(@) - Raf

Kıymetli bir arkadaşımın vesilesiyle izlediğim çok tatlı bir animasyon filmi. David Bowie'nin açılışıyla birlikte Noel ve kardan adam sevginizi artıracak nahif bir yapım. Hüzünlü finaline rağmen küçük çocuklarla birlikte izlenebilir. Hatta sırf ortasında yer alan şarkı için bile izlenir. YouTube'da…devamı

hanshiro 4 months ago

Bahçıvan ve Ölüm

Georgi Gospodinov

26 Gönderi

Bulgar yazar Georgi Gospodinov'un 2024 yılında yayımladığı roman türünde olduğu iddia edilen drama eseri. Açıkçası bu kitapla yazara başlamak pek doğru görünmüyor. Okurken geçmişte yazdığı eserlere atıfta bulunuyor. Bundan bağımsız yaşanan dramayı çok sade (sanki bir olay yokmuşcasına) anlatıyor. Özetle…devamı

hanshiro 4 months ago

İnanç da Sevgi de Aklın Yolunu İzlemez: Aforizmalar

Hermann Hesse

1 Gönderi

"Kitapların ölümsüz dünyasını kendine az buçuk yurt edinmiş biri çok geçmeden onların yalnız içeriğiyle değil, kendileriyle arasında yeni bir ilişkinin kurulduğunu görecektir. Sadece okunmalarıyla yetinilmeyip kitapların satın alınmasının da gerektiği sık sık söylenir. Yaşlı bir kitap dostu ve küçük sayılmayacak…devamı"Kitapların ölümsüz dünyasını kendine az buçuk yurt edinmiş biri çok geçmeden onların yalnız içeriğiyle değil, kendileriyle arasında yeni bir ilişkinin kurulduğunu görecektir. Sadece okunmalarıyla yetinilmeyip kitapların satın alınmasının da gerektiği sık sık söylenir. Yaşlı bir kitap dostu ve küçük sayılmayacak bir kitaplığın sahibi olan ben, kendi deneyimlerime dayanarak şunu kesinlikle belirtebilirim ki, kitap satın almak kitapçılarla yazarların karınlarını doyurmalarını sağlamakla kalmaz, salt okumak değil, kitaplara sahip olmak da tamamen kendine özgü hazlar sunar insana, kendine özgü bir ahlakı içerir. Örneğin, çok kıt parasal olanaklara karşın, katalogları sürekli gözden geçirip halk için hazırlanmış en ucuz baskıları seçerek, akıllıca, yılmaksızın ve giderek artan bir beceriyle davranıp tüm güçlükleri yenerek kendine güzel, küçük bir kitaplık kurmak sevince boğar insanı, büyüleyici bir spor yerini tutar. Bunun tersini düşünürsek, varlıklı aydın biri için her sevilen kitabın en güzel baskısını satın almak, seyrek ele geçen eski kitapları toplamak, sonra onları sevgi taşan güzel ciltlerle donatmak, seçkin haz kaynaklarından birini oluşturur." (Sayfa 127) "Bir kez kapsamının büyüklüğü, o tüyler ürpertici devasa mekanizması dolayısıyla bu savaşın gelecek kuşakları savaşmaktan caydırmaya elverişli sayıldığına ilişkin savaş sırasında sık sık açığa vurulan görüş, düpedüz bir yanılgının ürünüydů. Korkutarak caydırma, eğitimde izlenecek bir yol değildir. Öldürmekten zevk duyan kimseyi hiçbir savaş bu zevkinden vazgeçiremez. Davranışlarını ussal düşünce temeline oturtanların sayısı, insanların yüzde birini zor bulur. İnsanlar şu ya da bu eylemin saçmalığına tamamen inanmış olabilir, ama aynı eylemi yine de büyük bir şevkle gerçekleştirmekten geri kalmazlar." (Sayfa 23) "Para, ticaret, makine ve devlet çağımızda şeytanın değişik dışavurum biçimleridir, yediğimiz yemeği, soluduğumuz havayı, uyuduğumuz uykuyu ve gördüğümüz düşü bize haram edip dururlar. Yine de bazılarının buna dayanması ve pes etmemesi gerekmektedir, yoksa çağımızın kendinden sonraki çağa bırakacağı bir mirastan söz edilemez." (Sayfa 67) "Dünya sarsıntılara uğramış insanlık için doğrulara, yeni ilkelere, yeni yasalara, yeni topluluk ve yaşam olanaklarına şiddetle gereksinim duymaktadır. Ne var ki, yeni doğrular ve yasalar, yalnızca teknolojiden ve alabildiğine büyük sıkıntılardan kaynaklanmaları durumunda güç ve savaşa ilişkin bir zamanki doğrular gibi gölge nesnelerden farksız olacaktır. Bunların kendi kendini tanımalardan doğup çıkması gerekmektedir. İnsanın kendi kendisini tanımasını sağlayan yol da yalnızca kendi kalbinden geçer. Eski ideallerin yıkılıp gidişinden sonra duygularımızda baş gösteren karmaşa, davranışlarımızda hesaba katmamız, tanımamız, perişanlığını ve kendisini doğuran nedenleri kabullenip benimsememiz gereken bir durumdur. Bu yolda eskiden olduğu gibi şimdi de önümüze düşüp bize kılavuzluk edecek olan yazarlardır." (Sayfa 64) "İktidar veba gibidir, kimin eline geçerse onu hasta yapar, kaçınılmaz ve istemsiz olarak doğruya ters davranışlara ve kötü eylemlere sürükler." (Sayfa 49) "Benim için ne bir vatan ne ideal diye bir şey söz konusudur artık, bütün bunlar bir ilerideki savaşı hazırlayan beylerin başvurduğu dekorasyonlardan başka şey değildir." (Sayfa 47) "Tarihin ahlak yasalarının nasıl bir şaşmazlıkla çalıştığını görmek insanı dehşete düşürüyor. Ahlak tanımayan bir iktidarın insanları yok edeceği kuşkusuzdur." (Sayfa 29) "Bugün hepimiz, yaşam gücüyle donatılmış bütün uyanık kişiler bir umarsızlık içinde yaşıyoruz, Tanrıyla hiçlik arasında sıkışmış durumdayız. Bu ikisi arasında nefes alıp veriyor, titreşiyor, salınıyoruz. Her gün yaşamı üzerimizden sıyırıp atmaya hevesleniyor, ama içimizdeki o kişisellik üstü töz tarafından alıkonuluyoruz. Böylece güçsüzlüğümüz bizi kahraman yapmasa da cesarete evriliyor. Geçmişten bize kadar gelen inancın birazını kurtarıp gelecek kuşaklara aktarmaya