(@) - Raf

kalli 4 months ago

Spoiler içeriyor Uzun zamandır fantastik bir film izlemiyordum. İçimde böyle bir arzu uyanınca böyle bir film arayışına çıktım ve Yıldız Tozu denen bu filme rastgeldim. Yaptığım en doğru seçimlerden olabilir film, zira her sahnesinde duygusal patlamalar yaşadım, izlediğim 1 dakikasına dahi pişman…devamıUzun zamandır fantastik bir film izlemiyordum. İçimde böyle bir arzu uyanınca böyle bir film arayışına çıktım ve Yıldız Tozu denen bu filme rastgeldim. Yaptığım en doğru seçimlerden olabilir film, zira her sahnesinde duygusal patlamalar yaşadım, izlediğim 1 dakikasına dahi pişman olmadım. Film, sevgilisiyle evlenebilmek için düşen bir yıldızın peşinden giden Tristan adındaki bir genci anlatıyor. Cadıların, ruhların, korsanların, iyilerin, kötülerin ve de fanilerin bu hikâye aşkın büyüsünün basit olamayacağını, peşinden koştuğumuzun değil de belki de gözümüzün önündekinin aşk olacağını gösteriyor. Aşk falan deyince tamamen romantizme boğulan bir fantastik film sanmayın. Evet filmde romantizm var, hem de çok tatlı bir romantizm var. Filmin havasına, karakterlere çok yakışan bir aşk. Fakat bunun yanında heyecan var, güldürü var, drama var, gerilim var, kaos, entrika var. Ne ararsanız var. Karakter çeşitliliği bol olan bir fantastik filmden bekleyebileceğiniz birçok şey Yıldız Tozu filminde mevcut. O kadar güzel bir film yapmışlar ki hayran olmamak içten bile değil. Biraz da filmin konusundan bahsetmek istiyorum. En başta söylediğim gibi Tristan adlı bir gencin sevgilisiyle evlenebilmek için bir yıldızı arama macerasını içeren bir film. Fakat hikâye ne burada başlıyor, ne de yıldızı bulduğu yerde bitiyor. Tristan 'Duvar' adı verilen bir köyde babasıyla beraber yaşayan bir genç. Duvarın ötesine geçmek yasak. Zamanında babası geçmeyi başarmış, orada tutsak bir prensesle (Uda) yaşadığı birliktelikten de Tristan doğmuş. Yıldızın hikâyesi de şöyle başlıyor. Starhmold Kralı ölüm döşeğindeyken göğe bir yakut fırlatıyor. Yakut bir yıldıza çarpıp onu yere düşürüyor. Kral oğullarına "Kim taşı ilk bulursa tahta o oturur." diyor. Böylece yıldızın peşinde Kral'ın oğulları da düşüyorlar. Eh tabii filmin en önemli karakterlerinden biri olan güzellik, gençlik ve daha çok güç elde etmek için yıldızın peşinde olan kötü cadı Lamia ve kız kardeşlerini de unutmamak gerek. Bir yıldızın peşine bu kadar kişi düşerse elbet kaosta olur, güldürü de, dram da. Tristan yere düşen bir taş atarken yıldızın güzel bir kız formunda olduğunu görüyor. Yvaine adındaki bu yıldızı Duvar'a götürmek için peşine takar. Peşlerindeki tehlikenin farkında olmadan. Şimdi Tristan'ın başka bir amacı vardır; Yvaine'yi kötülerden korumak. Filmin neredeyse her sahnesi her karakteri hayranlık uyandırıcıydı ama Kaptan Shekaspeare'nin dans sahnesi bir başkaydı. Kaç kez sarıp sarıp izledim bilmiyorum. Robert de Niro'yu sert adam, mafya babası, amcası, dayısı rollerinde görmeye alışmışım. Böyle bir rolde görmek afallattı, ama hoşuma da gitti. Bir oyuncuyu alışılmış rollerinin dışında görmek güzel oluyor. Adının hakkını veren bir film oyuncu kadrosuyla da. Tam bir yıldızlar geçiti film. Her oyuncu karakterine o kadar güzel adapte olmuş ki "Bu role yakışmamış." dediğim kimse olmadı. Heyecan ve kaos arttıkça ben de heyecanlandım, komik sahnelerinde kahkaha attım. Dramatik sahnelerle karakterlerle beraber duygusallaşırken romantik sahnelerinde gözümden kalpler fışkırdı. Bu kadar duyguyu bir arada yaşattığı için bu filme teşekkür etmek isterim. Güzel filmler izledim ama uzun zamandır masal tadında bu kadar harika bir film izlememiştim. Hem masal gibi hem de gerçek gibi. Karakterler, olaylar masalsı ama verdiği mesaj çok gerçekçi. Finali tam anlamıyla beklediğim gibi oldu. Krallığın tek erkek varisi denilince aklıma direkt Tristan geldi. Ondan başkasının başa geçmesi düşünülemezdi zaten. Bu tür filmlerde ya da masallardan beklenebilecek bir son.

