(@) - Raf

kalli 6 months ago

Spoiler içeriyor Anton Çehov'un Martı'sı. Hem özgürlüğün, hem de tutsaklığın eseri. Hayır, bir hapishanede tutsak olmaktan bahsetmiyorum, karakterlerin kendi düşünceleri içerisinde tutsak kalmasından söz ediyorum. Martı, okuması çok kolay bir eser. Tabii, tiyatro okumaya alışkın olmayanlar için kısa da olsa zorlayabilir. Bana…devamıAnton Çehov'un Martı'sı. Hem özgürlüğün, hem de tutsaklığın eseri. Hayır, bir hapishanede tutsak olmaktan bahsetmiyorum, karakterlerin kendi düşünceleri içerisinde tutsak kalmasından söz ediyorum. Martı, okuması çok kolay bir eser. Tabii, tiyatro okumaya alışkın olmayanlar için kısa da olsa zorlayabilir. Bana düz metin olarak çok basit geldi, fakat alt metni oldukça düşündürücü. Öncelikle, şunu belirtmek istiyorum. Tiyatro eserlerini okurken onları zihnimde sahnede oynanıyormuş gibi hayal etmeyi severim. Fakat Martı'nın diyaloglarının düzlüğü ve karakterlerin karmaşık ruh halleri ne kadar zorlasam da buna engel oldu. Hayal edemeyince düz metin havasında okumak istedim, onu da yapamadım. Güzel bir kitap ama sahnede canlandırılacağını düşününce zayıf kalıyor. Martı, ne dramatik bir eser ne de bir komedi. Karakterlerin bastırdığı duyguları basit diyalogların altına saklayarak anlatıyor. Bu konuda da başarılı olmuş Çehov. Anlamak için karakterlerle bağ, empati kurmak gerekiyor. Karakterlerin ruh halleri ve kendi düşüncelerim hakkında birkaç şey paylaşacağım. Kitabı okumaya niyetlenirseniz bu sayede karakterlerle daha rahat bağ kurabilirsiniz diye umuyorum. İlk başta her ne kadar pasif biri olsa da benim için kitabın en önemli karakteri olan yazar Trigorin'den söz etmek istiyorum. Yazarlığı bir tutku değil de yük olarak gördüğü için iç dünyasında kendisini "boş" gören bir karakter. Duygularının sorumluluğunu alamayan, zayıf iradeli biri. Her ne kadar iyi bir gözlemci olsa da bu gözlemleri toparlayamıyor bence. Bir diğer önemli karakter ise Konstantin Treplev. "Ben varım!" diye içten içe attığı çığlık, dışarı itildikçe içten içe daha fazla sesini çıkarmak istemesi beni Treplev'e yakın hissettirdi. O dolduramadığı boşluğu doldurmak istedim okurken. Genelde kadın karakterlerle daha kolay bağ kurarım ama bu kitapta erkek karakterlere kurduğum empati daha net ve kolay oldu. Sanat ve aşk arasında sıkışmış bu karakter kurtuluşu ölümde buldu. Onu intihara iten -doğrudan olmasa da dolaylı olarak, neticede her intihar aslında bir cinayettir- iki karakterden söz etmek istiyorum. Birisi annesi Arkadina, bir diğeri de aşkı Nina. Arkadina, geri planda kalmamak için oğluyla rekabete giren, onu küçümseyen varlığını kabul etmeyen bir anne. En sinir olduğum karakterdi. Manipulasyonlar konusunda çok başarılıydı. Veyahut Trigorin ve Konstantin çok salaktı. Yine de bu Arkadina'nın manipuletif olduğu gerçeğini değiştirmiyor. Genelde anneler oğullarıyla böyle bir rekabete girmez, fakat bu kitapta giriyor. Sanırım bu da Çehov'un modern tiyatrosundaki farklı tarzını gösteriyor. Nina'dan da bahsedip karakterlerin bahsini kapatayım. Hayalperest bir karakter. Konstantin'in aşkı yerine Trigorin'i tercih ediyor, etmek istiyor. Zira Trigorin'in kendisini başarısız ve boş görmesinin tam tersine Nina'nın gözünde Trigorin sanatın ve başarının ta kendisi. Karakterleri çok derin olmasa da içtenlikle anlatıp incelediğime göre "neden Martı?" sorusunun cevabına geçebilirim. Kuş özgürlüğün sembolüdür. Nina'nın sanat içerisindeki özgürlük arayışını, Trigorin'in kendi "boş" düşüncelerinden kurtuluşunu, Treplev'in annesinin gölgesinden sıyrılmasını, Arkadina'nın kendi bencilliğinden arınmasını temsil eder. Eder etmesine ama bu eser de martı canlı kalmadığı için bütün bunlar sadece bir temsildir. Gerçekler bambaşkadır. Konstantin martıyı vurup Nina'ya hediye eder. Böylece özgürlük kanlar içerisinde yok olurken tutsaklık başlar, hayaller ölür. İyi duygular ölür... Kitabın alt metnini besleyen en önemli olay karşılıksız aşk zinciriydi. "Aşk" öyle bir duygu ki birilerini yüceltirken birilerini düşürüyor. Birilerini gökyüzünde uçururken birilerini bir yerlerde tutsak bırakıyor. O sebeple aşkın kitabın yüzeyselliğinin içerisindeki derinliği beslemesini çok iyi anlayabiliyorum. Bu duyguya yıllardır uzak olduğum için tamamıyla kavrayamıyorum ama... Kitabın finali benim açımdan beklemedik değildi. Bu kadar acı çeken bir karaktere böyle bir son gerekti. Martı vurulduktan sonra hissettim zaten bunu. Çehov, insanın iç dünyasını, aşkın gücünü, karakterler arası çatışmayı çok güzel işlemiş bu eserinde.

