the walking dead zombi kıyameti diye başlıyor, sonra “asıl zombiler biziz” tokadını atıyor suratına. ilk bölümlerde hayatta kalma gerilimi ağır basıyor. sezonlar ilerledikçe insan doğasının en karanlık, en çaresiz yanları öne çıkıyor. her sezon yeni bir güvenli liman kuruyor, yeni…devamıthe walking dead
zombi kıyameti diye başlıyor, sonra “asıl zombiler biziz” tokadını atıyor suratına.
ilk bölümlerde hayatta kalma gerilimi ağır basıyor. sezonlar ilerledikçe insan doğasının en karanlık, en çaresiz yanları öne çıkıyor. her sezon yeni bir güvenli liman kuruyor, yeni bir toplum düzeni deniyor. o düzen ya içten çürüyor, ya dışardan eziliyor, ya da kendi ağırlığı altında çöküyor.
döngü hep aynı: umut doğuyor, düzen kuruluyor, ihanet geliyor, her şey yanıyor, yeni umut başlıyor. o da yalan çıkıyor.
zombiler sadece dekor. asıl hikaye insanın ne kadar hızlı canavarlaştığı.
1. sezon (2010) — şok
rick hastane yatağında uyanıyor, dünya gitmiş. atlanta’da tankın içinde mahsur kalıyor, bir yabancının sesiyle kurtarılıyor. kamp kuruluyor, aile buluşuyor, kısa bir nefes var. sonra cdc’ye gidiyorlar, bilim insanı tek başına orada, cevabı bekledikleri yerde cevap yok. virüs herkeste, çıkış yok. sezon altı bölümde bir dünyayı kuruyor ve yıkıyor.
2. sezon (2011–2012) — ahlaki pusulanın kaybı
hershel’in çiftliği. yeşil, geniş, görece güvenli. sophia kayboluyor ve bütün sezon aranıyor. barnda buluyor: zombie olmuş, içerideymiş. tüm sezonun umudu o bir sahnede bitiyor. rick vuruyor. önceki rick o an gidiyor, geri gelmiyor.
shane bu sezonun gerçek protagonisti. rick’in olmak istemediği şeyin tam yüzü. hayatta kalmak için her şeyi yapabilen biri. haklı mı haksız mı sorusu hiç kapanmıyor. rick onu öldürüyor, ama içine shane’i taşıyor bundan sonra.
3. sezon (2012–2013) — güç zehirlenmesi
hapishane yeni umut. governor ise bu serinin ilk gerçek antagonisti. woodbury temiz, düzenli, elektrikli. perde arkasında kafalar balık tanklarında.
governor normal görünüyor. bu onun silahı.
lori doğumda ölüyor, judith doğuyor, aynı anda. rick çöküyor. morgan tekrar karşısına çıkıyor, tamamen kırılmış, her yere “clear” yazmış. hayatta kalmak yetmiyor, neden hayatta kaldığını da bilmek lazım.
merle’in bu sezondaki vedası küçümsenmemeli. dizi boyunca hiç sevilmedi, anlaşılmadı. bu bölümde ne olduğunu izleyince öncesinde ne düşündüğünü hatırla, ne hissettğine bak.
4. sezon (2013–2014) — izolasyon
hapishane artık bir kasaba gibi yönetiliyor. komite var, bahçe var, okul var. rick silahı bırakmış, domuz yetiştiriyor. sonra hastalık geliyor. sonra governor geri geliyor. iki yıkım üst üste.
“the grove” bu dizinin en karanlık bölümü. şiddet yok, kan yok, kavga yok. sadece kaçınılmazlık var. lizzie kardeşini öldürüyor zombie dönüşsün diye. carol ne yapacağını biliyor. “look at the flowers” diyor. üç kelime. bir çöküş.
hershel bu dizinin vicdanıydı. governor’un onu öldürmesi sadece dramatik değil, sembolik: vicdan bu dünyada korunamaz.