çalışıyoruz." (Sayfa 76) "Bir kez biz insanların işinin doğadaki bir kuşun, bir karıncanınkinden daha zor değil, tersine daha kolay ve daha güzel olduğunu görmemiz gerekiyor. Bir kez bizler yaşamın acımasızlığını ve ölümün kaçınılmazlığını sızlanıp yakınarak değil, bu umarsızlığın tadını çıkararak kabullenip benimsemek zorundayız. Ancak doğanın tüm iğrençliğini ve anlamsızlığını benimsedikten sonra, bu hoyrat anlamsızlığın karşısına dikilip onu anlamlı bir nitelik kazanmaya zorlayabiliriz. Bu, insanın üstesinden gelebileceği en yüce ve biricik şeydir. Geri kalan şeyleri hayvanlar insanlardan daha iyi başarır. Anlamsızlık nasıl bir solucan için bir üzüntü kaynağı oluşturmuyorsa, insanların çoğu için de asla bir üzüntü kaynağı sayılmaz. Ne var ki, bu üzüntüyü duyup bir anlam arayışına soyunan az sayıdaki kişiler insanlığın anlamını oluşturur." (Sayfa 87) "Bir yetişkin, yeterli anlayıştan yoksun, içini güçlülük duygusuyla dolduran bir üstünlük edasıyla davranır çocuğa. Derken bir an gelir; üstünlük duygusunun sadece karşısındaki varlığı tanımamasından kaynaklandığı görülür." (Sayfa 92) "Hiç kimse kendisinin yaşamadığı şeyi başkalarında göremez ve anlayamaz." (Sayfa 95) "Görünürdeki anlamsızlığına karşın yaşamın bir anlam taşıdığına inanıyorum. Bu son anlamın akılla kavranamayacağını kabulleniyor, ama kendimi feda etmem gerekse bile ona hizmete hazır bulunuyorum. Buyrukla insana benimsetilecek bir inanç değildir bu, insan kendini zorlayarak bir inanca ulaşamaz. İnanç yaşanabilir yalnızca. Bunun üstesinden gelemeyen kişinin yapması gereken, inanacağı şeyi dinde, bilimde, vatanseverlikte, sosyalizmde ya da hazır ahlak kurallarının, programlarının ve gerçek bulunduğu yerlerde aramaktır." (Sayfa 102-103) "Zaman geçer, bilgelik kalır, biçim ve kuralları değişirse de, her zaman aynı temel üzerinde yükselir. Bu da insanın doğayla, evrensel ritimle bütünleşmesidir. Tedirginlik ve telaş dönemleri insanı söz konusu düzenlerden sık sık bağımsız kılmaya çalışırsa da, ele geçirilecek sözde özgürlük her zaman insanı köleliğe mahkûm edecektir. Nitekim günümüzün hayli özgürleşmiş insanı da para ve makinenin istem gücünden yoksun kölesi olmuştur. Büyük bir kentin rengarenk ışıklarına boğulmuş asfaltından ormana sığınan ya da geniş salonların insanı kamçılayan coşkulu müziğinden denizin müziğine dönen biri gibi, ben de yaşamın ve aklın kısa vadeli, heyecan dolu serüvenlerinden dönüp dolaşıp bu eski ve dipsiz bilgeliklerde alıyorum soluğu. Her seferinde de öncekinden daha eskimiş görmüyorum bu bilgelikleri, bir dinginlik içinde duruyor ve bizi bekliyorlar. Yeniliklerini sürekli koruyor, her gün doğan güneş gibi ışıl ışıl parıldıyorlar. Oysa dünün savaşı, dünün modası, dünün arabası bugün artık eskimiş, solmuş ve gülünç duruma gelmiş oluyor." (Sayfa 125-126) "Yok olup gitmiş görünen şey bakarsınız günün birinde çıkıp gelir yeniden. Bugün okuduğumuz kimi eski yazarlar vardır, isimlerini bile doğru dürüst bilmezdi babalarımız, omuz silkip geçerlerdi. Öte yandan bugün unuttuğumuz ve omuz silkip geçtiğimiz öyle yazarlar var ki, daha bir kuşak önce klasik yazarlar kataloğun baş köşesinde yer almışlardır. Bir ulusun sanat ve edebiyat hazinesi tek tek kişilerin anı ve deneyim hazinesi gibidir; bu hazinedeki anı ve deneyimlerden hiçbiri yok olup gitmez; hepsi de gün gelir tekrar yenilik ve güncellik kazanabilir; ama bir an bilinçaltının aynasında boy gösteren, bütün hazinenin ancak milyonda biridir." (Sayfa 129-130) "Yalnızca yaşamış olmak için yaşamak istemem; sadece bir kadın sevmiş olmak için sevmek istemem; yaşamdan hoşnut olmak, daha da ötesi yaşama katlanabilmek için sanat üzerinden geçecek dolambaçlı bir yola, sanatçının yalnızlık içindeki acayip zevkine gereksinim duyuyorum." (Sayfa 149) "Sanat üzerinde hiçbir baskı uygulanmamalıdır. Çağdaş sanatla başı hoş olmayan sanatsever ne bundan yakınmalı, ne de çağdaş sanattan "zevk almaya kendini zorlamalıdır. Örneğin, müzik alaninda elimizde yaklaşık üç yüz yıllık yapıtlar bulunup bunlardan zevk alıyoruz diye günümüz müzisyenlerinin başvurdukları denemeleri ve izledikleri yolları terk etmelerini istememeliyiz; çünkü onların yapıtları sanatımızı yoksullaştırmaz, tersine zenginleştirir. Günümüz müziği bazen bize soğuk ve kurmaca geldi mi, bu müziğin belki aşırı derecede tatlı, aşırı derecede duygusal yarım yüzyıllık müziğe tepki oluşturduğunu akıldan çıkarmamalıyız." (Sayfa 155) "Aklı başında, yetenekli, yaşam gücüyle donatılmış bir kişinin tüm yetenek ve güçlerini para kazanmaya ya da siyasal bir parti hizmetinde çalışmaya harcamasını herkes olanaklı, aynı zamanda normal ve yerinde bir davranış sayıyor. Söz konusu yetenek ve güçlerin kadınlara ve sevgiye yöneltilebileceğini günümüzde kimse aklından geçirmiyor. Fanatik bir burjuvazinin egemen olduğu Amerika'dan tutun da koyu kızıl Sovyet Sosyalizmine kadar gerçekten "çağdaş” diye nitelenebilecek dünya görüşlerinde sevgi, yaşamda ikinci derecede bir zevk kaynağının önemsiz rolünden öte bir değer taşımamakta, söz konusu kaynağın düzene sokulması için de birkaç hijyenik reçete yeterli görülmektedir." (Sayfa 188)