kalli 5 months ago

Paterson

Jim Jarmusch

29 Gönderi

Paterson, New Jersey'in bir eyaleti olan Paterson'da sevgilisi Lauren ile birlikte yaşayan ve geçimini otobüs şoförlüğü yaparak sağlayan sıradan hayatın içindeki sıradan adamlardan biridir. Hayatı hep aynı rutin içerisindedir Paterson'un. Kalkar, kahvaltısını yapar, işine gider, eve döner, köpeğini gezdirir, sevgilisine…devamıPaterson, New Jersey'in bir eyaleti olan Paterson'da sevgilisi Lauren ile birlikte yaşayan ve geçimini otobüs şoförlüğü yaparak sağlayan sıradan hayatın içindeki sıradan adamlardan biridir. Hayatı hep aynı rutin içerisindedir Paterson'un. Kalkar, kahvaltısını yapar, işine gider, eve döner, köpeğini gezdirir, sevgilisine vakit ayırır, bara gider falan filan. Tüm bu sıradan rutin arasında Paterson'un gönül verdiği bir hobisi de vardır; şiir yazmak. Şairane havada geçen film tüm zamanı boyunca dinginliğini ve sıradanlığını korur. Hareket ve farklılık isteyenler için uygun bir seçim değildir, anlayacağınız üzere. Paterson'un şiirlerinde öyle büyük sanatsal anlamlar, derin ifadeler yoktur. Süslü cümlelerle donatmaz defterini. İnsanların etrafa baktıklarında görebilecekleri şeyler üzerine basit şiirler yazar hep. Örneğin bir kibrit kutusu üstüne. İzlerken 'bunlar nasıl şiirler' dedirtse de ara ara bu şiirlerle filmin basitliği güzel bir şekilde verilmiştir aslında. Rutinlerden bahsettim, şiirlerine değindim. Biraz da ilişki durumunu konuşmayalım mı Paterson'un? Neticede şiir varsa aşkta vardır, aşk varsa bir sevgili, sevilen belki de bir ilişki vardır. Paterson'un sevgilisi de Lauren. Paterson'un sessizliği ve dinginliğine karşın Lauren oldukça enerjik, hayalperest değişime açık rengarenk bir kadındır. İlişkilerindeki en güzel tarafta şudur; ne Lauren Paterson'un dinginliğinden rahatsız olup onu yükseltmeye çalışır, ne de Paterson Lauren'in enerjisine ayak uyduramayıp onu aşağı çekmek ister. İkisi de birbirini dengeler, birbirlerinin eksikliğini tamamlayıp melodik bir ilişki ritmi oluştururlar. İlişkilerde benzer olmak önemlidir ama bazen farklı da olup o eksik parçaları tamamlamak gerekir; Paterson ve Lauren bunu çok iyi başarırlar. Filmi izlerken yalan değil, bir ara uykum geldi. Gözlerim kapanır gibi oldu. O kadar durgun bir filmdi yani. Fakat güvenli de bir film. Eh, insan güvenli hisettiği kişilerin karşısında uyuklar. Ya çok sıkıcıydı film ya da dediğim gibi güvenliydi. Kendimi otobüste yolculuk yaparken hayal ettim. Önümde bir şiir kitabı -hiç de sevmem aslında şiir okumayı- kulağımda kulaklık, Spotify listemde dingin müziklerim ardısıra akıyor. Arada böyle durgun filmler de izlemek gerek sanırım. İnsana düşünme fırsatı, kendi rutinlerini tanıma yeniden düzene sokma fırsatı veriyor.

kalli 5 months ago

Bir Hayalet Hikayesi

David Lowery

27 Gönderi

Karısına aşık olan bir adam bir trafik kazasında hayatını kaybeder ve bir hayalet olarak evine geri döner. Karısına kendini duyurmaya çalışırken zamanın ne denli hızlı akıp gittiğine, geçmişe ve geleceğe tüm sürece şahit olur. Hayalet derken öyle ruhani bir varlık…devamıKarısına aşık olan bir adam bir trafik kazasında hayatını kaybeder ve bir hayalet olarak evine geri döner. Karısına kendini duyurmaya çalışırken zamanın ne denli hızlı akıp gittiğine, geçmişe ve geleceğe tüm sürece şahit olur. Hayalet derken öyle ruhani bir varlık gibi gelmiyor kendisi. Böyle görsel efektle silüet gibi gösterselerdi hayaletimizi daha etkili, daha korkunç olurdu sanki ama filmin korkunç yapmak gibi bir niyeti yokmuş. Komik yapmak da yokmuş tabii ama morgta üzerine serilen çarşafı başına geçirip gelmesi güldürmedi değil. Hele kadın hayaletin çiçekli çarşafla dolaşması iyice kopardı beni. Çok değişik, ama tatlı da bir ayrıntı olmuş. "Korku değil, komedi değil. Eee Gerçek Kesit tadındaki bu hayaletli film ne anlatıyor?" diyebilirsiniz. Şu cevabı veririm. "Tamamen felsefe insanın varoluşu ve zamanın akışı üzerine bir film." Adam hayalet olarak her ana, her zaman evin geçmişine geleceğine kendi yaşadıkları mutlu anlara bile şahit oluyor. Fakat sadece şahit oluyor. Bunlara bir müdahale de bulunamıyor. Eve yeni taşınan kiracıların evini dağıtmak dışında. Niye çıldırdıysa deli. Git mezarına rahat bırak insanları manyak herif. Adam hayalet figürüyle o mekanın farklı zamanlardaki halini görebiliyor. Mesela bir sahnede daha o ev bile ortada yokken çok çok eski zamanlarda orada yaşayan bir baba ve kızını ve onların ölümünü görüyor. Zamanın akışını böyle takip ediyor dediğim gibi. Onlar neden hayalete dönüşmedi anlamadım. Sanırım üstlerine bir çarşaf örtülmediği için cesetleri çürüdü gitti. Sahne, şunu söylüyor bize. "Biz yok olsak bile hayat başka biçimlerde ya da kaldığı yerden devam eder." İnsanın şu koskoca evrendeki yerini çok güzel anlatıyor aslında bu film. Biraz anlamsız gelebilir ama güzel bir felsefisi var. Tabii durgun, diyaloğun pek olmadığı daha çok görsel odaklı filmleri sevmeyenlere pek gitmez.

