(@) - Raf

Spoiler içeriyor Son yılların ilgi gören yönetmenlerinden biri olan Yorgos Lanthimos'un 2024 çıkışlı yeni filmi. Yine cesur ve farklı bir iş yapmış. Bayılmamakla beraber beğendim. Beni tanıyanlar bilir Lanthimos'u pek sevmem ancak bu film gerçekten kötü değil. Özellikle ekşi'de yerden yere vurulmuş,…devamıSon yılların ilgi gören yönetmenlerinden biri olan Yorgos Lanthimos'un 2024 çıkışlı yeni filmi. Yine cesur ve farklı bir iş yapmış. Bayılmamakla beraber beğendim. Beni tanıyanlar bilir Lanthimos'u pek sevmem ancak bu film gerçekten kötü değil. Özellikle ekşi'de yerden yere vurulmuş, bazı entrylerde "anlam yüklemek, metafor bulmak, alt metinde yatan anlamı aramak" gibi normalde yapılması gereken (özellikle bu tür filmlerde) bir sorgu sürecinin boş, zaman kaybı ve saçma olduklarını belirtmişler. Yahu kardeşim o zaman herkes düz film çeksin, izleyelim hiçbir şey demeden kalkıp gidelim. Bunu diyen elemanların çoğu David Lynch hastasıdır. Böyle bir ironik tarafı da var. Neyse filme dönecek olursak aynı kadro ile 3 farklı hikaye ele alınmış ama ortak noktaları var, bölümler kendi içinde ve kendi aralarında çeliştli arketipler barındırıyor. Sürekli olarak üst insan ve üst insana muhtaç alt insan yer alıyor. İlk bölümde bu bariz ortada. Karakter bütün hayatını, en ince detayına kadar (giyeceği kıyafetten, yiyeceği yemeğe kadar) patronunun himayesine bırakmış. Ve en ufak bir hata da kötüye gidiyor. Daha sonra yaptığı hatalardan pişman olup eski hayatına dönmek ister. Şahsen benim yorumum modern dünyada, özellikle son 20 yılda proletarya sınıfının yanı sıra burjuva sınıfı da köle olmaya başladı. Zira hikayenin başında masum bir insanı öldürmekten korkan bir adam, şehvet dolu konumunu yeniden kazanmak ve kendisinin yerine getirilen başka bir işçiyi kıskanmasından mütevellit filmin sonunda adamı arabayla defalarca ezer. Bariz bir şekilde insanoğlunun kendi çıkarları ve menfaati için normalde yapmayacakları ama zamanla yavaş yavaş dönüşerek, bir insanın öldürmeye kadar her türlü korkunç suçu işleyebileceğini gösteriyor. Hatta karısını aramak için patronunun evine geldiğinde, kinayeli bir şekilde kadına "bu yaşlı adamdan daha iyisini bulursun" tarzı bir laf sokuyor ve tabi ki kadında cevabı yapıştırıyor çünkü o da kadın gibi patronun (üstün insanın) kölesi. Ancak erkek olmasından dolayı kabul etmiyor daha doğrusu göremiyor ve bilincinde olmasına rağmen itiraz etmiyor en ufak itirazda hayatı kayıyor ve çaresiz bir şekilde geri dönmek için asla yapmayacağı bir suçu gerçekleştiriyor. Lanthimos'un Yunan olmasından dolayı sürekli olarak kendi ülkesinin stilini denemeye çalışıyor zaten "Yunan yeni dalgası"nın bir temsilcisidir kendisi. Duyguyu hissettirmek için görsel imajlara çok önem veriyor. İkinci bölümde ise bir polis memurunun karısı bir ada da kayıp ilk başta sonuç çıkmıyor ama hemen arkasından bulunuyor ve eve geliyor. Ancak polis, eşinin gerçekten eşi olmadığı başka biri olduğunu düşünür. (kadın garip davranıyor, eşinin en sevdiği şarkıyı bilmiyor ve ayakkabıları ayağına olmuyor) hatta bunu öyle bir kendisine inandırır ki yemek yemeği bile keser. Ancak bu bölümde önemli olduğunu düşündüğüm bir nokta var. Kadın ada da iken şöyle bir şey