hanshiro 4 months ago

Frankenstein

Guillermo del Toro

223 Gönderi

Sanatın ve hayatın ortak büyüsü; "yaşamadan, hissetmeden bir duygu ve düşünceyi -tam anlamıyla- kavrayamamak" herhalde. Bu görüşümü iki cümleyle açmak isterim.. 1- Kitabı okumayanlar için film başyapıt olarak nitelendirilebilir. 2- Okuyanlar içinse film -ne yazik ki- kitabın yanına yaklaşamaz. Ne…devamıSanatın ve hayatın ortak büyüsü; "yaşamadan, hissetmeden bir duygu ve düşünceyi -tam anlamıyla- kavrayamamak" herhalde. Bu görüşümü iki cümleyle açmak isterim.. 1- Kitabı okumayanlar için film başyapıt olarak nitelendirilebilir. 2- Okuyanlar içinse film -ne yazik ki- kitabın yanına yaklaşamaz. Ne demek istiyorum: "kitabını okumamış biri için film gerçekten iyi, ancak okuyanlar için - özellikle gelişme ve sonuç bölümleri özelinde- bolca hayal kırıklığı.. Oscar ödüllü Meksikalı yönetmen Guillermo del Toro son çıkan filmi.. Mary Shelley'nin aynı adlı romanının ana fikrini alıp, kendince takıntılı temalarını merkeze koyduğu bir "yeniden yorumlama" eseri. Film, “Tanrıcılık -insanın yaratma gücü-“ üzerine kurulu klasik promethean bir trajedi olmaktan çok, Del Toro'nun stiliyle gelen “canavarın içindeki insanlık” ve “insanın içindeki canavarlık” üzerine karanlık, gotik bir peri masalına dönüştürülmüş. Belirlenen kilit değişiklikler üzerinden bakıldığında, gözüme ilk çarpan “baba” karakteri oldu. Kitaptaki Alphonse Frankenstein, Aydınlanma çağının rasyonel, nazik ve destekleyici babası iken, Del Toro’nun filminde son derece otoriter ve serttir. Onu "olaylar başlamadan" öldürerek, Victor'un motivasyonunu tamamen yeniden yazmayı tercih etmiş. Filmde Victor, sevgi dolu bir ortamdan kopan bir dâhi değil; sevgisiz ve baskıcı bir babanın ürünü olan yaralı bir karaktere dönüşmüştür. Bu değişiklik, filmin ana temasını “Tanrı'ya öykünmek”ten (hubris) alıp, “başarısız babalık döngüsü”ne -pek fazla hissettirmese de- (cycle of failed fatherhood) taşıyor. Otoriter baba, duygusal olarak “ölü” olan Victor'u yaratıyor. Duygusal olarak “ölü” olan Victor ise, kelimenin tam anlamıyla “ölü” parçalardan bir varlık yaratıyor ve tıpkı babasının ona davrandığı gibi, ona karşı sert, reddedici ve otoriter davranıyor. Bu durum, doğrudan Victor'un “garip kötülüğü”ne bağlanmış. Kitaptaki Victor da (filmdeki Victor kadar olmasa da) bencil ve ihmalkârdır ama vicdan azabıyla da kıvranır; trajik bir anti-kahramandır. Filmdeki Victor'un “fazla duygusuz ve bencil” olması, Del Toro'nun “gerçek canavar kim?” sorusunu daha net sorması için gerekli görünmüş olmalı. Victor'u net bir antagonist olarak konumlandırarak, seyircinin ona duyabileceği sempati alanlarını kapatıyor. O, bilimin şehvetine kapılmış bir sosyopattır. Yaratık ise ne kadar “insanlaşmaya” çalışırsa, Victor o kadar “canavarca” bir soğukluk sergiliyor. En radikal ve en “Del Toro-vari” değişiklik ise Elizabeth karakteri (bence). Kitapta daha pasif (filme göre) bir konumda olan Elizabeth, filmin ahlaki ve duygusal merkezine dönüştürülmüş. Onun Victor'la değil de kardeşiyle nişanlı olması ilginç bir tercih; bu, Elizabeth'i Victor'un “mülkü” olmaktan çıkarıp ona özerk bir karakter alanı açıyor. “Uyum” veya “imkânsız aşk” olarak tanımlanabilecek bu durum, The Shape of Water filmindeki ilişkiye -bir gönderme misali- yeniden terchi edilmiş olabilir. Del Toro, “kusurlu” ve “dışlanmış” olanların (Elizabeth ve Yaratık) bir araya gelip, “normal” ve “kibirli” olanların (Victor) dünyasında bulamadıkları anlayışı birbirlerinde bulmalarını net bir şekilde göstermiş. Elizabeth'in Yaratık'ta gördüğü şey, Victor'un asla sahip olamadığı bir masumiyet ve duygusal (öz) saflıktır. Tüm bu temalar, filmin sinematografisiyle, yani yaşayan bir gotik tabloyla birleştirilmiş. Eski uyarlamalarının baskın siyah-beyaz korkusundan farklı ama ona yakın bir hissiyat (günümüz esintisiyle) sunuyor. Her şeye rağmen filmi tam anlamıyla sevemedim. Başarılı olduğu su götürmez bir gerçek. Kitaptan bağımsız olarak bakıldığında çok iyi hatta, ama uyarlama olması ve benim kitaba özel bir ilgi duymam nedeniyle eleştirmem son derece normal. Mary shelley’in iki asır önce yazdığı eser beni çok daha içine çekti. Filmde tercih edilen değişiklilerden memnun değilim. Bence doğrudan roman uyarlaması (serbestliğe gerek yokmuş) olması gerekiyordu. Bu düşüncelerimi, kitabı okuyanlar daha iyi anlayacaktır.

hanshiro 4 months ago

En sevdiğim 10 Scorpions parçası 1- When the Smoke Is Going Down 2- Send Me An Angel 3- Still Loving You 4- Wind of Change 5- Rock You Like a Hurricane 6- No One Like You 7- In Trance 8-…devamı