kalli 6 months ago

Usta ve Margarita

Mihail Bulgakov

19 Gönderi

Mihail Bulgakov'u ilk defa Köpek Kalbi ile tanımıştım. O günden beri bu kitap aklımın bir ucundaydı, fakat Köpek Kalbi'ndeki ağır ve aykırı dili beni biraz korkuttuğu için -bunun daha ağır olacağını düşündüm- beni okumaktan itmişti. En sonunda bu önyargımı kırıp…devamıMihail Bulgakov'u ilk defa Köpek Kalbi ile tanımıştım. O günden beri bu kitap aklımın bir ucundaydı, fakat Köpek Kalbi'ndeki ağır ve aykırı dili beni biraz korkuttuğu için -bunun daha ağır olacağını düşündüm- beni okumaktan itmişti. En sonunda bu önyargımı kırıp kitabı okudum ve işte buradayım. Öncelikle, Usta ve Margarita oldukça kaotik bir ortamda geçen bir eser. Mihail Bulgakov dünyavi gerçekliğin içerisinde öylesine kaotik ve hayalci bir dünya yaratmış ki okurken kendinizi bu kargaşanın içerisinde bulmadan edemiyorsunuz. Karanlık havasını kitabın sonuna değin koruyor. Ben eseri okurken, sanki bir kabus -bazı kısımlarda uyanmak istemeyeceğim- bir düş görürcesine her anı gece olarak hayal ettim. Her zaman gece olmasa bile kitapta benim için her zaman hava karanlıktı ve güneş hiç doğmadı. Her zaman karanlık olmasının sebebi kitapta kötülüğün sembolünün yani şeytanın hâkim olması olduğuna yoruyorum. Evet, eserde İsa ve Woland'ın (iyiliğin ve kötülüğün) bir denge halinde olup birbirlerini tamamladıklarını söylenir ama ben okurken kötülüğü baskın hissettim. Belki gerçekten öyleydi, belki de okurken negatif hissettiğim dönemde olduğum için de olabilir, bilemiyorum. Şu sıralar metal olarak pek iyi olduğum söylenemez. Her neyse. Peki, Woland kötülüğün sembolü olarak kötülüğü var eden mi? Yoksa dışarı çıkaran mı? Bulgakov'a göre dışarı çıkaran. Doğrusunu isterseniz bana göre de öyle. İnsan şeytana uymaz, şeytan cesaret edilemeyeni yapmak için gazı verir sadece. Böylece insanın içerisindeki tüm ikiyüzlülük ve açgözlülük uyanmış olur. Kötülüğün sembolü olan bana karanlık hissettiren, kitabın en önemli karakterinden söz ettim. Peki kitaba adını veren iki önemli karakterden ve onların ilişkilerinden bahsetmeye olur mu? Onlar çırılçıplak kalmışken, Bulgakov tüm çıplaklığıyla aykırı düşüncelerini gözler önüne sermişken ben de düşüncelerimi tüm çıplaklığıyla anlatmak isterim. Usta, bu karanlığın içerisinde kaybolmuş ama kendini bulmak isteyen, bulmaya çalışan bir karakterdi. Bence onun bu diriliğini de -düşüncesel olarak- Margarita'nın ona olan sevgisi sağladı. Sanat, önemini yitirip Usta gerçek ve hayal arasında kalıp gücünü yitirirken Margarita onu canlı tuttu. Margarita'ya gelince aşkı için her türlü fedakarlığa hazır olan bu kadar gözü kara ve güçlü bir karakteri nasıl anlatabilirim ki? Böylesi bir kitap olmasa Margarita'nın bir erkek için şeytanla anlaşmasını aptallık olarak nitelendirebilirdim. Lâkin kitabın derin tutkusu böyle düşünmeme bile izin vermiyor. Sadece Margarita'ya hayran kaldığımı söyleyebilirim. Fazlası çıkmaz... Aşk ve tutkunun bu kadar hiciv dolu, düşüncelere boğulmuş, kaotik sahneler ve kaoslarla bezenmiş bir esere bu denli yakışacağını düşünemezdim doğrusu. Margarita, şeytanla anlaşma yaparak kendi ruhunu satmaz aslında. Tam aksine fedakarlığı onu özgürleştirir. Belki de tutsaklığı değil, özgürlüğünü hissettiğim onun uçtuğunu gördüğüm için yaptığı bu fedakarlığı takdir etmiş olabilirim. Kitaptaki bir diğer önemli karakterden bahsedip yazımı toparlayıp bitireceğim: Behemot! Kitabın absürtlüğünü en çok gözler önüne seren karakter, bir kedi. Sahnelerini okumak, onun yarattığı kaosu ve mizahi dilini görmek -okumak- doğrusu beni Woland'ın sahnelerinden bile daha çok heyecanlandırdı. Bir kedi olduğu için yaptığı kötü şeylerde dahi ona kızamadım, aksine güldüğüm bile oldu. Bulgakov, Behemot gibi aykırı bir karakteri kitaba o kadar gerçekçi yedirmiş ki bir kedinin konuşması, avizeye çıkıp insanlara ateş etmesi, birinin kafasını koparması falan ilginç gelmiyor. Güldürüp, heyecanlandırıyor. Evet, o avize sahnesi ölüler balosuyla birlikte kitabın en güzel bölümlerinden biriydi. Mihail Bulgakov, insanlığın gerçek yüzünü gözler önüne serip az önce de bahsettiğim gibi hayal dünyasını gerçekliğe yedirdiği bu eserinde düşünceleri ve kitap oradan oraya savruluyormuş gibi hissettirse de bütününe baktığımda muazzam bir okuma deneyimi sundu. Adalet, iyilik ve kötülük dengesi, kaos, karanlık, mizah, kara mizah, aşk ve tutku, en sonunda da huzur hepsi dağınıktı ama sonunda bir bütünde toplandılar. Usta ve Margarita, kendi huzurlarına kavuştu, ben de kitaptaki ışığı buldum.

