi olarak görülen Sappho'yu okumuş bulunuyorum. Lirik şiir türünün hakkını veren bir isim. Kendisi hakkında çok fazla değişken bilgi var. Şiirlerinde yola çıkarak doğru olduğunu düşündüğüm bilgiler şunlar; - kadının değersiz görüldüğü bir toplumda, bütün eleştirelere rağmen cesaretli bir yaklaşım göstermesi - patriyarkal yapı içerisinde bulunduğunu, edebiyat yoluyla keşfedip akabinde karşı çıkması - lezbiyen olduğu düşünülmesine rağmen, kadın sevgisinin normal olduğunu belirtmesi. Eserlerinin büyük bir bölümü Hristiyanlığın yoğun olduğu dönemler, "haram" görülmüş, zevksel yaklaşımların kadını kötüye götürdüğü gerekçesiyle yok edilmiş. Günümüze çok azı ulaşmış.. Lirik şiirin önemi ve antik yunandaki yerini bir kadın şair perspektifinden bakmak isteyenler için harika bir eser. Hoşuma giden şiirleri; "Biz tadını çıkaracağız Beğenmeyen varsa uğursuzluk eksilmesin başından!" (Sayfa 18) . . "Doğru Beni okşayanı seviyorum. Bence Aşkın da payı var Güneşin parıltısında ve erdeminde." (Sayfa 22) . . "Aphrodite'ye Yakarış Ey tahtı ışıl ışıl ölümsüz Aphrodite Ulu Zeus'un düzenci kızı yalvarırım yüreğimi acılarla dağlama! Yardımıma gel gene, hani eskiden sesimi duyunca nasıl, çıkıp babanın sarayından kanat çırpan kuşların çektiği yıldızlı arabana biner; yeryüzüne inerdin bulutsuz mavilikten; ölümsüz dudağında o aydınlık gülüşle sorardın, "Gene nen var?" derdin "nedir gene deli gönlünü çelen? Tılsımımla kimi baştan çıkarıp yollamam gerekiyor koynuna? Söyle, Sappho, kim seni üzen? Kaçıyorsa, kaçsın, bırak, yakında o senin ardına düşecek, bugün almıyorsa verdiklerini, yarın o sana armağanlar verecek, seni sevmiyorsa, istemese de er geç sevecek." Geleceğin varsa, şimdi gel, kurtar beni Kuşkudan, ne diliyorsa gönlüm yerine getir, sen de katıl benimle savaşa." (Sayfa 54) . . "Bir yiğitten daha üstün o erkek Tanrılarla eş benim gözümde o erkek ki yanında oturabiliyor sesinin tatlı yankısını, yüreğimi hızlandıran can alıcı gülüşünü yakından duyabiliyor. Birden karşıma çıksan, soluğum kesilir - dilim tutulur; ince bir alev dolanır derimin altında; gözlerim kararır, yalnız kendi uğultusunu duyar kulaklarım, ter dökerim; ürpertiyle sarsılır her yanım, kurumuş ot gibi solar rengim. Nerdeyse ölümle yüz yüzeyimdir, ama yoksulum, katlanmaktan başka elden ne gelir!" (Sayfa 55) . . "Belki de unutursun sen Ama bil ki Gelecek günlerde Birtakım insanlar Anacaklar bizi." (Sayfa 77) . . "Ne garip! En iyi davrandıklarım Bugün en çok inciltenler beni." (Sayfa 94) . . "Zengin de olsan Unutulup gideceksin ölünce Pieria güllerinden bir şey düşmemiş payına. Burada siliksin ya. daha da silik, dolaşıp duracaksın cehennemde, tanınmayan ölüler arasında." (Sayfa 99) . . "Yakındığım yok Bir düş değildi Esin Perilerinin bana bağışladıkları zenginlik: ben ölsem de, adım hiç unutulmayacak." (Sayfa 117)