hanshiro 4 months ago

Badem Çiçeği Gibi Yahut Daha Ötesi

Mahmud Derviş

1 Gönderi

"Bir kafedesin ve gazeten elinde oturuyorsun Hayır, yalnız değilsin. Bardağının yarısı boş güneş dolduruyor diğer yarısını... Camın arkasından telaşlı yayaları görüyorsun Ama sen görülmüyorsun [Gaybın sıfatlarından biridir: Görürsün fakat görülmezsin] Ne kadar özgürsün ey kafede unutulan! Kimse görmüyor kemanın sendeki…devamı"Bir kafedesin ve gazeten elinde oturuyorsun Hayır, yalnız değilsin. Bardağının yarısı boş güneş dolduruyor diğer yarısını... Camın arkasından telaşlı yayaları görüyorsun Ama sen görülmüyorsun [Gaybın sıfatlarından biridir: Görürsün fakat görülmezsin] Ne kadar özgürsün ey kafede unutulan! Kimse görmüyor kemanın sendeki etkisini Kimse bakışlarını dikmiyor varlığına veya yokluğuna Veya kimse incelemiyor sisini bakıp genç bir kıza kırılırsan önünde... Ne kadar özgürsün kendi işine bakarken bu kalabalıkta gözetleyenin olmadan ya da okuyucun! Öyleyse istediğini yap kendine. Çıkar istersen gömleğini veya ayakkabını. Zira unutulmuşsun ve özgürsün hayalinde. Adının veya yüzünün önemi yoktur burada. Nasılsan öylesin... Ne bir dost ne bir düşman var burada hatıralarını gözleyecek / Öyleyse mazeret bul, seni bu kafede bırakıp giden kadına fark etmediğin için yeni saç stilini ve iki gamzesinde dans eden kelebekler / Mazeret bul sana suikast yapmak isteyene günlerin birinde. Bir şey için değil... Sırf ölmediğin için o gün bir yıldıza çarptığında... Ve yazdığın için ilk şarkıları onun mürekkebiyle... Bir kafedesin ve gazeten elinde oturuyorsun o köşede unutulmuş olarak. Kimse aşağılamıyor saf mizacını ve kimse sana suikast düzenlemeyi düşünmüyor Ne kadar unutulmuş ve özgürsün hayalinde!" (Sayfa 22-23) Filistinli şair Mahmud Derviş'in 2005 yılında yayımladığı şiir eseri. Çok sevdiğim kıymetli bir arkadaşımın tavsiyesi üzerine okudum. Harika bir eser olduğunu belirtmeliyim. Arap edebiyatı olmasına rağmen batıya yönelik önemli esintiler mevcut; anladığım kadarıyla Derviş, bolca Fransız (Avrupa) ve Amerikan şiirinden etkilenmiş. Okurken benzer tonları hissediyorsunuz. Anladığım kadarıyla -bu eseri özelinde- şiirlerinde aşkı ve sevgiyi son derece gerçekçi motiflerle süslüyor. Arada fantazi ögeler de mevcut. Okurken başta Yeats ve Ezra pound olmak üzere Baudelaire, Celan gibi isimleri andırdı -tabi bunlar benim görüşlerim. Şiir türünde kaliteli bir şeyler okumak isterseniz tavsiye ederim. Hoşuma giden diğer şiirler; "Şimdi sürgünde... Evet evde Uçup giden bir ömrün altmışında Senin için mum yakıyorlar Öyleyse neşelen olabildiğince sakin Zira sersem bir ölüm yitirdi yolunu aşırı kalabalıktan... Ve erteledi seni Meraklı bir ay aptalca gülüyor harabelerin üzerinde İnanma seni karşılamak için yaklaştığına O, eski mesleğinde yeni mart gibi... Geri verdi ağaçlara nostaljinin adlarını Ve ihmal etti seni Öyleyse kadehin kırılışını kutla dostlarınla. Altmışında geriye kalan bir yarın bulmayacaksın ezginin omuzlarında taşıyacağın ve seni taşıyacak Usta bir şaire yaraşırcasına de ki hayata: Sakince yürü, büyülerinden ve tuzaklarından emin kadınlar gibi. Gizli bir seslenişi var her birinin: Haydi gel, seninim ben” / Nasıl güzelsin öyle! Sakince yürü ey hayat, görmek için seni etrafımdaki tüm noksanla. Kaç kez unuttum seni enginlerinde, aradım durdum seni ve beni. Ne zaman ulaşsam bir sırrına “Ne kadar cahilsin!” dedin haşince Yokluğa de ki: Sen beni yok saydın Ama ben geldim... Tamamlamak için seni. Ama ben tamamlamak için geldim seni." (Sayfa 18-19) . . . "Yürürsen uçuruma götürmeyen bir sokakta Teşekkür ederim de çöp toplayanlara Eve sağ dönersen, nasıl dönerse kafiye arızasız Teşekkür ederim de kendi kendine Bir tahminde bulunup da ihanet ederse sana sağduyun, yarın gidip nerede olduğunu gör. Ve teşekkür ederim de kelebeğe Avazın çıktığı kadar bağırırsan ve “kim var orada?" diye yanıt verirse yankı, teşekkür ederim de kimliğe İçini acıtmadan bakabiliyorsan bir güle, Neşeleniyorsan teşekkür ederim de kalbine. Sabahleyin kalkıp görmüyorsan etrafında gözlerini ovuşturmada sana yardım edeni teşekkür ederim de basirete Bir harf hatırlarsan adından ve memleketinin adından İyi bir çocuk ol! Teşekkür ederim desin Allah sana!" (Sayfa 21) . . . "Kimseyi beklemedi Bir eksiklik hissetmedi varlıkta. Önünde gri bir nehir var paltosu gibi. Ve berraklıkla dolduruyor güneşin ışığı kalbini yüksektir ağaçlar / Bir eksiklik hissetmedi mekânda Ahşap iskemle, kahvesi, su bardağı yabancılar, kahvehanedeki eşya hep aynı Gazeteler aynı: Dünün haberleri ve ölüler üzerinde yüzen dünya her zamanki gibi / Bir umuda ihtiyacı olduğunu hissetmedi kendisini avutacak Mesela çölde yeşermesi meçhulün yahut kurdun bir gitarı özlemesi Hiçbir şey beklemedi, bir sürprizi bile Zira tahammülü yok tekrara... Daha ilk adımdan Biliyorum yürüyüşün sonunu - diyor kendi kendine - Ne uzaklaştım bir dünyadan ne de yaklaştım bir dünyaya Kimseyi beklemedi... Bir eksiklik hissetmedi duygularında. Sonbahar hâlâ onun asilzade misafiri Ayartıyor onu altın Rönesans Çağı'na geri götüren bir müzikle... Yıldızlarla ve ufukla kafiyeli olan şiire. Kimseyi beklemedi nehrin önünde / Bekleyişsizlikte hısım oluyorum serçeyle Bekleyişsizlikte bir nehir oluyorum - dedi Acımasız davranmıyorum kendime karşı Acımasız davranmıyorum kimseye karşı Ve kurtuluyorum ciddi bir sorudan: Ne istiyorsun Ne istiyorsun?" (Sayfa 28-29) . . . "Orada bir düğün var iki ev ötemizde Kapatmayın kapıları... Saklamayın bizden Aykırı sevincin kabarışını. Solsa bir gül fark etmez ilkbahar ağlamadaki görevini. Sussa hasta bülbül ona ödünç verir kanarya şarkıdaki payını. Ve bir yıldız düşse başına kötü bir şey gelmez gökyüzünün... Orada bir düğün var Kapıları kapatmayın bu havanın yüzüne zencefil ve henüz ergin gelin eriği kokan [Su gibi ağlıyor, su gibi gülüyor. Suda yara yok. Geceleyin akan bir kandan eser yok] Derler ki: Güçlüdür aşk ölüm gibi! Diyorum ki: Fakat daha güçlüdür yaşama arzumuz, hem aşktan hem de ölümden tatmin edici olmasa da kanıtlarımız / Öyleyse son verelim ayinine cenazemizin katılmak için komşularımızın şarkılarına. Besbellidir hayat... Ve hiçlik gibidir gerçek!" (Sayfa 31) . . . "Güzü ve anlamların gölgesini seviyorum Güzün bilinmezliği hoşuma gider hafif ve mendil şeffaflığında uzun bir aradan sonra doğan şiir gibi. gece alazının veya loş ışığın gözleri kamaştırdığı. Emekler ama isim bulamaz hiçbir şeye Mahcup bir yağmur hoşuma gider Yalnızca uzak kadınları ıslatan [Böyle bir güz karşılaştı bir düğün alayımız ile bir cenazemiz: Sağ ölüyü kutladı, ölü de sağı] Bir kralı eğilirken görmek hoşuma gider Tacının incisini geri almak için göldeki balıktan / Renklerin komünalliği hoşuma gider güz mevsiminde Mütevazı altın için bir taht yok mütevazı ağaç yapraklarında, aşkın susamışlığındaki eşitlik gibi / İki ordunun ateşkesi hoşuma gider güzü seven ve metaforun yönü konusunda anlaşamayan iki kadın şair arasındaki atışmayı bekleyen Ve hoşlanırım bakış açısı ile ifade arasındaki uzlaşmadan güz mevsiminde!" (Sayfa 40) . . . "Geçmişte saygıyla eğilirdim kışın önünde ve kulak verirdim bedenime. Yağmur, yağmur müstehcen bir aşk mektubu gibi akıyordu göğün arsızlığından. Kış. Bir sesleniş. Kadınları kucaklamaya aç bir yankı. Bir rüzgâr görülüyor uzaktan bulutları yüklenen bir atın sırtında... Beyaza, beyaz. Severdim kışı ve yürürdüm randevuma neşeli suyla ıslanmış boşlukta keyifli. Kısa saçlarımı kurutuyordu sevgilim buğday ve kestaneyle büyümüş uzun saçlarla. Yetinmiyordu bu şarkıyla: Seni seviyoruz ben ve kış Gitme kal bizimle! Ve kalbimi ısıtıyor bir ahunun iki sıcak yavrusu. Severdim kışı ve dinlerdim onu damla damla. Yağmur, yağmur âşığın gerdeğine giren bir nida gibi: Sağanak yağ bedenime!.. Kışın içinde yoktu hayatın sonunu gösteren bir ağlayış. Başlangıçtı. Umuttu. Ne yapacağım saç gibi dökülürken ömür ne yapacağım bu kış?" (Sayfa 42) . . . "Gizli bir şeyin sevinciyle kucaklıyordum sabahı şarkı söylemenin enerjisiyle, yürüyordum adımlarımdan emin, yürüyordum önsezilerimden emin. Bir esin sesleniyordu bana: Gel! Sihirli bir işaretti sanki. Bir düştü geceleyin yıldızımın efendisi olmam için sırlarını öğretmeye gelmişti... Kendi dilime yaslanarak. Ben kendi düşümüm. Ben annemin annesiyim önsezide, babamın babasıyım ve kendi oğlum. Gizli bir şeyin sevinciyle taşıyordu beni şarkı telli çalgılar üzerinde. Parlattıkça parlatıyordu Doğulu bir prensesin elması gibi Şimdi söylenmezse şarkılar Bu sabah Bir daha söylenmeyecekler Ey aşk, bize feyzini bahşet ki girelim tutkulu yüreklerin asil savaşına. İklim müsait zira. Ve güneş sabahleyin biliyor silahlarımızı Ey aşk! Tek hedefimiz yenilmektir savaşlarında... Zafer senin olsun, senin olsun ve methini dinle kurbanlarından: Zafer senin olsun! Emeklerine sağlık! Dön bize sağ salim biz kaybederken... Gizli bir şeyin sevinciyle, yürüyordum Düşleyerek iki dizelik mavi bir şiiri. İki dizelik... Hem aleni hem gizli olan hafif bir sevinçle ilgili. Şimdi âşık olmazsa insan Bu sabah Bir daha asla âşık olamaz!" (Sayfa 44-45) . . . "Rüya görmek için uyumuyorum - dedi kadın adama Seni unutmak için uyuyorum. Tek başıma uyumak ne güzel ipek içinde gürültüsüz. Uzaklaş ki tek başına göreyim seni orada, beni düşünüyorsun seni unuttuğum sırada / Herhangi bir acı hissetmiyorum yokluğunda Ne gece ne de dudakların tırmalıyor göğsümü... Bedenimin üzerine uyuyorum büsbütün büsbütün kimseyi ona ortak etmeden Ne ellerin parçalıyor elbisemi ne de ayakların tıklıyorlar kalbimi, sen kapıyı kapatırken bir tüfek gibi / Hiçbir eksiğim yok yokluğunda: Memelerim benimdir. Göbeğim. Çilim. Benim. Benimdir ellerim, bacaklarım. Benim olan her şey benim. Senin olsun şehvetli pozlar. Yanına al onları, yarenlik etsinler sana sürgününde. Kaldır fantezini son bir kadeh kaldırırcasına. Ve istersen şöyle de: Katilimdir bu aşk. Ben ise kulak vereceğim bedenime bir doktor sakinliğinde: Hiçbir şey, hiçbir şey acı vermiyor bana yoklukta, varlığın uzletinden başka!" (Sayfa 56)