kalli 5 months ago

Ceset

Oriol Paulo

140 Gönderi

Film seçmekte zorlandığım için ChatGPT'ye başvurdum bana öneri yapması için. Her zamanki gibi yağlama modunu açtı kendisi. Dedim ki ona: "Birader şovu kes. Film öner." O da bana dedi ki: "Ceset." İspanyol sinemasını severim, Oriol Paulo'da merak ettiğim bir yönetmendi.…devamıFilm seçmekte zorlandığım için ChatGPT'ye başvurdum bana öneri yapması için. Her zamanki gibi yağlama modunu açtı kendisi. Dedim ki ona: "Birader şovu kes. Film öner." O da bana dedi ki: "Ceset." İspanyol sinemasını severim, Oriol Paulo'da merak ettiğim bir yönetmendi. ChatGPT'nin bu önerisine uyup hemen filmi izledim. Şimdi bakalım film bana neler hissettirmiş, üstümde nasıl bir etki bırakmış? Öncelikle filmden kısaca bahsedeyim. Film varlıklı, güçlü bir iş kadını olan Mayka'nın ani ölümüyle başlıyor. Üstüne bir de Mayka'nın cesedinin morgda kaybolması gizemin ve gerilimin üstüne bir mum dikiyor. Baş şüpheli olarak Mayka'nın kocası Alex gözaltına alınıyor ve polis karakolunda cinayet şüphelisi olarak sorgulanmaya başlıyor. Alex'in bu süreçte yaşadıkları, gördükleri ona delirdiğini ya da karısının hâlâ sağ olduğunu düşündürtürken seyircinin aklını da karıştırmayı ihmal etmiyor. Film basit bir suç araştırmasının, suçluyu sorgulamanın çok ötesinde. Bir suçlu var ve sorgulanıyor, adalet yerini buluyor gibi basit bir şekilde özetlemek Oriol Paulo'nun ve beraberindekilerin zekasına hakaret olur. Çünkü film bunu yaparken; suçlu olana yönlendirmeye. çalışırken zekasını sonuna dek kullanıyor ve bu durum seyirci üzerinde hem akılları karıştıran, hem şaşırtan hem de farklı farklı teoriler düşündüren davranışlara sebep oluyor. Mayka'nın varlığını hissettirmek, Alex'le beraber izleyiciyi böyle bir tarafa yönlendirip buna inandırmak dehşet bir olaydı. Hatta filmi izlerken bahsedilen ters köşenin bu olabileceğini düşündüm ve şunu dedim: "Eee ama bu ters köşe sayılmaz ki. Çok açık etmiş." Halbuki film böyle bir şeye yönlendirirken asıl gizemini gizliyormuş. Geriye dönük (flashback) sahnelerle hikaye güçlendirilmiş, zaten bu tür filmlerde bu şart bence. Olay anına dönmesine gizemi, gerilimi eksik kalıyor. Seyirci olayın sonu gibi başını da bilmeli. Film bunu eksiksiz ve kafa karıştırmadan yapmış. Evet film yapısı gereği kafa karıştırıcı ama zaman konusunda karıştırmıyor. Geriye dönük sahneler ve olayların günü nizami bir şekilde aktarılmış sahneye. Film sadece gizemli bir suç soruşturması, cinayet teması işlememiş. Vicdan, suçluluk duygusu, intikam gibi temaların da üzerinde durup muhteşem bir psikolojik drama sunmuş.

kalli 5 months ago

Çılgın Kalabalıktan Uzak

Thomas Vinterberg

15 Gönderi

Spoiler içeriyor Şu aralar beni yormayacak, üzerinde düşünmeyeceğim, huzurlu bir film izlemek istedim. Karşıma da bu dönem işi romantik film çıktı. Dönem işi filmleri, özellikle İngiliz dönem filmlerini seviyorum. Çünkü giyim tarzları, saçları, asaletleri beni oldukça cezbediyor, özellikle kadınların. O dönemin asil…devamıŞu aralar beni yormayacak, üzerinde düşünmeyeceğim, huzurlu bir film izlemek istedim. Karşıma da bu dönem işi romantik film çıktı. Dönem işi filmleri, özellikle İngiliz dönem filmlerini seviyorum. Çünkü giyim tarzları, saçları, asaletleri beni oldukça cezbediyor, özellikle kadınların. O dönemin asil modasına özeniyorum diyebilirim. Çok tarzım değil, o şekilde elbiseler etekler ama yine de insan bi' özenmiyor değil. Filmi şu diyalogla özetleyebilirim. Tabii biraz mübalağa ederek paylaşacağım, ki çok da mübalağa etmiş sayılmam. -Merhaba hanımefendi. +Merhaba bayım. -Benimle evlenin. +Hayır olmaz. -Tmm kib by. Karakterimiz Bathsheba Everdene, amcasından kalan çiftliği yöneten güzel, başarılı, kendi ayakları üstünde durmaya özen gösteren genç bir kadın. 'Akıllı' diye bir tabir kullanmak isterdim, ama 13'lük Sudeler gibi üniforma büyüsüne kapılıp yapabileceği en yanlış seçimi yaptığı için kendisine 'akıllı bir kadın.' demek başka kadınlara hakaret olur. Bathsheba’ya üç tane erkek talip oluyor. İlki çiftliğin çobanı Gabriel Oak. İyi niyetli, çalışkan, erdem sahibi bir adam. İkincisi Bay Boldwood zengin, soylu, sabırlı ve yine iyi niyetli, erdemli bir adam. Üçüncüsü ise bir asker olan Frank Troy. Şerefsiz, arsız, pislik, sapık, ipe sapa gelmez. Kadına değil, parasına aşık olan bi' serseri yani. Hangisini seçtiğini tahmin etmek zor olmasa gerek. Gabriel'a olan ilgisini en baştan beri görebiliyoruz aslında, fakat neden redettiği belli değil. Troy'u seçip "ben kendi ayaklarımın üstünde durmak isteyen bir kadınım." savunması oldukça saçma. Hani şu dönemde kızlar gider; tas kafalı, dövmeli mövmeli, orası burası façalı 20+ suç kaydı olan, şiddetsever bir tipe tutulurlar ya, Bathsheba o da öyle bir tipe tutuldu. Tabii adam asker sonuçta, giyimi falan düzgün, yakışıklı. Fakat karakteri sıfır. Finalinde doğru kişiyi bulduğu için mutlu oldum. Troy harici tüm seçenekler doğruydu gerçi. Filmde ara ara hareketlilik oldu, ölümler kalımlar oldu. Ben entrikada beklerdim, bu tür filmler entrika istiyor bence. Onun olmaması benim açımdan bir eksiklikti. En önemlisi konusu da aşktı. Romantizmi doruklarda yaşatan bir aşk izlemedik tabii. Böyle beklentisi olanlar için uygun bir film değildir. Seçenekler arasında en doğrusunu seçmek, sabırlı olmak, erdemli olmak konulu bir romantizm vardı aslında. Bathsheba’yı 3 erkek istedi, üçü de bir şekilde aldı aslında. Filmin bir önermesi var. 'Seçenek çok olunca kadınlar aptallaşıyor' temalı bir mesaj vardı. Bir de şey diyor film; "İyi beyefendiler dururken böyle tipleri seçmeyin kardeşim!" Son olarak filmin görselliğinden bahsetmek istiyorum. Film beni görsel olarak doyurdu. Ayrıca müzikleri de çok güzeldi. Fakat en çok görsellik açısından doyuma ulaştım. Doğanın güzelliği gözler önüne serilmiş, dönemin güzelliği de. Dönem filmleri hep böyle görsel olarak asil sunuş yaparlar. Filmde karaktere kızsam da beğendim genel olarak. Yormuyor insanı, huzurlu sakin bir film.