anlatır. Ada da köpekler ve insanlar yaşıyor ancak köpekler ve insanlar yer değiştirmiştir. Bulundukları konumun değişmiş olması. Kadının o adada köpek gibi davrandığını görüyoruz. Babamı hiç düşünmedim diyor mesela. Ama sürekli yiyor ve mastürbasyon yapıyor. Eşinin penisini düşünüyor. Bu bağlamdan yola çıkarak kadın adadan eve geldi ancak bir köpek olarak (kedinin ilk başta tıslaması bir kanıtı olabilir.) ancak benim garip bulduğum adamın da köpek gibi davrandığı.. Kadın bütün olanlara rağmen (köpekler genelde çok sadıklardır) kocasını hep savunur ve hep arkasında durur. Ancak kocası bunun garipliği içerisinde birtakım psikolojik sorunlar yaşamaya başlar. Çiğ et seviyor tıpkı bir köpek gibi. Yolda hız yaptığı için durdukları arabadaki adamı elinden vuruyor ve köpek gibi yalamaya başlıyor. Yemek yemiyor ancak bütün arzuları karşısında son derece aç. Bunu da kanıtlar nitelikte eşine açım, ama parmağını kes diyor. Lanthimos'un bu bölümde tam olarak ne yapmaya çalıştığını açıkçası pek anlamadım, birtakım anlamlar aradım ve bulduğumu da düşünüyorum ancak güçlü değiller. Sonda kadının çiğerini parçalaması ve hemen arkasından kapının çalınmasıyla karşısına çıkan gerçek eşi. Köpekler öldü mü yoksa yeniden doğdular mı? Üçüncü bölüm de ölüleri diriltildiği düşünülen bir kadını arayan bir tarikatı anlatıyor. Bu tarikat ki adnan oktar misali bolca cinsellik ve türlü amaçları olan bir tarikat. Göz yaşlarını su niyetine (kutsal su misali) içiyorlar. Hatta onlar olmadan, olmayı umdukları kişi değillermiş gibi hissediyorlar. Cinselliği her türlü fetiş türüyle yaşamaya çalışıyorlar. Ahlaki veyahut dini bir yasak yok. Kadın karakter eşini çocuğunu bırakıp bu tarikata üye olmuş ve rüyasında aradığı kadını görüyor. Gerçek hayatta ise aradığı kadını ikiz kardeşi ile tanışıyor. Burada gariplikler var ama bir türlü çözemedim. Kız nereden bu kadını tanıyor ve neden kendisini feda etti. Sonuçta dirileceğini bilsen bile ölmek yine de korkutucu gelir insana. Ancak bu tarikatın kesin bir kuralı var başkasıyla yatmak yasak. Kirlenirsen kovulursun. Tabi ki bizim kadın istemeden de olsa kirleniyor ve kovuluyor ancak bu kovulmasından (sanki mitolojideki kader kavramının eşsiz bir şekilde gerçekleşmesi gibi) sonra aradığı kadını buluyor ve garip bir şekilde (ilk bölümde ölen adamı oynayan) adamı canlandırıyor. Daha sonra bunun sevinci ile dans edip mutlu olan kadın yolda giderken kaza yapıyor ve "Melek" olarak gördüğü, kutsal olduğunu düşündüğü kişinin ölümüne neden oluyor. Üç hikayede gariplikle başlıyor, pişmanlıkla ilerliyor ve birilerin ölümüne neden olarak bitiyor. Lanthimos son derece farklı ama bir o kadar da karışık bir film yapmış. Müzikler sanki izleyiciye bıçak darbesi atar gibi, son derece keskin.. Sinematografi yavaş ve durağan. En önemlisi geniş formatta çekilmiş. Üst ve alt insan üzerinden üç farklı hikaye ele almış. Bence özüne dönmek istemiş zira son iki filmi kendi filmografisinde sırıtıyordu. Bu Amerikan filmi olmasın rağmen Yunan yeni dalga'dan izler taşıyordu. Ve uykulu halimle yazabileceklerim bu kadar aklımda olan birkaç şey daha vardı ama unuttum. Gerçi unutmasam bile yazamam ellerim yoruldu.. Film üzerine konuşmak isteyenler varsa yazsın lütfen.