hanshiro 5 months ago

Ungenach

Thomas Bernhard

1 Gönderi

"Soruyor, ama cevap alamıyoruz. Yeniden yeniden soruyoruz. Hayatın tümü nasıl da sadece sorulardan ibaret, sorular sorsak da yeniden yeniden cevap alamasak da, gene de var oluyoruz. Soru sormam ama cevap alamamam, varoluşumun gerçekliği bu... kuşkusuz depolamış olduğum enerjileri hissediyorum... ola…devamı"Soruyor, ama cevap alamıyoruz. Yeniden yeniden soruyoruz. Hayatın tümü nasıl da sadece sorulardan ibaret, sorular sorsak da yeniden yeniden cevap alamasak da, gene de var oluyoruz. Soru sormam ama cevap alamamam, varoluşumun gerçekliği bu... kuşkusuz depolamış olduğum enerjileri hissediyorum... ola ki insan doğanın gözlemcisinden başka bir şey değildir, onu yargılayan değildir, buna hakkı yoktur..." (Sayfa 65) Avusturya edebiyatının önemli isimlerinden biri olarak görülen Thomas Bernhard'ın 1968 yılında yayımladığı eseri. Kendisinden ilk kez okudum ve sevdim. Son derece modern, zaman zaman postmoderne kayan bir tarzı var. Aykırı anlatım tarzı ve yarım cümleleriyle ile kuralsız bir tekniğe sahip. Bernhard, geleneksel anlatı yapısını bilinçli olarak yıkıyor; bunu yaparken de takıntılı -nefes aldırmayan- monologlar ve sürekli tekrarlanan motifler kullanır. Kendine has bu tarzı karakterlerinin zihinsel çıkmazlarını, topluma (ve araştırdığım kadarıyla özellikle kendi ülkesi Avusturya'ya) yönelik bitmeyen öfkesini okura doğrudan aktarır. Cümleler bazen birbiri üzerine yığılarak boğucu bir ritim yaratıyor, bazen de kesintiye uğrayarak o "kuralsızlığı" ve parçalanmış hissiyatı öne çıkarıyor.. Okuru rahatlatmayı değil, tam aksine onu karakterin huzursuz iç dünyasına çekmeyi ve alıştığı edebi konfor alanından çıkarmayı hedeflemiş yazar. Kesinlikle okunmayı Hak ediyor, tavsiye ederim. Hoşuma giden alıntılar; "Avrupa soytarı takkesini yeniden kafasına geçirdi... bok püsür bir kere daha hepimizin üzerinden geçecek... her yirmi ya da yirmi beş yılda bir oluyor, malum, ama gelecekte akıl almaz boyutlarda olacak... taşrada, iş gördüğümüz şehirlerde, bulaşıcı hastalıklar yazıp çizdiklerimizde politika kisvesi altında kasıp kavuruyor... içine girilen evler, kitaplar, politik sapkınlık koleksiyoncuları için hazinelerle dolu... devletler mastürbasyon yapıyor, Amerika da Avrupa da, ve de dünya sathında rezil bir evlilik uyuşmazlığının onların bokları üzerinde tarih yazdığını görüyoruz yeniden... hükümetler alçakça sözlü propagandalarla kendilerini tüketiyorlar... komünizm, sosyalizm, demokratizm dünya çapında, gülünç bir mazoşizm kılığında... yakında dünya üzerinde, ya da daha doğru deyişle neyin nesi olduğunu anlamadığımız bu doğada, bu sadomazoşist yerküre cevheri üzerinde demek istiyorum, sadece iki ya da üç ağzı sıkı sıkıya kapalı buzdolabı, tabiri caizse kıtasal buzdolaplarıyla kalakalacağız, bunlarda geçmiş de gelecek de sonsuza kadar saklanıyor olacak... (Sayfa 15) "bugün ne çekiyorsak aklın elinden çekiyoruz, yoksulluktan değil ve yaşlılık gençliğin tersi, ki ben gençliği tamamen doğal bir kendini beğenmişlik olan, itici bir şey olarak tarif ediyorum... umarsızlığa kapılmamak için hangi yana bakmalı? Bu, sizin yaptığınız sevgili Zoiss, bu da bir pes ediş ve ihtimal ki çok daha utandırıcı... çünkü bu paylaştırma, bu, gördüğüm kadarıyla, akıl almaz boyutlarda bölüştürme... çünkü bu gelişme, toplumsallaşma, devletin ve de dünyanın bu şekilde miskinleşmesi de aynı biçimde absurd... çünkü sosyalizm ve komünizm peşinde hep birlikte telef olacağız, tıpkı kralların ve krallıkların peşinde telef olduğumuz gibi, çünkü telef olmak mecburiyetindeyiz... çünkü her şeyin sonuçta varacağı yer orası, çöküş... komünizm de sosyalizm de başlıbaşına ölümcül küresel ruh çöküntüleri, küresel sapkınlıklar... ama küresel çöküntüler dalgası da, küresel sapkınlıklar dalgası da başımızın üzerinden geçip gitmeli... her şeyin üzerinden geçip gitmeli... üç aşağı beş yukarı bir ömür boyu beni uğraştıran gerçek bu, bütün varlığımı bunun sultası altında geçirdim, üç aşağı beş yukarı buna zorlandım... işte bu bölüştürme de böyle anlaşılabilir, siz de tıpkı bir cürüm erbabının cürmünü, hüküm giymiş bir cürüm erbabının, tepesinde sallanan müebbet zindan hapsini, mümkün olan en büyük duygu fukaralığını atlatmak istemesi gibi atlatmak istiyorsunuz bunu, çünkü gördüğüm kadarıyla, en ufak bir duygu kıpırtısı sergilemiyorsunuz... Ungenach'i likide etmek istiyorsunuz, amenna... ama Ungenach'ı bölüştürerek imha etmek..." (Sayfa 19) "bu yüzden kitlenin mutlak biçimde aptal bir çehresi var,” dedi Moro, "çünkü milyarlara varan aptallık doğal olarak katlanılmaz şey... ama aptallığın elinde daima araçlar da var, şu sıralar tekrar gördüğümüz gibi, yani şiddet, güç, sevgili Bay Robert, kendisi kadar aptalca olmayan her şeyin hayatını söndürmeye, söndürmeye ve yok etmeye yarayacak araçlar... ama bu esnada," -durdu, düşündü- "aptallık ve yoksulluk apayrı iki araç olmakla birlikte, gene de aynı hedefe varıyorlar... bugün ortalıkta olan bütün fenomenleri değerlendirecek olursak, şunu söylememiz gerekir ki, hiçbir şey bugünkü kadar grotesk olmamıştı, art arda gelen bütün çağlar birbirinden grotesk olmakla beraber... kuşkusuz," dedi Moro, “şunu da söylemek gerekir ki, sayın vasinizin de hep ifade ettiği gibi, insanlığın doğal olarak nefret edilen, soyları tükenmekte ve hemen hepsi imha edilmiş daha yüksek numunelerini yok etmek çok daha acınacak, zalimce, nasıl diyeyim, gereksiz bir şey, alçak ve aşağılık olanları sömürmekten daha çok öyle, yani onları daha yüksek, belki de kendi varlıklarının daha yüksek bir seviyesine yöneltmek, onları buraya doğru sevketmekten çok. Demem o ki, onları olmadıkları bir mevkiye yerleştirmek, rezil ve alçak olanlar yükselsin, daha yüksek varlıklar daha da yükselsin diye vs... ama insanoğlu büyük yenilgilere pek meraklıdır," dedi Moro, "ve de, bünyesinde en büyük mankafanın da dahi biri ile aynı söz hakkı ve söz ağırlığına sahip olduğu demokrasi de tam bir deliliktir... bu bakımdan dünya da," dedi Moro, "dünya diye bir şey kaldı ise hâlâ, hep sonlanmanın eşiğinde olan dünya bugün sonu da aştı geçti artık, çünkü dünyanın sonu dedikleri de bir ergen saçmalığı sonuçta..." (Sayfa 21-22) "Anlayamıyorum," dedi, "bu ülke bütün değerli insanlarını kaçırıyor, dışarı atıyor, neredeyse dünyanın başka yerlerine sürüyor... bunu anlayamıyorum... ama tabii bu ülkede hayal edilebilecek en korkunç koşullar hâkim, devlet mekanizmamızın çarkını çeviren akla hayale sığmaz bir eblehlik... bu ülkedeki çoğu şey, hatta her şey gülünç, kabul ediyorum... doğal olarak acıklı, gülünç, tiyatro... burada bilinçli olarak ölünüyor, yaşayan ölü olunuyor, ziyan olunuyor, yaşayan ölü olmaktan başka şansımız yok... bunu düşününce beni bir ürperme alıyor, sevgili Zoiss... ama bütün bunlar karşısında çaresiz ve âciz kalınıyor... böyle korkunç kıyaslamalar içinde uyunamıyorsa, uyku tutmuyorsa ve insan kendi kendine anavatan alelade, acımasız bir budalalıktan başka bir şey diyorsa... utanmazlıktan... çocuklar," dedi ve pencereden aşağı sokağa baktı, "tamamen olaylara koşut yaşar, oyun oynarlar, yetişkinlerse insanlıktan çıkar, hissizleşirler ve aslında artık yokturlar... Ölüm döşeğinde bir güldürü ya da dörtbaşı mamur bir ortaoyunu yazabilen varsa, o her şeyi başarmış demektir. Akıl hastanelerinde herkesçe bilinen delilik var, derdi sayın vasiniz, akıl hastanelerinin dışında ise yasadışı delilik... ama her şey delilik, başka bir şey değil." (Sayfa 34) "Bütünden ayrıntılara varacağım yerde, hep ayrıntılardan bütüne varmak zorunda kaldığım için... İnsan varoluşu hiçbir şeyi kavranabilir, elle tutulur yapamayan bilinci yok saymaktan ibaret, bilinçte ot gibi yaşamak yani, görece basit bir hayat değil bir varoluş asgarisinde." (Sayfa 37) "Bu cümleler birden her şeyi bir yanlışlık gibi gösteriyor, yanlışlıklar bile yanlışmış gibi." (Sayfa 41) "Koşullar öyle ki, yakında hiçbir şey okuyamayacak, hiçbir şeyi kaydedemeyecek, hiçbir şeyin gerçekliğine inanamayacak hale geleceğim." (Sayfa 45)