kalli 5 months ago

A’mâk-ı Hayal

Filibeli Ahmed Hilmi

8 Gönderi

Filibeli Ahmet Hilmi tarafından kaleme alınan Amak-ı Hayal, yani Hayalin Derinlikleri Türk Edebiyatı'nın ilk doğaüstü ve felsefi romanı olarak kabul edilir. Filibeli Ahmet Batı felsefesiyle İslami öğretileri sistemsel ve oldukça başarılı bir şekilde harmanlamıştır. Ayrı ayrı öyküler gibi görünen ama…devamıFilibeli Ahmet Hilmi tarafından kaleme alınan Amak-ı Hayal, yani Hayalin Derinlikleri Türk Edebiyatı'nın ilk doğaüstü ve felsefi romanı olarak kabul edilir. Filibeli Ahmet Batı felsefesiyle İslami öğretileri sistemsel ve oldukça başarılı bir şekilde harmanlamıştır. Ayrı ayrı öyküler gibi görünen ama bir bütünü oluşturan kitap okuyucusunu karakterle beraber manevi ve maddi alemlerde dolaştırırken derin bir öğreti de sunuyor. Bir bakalım Ahmet Hilmi bu eseri ile biz okuyucularına neler fısıldıyor? Öncelikle kitabı okurken aklıma Paulo Coelho'nun Simyacı'sı, Rudyard Kipling'in Kim'i geldi. Onlarda da kişinn anlam arayışı, kim olduklarını bulmak, evrenin ve ötesinin sırlarını keşfetmek için yolculuğa çıkan bir karakter vardı. Amak-ı Hayal'de de aynı durum söz konusu. Lâkin daha derin bir şekilde. O eserleri okuyup sevdiyseniz bunu da seversiniz. Sadece dili sebebi ve tasavvufi bir eser olmasından ötürü biraz ağır gelebilir. Kendinizi eserin derinliklerine atıp o hayal dünyasına daldığınızda okumak hem kolay, hem de zevkli gelecektir. Üzerinde düşündüren, hem felsefi hem de tasavvufi eserlere ilgisi olanlara can-ı gönülden önerilir. Kitabımızın baş karakteri Raci adında genç bir adam. Batı felsefesine ilgi duyan ve maddeye önem veren Raci 'kim olduğunu ve hayatın anlamını' bulmak ister. Fakat bu fani alemde buldukları onu tatmin etmez. Daha derin bir yolculuğa ihtiyacı vardır. Bir gün hayal aleminde, rüyalarında Aynalı Baba adlı bir bilge ile karşılaşır. Onun rehberliğiyle madde aleminden manevi diyara doğru bir yolculuğa çıkar. Aklını yitirir, kalbini keşfeder. Her bir daldığı hayal Raci'nin atladığı basamaktır. Arayışına kavuşması, bulduğu cevaplardır. Bu yolculuktan da söz etmeden önce bir şeyden bahsetmek istiyorum. Raci, biziz. Arayış içinde olan bizler. Raci'yle beraber biz de kendi iç dünyamıza dalarız. Hayaller aleminde yolculuk ederiz. Evet gelelim Raci'nin yaptığı yolculuklara. Hepsinden bahsedemem. Hem fazlaca uzun olur, hem de bu kadar bilgi birikimim yok. Her anlamda. Raci; bazen bir keşiştir, bazen bir yaratık, bazen bir çocuk, bazen bir ölü, bazen sıradan bir adam, bazen de bir karıncadır. Yaptığı her yolculuk, daldığı her hayalde, o hayalin derinliğinde bir sorusuna cevap bulur. Sadece kendini değil, alemi anlar. Varlığın bir 'hiç' olduğunu veyahut sonunda bir 'hiç' olacağını, hiç olmak gerektiğini anlar. Raci kendini bilir, kendini bilince de şunu keşfeder. "Kendini bilmek Allah'ı bilmektir." Yani Filibeli Ahmet diyor ki: "Böbürlenme Ademoğlu, senden büyük Allah var!" Eserde madde ve mana çatışmasına sık sık rastgeliyoruz. Bedenin bir madde olduğunu, dünyavi isteklerinin olacağını, gerçek kurtuluşa ermek için Ruh'a bakmak gerektiğini, gerçek kurtuluşun Ruh'da olduğu öğretisiyle karşılaşıyoruz. 'Ruh nedir?' sorusuna da anlamlı bir cevap buluyoruz elbette, diğer bütün sorular gibi. Raci sadece kendini bir başkası gibi ya da bir başka varlık gibi görmüyor bu hayal aleminde. Bir başkalarıyla da sohbet ediyor. Kâh Kaf Dağı'nın zirvesinde Anka Kuşu'yla konuşuyor, kâh ölüler diyarında Sokrates, Kant, Platon gibi isimlerle rastgeliyor, kâh bir tapınakta Buda'dan bir şeyler öğreniyor. Raci'nin rüyalarında birçok karakter ona eşlik ediyor, bir şeyler öğretiyor. Ona öğretirken biz okuyucuya da öğretiyor. 'Kibir', 'Nefis', 'Aşk', 'Hırs', 'Şehvet', 'Öfke' gibi insanı ya yükselten ya da tüketen duygular beden buluyorlar. Birbirleri ile çatışıp kimin daha üstün olduğunu bulmaya çalışıyorlar. Bunu Raci'ye gösteriyorlar. Her biri hâkim olmak istiyor, kimse yönetilmek istemiyor. Duygular tam bir kaos içerisinde savaşa tutuşuyorlar... Eserde kadın figürü de oldukça ön planda. Güzelliğiyle büyüleyen kadınların insanın nefsini, aklını nasıl çeldiğini anlatıyor Ahmet Hilmi. İlahi aşka ulaşan insanın bundan arınacağından da söz ediyor. Leylalı Mecnun, Leylasız Mecnun bölümlerinde aşkı arayıp onu bir kadının yüzünde bulan bir genç, kadının sorularına cevap bulunca aşkın İlahi aşk olduğunu keşfediyor. Tıpkı Mecnun gibi kendini sonsuz olana bırakıyor. Maddeyi bırakıp maneviye yöneliyor. Bu derin yolculukta Raci'ye güzeller güzeli kadınlar, ete kemiğe bürünmüş duygular, Buda, Konfüçyüs, Zeus, Sokrates gibi isimler, filozoflar, köleler, cinler, şeytanlar, yaratıklar, hayvanlar eşlik ediyor. Bazen de Raci onlardan biri oluyor. Onları anlamak adına onlardan biri oluyor. Kendini keşfetmek, insanoğlunu bilmek için bir başka insan, bir başka canlı oluyor Raci. Dış gözden kendine bakıp, bedenine ruhuna bakıp kim olduğunu buluyor. Hayatın anlamının hem çok zor olduğunu, hem de çok basit olduğunu keşfediyor. Tüm yolculuğunda bir "Hiç." olduğunu öğreniyor, en başında da dediğim gibi yazının. En değerli eşlikçisi ise Aynalı Baba. Aynalı Baba'dan söz edip yazıma nokta koymak isterim. Raci için o biziz demiştim. Peki Aynalı Baba kim? Bunun hakkında birkaç düşüncem var. İlki Aynalı Baba'nın Raci'den, yani bizlerden pek de uzak olmadığı. Evet, Aynalı Baba Raci'nin ta kendisi. Aynalı bizi yönlendiren iç sesimizdir. Hani deriz ya 'içimden bir ses şöyle dedi.', 'iç sesim beni yanıltmadı.' işte Aynalı Baba bence bunun bir tasviri. Yani, Raci'ye düşüncelerinde rehberlik ederek onu yönlendiriyor, Raci'ye ayna tutup aslında onun kendi düşüncelerini keşfetmesini, ortaya çıkarmasını sağlıyor. Raci'nin rüyalarında ayna, ışık tutuyor Raci'ye. Raci o aynaya kendisi bakıyor aslında, o cevapları kendisi buluyor. Bir diğer düşüncem de Aynalı'nın Allah'ın dünya üzerinde bir yansıması olduğu. Ayette de belirtiyor: "Rabbiniz size şah damarınızdan daha yakındır." İşte Raci'ye bu kadar yakın olan Aynalı Baba Yaratıcının bir tasviri oluyor. Ona bir şeyler öğretiyor, ışığı tutuyor; fakat tam olarak da cevapları vermiyor. Bekliyor ki insanoğlu kendi bilsin, kendi keşfetsin her şeyi. Bazı yorumcular da Aynalı'nın yazarın kendisi olduğunu düşünmüşler. Ahmet Hilmi, düşüncelerini Aynalı üzerinden aktarmıştır. Kendinden Aynalı'ya parçalar yüklemiştir. Herkesin hiç olduğu bu dünyada Aynalı pek çok şeydir...