hanshiro 1 year ago

Klein ve Wagner

Hermann Hesse

2 Gönderi

Bu adam bir deha... En sevdiğim yazar olan Hermann Hesse'nin 1919 yılında yayımladığı novella eseri. Novella olmasına rağmen yapı kredi yayınları anlatı türünde basmış ancak anlatı olmadığını çok rahatlıkla söylebilirim. 88 sayfa olmasına rağmen inanılmaz bir kitap. Hesse'nin birinci dünya…devamıBu adam bir deha... En sevdiğim yazar olan Hermann Hesse'nin 1919 yılında yayımladığı novella eseri. Novella olmasına rağmen yapı kredi yayınları anlatı türünde basmış ancak anlatı olmadığını çok rahatlıkla söylebilirim. 88 sayfa olmasına rağmen inanılmaz bir kitap. Hesse'nin birinci dünya savaşı sonrası yaşadığı psikolojik süreç (hatta intiharı bile düşünmüş) onu psikolojik destek almasına neden oluyor. Carl Gustav Jung'un bir öğrencisinden tedavi görüyor ve hemen ardından bizzat Jung ile tanışıyor. Eserinde psikolojik yapılar bariz görülüyor. "Klein" adında evli, çocuklu orta yaşlarında bir adam işlemediği bir cinayetin acısını ve psikolojik yönünü garip bir şekilde bütün benliği ile kendi ruhunda hissetmektedir. Hatta öyle bir hissediyor ki eşini ve çocuklarını terk edip alplerin güneyine (İtalya'ya) gider.. (Thomas mann'ın venedik’te ölüm adlı eserinde de karakter İtalya'ya gidiyordu ve hüsranla sonuçlanıyordu. Anladığım kadarıyla Alman modernizm'inde italya kaosu, acıyı, ölümü ve trajediyi simgeliyor) İlk başta bunun farkında olmayan karakter, zamanla gerçek suçu işlemiş olan "Wagner" adındaki adamla bir tür içsel yakınlık duyar. Ve İtalya'da tanıştığı sarışın bir kadınla birlikte neyi arzuladığını, neyin amacında olduğunu, bulunduğu konumun nedenini ve en önemlisi hayatın asıl amacının bizlere nasıl yanlış öğretildiğini müthiş bir edebi dille aktarıyor. Hesse, çok büyüksün... Okuyun okutturun.. "Ve işin tuhafı yaşamı için tehdit oluşturan bu vesveseli durum bir depremin eseri değildi, bir Tanrı ya da bir şeytan bu duruma sürüklememişti onu, yalnızca kendi işiydi, yalnızca onun kendi işiydi bu. Kendi eliyle kendisini kaldırıp böyle bir durumun kucağına atmış, buralara, yabancı bir sonsuzluğun ortasındaki bir yalnızlığın içine savurmuştu. Her şey onun kendi içinde büyümüş, kendi içinde dünyaya gözlerini açmıştı, yazgı onun kendi yüreğinde serpilip büyümüştü, suç ve başkaldırı, kutsal görevlerin bir kenara itilişi, uzay boşluğuna kendini fırlatıp atışı, karısına karşı kin ve nefreti, kaçışı, yalnızlığa gömülüşü ve belki de kendi canına kıyacak oluşu." (Sayfa 17) "Yazgı denilen şey, artık biliyordu bunu, herhangi bir yerden çıkıp gelmiyor, insanın kendi içinde yeşerip büyüyordu. Bunu önleyecek bir çare bulamazsa, onu da yiyip yutacaktı yazgı - o zaman, adım adım, bu kaygının, bu korkunç kaygının, kendisinin peşinde olması ve aklını başından alması kaçınılmazdı, adım adım, uçurumun kenarında