(@) - Raf

Türk edebiyatının önemli kalemlerinden biri olan Hüseyin Rahmi Gürpınar'ın en çok ilgi gören eseri. Her zamanki gibi geç okuduğum bir eser oldu. Kitap, 1910'da Halley kuyruklu yıldızının dünyaya çarpacağı söylentisiyle dönemin İstanbul'unda yaşanan panik ve karmaşayı, genci yaşlısı birçok insanın…devamı

hanshiro 9 months ago

Hafız'ın Yolculuğu

Jan Potocki

2 Gönderi

Polonyalı yazar ve seyyah Jan Potocki'nin 1792 yılında yayımladığı öykü eseri. Açıkçası isminden dolayı din ağırlıklı bir hikaye sandım ancak baya farklıymış. Yazar, Doğu yolculukları yapmış (bir asır sonra bunu Herman Hesse'de yapıyor) islam'a ve islam ülkelerine merak duymuş; bunun…devamıPolonyalı yazar ve seyyah Jan Potocki'nin 1792 yılında yayımladığı öykü eseri. Açıkçası isminden dolayı din ağırlıklı bir hikaye sandım ancak baya farklıymış. Yazar, Doğu yolculukları yapmış (bir asır sonra bunu Herman Hesse'de yapıyor) islam'a ve islam ülkelerine merak duymuş; bunun üzerine gözlemlerini bir öyküye aktarmış. Eser, bir hafız ve bir bektaşın Doğu'da (güzergah tam olarak bilinmiyor) yaptıkları yolculuğu anlatıyor. Bu yolculuk sıradan, klasikleşmiş, geldim-gördüm tarzında değil; insan ruhuna ve insan doğasına değinen felsefik bir yapıya sahip. İslam ve Arap kültürünün kültür değerleri ve tasavvufi imgeler son derece kuvvetli. Birtakım kimseler tarafından eser oryantalist görülmüş. Bence alakası bile yok. Kitapta en ufak bir küçümseme, alay, hakaret veyahut bir ırkçı yaklaşım yok. Ben sevdim tavsiye ederim. İnce olduğu için tek oturuşta okunur. Ek olarak Yapı Kredi Yayınlarına teşekkür ediyorum. O kadar iyi kitapları var ki.. Değeri bilinmeli. Hoşuma giden alıntılar; "Saygıdeğer efendim" diye cevapladı Bektaş; "gittiğiniz her yerde iyilikten çok kötülükle karşılaşacaksınız, ama nerede olursa olsun, kötülüğün içine biraz da olsa iyiliğin karıştığını göreceksiniz, bu kadarı da, bana göre, bilge kişinin yaşamın kötülükleri karşısında avunmasına yetmeli." (Sayfa 11) "Fazlasıyla" diye cevap verdi Bektaş; "çünkü kıskanç insanın, kendi yakınlarına karşı her zaman öfke duyduğunu, çünkü onların sahip oldukları zenginliğin onu yabancılardan daha çok yaraladığını, kalbine yabancılardan daha yakın oldukları için, dostlarına ihanet etmeye her zaman hazır olduğunu biliyordum." (Sayfa 19) "Daha fazlasını da bağışlayabilirdim ama sadaka gökten düşen rahmet gibidir: Hep aynı yere düşecek olursa, yarardan çok zarar getirir; buna karşın, damlalara ayrılırsa ve yağmur olarak yayılırsa, tüm ülkeyi verimli kılar." (Sayfa 23) "zaten hiçbir devrim vaat ettiği mutluluğu tümüyle getirmez, tersine, bir "başka türlü oluş" biçimi getirir, buysa aslında her zaman, içinde iyilikle kötülüğü birlikte barındırır. Yüreği iyilik dolu, çocuğunun ona verdiği umutlarla gurur duyan bir baba, onun olağanüstü yazgıları yaşamak için dünyaya geldiğini düşünür, oysa çocuk büyür ve öteki insanlar gibi bir insan olup çıkar." (Sayfa 24-25) "İçinde yaşadığın zamanın önüne geçip, gelecek zaman içinde yaşamaya sakın kalkma!" (Sayfa 53)