kalli 5 months ago

New York Yanılsamaları

Charlie Kaufman

8 Gönderi

Spoiler içeriyor Ölüme yaklaştığını hisseden ve karısı Adele tarafından terk edilen tiyatro yönetmeni Caden Cotard hayatını olduğu gibi sahneye taşımak ister. Bu istek gerçek ve kurmacanın iç içe geçmesiyle Caden'ın algılarının yavaş yavaş kopmasına ve gerçek New York ile Caden'ın yarattığı New…devamıÖlüme yaklaştığını hisseden ve karısı Adele tarafından terk edilen tiyatro yönetmeni Caden Cotard hayatını olduğu gibi sahneye taşımak ister. Bu istek gerçek ve kurmacanın iç içe geçmesiyle Caden'ın algılarının yavaş yavaş kopmasına ve gerçek New York ile Caden'ın yarattığı New York'un zihinlerde birbirine karışmasına sebep olur. Hasta olduğunu hissetiği ve ölmeden önce kariyerini başka bir noktaya, belki zirveye belki de bir bilinmeyene taşımak isteyen Caden bunun için bir arayışa ve çabaya girer. Bu arayış onu hem gerçekliğe yakınlaştırırken hem de gerçeklikten olduğu gibi koparır. En basit bir örnekle zaman algısı yoktur Caden'ın. Aradan geçen yıllar ona birkaç gün gibi gelmektedir. Biz izleyicilere de bu böyle yansır. Zamanın bu kadar hızlı aktığını, karakterlerin yaşlandığını görmek beni şaşırtmıştı. Caden'ın bozulan zaman algısı beni öyle bir yanıltmış ki ben de onun gibi sadece birkaç gün geçti sanmıştım film içerisinde. Film birçok temayı işliyor, birçok metafor barındırıyor içerisinde. Onların birkaç tanesinden söz etmek isterim. En başta ölüm ve yaşam teması. Caden'ı saran ölüm korkusu ve hayatının son anlarında -aradan geçen yıllara bakarsak çok da son anlar sayılmaz- geride kendinden büyük bir parça bırakıp varolma çabasıyla girdiği bir girişim anlatılıyor. Zamanı geri alamayacağını, ölümden kaçamayacağını anlaması onu böyle bir yola sokuyor. Gerçeklik ve kurmaca temasından bahsetmek istiyorum biraz. Filmde bir gerçek New York var, bir de Caden'ın kurduğu varettiği New York var. İki şehir birbirine o kadar sert bir şekilde geçmiş ki karakterimiz, daha doğrusu karakterlerimiz kimliklerini kaybediyor. Kendi hayatını kontrol edemeyen ve her şeyini kaybettiğini düşünen -başta karısı Adele ve kızı Olivia- Caden, kurmaca hayatını yönetmek istiyor. Fakat bu kurmaca hayata kendilerini fazlaca kaptıran oyuncular buna da izin vermiyorlar. Bu konuya da şimdi kimlik ve aidiyat başlığı altında değineceğim. Caden rolü için seçilen Sammy, yıllarca Caden'ı izlediğini, onun her hareketini takip ettiğini neler yapacağını önceden kestirdiğini, neler düşündüğünü neler hissettiğini bildiğini söylüyor. Rol için seçildikten sonra Sammy'i sık sık Caden'ın peşinde görmeye başlıyoruz. Gerçekten de her hareketini takip ediyor, tekrarlıyor. Sammy bir nevi kendi benliğini unutuyor aslında Caden olmak için. Caden bile daha kendini keşfedememişken Caden olan Sammy kendini kaybediyor. Sammy'nın intiharı aslında Caden'ın ulaşmak istediği ama cesaret edemediği mutlak sonsuzluğu işaret ediyor. Sammy sahte Caden olarak onun kalbinden geçeni gerçeğe döküyor sadece. Bu temalar dışında oldukça ilgi çekici metaforlara da sahipti film. İkisinden bahsetmek istiyorum. İlki Caden'ın eski karısının dairesine gitmesi ve kendi varlığını hissetirmeden orayı temizlemesi. Bu Caden'ın geçmişte yaptığı hataları toparlama isteğinden ileri geliyor. Karısının yaşadığı daireyi temizleyerek bir nevi geçmişinden arınıyor aslında. Onun anılarına bakarken o anıları da temizleyerek hem benliğine kazıyor, hem de yok ediyor kısaca. En önemli, yani benim en ilgimi çeken metaforu da yangın metaforu oldu. Caden'ın ilişki kurduğu kadınlardan biri olan ve tiyatroda gişe memuru -daha sonra asistan- Hazel, sürekli yanan bir evde yaşıyor. Emlakçı evin yangını dışında bir sorunu olmadığını ama sigortasının da olduğunu belirtiyor. Hazel yıllarını bu yanan evde sürdürmeye devam ediyor. İlk başta bu yangın teması çok gülünç ve saçma gelmişti. Bunun bir metafor olduğunu kavramadan önce. "Neden söndürmüyor?" diye düşünmüştüm. Yangın zaman gittikçe büyüyordu, fakat Hazel buna bir şey yapmıyordu. Veyahut kimse bir tepki vermiyordu. Evin sürekli yanıp durması normal bir şeymiş gibi. Oysa yangın sadece göstermelikmiş. Yani aslında içten içe bizi tüketen, gözardı ettiğimiz duygularını, anları temsil ediyor o yangın. İçimize attıkça büyüyen, zararı olmaz deyip bir köşede tuttuğumuz travmalarımızı. En sonunda dumandan zehirlenip ölüyor Hazel. İşte bizi yok eden de dışavurmayıp görmezden geldiğimiz stres oluyor. New York'un yansımasını var ederken kendi yanılsamalarının içinde kayboluyor Caden Cotard...