dikilinceye dek, ki bunun yaklaştığını hissediyordu." (Sayfa 20-21) "Önemli olan ne varsa ruhunda barındırıyordu insan, dışarıdan kimse ona el uzatamazdı. Yeter ki kendisiyle savaşa tutuşmasın, kendi kendisiyle sevgi ve güvene dayalı bir yaşam sürsün, o zaman her şey yapılabilirdi. O zaman ipte cambazlık yapmakla kalmaz, kanatlanıp uçabilirdi de." (Sayfa 40) "Her ikimiz de orada burada, seyrek yaşanan kimi anlarda içimizdeki bir şeyi eyleme dönüştürmekteyiz. Bundan daha seyrek karşılaşılacak bir şey yoktur. İnsanların büyük bir çoğunluğunun tümüyle bilmediği bir şey bu. Ben de bilmiyordum, ben de bir süre bana yabancı, bana öğretilmiş şeyleri söyledim, düşündüm ve yaşadım, yalnızca iyi ve doğru olan şeyleri. Ama günün birinde hepsi sona erdi. Bu davranışı daha çok sürdüremedim, çareyi kaçmakta buldum; iyi benim için iyi olmaktan çıkmış, doğru doğru olmaktan çıkmıştı. yaşam katlanılacak gibi değildi artık. Ama yine de katlanmak istiyorum, hatta seviyorum yaşamayı, onca eziyet çektirmesine karşın seviyorum." (Sayfa 47) "Hepsi de bunu savunmamışlar mıydı öğretilerinde, dünyanın bütün bilge kişileri. Buda ve Schopenhauer, Ísa, Yunanlılar, hepsi. Yalnızca bir tek bilgelik vardı, yalnızca bir tek inanç, bir tek düşünüş: İçimizdeki Tanrı bilgisi. Okullarda, kiliselerde, kitaplarda ve bilimlerde nasıl da çarpıtılmıştı bu gerçek, insanlara nasıl da yanlış öğretilmişti!" . . . . . "Sanat, insanın Tanrı inayetine, Tanrı nuruna kavuştuğu anlarda dünyayı temaşasından başka şey değildi. Sanat, her şeyin arkasında Tanrı'nın varlığını göstermekti." (Sayfa 53) "Sadece yaşama arzusu ve kaygı vardı, kaygı yüzünden, soğuktan, yalnızlıktan, ölümden duyulan budalaca ve çocuksu kaygı yüzünden insanlar kaçıp birbirlerine sığınıyor, birbirleriyle öpüşüp kucaklaşıyor, yanaklarını birbirine sürtüyor, bacaklarını birbirlerinin bacaklarına doluyor, dünyaya yeni insanlar salıyorlardı. Böyleydi, evet. Kendisi de bir zaman bu yüzden kalkıp karısına sığınmıştı. Köydeki meyhanecinin karısı da bu yüzden kalkıp ona gelmişti, bir keresinde, şimdi izlediği yolun henüz başında çıplak taş bir odaya gelmişti yalınayak ve suskun, kaygıya, yaşama arzusuna ve teselli ihtiyacına kapılarak. Kendisi de yine aynı nedenden Teresina'ya, Teresina da aynı nedenden kendisine sığınmıştı. Hepsinde de aynı dürtü, aynı istek, aynı yanlış anlama söz konusuydu. Ve hepsinde aynı düş kırıklığı, aynı şiddetli acı. Tanrı'ya yakın olunduğuna inanılıp kollar bir kadının vücuduna dolanmıştı. Uyum denen şeye erişildiğine inanılmış, oysa kendi günahını ve sefaletini gelecekteki uzak bir yaratığın sırtına yüklemekten başka bir şey yapılmamıştı. Bir kadınla koyun koyuna yatılmış, kadının dudakları öpülmüş, göğüsleri okşanmış ve birlikte bir çocuk dünyaya getirilmişti. Gün gelip aynı yazgı çocuğun da yakasına yapışacak, o