hanshiro 9 months ago

Jimi Hendrix der ki; "Blues çalmak kolaydır ama hissetmesi zordur." Siyahilerin 1800'lerin sonuna doğru ortaya çıkardığı blues türü; yalnızlığı, çaresizliği, haksızlığı ve kölelik boyunca yaşadıkları acıları simgeliyordu. Tarlalarda söylenen ağıtlar, kiliselerde yankılanan ilahiler ve baskı altındaki hayatların içli ezgileri, zamanla…devamıJimi Hendrix der ki; "Blues çalmak kolaydır ama hissetmesi zordur." Siyahilerin 1800'lerin sonuna doğru ortaya çıkardığı blues türü; yalnızlığı, çaresizliği, haksızlığı ve kölelik boyunca yaşadıkları acıları simgeliyordu. Tarlalarda söylenen ağıtlar, kiliselerde yankılanan ilahiler ve baskı altındaki hayatların içli ezgileri, zamanla gitarın, armonikanın ve vokalin içinde yeniden vücut bulmuştur. Blues sadece bir müzik türü değil; bir halkın hafızası, isyanı ve varoluş mücadelesidir. Zamanla gelişen rock, blues ile birleşerek blues rock adını almıştır. Blues’un o içe dönük, ağırbaşlı yapısı; rock müziğin sertliği ve dinamizmiyle birleşince ortaya daha güçlü, daha yüksek perdeden bir anlatım çıkar. Bu birleşim, özellikle genç kuşaklara hem köklü bir müzik geleneğini hem de çağdaş bir ifade biçimini aynı anda sunarak evrenselleştirmiştir. Blues rock'ın gelişiminde bazı isimler yalnızca müzikal anlamda değil, aynı zamanda kültürel olarak da belirleyici olmuştur. Başta üç büyük king blues rockçısı Albert King Freddie King ve B. B. King Olmak üzere Jimi Hendrix, Eric Clapton gibi isimler büyük başarılar elde etmiştir. Sadece bir gitar virtüözü değil, aynı zamanda blues’un duygusal yoğunluğunu psychedelic ve hard rock ögeleriyle buluşturarak türün sınırlarını genişleten sanatçılardı bu isimler. Örneğin Jimi Hendrix’in sahnedeki doğaçlamaları, geri beslemeleri (feedback) kullanımı ve gitarla adeta sevişmesi, blues rock’ın evriminde devrimsel bir rol oynamıştır. Eskiden yoğunlukla -hatta yıllarca en çok- dinlediğim, istemesem bile elimin uzandığı bir türdü. Türkiye maalesef hakkı verilmedi. Blues rock her ne kadar kökleri Afrikalı siyahilere dayansa da bugün bu hale gelmesini Amerikalılar ve İngilizler yapmıştır. Uzakdoğu da bile ilgi duyup ilham alan sanatçılar olmuştur. Umarım Türkiye'de de hakkı verilir.. Müsaadenizle sizlere sevdiğim 10 blues rock parçası önermek istiyorum. Umarım dinleyecek olanlar beğenirler... Lucky Peterson - Nana Jarnel Stevie Ray Vaughan - Couldn't Stand the Weather Frank Zappa - Sexual Harassment In The Workplace Freddie King - Help Me Through The Day Peter Green - A Feel No More Santana - Brightest Star Joe Bonamassa - Just Got Paid (Royal Albert Hall, 2013) Gary Moore - Love Can Make A Fool Of You Yavuz Çetin - Köle Jimi Hendrix - Purple Haze (Live at the Woodstock 18.08.1969)

hanshiro 9 months ago

Yaban

Yakup Kadri Karaosmanoğlu

43 Gönderi

"Dünyadan elini eteğini çekmiş bir kimse için Anadolu'nun bu ücra köşesinden daha uygun neresi bulunabilir? Ben, burada diri diri, bir mezara gömülmüş gibiyim. Hiçbir intihar bu kadar şuurlu, bu kadar iradeli, bu kadar sürekli ve çetin olmamıştır. Daha otuz beşimize…devamı

hanshiro 9 months ago

Beş Sevim Apartmanı - Rüya Tabirli Cinperi Yalanları

Mine Söğüt

12 Gönderi

2000 sonrası Türk edebiyatının önemli birkaç isminden biri olan Mine Söğüt'ün ilk romanı. Uzun zamandır okumak istiyordum ve sonunda okudum. Mine hanım son derece özgün bir metin ortaya koymuş. Kesinlikle alkışı hak ediyor. Kısa olup iyi yazmak, uzun olup iyi…devamı