kalli 5 months ago

Ben, Tonya

Craig Gillespie

59 Gönderi

Başarı hikâyelerini, sporda yükselişi, kariyerinde zirve yapan sporcuların hayatını anlatan filmleri izlemişsinizdir. Ben Tonya bir başarı hikâyesi değil, bir yükseliş hikâyesi de değil. Tüm hayatı buz pateni olan Tonya adlı sporcunun kariyerini mahvetme hikâyesi. Tonya, hayatı boyunca annesinden çekmiş, annesinin…devamı

kalli 5 months ago

Ursule Mirouet

Honore de Balzac

1 Gönderi

Balzac'ın daha önce Louis Lambert kitabını okumuştum, orada şunu belirtmiştim. "Bu kitaba has olduğunu düşünmüyorum, Balzac'ın kendine has ağır bir dili var." gibi bir tabir kullanmıştım. Bu kitapla bu düşüncemi daha da pekiştirmiş oldum. Kendine has ağır bir dili var,…devamıBalzac'ın daha önce Louis Lambert kitabını okumuştum, orada şunu belirtmiştim. "Bu kitaba has olduğunu düşünmüyorum, Balzac'ın kendine has ağır bir dili var." gibi bir tabir kullanmıştım. Bu kitapla bu düşüncemi daha da pekiştirmiş oldum. Kendine has ağır bir dili var, fakat ağırlığına rağmen akıcı bir şekilde kendini de okutuyor. Şimdi bakalım Ursule Mirouët neler anlatıyormuş? Önce Ursule Mirouët kim ondan bahsedelim. Ursule 15-16 yaşlarında, vaftiz babasının -aynı zamanda eniştesi- yanında büyümüş, iyi yürekli, akıllı bir genç kız. Vaftiz babası Dr. Minoret ise oldukça varlıklı bir adam. Kızı Ursule'ye de oldukça düşkün. Tüm mirasını öldükten sonra ona bırakmak ister. Dr. Minoret'in sağlığında da pek çok olaya şahit olsak da asıl entrika onun vefatından sonra başlıyor. Peki neler oluyor? Balzac bize neler anlatıyor? Minoret'in ölümünün ardından akrabaları mirası Ursule'ye bırakmamak için türlü entrikalara başvuruyorlar, 40 takla atıp 1001 dolap çeviriliyor. Bunları yapmalarının tek sebebi para hırsı olarak görülebilir. Fakat Ursule'nin dışlanmasının sebebi bu değil. Ursule'nin gayrimeşru bir çocuk olması aslında asıl sebep. Ursule, Dr. Minoret'in kayınbiraderinin evlilik dışı doğmuş kızı. Bu durumda akrabalar tarafından hor görülmesine, dışlanmasına sebep veriyor. Lâkin hiçbir şekilde dik duruşunu bozmuyor Ursule. O genç yaşamına rağmen. Kitaplarda böyle güçlü genç kızları okumayı seviyorum. Kurguda olsa bana tarifsiz bir gurur veriyor.Balzac'ın daha önce Louis Lambert kitabını okumuştum, orada şunu belirtmiştim. "Bu kitaba has olduğunu düşünmüyorum, Balzac'ın kendine has ağır bir dili var." gibi bir tabir kullanmıştım. Bu kitapla bu düşüncemi daha da pekiştirmiş oldum. Kendine has ağır bir dili var, fakat ağırlığına rağmen akıcı bir şekilde kendini de okutuyor. Balzac kitapta sadece miras davasına ya da genç bir kızın dışlanmasına değinmemiş. Aynı zamanda bu durumu mistik deneyimlerle destekleyip ruhani bir bakış açısı da koymuş. Karakterlerin iç dünyasına kadar inmiş onları dönüştürmek için... İyi ve kötü arasında sert bir çatışma var kitapta. Adaletin sorgulandığı, iyi ve kötünün karşı karşıya geldiği siyahın içinde beyaz, beyaz içinde siyahın görülmeye çalıştığı bir çatışma. Balzac, bu eseriyle bize kısaca şunu söylüyor. "Kötülük ne kadar akıllıca olursa olsun, sabırla ve erdemle yoğrulan iyinin zaferi mutlaktır."