da bir gece bir kadınla yatacaktı ve aynı şekilde bu sarhoşluktan uyanıp gözlerini açacak, gözlerinde acılarla önündeki uçuruma bakıp bütün olup bitenleri lanetleyecekti. Bu düşüncelerin peşine takılıp onları sonuna kadar izlemek katlanılacak gibi değildi!" (Sayfa 80) "Ne olağanüstü düşünce: Kaygısız bir yaşam! Kaygıyı yenmek, işte buydu mutluluk, işte buydu esenlik. Yaşam boyu nasıl da kaygılar içinde kıvranmıştı, ölümün gırtlağına sarılıp onu boğmaya çalıştığı şimdi ise ne kaygı, ne dehşet, hiçbir şey duyumsamıyordu. Duyumsadığı tek şey gülümsemeydi, yalnızca esenlik, yalnızca rıza göstermek, evet demek. Birden anlamıştı kaygının ne olduğunu ve kaygıyı ancak onu anlayan birinin alt edebileceğini. İnsanın kaygı duyduğu binlerce şey vardı, acılardan, yargıçlardan, kendi kalbinden, uykudan kaygılanıyor, uyanmaktan kaygılanıyor, yalnızlıktan, soğuktan, çıldırmaktan, ölümden kaygılanıyordu - ve en çok da ondan, ölümden. Ama bütün bunlar maskelerden ve kılık değiştirmelerden başka bir şey değildi. Gerçekte tek şey vardi kaygı duyulan: Kendini düşmeye bırakmak, belirsizlikten içeri adımını atmak, var olan tüm güvenceleri çiğneyip küçük adımını atmak. Kim bir defa, bir tek defa kendini elden çıkardı mı, kim bir defa o büyük güveni gösterip kendini yazgının eline teslim etti mi, özgürlüğüne kavuşmuş demekti. Yeryüzünün yasalarına uyması gerekmezdi artık, evrenin kucağına düşer, yıldızlarla birlikte döner, raks edip dururdu. Düşünceleri düşündüğü gibi düşünmemişti bunları, yaşıyor, hissediyor, dokunarak algılıyor, kokluyor, tadıyordu. Tadıyor, kokluyor, görüyor ve anlıyordu yaşamın ne olduğunu. Dünyanın yaradılışını görüyor, dünyanın çöküşünü görüyordu, her ikisi de yürüyüşe geçmiş iki ordu gibi karşıt yönlerden birbirine doğru sürekli devinim durumundaydı, devinimi hiç sona ermeyen, hep yollarda iki ordu. Dünya sürekli doğuyor, sürekli ölüyordu. Her yaşam Tanrı'nın verdiği bir nefesti. Her ölüm Tanrı'nın içine çektiği bir nefesti. Karşı koymamayı, kendini düşmeye bırakmayı öğrenen kimse kolay ölüyor ve kolay doğuruluyordu. Karşı koyanlar ise kaygıyla kahroluyor, zor ölüyor, istemeye istemeye yeniden doğuruluyordu." (Sayfa 84) "Dünyada hiçbir şey yoktu ki, karşıtı kadar güzel, karşıtı kadar arzu edilmeye değer nitelik taşımasın, karşıtı kadar mutluluk bağışlamasın insana. Yeter ki insan evrenin boşluğunda tek başına süzülüp durabilsin, yaşamak mutluluk, ölmek mutluluktu. Dışarıdan gelecek bir huzur söz konusu değildi insan için; gömütlükte bir huzur, Tanrı da bir huzur söz konusu değildi, doğumların o başı sonu olmayan zincirini, Tanrı nefeslerinin o sonsuz dizisini kesip koparacak hiçbir büyü yoktu. Buna karşılık bir başka huzur vardı ki, insanın kendi içindeydi. Ve şöyleydi adı: Kendini düşmeye bırak! Karşı koyma! Öl seve seve! Yaşa seve seve!" (Sayfa 85)