kalli 6 months ago

Ekmek Teknesi

Osman Sınav

8 Gönderi

Selamün aleyküm kahve milletinin insanları! Tüm bardaklar dolsun ve Ekmek Teknesi hakkında konuşmaya başlayalım. Evet, ilk defa bir diziyi yarıda bırakma gereği duydum. Çünkü çok sıkıcı olmaya başladı. Diziye ilk başladığımda hem geçmişi yadetmek, sokak ve mahalle kültürünü yeniden tatmak…devamıSelamün aleyküm kahve milletinin insanları! Tüm bardaklar dolsun ve Ekmek Teknesi hakkında konuşmaya başlayalım. Evet, ilk defa bir diziyi yarıda bırakma gereği duydum. Çünkü çok sıkıcı olmaya başladı. Diziye ilk başladığımda hem geçmişi yadetmek, sokak ve mahalle kültürünü yeniden tatmak ve tabii bir de Heredot'un hikâyeleri için başlamıştım. İlk sezon bazı pürüzler olsa da güzel geçti, fakat 2. sezon çok can sıkıcı olmaya başlamıştı. Bir noktadan sonra "artık yeter!" deyip bıraktım diziyi. O konuya da geleceğim. Heredot'un hikâyelerini dinlemek çok zevk veriyordu küçükken. Yine aldım o zevki. Tarihi, eski hikayeleri, masalları, destanları Heredot'un ağzından dinlemek lazım. Okan Buruk'lu bölümde bi' tat kaçmadı değil. Neyse. Zamanla dizinin özgün karakterleri çekti beni diziye. Diziyi zirveye taşıyan ikili Cengiz ve Kirli başta olmak üzere. Cengiz herhalde dayıların özeti. Her ailede mutlaka karşınıza çıkacak bir dayı tipi. Evet, bizde de var aynısı. Ölü, Jale, Süha gibi karakterleri sevmiştim bir de. İkinci sezonda evlilikten sonra Süha değişti, kendinden soğuttu. Mümkünse aynı kalmalıydı. Ölü'nün sahneleri ilk sezona göre daha da azaldı. Zaten çok da bi' sahnesi yoktu. Yok derecesine geldi. Necibe bir anda hiç olmamış gibi sırra kadem bastı. Çok seviyordum o karakteri. Tam bir hanımefendiydi. Suzi'ye alışamadım doğrusu. (Bu güzelim kadınlar Celal gibi bir hanzoda ne bulur bilmem.) Şelale ağzında bakla ıslanmayan, şom ağızlı, dedikoducu, mikser gibi bir karakter olsa da onun özgünlüğünü sevdim. Eh her mahallede olmaz mı böyle bir tip? En başta Celal'in Nusret'e Allah muamelesi çekmesi can sıkıcıydı, tövbe haşa. Tamam mahallenin büyüğü, akıl hocası. Gidip her şeyi danışıyor, yol yordam öğreniyorsunuz da bir yerde de durmayı bilmek lazım, şirke girmemek lazım. (Ölü'ye bağladım.) Hadi Celal'in karakteri bu deyip devam ettim diziye. Zamanla kadının değersizleştirilmesini de normalleştirmeye başladı. O andan itibaren ipler kopmaya başladı. Belki kendini düzeltir diye devam ettim, 58. bölüm ipleri koparan nokta oldu benim için. O sahneye gelmeden önce Celal'in Suzan'a yaptığı Müslüman olma baskısından söz etmek istiyorum. Suzan'a Hristiyan diye 'kâfir' diyor. Kendisi alkol sofralarında kalkmıyor, namaz falan hak getire. Dinime küfür eden müslüman olsa hesabı. Kadının her şeyi üstünde baskı kurmaya çalışan bir dizi. Jale güzellik yarışmasına katıldı diye kıza geneleve düşmüş muamelesi çektiler. Korkut yumruk attığında kimse tepki göstermedi. Üstüne bir de Ayhan Hanım (Jale'nin anası olacak gudubet) Korkut için 'aferin, iyi yapmış' dedi. "Kızım evde kalmasın da kocası döver de söver de isterse öldürür de." kafasında bir kadın. Kadına şiddetin bu kadar normalleştirilmesi can sıkıcıydı. Tamam, başka dizilerde de yapıyorlar bunu maalesef. Onlar da can sıkıcı. Fakat böyle bir dizide görmek daha da iğrendirici. İnsanlara ders veriyor, göndermeler yapıyor, doğruyu yanlışı öğretiyor derken böyle bir yanlışı bağıra çağıra göze sokup normalleştirmek normal kabul edilecek bir durum değil. Mehpare'ye yapılan çocuk baskısını saymıyorum bile. Dizinin ilk sezonunda kızının giyimine laf eden Ruhi'yi topa tutan Nusret Efendi, Korkut'a ağzını bile açmadı. Dizi malum kişilerin etkisi girdikten sonra yobaz tayfaya yanlamak, şirin görünmek istemiş bence. İlk sezon sadece Ruhi böyle bir tipti, ikinci sezon maşallah herkes namus bekçisi, din adamı kesildi. Ellerinde rakı şişesiyle gezip kadına baskı yapan din adamları ama. Eleştiri olarak düşünmüştüm ilk zamanlarda ama eleştiri falan da değil bu. Baya baya birilerine yanlamak. Annesi, babası tepki göstermiyorsa bile Korkut'a en azından kız kardeşlerinden biri çıkıp tepki gösterebilirlerdi. Bir tek Cengiz. O da zaten güzellik yarışmasına katılamayacak diye. Celal hanzosunun Suzi'yle yaşadığı münasebeti kahvede anlatması da çok aşağılıkça bir sahneydi. Bir de adamım, erkeğim diye geçinir evrimin 2. basamağı. (Ayy çok doldum.) Vefa Efendi gittikten sonra dizinin kalitesi düştü sanki. Huzur kalmadı, aile birlikteliği kalmadı, güven kalmadı... Cengiz ve Kirli, Ölü bir de Heredot sahnelerini izlemeye devam ederim belki. Lâkin onun dışında dizinin izlenecek bir yanının kaldığını düşünmüyorum. Kendini toparladığını da sanmıyorum. Severek başlamıştım, yarıda son veriyorum. Unutmadan söyleyeyim; Peker Açıkalın bu ülkenin en iyi 5 jönü arasındadır.