kalli 5 months ago

Sergüzeşt -Günümüz Türkçesiyle

Samipaşazade Sezai

16 Gönderi

Samipaşazade Sezai tarafından kaleme alınan ve realizmden romantizme geçişin önemli bir halkası olarak kabul edilen bu eser aynı zaman da Tanzimat edebiyatının en güçlü romanlarından biri sayılır. Sergüzeşt kelime anlamıyla 'başından geçenler' demektir. Biz de kitapta bir köle kız olan…devamıSamipaşazade Sezai tarafından kaleme alınan ve realizmden romantizme geçişin önemli bir halkası olarak kabul edilen bu eser aynı zaman da Tanzimat edebiyatının en güçlü romanlarından biri sayılır. Sergüzeşt kelime anlamıyla 'başından geçenler' demektir. Biz de kitapta bir köle kız olan Dilber'in başından geçenleri, onun acılarla dolu hikâyesini okuruz. Bakalım, Dilber'in başına neler gelmiştir? Evet, kitap bize edebiyattaki en güçlü kadın karakteri sunmaz, lâkin edebiyattaki en güçlü ve en önemli köle kadın karakterlerden birini sunarken, onu da okuyucu gözünde zamanla büyütüp güzellemeye başlar. Dilber, küçük yaşlarda acıyla tanışmış, zayıf, cılız, çirkince bir kızdır. Yazar bize böyle tarif eder Dilber'i en azından. Türlü itilip kakılmalara maruz kalır, çocukluğunda yaşadığı bu hayat onun kederle dolu olacak hayatının sadece ufak bir parçasıdır. Dilber büyüyüp genç bir kız olunca ve köle olarak satıldığı evin oğlanı Celal Bey'le aralarında bir aşk muhabbeti başlayınca güzelleşmeye başlar. Sezai Bey, onu okurun gözünde büyülemeye başlar. Dilber'i güzelleştirdikçe güzelleşir. Mizancı Murad kitap hakkında yaptığı eleştiride 'kimilerinin zamanla çirkinleşirken', 'kimilerinin de zamanla güzelleştiğini' belirtmiş. Dilber gibilerin... Bana göre bu durum böyle değil. Dilber'i güzelleştiren aşk, sevgi. Biz onun asaletini, güzelliğini Celal Bey'in gözüyle okuyoruz aslında. Samipaşazade Sezai, Celal gibi düşünerek tasvir ediyor Dilber'i. Onu öyle bir noktaya koyuyor ki... Kimsenin ulaşamayacağı bir güzellik. Adeta bir Tanrıça. Hatta Celal Bey, Dilber'e Kleopatra adını bile takıyor. Başkalarının gözünde 'basit bir halayık parçası' olan Dilber, Celal'in gözünde 'Kleopatra' oluyor. Hikâyede kavuşma okumak ister miydim? Evet. Peki bunu bekledim mi? Hayır. Acıklı bir son olacağı belliydi. Böyle bir kitaba mutlu son yakışmazdı zaten. O sebepten ötürü okuduğum final tatmin etti beni. Tatmin etmesine etti, ama hikâyenin finalinin draması bana geçmedi. Kitap boyunca hor görülen bir Dilber okuyup zaten kendimi bu sona hazırladığım için midir acaba? Yoksa duygusal düşünmeyecek bir anıma mı geldi kitabın finali? Davul bile dengi dengine diyen bu eser hoşuma gitti. Tek kusuru çok fazla betimleme yapmasıydı. Kitabın gözümde canlanmasını, hayal etmenin kolaylaşmasını seviyorum, ama bu durum fazlaca uzarsa da sıkılıyorum. Samipaşazade Sezai'de betimlemeleri birazcık uzatmış sanki.