hanshiro 5 months ago

Memories

Kôji Morimoto

3 Gönderi

"Memories" Katsuhiro Otomo, Koji Morimoto ve Tensai Okamura tarafından çekilmiş 1995 çıkışlı anime filmi. Buradaki animeci tayfanın çoğu izlememiş, şaşırtıcı. Eser birbirinden bağımsız üç bölümden (Antolojik) oluşuyor. Her bir bölüm farklı bir üslup ve tematik derinlik sunuyor. Film ilk olarak,…devamı"Memories" Katsuhiro Otomo, Koji Morimoto ve Tensai Okamura tarafından çekilmiş 1995 çıkışlı anime filmi. Buradaki animeci tayfanın çoğu izlememiş, şaşırtıcı. Eser birbirinden bağımsız üç bölümden (Antolojik) oluşuyor. Her bir bölüm farklı bir üslup ve tematik derinlik sunuyor. Film ilk olarak, "Magnetic Rose" adlı bölümle başlıyor. Bu bölüm, Koji Morimoto tarafından yönetilmiştir ancak senaryosu -bana göre en yaratıcı mangacı olan- Satoshi Kon'a aittir. Bölüm gerek konusu, gerekse de atmosferik dünyasıyla bir tür bilimkurgu-korku eseridir. Adeta bir uzay operası formatındaki bu hayalet hikayesi, Heintz ve Miguel adlı iki uzay çöpçüsünün, bir gemi enkazı mezarlığından gelen SOS sinyalini takip etmesini konu alır. Vardıklarında, çoktan ölmüş bir opera divası olan Eva Friedel'in anıları tarafından yaratılmış, gül şeklinde devasa ve holografik bir dünyayla karşılaşırlar. Filmin ana teması, nostaljinin zorbalığıdır; Eva'nın anısı sadece bir kayıt değil, geçmişte yaşamanın tehlikesini gösteren "manyetik" bir tuzaktır. Daha romantik olan Miguel bu illüzyona kapılırken, sinik kıdemli Heintz kendi geçmişinin de yüküyle boğuşarak bu çürümüş fanteziye direnir. Satoshi Kon'un bulanıklaşan gerçeklik temaları ile Yoko Kanno'nun Puccini'nin "Madama Butterfly" operasını adeta bir silah gibi kullanan müzikleri, bu bölümü unutulmaz kılar. Bu şiirsel korku atmosferinden keskin bir dönüş yapan ikinci bölüm ise, Tensai Okamura'nın yönettiği ve Katsuhiro Otomo'nun senaryosunu yazdığı "Stink Bomb"dır. Bu yüksek oktanlı kara komedi, soğuk algınlığı yaşayan laboratuvar teknisyeni Nobuo Tanaka'nın yanlışlıkla deneysel bir hapı yutmasını anlatır. Hap, Nobuo'yu farkında olmadan yürüyen bir biyolojik silaha dönüştürür; etrafına ölümcül bir koku yayarak her şeyi öldürür. Durumdan bihaber şekilde sadece "işini yapmaya" ve emirlere uymaya çalışan Nobuo'nun Tokyo'ya gitme çabası, tam ölçekli ve komik derecede beceriksiz bir askeri müdahaleyi tetikler. Film, körü körüne itaate dayalı iş kültürünü, bürokratik saçmalığı ve askeri beceriksizliği sert bir dille hicveder. Felaketin merkezinde kötü niyetli bir canavarın değil, iyi niyetli bir aptalın olması, filmin kara mizahının kaynağıdır. Antolojiyi kapatan "Cannon Fodder" ise üçlemenin en deneysel ve en politik bölümdür. Yönetmenliğini ve senaristliğini bizzat Katsuhiro Otomo'nun üstlendiği bu bölüm, tümüyle tek bir kesintisiz uzun çekim (one-shot) olarak tasarlanmıştır. Bu teknik, izleyiciyi baskıcı ve kirli bir "steampunk" distopyasında yaşayan bir ailenin "bir gününe" zorla dahil eder. Bu toplumun tek bir varoluş amacı vardır: görünmeyen ve belki de var olmayan bir düşmana devasa toplarla ateş etmek. Çocuklar okulda balistik öğrenir, ebeveynler mühimmat fabrikalarında veya top yükleyicisi olarak çalışır. Film, şoven milliyetçiliğin ve askeri-endüstriyel kompleksin güçlü bir eleştirisidir. Amacı tamamen yitirilmiş olsa da, ebedi bir savaş halinin bütün bir kültürü nasıl ayakta tuttuğunu ustaca gösterir. Çocuğun bir gün o şanlı "top ateşleyicisi" olmayı dilemesi, filmin kasvetli ve unutulmaz sonunu oluşturur. Kesinlikle izlenmeyi hak eden bir yapım. Tavsiye ederim..