kalli 6 months ago

Gulyabani

Hüseyin Rahmi Gürpınar

27 Gönderi

Spoiler içeriyor Belki 2-3 sene kadar önce, belki de daha uzun bir zaman önce Gulyabani'nin radyo tiyatrosunu dinlemiş, çok çok beğenmiştim. O günden beri kitabı okumak aklımdaydı; fırsat olmadı, sıra gelmedi, elim ermedi, canım istemedi derken sonunda kitap için gerekli zamanı ayırdım…devamıBelki 2-3 sene kadar önce, belki de daha uzun bir zaman önce Gulyabani'nin radyo tiyatrosunu dinlemiş, çok çok beğenmiştim. O günden beri kitabı okumak aklımdaydı; fırsat olmadı, sıra gelmedi, elim ermedi, canım istemedi derken sonunda kitap için gerekli zamanı ayırdım ve işte buradayım. Gerek tiyatrosu olsun, gerekse Süt Kardeşler filminden ötürü olsun kitabın sonunu, neyin nereye bağlanacağını biliyordum zaten. Bu sebepten ötürü sürpriz bir şeyler bekleyerek okumadım. Tabii, şöyle de bir gerçeğe değinmek isterim. Hüseyin Rahmi'nin hikâye diline, anlatısına, düşüncelerine okuduğum diğer kitaplardan dolayı hâkim olduğum için sonunu önceden bilmesem de beni şaşırtmazdı. Daha önce hiç okumayanlar için beklenmedik olabilir. Süt Kardeşler filminden bahsettim ama kitabı filmle birebir aynı sanmayın; çok temel noktaları haricinde alakaları yok. Süt Kardeşler daha çok aile içi komik entrika ve karmaşalar üzerinden dönüp, evin hanımını korkutarak delirtme konusu biraz da olsa geri planda kalırken Gulyabani kitabının hikâyesi tamamen karakterleri, bilhassa evin hanımını korkutma teması üzerine kurulu. Kitabı okurken merak ettiğim, şaşırdığım bir nokta olmadığını söylemiştim. Evet bunlar olmadı, ama şunlar oldu; çok eğlendim, bazı yerlerinde kahkaha bile attığım oldu. Özellikle tekerleme kısımlarına bayıldım. Neler olduğunu bile bile ufak bir ürperme de hisettim okurken. Hatta bir an için bildiğim konusunda şüpheye düştüğüm de oldu. Rahmi Gürpınar uyduruk hikâyeyi gerçekliğe çok güzel yedirmiş. Cin, gulyabani, peri gibi doğaüstü varlıkları, onların yaptıkları korkutucu olayları o kadar iyi anlatmış ki okurken az da olsa -özellikle geceleri- tüylerin hafiften de olsa dikenleşmemesi pek mümkün değil. Evet, yazımın başlarında da söylediğim gibi eğer Hüseyin Rahmi Gürpınar'ı tanıyan, onun tarzına hâkim olan bir okuyucuysanız bu kitap dizi eğlendirecek, biraz ürpertecek ama sonundan ötürü şaşırtmayacaktır. Hüseyin Rahmi, kendisinin batıl atfettiği bu doğaüstü yaratıkları o kadar muazzam bir şekilde tasvir edip kelimelere döküyor ki insan hayran kalmadan, o hayal dünyasının gerçekliğine kendini kaptırmadan edemiyor. Yazarın, bu olayları insanların batıl inançlarını bu denli inandırıcı anlatması onun gözlem konusundaki yeteneğinin bir göstergesi aslında. Sadece iyi bir yazar değil, iyi de bir gözlemci. İkisi bir araya gelince ortaya böyle okuması son derece keyifli eserler ortaya çıkıyor. Olayların ilerleyişi, hikâyesi, dilinin hafif olması, içindeki tekerlemeleri, ürkütücü sahneleri ve eğlenceleri anlarıyla elinize aldığınız gibi bitirebileceğiniz bir eser. Kesinlikle okumalısınız.

kalli 6 months ago

Yıldız Tozu

Matthew Vaughn

36 Gönderi

Spoiler içeriyor Uzun zamandır fantastik bir film izlemiyordum. İçimde böyle bir arzu uyanınca böyle bir film arayışına çıktım ve Yıldız Tozu denen bu filme rastgeldim. Yaptığım en doğru seçimlerden olabilir film, zira her sahnesinde duygusal patlamalar yaşadım, izlediğim 1 dakikasına dahi pişman…devamıUzun zamandır fantastik bir film izlemiyordum. İçimde böyle bir arzu uyanınca böyle bir film arayışına çıktım ve Yıldız Tozu denen bu filme rastgeldim. Yaptığım en doğru seçimlerden olabilir film, zira her sahnesinde duygusal patlamalar yaşadım, izlediğim 1 dakikasına dahi pişman olmadım. Film, sevgilisiyle evlenebilmek için düşen bir yıldızın peşinden giden Tristan adındaki bir genci anlatıyor. Cadıların, ruhların, korsanların, iyilerin, kötülerin ve de fanilerin bu hikâye aşkın büyüsünün basit olamayacağını, peşinden koştuğumuzun değil de belki de gözümüzün önündekinin aşk olacağını gösteriyor. Aşk falan deyince tamamen romantizme boğulan bir fantastik film sanmayın. Evet filmde romantizm var, hem de çok tatlı bir romantizm var. Filmin havasına, karakterlere çok yakışan bir aşk. Fakat bunun yanında heyecan var, güldürü var, drama var, gerilim var, kaos, entrika var. Ne ararsanız var. Karakter çeşitliliği bol olan bir fantastik filmden bekleyebileceğiniz birçok şey Yıldız Tozu filminde mevcut. O kadar güzel bir film yapmışlar ki hayran olmamak içten bile değil. Biraz da filmin konusundan bahsetmek istiyorum. En başta söylediğim gibi Tristan adlı bir gencin sevgilisiyle evlenebilmek için bir yıldızı arama macerasını içeren bir film. Fakat hikâye ne burada başlıyor, ne de yıldızı bulduğu yerde bitiyor. Tristan 'Duvar' adı verilen bir köyde babasıyla beraber yaşayan bir genç. Duvarın ötesine geçmek yasak. Zamanında babası geçmeyi başarmış, orada tutsak bir prensesle (Uda) yaşadığı birliktelikten de Tristan doğmuş. Yıldızın hikâyesi de şöyle başlıyor. Starhmold Kralı ölüm döşeğindeyken göğe bir yakut fırlatıyor. Yakut bir yıldıza çarpıp onu yere düşürüyor. Kral oğullarına "Kim taşı ilk bulursa tahta o oturur." diyor. Böylece yıldızın peşinde Kral'ın oğulları da düşüyorlar. Eh tabii filmin en önemli karakterlerinden biri olan güzellik, gençlik ve daha çok güç elde etmek için yıldızın peşinde olan kötü cadı Lamia ve kız kardeşlerini de unutmamak gerek. Bir yıldızın peşine bu kadar kişi düşerse elbet kaosta olur, güldürü de, dram da. Tristan yere düşen bir taş atarken yıldızın güzel bir kız formunda olduğunu görüyor. Yvaine adındaki bu yıldızı Duvar'a götürmek için peşine takar. Peşlerindeki tehlikenin farkında olmadan. Şimdi Tristan'ın başka bir amacı vardır; Yvaine'yi kötülerden korumak. Filmin neredeyse her sahnesi her karakteri hayranlık uyandırıcıydı ama Kaptan Shekaspeare'nin dans sahnesi bir başkaydı. Kaç kez sarıp sarıp izledim bilmiyorum. Robert de Niro'yu sert adam, mafya babası, amcası, dayısı rollerinde görmeye alışmışım. Böyle bir rolde görmek afallattı, ama hoşuma da gitti. Bir oyuncuyu alışılmış rollerinin dışında görmek güzel oluyor. Adının hakkını veren bir film oyuncu kadrosuyla da. Tam bir yıldızlar geçiti film. Her oyuncu karakterine o kadar güzel adapte olmuş ki "Bu role yakışmamış." dediğim kimse olmadı. Heyecan ve kaos arttıkça ben de heyecanlandım, komik sahnelerinde kahkaha attım. Dramatik sahnelerle karakterlerle beraber duygusallaşırken romantik sahnelerinde gözümden kalpler fışkırdı. Bu kadar duyguyu bir arada yaşattığı için bu filme teşekkür etmek isterim. Güzel filmler izledim ama uzun zamandır masal tadında bu kadar harika bir film izlememiştim. Hem masal gibi hem de gerçek gibi. Karakterler, olaylar masalsı ama verdiği mesaj çok gerçekçi. Finali tam anlamıyla beklediğim gibi oldu. Krallığın tek erkek varisi denilince aklıma direkt Tristan geldi. Ondan başkasının başa geçmesi düşünülemezdi zaten. Bu tür filmlerde ya da masallardan beklenebilecek bir son.