hanshiro 1 year ago

Herkese Karşı Tek Başına

Gaspar Noe

19 Gönderi

"Çocuk sahibi olmak falan bunların tamamı gereksizdir. Yaşlanıp da fakirleştiğinde sessizce acı çekip ölmene müsaade etmek için seni huzur evine atarlar. Ailelerini sevmezler onları umursamazlar. Bu bir efsanedir. Anneni sadece de emzirdiğinde seversin, ve babanı da sadece sana para verdiğinde.…devamı

hanshiro 1 year ago

"Yaşam üzerine fazla geldiği zaman onu zorlama, Biraz duraksa.. Neler olup bittiğine anlam verme! Mutlaka yanlış bir şey oldu.. Düşüncelerin ile dileklerin aynı orantıda değildi, Ve varlığın ile buluşamadı. Sorun yok, sadece bekle.. Güneş doğacaktır. Rüzgar esecek ve yağmur yağacaktır.…devamı

hanshiro 1 year ago

Doğum Lekesi Gibi Bir Gülümseme

Barış Bıçakçı

4 Gönderi

"Okuduğum ve okunmayı bekleyen bütün kitaplar, olmayı umduğum insanı yaratmaya, biçimlendirmeye çalışmaktan bitap düşmüşlerdi." (Sayfa 74) Yakın dönem Türk edebiyatının underrated isimlerinden olan Barış Bıçakçı'nın 2021 yılında çıkardığı öykü eseri. Bıçakçı'yı sevmiş olanlara ve ilk kez okuyacaklara tavsiye ederim. Birbirinden…devamı

hanshiro 1 year ago

Felaketzedeler Evi

Guillermo Rosales

6 Gönderi

"Adım William Figueras. On beş yaşında koca Proust'u, Hesse'yi, Joyce'u, Miller'ı, Mann'ı okudum. Bunların bendeki yeri, dindar bir Hıristiyanın indinde azizlerin işgal ettiği yerin aynısıydı. Yirmi yıl önce bir roman yazdım; bir aşkın hikâyesini anlatıyordu. Bir komünistle bir burjuvanın yaşadığı,…devamı

hanshiro 1 year ago

Yaşamak

Yu Hua

190 Gönderi

Yıllar önce filmini izlemiştim, kitabının olduğunu bilmiyordum. Gerçekten muazzam bir eser. Film iyi kitap çok daha iyi.. Politik yönü sebebiyle kendi ülkesinde yasaklanmış olmasına şaşırmadım. Yu Hua gerçekten iyi bir roman yazmış. Karakterlerin yaşadığı acıları yüreğimde hissettim. Bazı kısımlarda gözlerim…devamı

hanshiro 1 year ago

Söz

Carl Theodor Dreyer

5 Gönderi

Sizlere değeri bilinmemiş 5 film önereceğim Değeri Bilinmemiş Filmler - 1 "Ben dünyanın ışığıyım, ama karanlık bunu anlayamadı. Kendi içime ulaştım ama, içim beni kabul etmedi." "Ordet" Benim için sinema tarihinin en iyi 10 filminden biridir.. Danimarkalı yönetmen Carl theodor…devamı

hanshiro 1 year ago

Kum Saati Sanatoryumu

Wojciech Has

3 Gönderi

Değeri Bilinmemiş Filmler - 2 "Sanatorium pod klepsydrą" (Kum Saati Sanatoryumu) tartışmasız en sıradışı filmlerinden biri. Polonya'dan çıkmış sürrealist imgelerle dolu bir yapıt. Yazar Bruno Schulz'un aynı adlı eserinden uyarlanmıştır. Filmi özel yapan en önemli noktası, çekimini yılına göre olağanüstü…devamı

hanshiro 1 year ago

Secret Sunshine

Chang-dong Lee

2 Gönderi

Değeri Bilinmemiş Filmler - 3 "Miryang" (Secret Sunshine) Güney Kore sinemasının az ama öz üreten yönetmeni Lee Chang-Dong'un 2007 yılında çektiği drama filmi. Son derece acıklı bir konusu var ve hassas izleyiciler izlerken ağlayabilir. Bu tür filmlerin konusunu detaylı olarak…devamı