hanshiro 9 months ago

Kayıp Tanrılar Ülkesi

Ahmet Ümit

60 Gönderi

Uzun bir süre sonra Ahmet Ümit okudum yeniden ve ilk kez Nevzat serisi dışında bir eserini seçtim. Gerçekten iyi yazıyor ancak benim için diğerleri kadar içine çekmedi (yine de sevdim). Polisiye türünün hakkını veriyor ama daha fazla detay ve özgünlük…devamı

hanshiro 9 months ago

Atebetü’l-Hakayık

Edib Ahmet Bin Mahmud Yükneki

5 Gönderi

"Bu dünya dışarıdan güzel görünür Velakin içinde binlerce nahoşluk vardır Bakıp, dış bezeğini görüp senin buna Gönül bağlaman bil ki hataların başıdır." (Sayfa 15) Türk edebiyatının en önemli eserlerinden biri kabul edilen Atebetü'l Hakayık'ı az önce okudum. Bizlere yıllarca edebiyat…devamı"Bu dünya dışarıdan güzel görünür Velakin içinde binlerce nahoşluk vardır Bakıp, dış bezeğini görüp senin buna Gönül bağlaman bil ki hataların başıdır." (Sayfa 15) Türk edebiyatının en önemli eserlerinden biri kabul edilen Atebetü'l Hakayık'ı az önce okudum. Bizlere yıllarca edebiyat derslerinde bu tür eserleri sadece isim-yazar eşliğinde ezberlettiler. Bununla uğraşacaklarına keşke okutsalarmış. Memlekette bir şey doğru yapılsa şaşarım zaten. Ne değerlere sahibimiz ama kimse farkında değil.. Bir deist olarak keyifle okudum. Gerek islam, gerek hakikat, gerekse de yaşam felsefesi olarak nokta atışları yapan - kısa ama eşsiz bir eser. Özellikle dindar arkadaşlar okumalı. Yazar/şair edib ahmed görme engelliymiş, bilmiyordum. İyi bir eser ortaya koymak için görmek şart değil zaten. Eseri, Emir Dad Sipehsalar Bey'e armağan etmiş. Kendisi kim bilmiyorum ama çok şanslı... Kökeniniz ne olursa olsun bu tür eserleri okuyun, kıymetlidir. Değerini bilmek gerekiyor. Ortalama 50 lira. Alın, bir şey kaybetmez aksine kazanırsınız.. Hoşuma giden diğer dizeler: "Bilgiden temel atarım sözüme Ey dost, bağla özünü bilgiliye Bilgiyle bulunur saadet yolu Bilgi bil, bul saadet yolunu Değerli dinar gibidir bilgili kişi Bu cahil, bilgisiz, değersiz akçe gibi Bilgiliyle bilgisiz nasıl denk olur Bilgili dişi erkek, cahil erkek dişi sayılır Kemikte ilik gibidir insana bilgi Kemiğin ilik, insanın akıldır süsü Bilgisizin hâli iliksiz kemik gibi İliksiz kemiğe kimse uzatmaz elini İnsan bilgiyle insan olmuştur Bilgisiz diriyken yitik sayılır Bilgili er öldü, adı ölmedi Bilgisizsen ölmeden adın ölüdür Bilgili biri bin bilgisize Denktir, bilginin ağırlığını tartana göre Bakagör şimdi, anlayıp sınayarak Bilgiden yararlı başka ne var Bilgiyle âlim