hanshiro 5 months ago

O Da Bir Şey Mi

Pelin Esmer

3 Gönderi

Türk sinemasının önemli birkaç kadın yönetmeninden biri olan Pelin Esmer'in dördüncü kurmaca filmi. Sekiz yıllık aradan sonra yeniden izlemek -sinemada izlemek güzel hissetirdi. Tamamen kendisinden çıkabilecek hoş ve anlamlı bir yapım. Film "Aliye" adında genç bir kadının masumiyetine rağmen sırtlandığı…devamıTürk sinemasının önemli birkaç kadın yönetmeninden biri olan Pelin Esmer'in dördüncü kurmaca filmi. Sekiz yıllık aradan sonra yeniden izlemek -sinemada izlemek güzel hissetirdi. Tamamen kendisinden çıkabilecek hoş ve anlamlı bir yapım. Film "Aliye" adında genç bir kadının masumiyetine rağmen sırtlandığı devasa bir duygusal acıya odaklanıyor. Suçlu konumda görülen ve geçmişte yaşanan (özellikle babasının geçmiş ilişkileri ve bununla birlikte ailevi meselelerden kaynaklanan) olayların gölgesinde bir çocukluk ve gençlik geçirmesi, karakterin ana trajedisini oluşturuyor. Film, bu "miras kalan" travmanın, bir insanın kimliğini ve hayata bakışını nasıl rehin aldığını çok sarsıcı bir şekilde gösteriyor.. Karakterin yaşadığı dram, kendi eylemlerinden değil, kontrolü dışındaki bu geçmişten besleniyor ve bu da seyircideki adalet duygusunu sarsıyor. Filmin temel olayı, bu genç kadının (belki de derdini anlatacak -onu tam anlamıyla anlayacak- birinin olmaması nedeniyle) içinde birikmiş bu hikayeyi bir yönetmene anlatma üzerine kurulu. Bu, sadece bir "dert anlatma" eylemi değil; bu, kendi acısının, kendi varlığının başkası tarafından "görülmesi", "onaylanması" ve "kayda geçirilmesi" için atılmış bir çığlık. Ancak, yönetmenin bu ham, "gerçek" acıdan ilham alarak bunu bir sanat eserine, bir kısa metraja dönüştürmesiyle birlikte film, çok daha derin bir sorgulamaya kapı aralıyor. İşte tam bu noktada gelişen (pelin esmer dokunuşu) yorumlar filmin bel kemiğini oluşturuyor. Film bize şu soruları sorduruyor: Birinin yaşadığı gerçek bir travma, bir sanatçının elinde "malzeme"ye dönüştüğünde ne olur? Yönetmen, bu hikayeyi kullanarak o acıyı "yüceltmiş" mi olur? Film, "gerçek" ile "kurgu" arasındaki o bulanık çizgide dolaşıyor. Belki de yönetmenin (levent'in) çektiği kısa metraj, kızın anlattığı "gerçeğin" kendisi değil, sadece yönetmenin o gerçekten "anladığı" kadarıdır. Filmin adı olan "O da Bir Şey mi?" ifadesi de zaten, herkesin kendi hikayesinin en trajik hikaye olduğuna inandığı ve bunu bir "anlatıcıya" (yönetmene) satmaya çalıştığı bir dünyayı ima ediyor - ya da ben öyle düşünüyorum. Yönetmenin bu durumu bir ilham kaynağı olarak görmesi ve bunu sanatına yansıtması, "gerçeğin" kime hizmet ettiği ve sanatın bu gerçeği nasıl dönüştürdüğü üzerine çok güçlü bir yorum geliştiriyor. Son yıllarda yapılmış iyi bir Türk yapımı ancak yönetmenin önceki filmi hala benim için en iyisi. Konusu, oyunculuk ve tema özelinde yapılmış iyi bir film. Bu yıl çok fazla yerli yapım izlemedim ama bu film ödülleri hak etmiş görünüyor. Puanına aldanmayın izleyin.

hanshiro 5 months ago

The Smashing Machine

Benny Safdie

3 Gönderi

"The Smashing Machine" (Dövüş Efsanesi) Amerikalı bağımsız yönetmen Benny Safdie tarafından çekilmiş 2025 çıkışlı spor drama filmi. Beğendim ama bazı yönleri hayal kırıklığına uğrattı. Bir "Uncut Gems" beklemiyordum ancak yine de o gergin atmosfere yakın bir anlatım umdum. Filmin en…devamı"The Smashing Machine" (Dövüş Efsanesi) Amerikalı bağımsız yönetmen Benny Safdie tarafından çekilmiş 2025 çıkışlı spor drama filmi. Beğendim ama bazı yönleri hayal kırıklığına uğrattı. Bir "Uncut Gems" beklemiyordum ancak yine de o gergin atmosfere yakın bir anlatım umdum. Filmin en zayıf yönü senaryo.. Çatışma çok azdı ve özgünlük yok denecek kadar azdı. Filmin temelinde yer alan Mark Kerr; adı ana akımda pek duyulmamış bir Ufc ağır siklet dövüşçüsüdür. Ringdeki acımasız imajı (The Smashing Machine) ile ring dışındaki kırılgan ve trajik kişiliği arasındaki tezatlığı gözler önüne serilmek istenmiş. Yönetmen, madalyonun görünmeyen yüzünü anlatma hedefinde ancak bu niyet, ne yazık ki etkili bir olay örgüsüne dönüşememiş. Elle tutulur sürükleyici bir olay yok. Film, Kerr'in hayatının belirli bir dönemine odaklanıyor ama bu dönemi dramatik bir zirveye taşıyacak güçlü bir olay örgüsünden mahrum bırakmış. Yaşanan dramayı -yani bir sporcunun ağrı kesicilere olan bağımlılığını- zirveden dibe vuruşu gibi klişe dramalarını Hollywood'da Zaten 500 kez gördük. Kerr'in her maçtan sonra çektiği acılar, bu acıları dindirmek için başvurduğu maddeler ve bu bağımlılığın onu nasıl ele geçirdiği filmin ana temasında daha detaylı olmalıydı. Ancak bu süreç, seyirciye o sancıyı -dramayı- tam olarak hissettirecek derinlikten yoksundu. Özgünlük probleminden dolayı filmin puanı düşük.. Seyirciye hak veriyorum. Film yeterince tatmin etmedi; ne o eski Ufc dövüşlerinin vahşetini, ne Kerr'in eşiyle olan ve bağımlılığın gölgesinde parçalanan ilişkisini, ne de bir biyografi filminin sunması gereken temel kurallarını... Ancak filmin teknik yönü başarılıydı. Özellikle performanslar.. Dwayne Johnson ve Emily Blunt, filmi tek başlarına taşımışlar desem abartmış olmam. Teknik açıdan bakıldığında film, tam bir A24 filmi. Stüdyonun sevdiği o grenli, gerçekçi ve stilize doku burada da mevcuttu. Özellikle karakterin zihinsel çöküşünü ve klostrofobik hissini vermek için kullanılan yakın planlar, omuzda takip eden hareketli kamera -zaman zaman dogma 95 etkisi yaratıyor- kullanımı tipik bir A24 estetiği sunuyor. Dwayne Johnson'ı alışılagelmiş "The Rock" personasından tamamen sıyrılarak, acı çeken, bitkin ve kaybolmuş bir adamı canlandırırken kariyerinin en iyi performansını sergiliyor desek yeridir. Vücudunu ve mimiklerini bu kadar etkili kullanması, karakterin yaşadığı fiziksel ve ruhsal çöküşü seyirciye iyi hissettirdi. Emily Blunt ise bağımlı bir adama aşık olmanın getirdiği çaresizliği ve yorgunluğu muazzam bir şekilde yansıtıyor. Her ikisi de kesinlikle Oscar'a aday olmalılar ama A24 yapımı olması nedeniyle ihtimal çok düşük.. 10 üzerinden 6.3 veririm. Sinemada izlemeniz şart değil.