kalli 7 months ago

Paterson

Jim Jarmusch

30 Gönderi

Paterson, New Jersey'in bir eyaleti olan Paterson'da sevgilisi Lauren ile birlikte yaşayan ve geçimini otobüs şoförlüğü yaparak sağlayan sıradan hayatın içindeki sıradan adamlardan biridir. Hayatı hep aynı rutin içerisindedir Paterson'un. Kalkar, kahvaltısını yapar, işine gider, eve döner, köpeğini gezdirir, sevgilisine…devamıPaterson, New Jersey'in bir eyaleti olan Paterson'da sevgilisi Lauren ile birlikte yaşayan ve geçimini otobüs şoförlüğü yaparak sağlayan sıradan hayatın içindeki sıradan adamlardan biridir. Hayatı hep aynı rutin içerisindedir Paterson'un. Kalkar, kahvaltısını yapar, işine gider, eve döner, köpeğini gezdirir, sevgilisine vakit ayırır, bara gider falan filan. Tüm bu sıradan rutin arasında Paterson'un gönül verdiği bir hobisi de vardır; şiir yazmak. Şairane havada geçen film tüm zamanı boyunca dinginliğini ve sıradanlığını korur. Hareket ve farklılık isteyenler için uygun bir seçim değildir, anlayacağınız üzere. Paterson'un şiirlerinde öyle büyük sanatsal anlamlar, derin ifadeler yoktur. Süslü cümlelerle donatmaz defterini. İnsanların etrafa baktıklarında görebilecekleri şeyler üzerine basit şiirler yazar hep. Örneğin bir kibrit kutusu üstüne. İzlerken 'bunlar nasıl şiirler' dedirtse de ara ara bu şiirlerle filmin basitliği güzel bir şekilde verilmiştir aslında. Rutinlerden bahsettim, şiirlerine değindim. Biraz da ilişki durumunu konuşmayalım mı Paterson'un? Neticede şiir varsa aşkta vardır, aşk varsa bir sevgili, sevilen belki de bir ilişki vardır. Paterson'un sevgilisi de Lauren. Paterson'un sessizliği ve dinginliğine karşın Lauren oldukça enerjik, hayalperest değişime açık rengarenk bir kadındır. İlişkilerindeki en güzel tarafta şudur; ne Lauren Paterson'un dinginliğinden rahatsız olup onu yükseltmeye çalışır, ne de Paterson Lauren'in enerjisine ayak uyduramayıp onu aşağı çekmek ister. İkisi de birbirini dengeler, birbirlerinin eksikliğini tamamlayıp melodik bir ilişki ritmi oluştururlar. İlişkilerde benzer olmak önemlidir ama bazen farklı da olup o eksik parçaları tamamlamak gerekir; Paterson ve Lauren bunu çok iyi başarırlar. Filmi izlerken yalan değil, bir ara uykum geldi. Gözlerim kapanır gibi oldu. O kadar durgun bir filmdi yani. Fakat güvenli de bir film. Eh, insan güvenli hisettiği kişilerin karşısında uyuklar. Ya çok sıkıcıydı film ya da dediğim gibi güvenliydi. Kendimi otobüste yolculuk yaparken hayal ettim. Önümde bir şiir kitabı -hiç de sevmem aslında şiir okumayı- kulağımda kulaklık, Spotify listemde dingin müziklerim ardısıra akıyor. Arada böyle durgun filmler de izlemek gerek sanırım. İnsana düşünme fırsatı, kendi rutinlerini tanıma yeniden düzene sokma fırsatı veriyor.