yukarı yükseldi Bilgisizlik insanı aşağı çökertti Bilgi edin, usanma, bil ki o Hak resulü Bilgi kimde ise gidip alınız dedi." (Sayfa 8-9) . . . "Dinle, bilgili neler söylüyor Edeplerin başı dili gözetmektir Dilini sıkı tut ki kırılmasın dişin Eğer tutamazsan kırılır dişin Sözün iyisi düşünüp söylenendir Çok konuşan dil yenilmez bir düşmandır Sıkı tut dilini, sözünü boş bırakma Gider başka bir gün bela olur başına Akıllı mı olur dili boş kişi Bu boşboğazlık çok kişinin başını yedi İnsanları kızdırma dilinle, bil ki bu dil Yaralarsa iyileşmez, geçer de ok yarası." (Sayfa 11) . . . "Sefih insanın dili kendi başının düşmanı Dilleri yüzünden döküldü birçok adamın kanı Çok söyleyince pişman olur dilim Dilini sıkı tutanlardan pişman olan var mı Ne gelirse insana dilinden gelir Dili yüzünden insan iyi ya da kötü olur Dinle ve inan bu söze: her sabah bu ten Kalkıp eğilerek dile yalvarır Dilini gözet, gel az tut sözünü Gözetilirse bu dil, gözetir özünü Resul, insanı ateşe yüzükoyun atan Dilidir dedi. Dilini sıkı tut, koru ateşten yüzünü İki şey birleşirse bir insanda eğer O insana mürüvvet yolu kapanır Biri gereksiz yere konuşmak İkincisi yalan söylemektir Yalan söyleyen erden uzak dur, kaç Ömrünü doğrulukla geçir Ağız, dil bezeği doğru sözdür Doğru söyle sözünü, dilini süsle Doğru söz bal gibidir, yalansa soğan Soğan yiyip acıtma ağzını, bal ye Yalan söz hastalıktır, doğru söz şifa Bu söz eskiden söylenmiş bir meseldir Doğru ol, doğruluk yap, adın doğru olsun Herkes seni doğru diye bilsin Doğruluk giysisini koyup eğrilik Giysisini giyme, en güzel kıyafet doğruluktur İyi gizle sırrını, kimse bilmesin Sözünden özüne pişmanlık gelmesin Bütün gizli işlerin aşikâr olup Gören, işiten sana gülmesin Arkadaşım deyip, inanıp sırrını açma sakın Ne kadar güvenilir arkadaş olsa da yakın Sırrın sende sabredip durmazsa eğer Arkadaşında sabreder mi, bunu iyi düşün." (Sayfa 12-13) . . . "İnsan ne kadar uyanık olsa da bir hata yapar Ne kadar hünerli olsa da bir ayıbı olur Bu bir ayıptan ötürü baş kesen Bulamaz dünyada yaşayan insan Yaşa iyi eylemlerle gönüller alıp Kötülükten kendini bir yana çekip İşini düşünüp taşınarak yap Gerekli mi gereksiz mi iyice bilip Ne iş çıkarsa karşına iyice incele O işin önünü sonunu düşün Sonunda seveceksen gönül ver ona Pişman olacaksan önceden sakın İnsanların hayrı şerri lafla geçmez İyi ya da kötü işin yanıtı gecikmez Ey kötülük yapıp iyilik uman Diken eken insan üzüm biçemez." (Sayfa 30)

hanshiro 9 months ago

"Sen bir çiçektin, lekesiz ben ise vahşi ve diri. Iris yaşlara boğulduğunda her şeyinle sundun bana kendini. Ben ağrısızlık çiçeğiydim, senin aydınlık kokularında. Sınırsızca teslim olduk birbirimize topraktan, acıdan ve ölümden. Gecenin bitiminde açtı sabahın kırmızı çiçeği. Güzel bir düş…devamı

hanshiro 9 months ago

Aşk Hep Yeni Başlar

Bertolt Brecht

1 Gönderi

"Ah, şu aşk yatağında Bir kez daha yorgun uyuyakalmışım Bir ağaç gördüm yeşil tomurcuk dolu Güneşin altında. Düşünüyordum rüyamda Bu güneş altındaki ağacı: Zamanı gelince beni bu Yeşil ağacın altına gömsünler. Sonra senin yanında uyanınca Bembeyaz çarşaflar içinde: Ah, beni…devamı"Ah, şu aşk yatağında Bir kez daha yorgun uyuyakalmışım Bir ağaç gördüm yeşil tomurcuk dolu Güneşin altında. Düşünüyordum rüyamda Bu güneş altındaki ağacı: Zamanı gelince beni bu Yeşil ağacın altına gömsünler. Sonra senin yanında uyanınca Bembeyaz çarşaflar içinde: Ah, beni bu çarşafların İçine gömsünler diye düşündüm. Ve perdelerin arasından süzülen Yumuşacık ay Hareketsiz, sessiz düşünüyordu. Benim cenazem ne zaman? Daha sonra bacağına Ve ılık vücuduna sarılmışken Düşündüm: İlerde Beni bu kolların arasına gömün. Ve hepinizi gözleri yaşlı mirasçılar gibi Yatağımın çevresinde gördüm. Düşündüm: Öldüğümde Gitmeme izin vermeniz gerekecek Siz çok şey verenler: Bana her şeyi Veremediğiniz için üzüleceksiniz: Beni sevinçli gördüğünüz için Avunamayacaksınız." (Sayfa 33-34) Tiyatro türünün en önemli yaratıcılarından biri olarak görülen Alman yazar Bertolt Brecht'in, Sözcükler yayınlarından çıkan derleme şiir kitabı. Brecht'i bende tiyatrodan (henüz okumak nasip olmadı ama birkaç oyununu izledim) tanıyorum ancak şiirlerini hiç okumadım ta ki düne kadar. Açıkçası pişman oldum. Daha önce okumak gerekiyormuş. Olağanüstü desem abartmış olmam. Kitabın ilk sayfalarında kısaca sanat hayatına değinmişler. 42 yıllık bir şiir kariyeri olmuş ve 1200 civari şiir yazmış. Takdir ettim şahsen. Bu kadar dolu ve özgün yazıyor olması kıskandırdı. Estetik yönü ve stili ile kısmi olarak Baudelaire ve Yeats'ı anımsattı. Son günlerde okuduğum şairler beni şaşırtmaya devam ediyor. Türk şiirinin lezzeti ayrıdır kabul ediyorum ama yabancılar bu işi çok üst düzey yapıyor. Bu kitapta bazı şiirleri defalarca okudum. Çok keyif aldım. Brecht'in savaş nedeniyle ülkesinden kaçıp gitmesi ve akabinde dönüp yeniden şiir üretmesine büyük saygı duydum. Sanatın gücünün farkında ve bunu her zaman insanlığa adamış, hatta şu cümlesi bu sözlerimi kanıtlar nitelikte: "Bütün sanatlar en üstün sanat olan yaşama sanatına hizmet eder." Şiddetle tavsiye ediyorum... Hoşuma giden bazı şiirler: "Kalbim karanlık, gecedeki bulut gibi Yurtsuz, ah Sen! Göklerdeki bulut, üzerinde tarlaların ve ağaçların Bilmez ne oluyor Koca bir genişliğin var. Kalbim, gecedeki bulut kadar vahşi Yurt özlemiyle çılgın, ah Sen! Uzak göğün tümünü ister Ve bilmez neden. Gecedeki bulut, rüzgârla tek başına." (Sayfa 28) "Eskiden beri alışkınım pencerede Suyun ya da ormanın uğultusuna Çabucak uyudum bu nedenle Uzanıp kaldım onun uzun saçlarında O acılı geceden çok şey kalmadı aklımda Biraz dizinden, azıcık boynundan Sabun kokusu siyah saçlarında Ve onun için kulaktan duyduklarım Yüzü çabuk unutulur demişlerdi İnce bir şey olduğundan üstünde Yazılmamış boş bir kâğıt gibi Yüzü pek gülmez demişlerdi Çabuk unutulacağını bilir kendisi de Anımsamaz kim olduğunu belki, okusa bu şiiri." (Sayfa 40) "Ah, biliyorum, hiçbir zaman açıklayamam Titrediğimi eli bana değdiğinde Ah, neler oldu bana Dua ediyorum beni baştan çıkarsın diye Ah, yüz at çekse günaha sürükleyemezdi beni Onu arzulamasaydım bu denli Ne kadar karşı koysam da aşka Sonunda bütün arzum aşktı Biliyordum ona evet dediğim an Donuma kadar soyulacağımı Sanki benim derdim umurundaymış gibi Onu arzulamasaydım bu denli Kuşkudayım, o benim dengim mi Gerçekten seviyor mu? Varım yoğum eriyip gittiğinde Beni silkip atacak mı Ah biliyorum neden, ondan böyle kaçtığımı Onu arzulamasaydım bu denli Beş paralık aklım olsaydı Ona kendimi asla vermezdim Hemen kovardım Her nasılsa yanıma yaklaştığında Ah bir cehennem olup gitse (Onu arzulamasaydım bu denli keşke.)" (Sayfa 67) "Yalnızca benden kaçma yeter Boş sözler de etsen duymak istiyorum seni Sağır olsan gönlüm sözlerini ister Dilsiz olsan gördüğünü. Kör olsan, seni görmek isterdim Sen yanımda yol gösterici oldun: Uzun yolun daha yarısı bile aşılmadı Bir düşün içinde yaşadığımız karanlığı "Bırak beni yaralıyım" desen de boşa Görevden dönülmez, yalnızca ertelenir Başka bir yerde değil, yalnızca “burda" Bilirsin özgür değildir gereksinilen kimse Gönlüm her şeyden önce seni ister Biz de diyebilirim, ben yerine" (Sayfa 95)