kalli 7 months ago

Bir Hayalet Hikayesi

David Lowery

26 Gönderi

Karısına aşık olan bir adam bir trafik kazasında hayatını kaybeder ve bir hayalet olarak evine geri döner. Karısına kendini duyurmaya çalışırken zamanın ne denli hızlı akıp gittiğine, geçmişe ve geleceğe tüm sürece şahit olur. Hayalet derken öyle ruhani bir varlık…devamıKarısına aşık olan bir adam bir trafik kazasında hayatını kaybeder ve bir hayalet olarak evine geri döner. Karısına kendini duyurmaya çalışırken zamanın ne denli hızlı akıp gittiğine, geçmişe ve geleceğe tüm sürece şahit olur. Hayalet derken öyle ruhani bir varlık gibi gelmiyor kendisi. Böyle görsel efektle silüet gibi gösterselerdi hayaletimizi daha etkili, daha korkunç olurdu sanki ama filmin korkunç yapmak gibi bir niyeti yokmuş. Komik yapmak da yokmuş tabii ama morgta üzerine serilen çarşafı başına geçirip gelmesi güldürmedi değil. Hele kadın hayaletin çiçekli çarşafla dolaşması iyice kopardı beni. Çok değişik, ama tatlı da bir ayrıntı olmuş. "Korku değil, komedi değil. Eee Gerçek Kesit tadındaki bu hayaletli film ne anlatıyor?" diyebilirsiniz. Şu cevabı veririm. "Tamamen felsefe insanın varoluşu ve zamanın akışı üzerine bir film." Adam hayalet olarak her ana, her zaman evin geçmişine geleceğine kendi yaşadıkları mutlu anlara bile şahit oluyor. Fakat sadece şahit oluyor. Bunlara bir müdahale de bulunamıyor. Eve yeni taşınan kiracıların evini dağıtmak dışında. Niye çıldırdıysa deli. Git mezarına rahat bırak insanları manyak herif. Adam hayalet figürüyle o mekanın farklı zamanlardaki halini görebiliyor. Mesela bir sahnede daha o ev bile ortada yokken çok çok eski zamanlarda orada yaşayan bir baba ve kızını ve onların ölümünü görüyor. Zamanın akışını böyle takip ediyor dediğim gibi. Onlar neden hayalete dönüşmedi anlamadım. Sanırım üstlerine bir çarşaf örtülmediği için cesetleri çürüdü gitti. Sahne, şunu söylüyor bize. "Biz yok olsak bile hayat başka biçimlerde ya da kaldığı yerden devam eder." İnsanın şu koskoca evrendeki yerini çok güzel anlatıyor aslında bu film. Biraz anlamsız gelebilir ama güzel bir felsefisi var. Tabii durgun, diyaloğun pek olmadığı daha çok görsel odaklı filmleri sevmeyenlere pek gitmez.

kalli 7 months ago

Ceset

Oriol Paulo

145 Gönderi

Film seçmekte zorlandığım için ChatGPT'ye başvurdum bana öneri yapması için. Her zamanki gibi yağlama modunu açtı kendisi. Dedim ki ona: "Birader şovu kes. Film öner." O da bana dedi ki: "Ceset." İspanyol sinemasını severim, Oriol Paulo'da merak ettiğim bir yönetmendi.…devamıFilm seçmekte zorlandığım için ChatGPT'ye başvurdum bana öneri yapması için. Her zamanki gibi yağlama modunu açtı kendisi. Dedim ki ona: "Birader şovu kes. Film öner." O da bana dedi ki: "Ceset." İspanyol sinemasını severim, Oriol Paulo'da merak ettiğim bir yönetmendi. ChatGPT'nin bu önerisine uyup hemen filmi izledim. Şimdi bakalım film bana neler hissettirmiş, üstümde nasıl bir etki bırakmış? Öncelikle filmden kısaca bahsedeyim. Film varlıklı, güçlü bir iş kadını olan Mayka'nın ani ölümüyle başlıyor. Üstüne bir de Mayka'nın cesedinin morgda kaybolması gizemin ve gerilimin üstüne bir mum dikiyor. Baş şüpheli olarak Mayka'nın kocası Alex gözaltına alınıyor ve polis karakolunda cinayet şüphelisi olarak sorgulanmaya başlıyor. Alex'in bu süreçte yaşadıkları, gördükleri ona delirdiğini ya da karısının hâlâ sağ olduğunu düşündürtürken seyircinin aklını da karıştırmayı ihmal etmiyor. Film basit bir suç araştırmasının, suçluyu sorgulamanın çok ötesinde. Bir suçlu var ve sorgulanıyor, adalet yerini buluyor gibi basit bir şekilde özetlemek Oriol Paulo'nun ve beraberindekilerin zekasına hakaret olur. Çünkü film bunu yaparken; suçlu olana yönlendirmeye. çalışırken zekasını sonuna dek kullanıyor ve bu durum seyirci üzerinde hem akılları karıştıran, hem şaşırtan hem de farklı farklı teoriler düşündüren davranışlara sebep oluyor. Mayka'nın varlığını hissettirmek, Alex'le beraber izleyiciyi böyle bir tarafa yönlendirip buna inandırmak dehşet bir olaydı. Hatta filmi izlerken bahsedilen ters köşenin bu olabileceğini düşündüm ve şunu dedim: "Eee ama bu ters köşe sayılmaz ki. Çok açık etmiş." Halbuki film böyle bir şeye yönlendirirken asıl gizemini gizliyormuş. Geriye dönük (flashback) sahnelerle hikaye güçlendirilmiş, zaten bu tür filmlerde bu şart bence. Olay anına dönmesine gizemi, gerilimi eksik kalıyor. Seyirci olayın sonu gibi başını da bilmeli. Film bunu eksiksiz ve kafa karıştırmadan yapmış. Evet film yapısı gereği kafa karıştırıcı ama zaman konusunda karıştırmıyor. Geriye dönük sahneler ve olayların günü nizami bir şekilde aktarılmış sahneye. Film sadece gizemli bir suç soruşturması, cinayet teması işlememiş. Vicdan, suçluluk duygusu, intikam gibi temaların da üzerinde durup muhteşem bir psikolojik drama sunmuş.

kalli 7 months ago

Çılgın Kalabalıktan Uzak

Thomas Vinterberg

15 Gönderi

Spoiler içeriyor Şu aralar beni yormayacak, üzerinde düşünmeyeceğim, huzurlu bir film izlemek istedim. Karşıma da bu dönem işi romantik film çıktı. Dönem işi filmleri, özellikle İngiliz dönem filmlerini seviyorum. Çünkü giyim tarzları, saçları, asaletleri beni oldukça cezbediyor, özellikle kadınların. O dönemin asil…devamıŞu aralar beni yormayacak, üzerinde düşünmeyeceğim, huzurlu bir film izlemek istedim. Karşıma da bu dönem işi romantik film çıktı. Dönem işi filmleri, özellikle İngiliz dönem filmlerini seviyorum. Çünkü giyim tarzları, saçları, asaletleri beni oldukça cezbediyor, özellikle kadınların. O dönemin asil modasına özeniyorum diyebilirim. Çok tarzım değil, o şekilde elbiseler etekler ama yine de insan bi' özenmiyor değil. Filmi şu diyalogla özetleyebilirim. Tabii biraz mübalağa ederek paylaşacağım, ki çok da mübalağa etmiş sayılmam. -Merhaba hanımefendi. +Merhaba bayım. -Benimle evlenin. +Hayır olmaz. -Tmm kib by. Karakterimiz Bathsheba Everdene, amcasından kalan çiftliği yöneten güzel, başarılı, kendi ayakları üstünde durmaya özen gösteren genç bir kadın. 'Akıllı' diye bir tabir kullanmak isterdim, ama 13'lük Sudeler gibi üniforma büyüsüne kapılıp yapabileceği en yanlış seçimi yaptığı için kendisine 'akıllı bir kadın.' demek başka kadınlara hakaret olur. Bathsheba’ya üç tane erkek talip oluyor. İlki çiftliğin çobanı Gabriel Oak. İyi niyetli, çalışkan, erdem sahibi bir adam. İkincisi Bay Boldwood zengin, soylu, sabırlı ve yine iyi niyetli, erdemli bir adam. Üçüncüsü ise bir asker olan Frank Troy. Şerefsiz, arsız, pislik, sapık, ipe sapa gelmez. Kadına değil, parasına aşık olan bi' serseri yani. Hangisini seçtiğini tahmin etmek zor olmasa gerek. Gabriel'a olan ilgisini en baştan beri görebiliyoruz aslında, fakat neden redettiği belli değil. Troy'u seçip "ben kendi ayaklarımın üstünde durmak isteyen bir kadınım." savunması oldukça saçma. Hani şu dönemde kızlar gider; tas kafalı, dövmeli mövmeli, orası burası façalı 20+ suç kaydı olan, şiddetsever bir tipe tutulurlar ya, Bathsheba o da öyle bir tipe tutuldu. Tabii adam asker sonuçta, giyimi falan düzgün, yakışıklı. Fakat karakteri sıfır. Finalinde doğru kişiyi bulduğu için mutlu oldum. Troy harici tüm seçenekler doğruydu gerçi. Filmde ara ara hareketlilik oldu, ölümler kalımlar oldu. Ben entrikada beklerdim, bu tür filmler entrika istiyor bence. Onun olmaması benim açımdan bir eksiklikti. En önemlisi konusu da aşktı. Romantizmi doruklarda yaşatan bir aşk izlemedik tabii. Böyle beklentisi olanlar için uygun bir film değildir. Seçenekler arasında en doğrusunu seçmek, sabırlı olmak, erdemli olmak konulu bir romantizm vardı aslında. Bathsheba’yı 3 erkek istedi, üçü de bir şekilde aldı aslında. Filmin bir önermesi var. 'Seçenek çok olunca kadınlar aptallaşıyor' temalı bir mesaj vardı. Bir de şey diyor film; "İyi beyefendiler dururken böyle tipleri seçmeyin kardeşim!" Son olarak filmin görselliğinden bahsetmek istiyorum. Film beni görsel olarak doyurdu. Ayrıca müzikleri de çok güzeldi. Fakat en çok görsellik açısından doyuma ulaştım. Doğanın güzelliği gözler önüne serilmiş, dönemin güzelliği de. Dönem filmleri hep böyle görsel olarak asil sunuş yaparlar. Filmde karaktere kızsam da beğendim genel olarak. Yormuyor insanı, huzurlu sakin bir film.