hanshiro 9 months ago

Lustra - Yeryüzü Şiirleri

Ezra Pound

1 Gönderi

"Ne kadar uğraştım Neler yapmadım ki onun Ruhunu dünyaya getirmek ve Bu unsurlara bir isim, bir birlik vermek için! Su gibi güzel, güneş gibi güzel İsmi yok, meskeni yok Ne kadar uğraştım ruhunu ayırmak ve Ona bir isim, bir varlık…devamı"Ne kadar uğraştım Neler yapmadım ki onun Ruhunu dünyaya getirmek ve Bu unsurlara bir isim, bir birlik vermek için! Su gibi güzel, güneş gibi güzel İsmi yok, meskeni yok Ne kadar uğraştım ruhunu ayırmak ve Ona bir isim, bir varlık verebilmek için! Elbet bağlısın sen de sınırların var Doğmamış unsurlarla iç içesin Ben bir akışı, bir gölgeyi sevmişim Yalvarırım hayata gel artık Yalvarırım "ben" demeyi öğren Senden söz açtığımda: Bir parça değil, bir bütünsün Bir kısım değil, bir varlıksın" (Sayfa 20-21) Yaşamış en önemli şairlerden biri olarak kabul edilen Ezra Pound'un 1916 yılında yayımladığı ve garip bir şekilde bizde ilk kez 2021 yılında türkçeye çevrilen şiir eseri. Öncelikle kısa ama okunması kolay bir şair değilmiş. Geçtiğimiz günlerde W. B. Yeats'ı okuduğumda kendisinin de adı geçti ve artık okumanın zamanı geldi dedim. Direkt söyleyeyim Yeats çok daha iyi bir şair ancak bir kitaba göre söylüyorum bunu. Tabi ikilinin farklı yönlerini farklı açıdan ele almak lazım. Yeats her ne kadar romantik türünde ağırlık göstermiş daha sonra da modernizm etkisiyle realizme kaymış olsa da şiirlerindeki estetik biçim aşağı yukarı aynıydı. Ancak Pound öyle değilmiş. Gördüğüm en geniş bilgiye sahip şair bile olabilir... Örnek vermek gerekirse antik yunan şairlerinden tutun, Çin edebiyatının 12-13. yüzyıl şairlerine kadar çok fazla şairi okumuş ve onların stillerini kendi şiirlerine taşımış. Bu yönüyle çokca saygı duydum. Çalkantılı hayatından dolayı sürekli olarak farklı kültürleri görmüş. 24-25 yaşlarında İngiltere taşınmış ve olgunluk çağında önce kısa süreliğine Fransa ardından ölümüne kadar İtalya'da kalmış ancak şöyle bir durum var. Kendisi İtalya'da yaşadığı sırada faşizmi desteklemiş, bu yönünü baya eleştiriyorum. Böylesine zeki bir şairin faşizmi olumlaması korkunç. Zaten belasını da bulmuş. Abd hükümeti kendisini ikinci dünya savaşı sonrası tutuklamış. Hatta akıl hastanesine bile koymuşlar. Netice itibariyle edebiyata olan katkılarından dolayı serbest kalmış ve İtalya'da ölmüş.. Benim için ilginç bir deneyim oldu. Genel olarak şiirleri kısa ancak göndermeler ve metaforlarla dolu. Bu noktada çevirmen Elyesa Koytak'ı tebrik ederim. Hemen hemen her şiir hakkında (kitabın arka bölümünde) bilgi vermiş. Genel olarak ketebe yayınlarının şiir koleksiyonunu sevmeye başladım. Bu kitabı şimdiye kadar kimsenin çevirmemiş olması şaşırtıcı. Yayınevine teşekkür ediyorum.