kalli 7 months ago

A’mâk-ı Hayal

Filibeli Ahmed Hilmi

8 Gönderi

Filibeli Ahmet Hilmi tarafından kaleme alınan Amak-ı Hayal, yani Hayalin Derinlikleri Türk Edebiyatı'nın ilk doğaüstü ve felsefi romanı olarak kabul edilir. Filibeli Ahmet Batı felsefesiyle İslami öğretileri sistemsel ve oldukça başarılı bir şekilde harmanlamıştır. Ayrı ayrı öyküler gibi görünen ama…devamıFilibeli Ahmet Hilmi tarafından kaleme alınan Amak-ı Hayal, yani Hayalin Derinlikleri Türk Edebiyatı'nın ilk doğaüstü ve felsefi romanı olarak kabul edilir. Filibeli Ahmet Batı felsefesiyle İslami öğretileri sistemsel ve oldukça başarılı bir şekilde harmanlamıştır. Ayrı ayrı öyküler gibi görünen ama bir bütünü oluşturan kitap okuyucusunu karakterle beraber manevi ve maddi alemlerde dolaştırırken derin bir öğreti de sunuyor. Bir bakalım Ahmet Hilmi bu eseri ile biz okuyucularına neler fısıldıyor? Öncelikle kitabı okurken aklıma Paulo Coelho'nun Simyacı'sı, Rudyard Kipling'in Kim'i geldi. Onlarda da kişinn anlam arayışı, kim olduklarını bulmak, evrenin ve ötesinin sırlarını keşfetmek için yolculuğa çıkan bir karakter vardı. Amak-ı Hayal'de de aynı durum söz konusu. Lâkin daha derin bir şekilde. O eserleri okuyup sevdiyseniz bunu da seversiniz. Sadece dili sebebi ve tasavvufi bir eser olmasından ötürü biraz ağır gelebilir. Kendinizi eserin derinliklerine atıp o hayal dünyasına daldığınızda okumak hem kolay, hem de zevkli gelecektir. Üzerinde düşündüren, hem felsefi hem de tasavvufi eserlere ilgisi olanlara can-ı gönülden önerilir. Kitabımızın baş karakteri Raci adında genç bir adam. Batı felsefesine ilgi duyan ve maddeye önem veren Raci 'kim olduğunu ve hayatın anlamını' bulmak ister. Fakat bu fani alemde buldukları onu tatmin etmez. Daha derin bir yolculuğa ihtiyacı vardır. Bir gün hayal aleminde, rüyalarında Aynalı Baba adlı bir bilge ile karşılaşır. Onun rehberliğiyle madde aleminden manevi diyara doğru bir yolculuğa çıkar. Aklını yitirir, kalbini keşfeder. Her bir daldığı hayal Raci'nin atladığı basamaktır. Arayışına kavuşması, bulduğu cevaplardır. Bu yolculuktan da söz etmeden önce bir şeyden bahsetmek istiyorum. Raci, biziz. Arayış içinde olan bizler. Raci'yle beraber biz de kendi iç dünyamıza dalarız. Hayaller aleminde yolculuk ederiz. Evet gelelim Raci'nin yaptığı yolculuklara. Hepsinden bahsedemem. Hem fazlaca uzun olur, hem de bu kadar bilgi birikimim yok. Her anlamda. Raci; bazen bir keşiştir, bazen bir yaratık, bazen bir çocuk, bazen bir ölü, bazen sıradan bir adam, bazen de bir karıncadır. Yaptığı her yolculuk, daldığı her hayalde, o hayalin derinliğinde bir sorusuna cevap bulur. Sadece kendini değil, alemi anlar. Varlığın bir 'hiç' olduğunu veyahut sonunda bir 'hiç' olacağını, hiç olmak gerektiğini anlar. Raci kendini bilir, kendini bilince de şunu keşfeder. "Kendini bilmek Allah'ı bilmektir." Yani Filibeli Ahmet diyor ki: "Böbürlenme Ademoğlu, senden büyük Allah var!" Eserde madde ve mana çatışmasına sık sık rastgeliyoruz. Bedenin bir madde olduğunu, dünyavi isteklerinin olacağını, gerçek kurtuluşa ermek için Ruh'a bakmak gerektiğini, gerçek kurtuluşun Ruh'da olduğu öğretisiyle karşılaşıyoruz. 'Ruh nedir?' sorusuna da anlamlı bir cevap buluyoruz elbette, diğer bütün sorular gibi. Raci sadece kendini bir başkası gibi ya da bir başka varlık gibi görmüyor bu hayal aleminde. Bir başkalarıyla da sohbet ediyor. Kâh Kaf Dağı'nın zirvesinde Anka Kuşu'yla konuşuyor, kâh ölüler diyarında Sokrates, Kant, Platon gibi isimlerle rastgeliyor, kâh bir tapınakta Buda'dan bir şeyler öğreniyor. Raci'nin rüyalarında birçok karakter ona eşlik ediyor, bir şeyler öğretiyor. Ona öğretirken biz okuyucuya da öğretiyor. 'Kibir', 'Nefis', 'Aşk', 'Hırs', 'Şehvet', 'Öfke' gibi insanı ya yükselten ya da tüketen duygular beden buluyorlar. Birbirleri ile çatışıp kimin daha üstün olduğunu bulmaya çalışıyorlar. Bunu Raci'ye gösteriyorlar. Her biri hâkim olmak istiyor, kimse yönetilmek istemiyor. Duygular tam bir kaos içerisinde savaşa tutuşuyorlar... Eserde kadın figürü de oldukça ön planda. Güzelliğiyle büyüleyen kadınların insanın nefsini, aklını nasıl çeldiğini anlatıyor Ahmet Hilmi. İlahi aşka ulaşan insanın bundan arınacağından da söz ediyor. Leylalı Mecnun, Leylasız Mecnun bölümlerinde aşkı arayıp onu bir kadının yüzünde bulan bir genç, kadının sorularına cevap bulunca aşkın İlahi aşk olduğunu keşfediyor. Tıpkı Mecnun gibi kendini sonsuz olana bırakıyor. Maddeyi bırakıp maneviye yöneliyor. Bu derin yolculukta Raci'ye güzeller güzeli kadınlar, ete kemiğe bürünmüş duygular, Buda, Konfüçyüs, Zeus, Sokrates gibi isimler, filozoflar, köleler, cinler, şeytanlar, yaratıklar, hayvanlar eşlik ediyor. Bazen de Raci onlardan biri oluyor. Onları anlamak adına onlardan biri oluyor. Kendini keşfetmek, insanoğlunu bilmek için bir başka insan, bir başka canlı oluyor Raci. Dış gözden kendine bakıp, bedenine ruhuna bakıp kim olduğunu buluyor. Hayatın anlamının hem çok zor olduğunu, hem de çok basit olduğunu keşfediyor. Tüm yolculuğunda bir "Hiç." olduğunu öğreniyor, en başında da dediğim gibi yazının. En değerli eşlikçisi ise Aynalı Baba. Aynalı Baba'dan söz edip yazıma nokta koymak isterim. Raci için o biziz demiştim. Peki Aynalı Baba kim? Bunun hakkında birkaç düşüncem var. İlki Aynalı Baba'nın Raci'den, yani bizlerden pek de uzak olmadığı. Evet, Aynalı Baba Raci'nin ta kendisi. Aynalı bizi yönlendiren iç sesimizdir. Hani deriz ya 'içimden bir ses şöyle dedi.', 'iç sesim beni yanıltmadı.' işte Aynalı Baba bence bunun bir tasviri. Yani, Raci'ye düşüncelerinde rehberlik ederek onu yönlendiriyor, Raci'ye ayna tutup aslında onun kendi düşüncelerini keşfetmesini, ortaya çıkarmasını sağlıyor. Raci'nin rüyalarında ayna, ışık tutuyor Raci'ye. Raci o aynaya kendisi bakıyor aslında, o cevapları kendisi buluyor. Bir diğer düşüncem de Aynalı'nın Allah'ın dünya üzerinde bir yansıması olduğu. Ayette de belirtiyor: "Rabbiniz size şah damarınızdan daha yakındır." İşte Raci'ye bu kadar yakın olan Aynalı Baba Yaratıcının bir tasviri oluyor. Ona bir şeyler öğretiyor, ışığı tutuyor; fakat tam olarak da cevapları vermiyor. Bekliyor ki insanoğlu kendi bilsin, kendi keşfetsin her şeyi. Bazı yorumcular da Aynalı'nın yazarın kendisi olduğunu düşünmüşler. Ahmet Hilmi, düşüncelerini Aynalı üzerinden aktarmıştır. Kendinden Aynalı'ya parçalar yüklemiştir. Herkesin hiç olduğu bu dünyada Aynalı pek çok şeydir...