5. sezon (2014–2015) — hayvanlaşma ve alexandrıa
terminus insan mezbahası. carol tek başına kurtarıyor hepsini. beth hastane cehenneminde öldürülüyor, daryl kucağında taşıyor. tyreese gidiyor.
alexandria: elektrik, evler, duş, saç traşı. normal hayat denemesi. grup içeri giriyor ama bakışları değişmiş. medeniyet geri dönmüş ama içleri değil.
6. sezon (2015–2016) — negan’ın gölgesi
“just survive somehow.” alexandria’nın gerçek yüzü bu. walker sürüsü planı, iç saldırı, morgan ile carol’ın felsefe çatışması, glenn’in belirsizliği.
son bölümde negan geliyor. o ıslık. lucille. cliffhanger. kim vurulduğu yanıtsız kalıyor. tartışmalı karar ama negan’ın girişi mükemmel: karizmatik, tutarlı, kendini haklı gören.
7. sezon (2016–2017) — boyun eğme
glenn ve abraham. ekran kesilmiyor bu sefer. izliyorsun.
bütün sezon baskı. negan geliyor, silah alıyor, gülümsüyor. rick küçülüyor, itaat ediyor. daryl esir. kingdom tanıtılıyor. ve yavaş yavaş, bölüm bölüm, isyan kıvılcımı başlıyor.
8. sezon (2017–2018) — savaş
all out war. büyük saldırı, karşı saldırı, kayıplar.
carl ısırılmış. biliyor geri dönüşü yok. vedaları yapıyor, mektupları bırakıyor, kendi hayatına kendisi son veriyor. bu an diziyi derinden sarstı. comics’te carl ana karakter olmaya devam ediyor. dizi başka bir seçim yaptı.
rick negan’ı affediyor. carl’ın mektubu: intikam değil, inşa. bu karar grubu böldü, izleyiciyi böldü. ama belki doğru soru şu: rick bunu negan için mi yaptı, yoksa carl’ın sesi için mi.
9. sezon (2018–2019) — geçiş
rick köprüyü dinamitliyor, sürüyü durdurmak için, kendisiyle birlikte. helikopter alıyor. gidiyor. michonne’un çığlığı.
altı yıl atlıyor dizi. judith büyümüş. soyadı hawthorne, rick’inkini değil michonne’unkini almış.
whisperers geliyor. zombie derisi giyen insanlar. sürünün içinde yürüyorlar, fısıldıyorlar. en korkunç şey zombie olmak değil, zombie olmayı seçmek.
kazıklar sahnesi: alpha sınır çiziyor, kafalar diziyor. mesaj net.
10. sezon (2019–2021) — alpha ve savaş
whisperers ile tam savaş. psikolojik, fiziksel, yıpratma. carol alpha’yı negan eliyle öldürüyor. beta kalıyor, daha tehlikeli, çünkü kişisel hesabı yok, sadece inancı var.
michonne ayrılıyor. rick’e dair iz buluyor, gidiyor. bu veda hak edilen bir vedaydı.
büyük sürü geliyor, müzikle dağıtılıyor. whisperers bölümü kapanıyor.
11. sezon (2021–2022) — commonwealth
onlarca bin kişi. elektrik, medya, hastane, okul. sınıf sistemi: eski işin ne idiyse o oluyorsun. doktorduysan doktor, çöpçüydüysen çöp topluyorsun.
pamela milton içten çürüyor sistemi: muhbir ağı, medya manipülasyonu, muhalefet susturma. kıyametten önce ne yaptıysak kıyametten sonra da yapıyoruz.
maggie ve negan aynı tünelde hayatta kalmak zorunda. affetmeden yan yana var olmak mümkün mü sorusu bu son sezonu taşıyor.
final: commonwealth tutuluyor, pamela düşüyor, judith hayatta kalıyor. rick ve michonne’un hikayeleri başka yerde devam ediyor.
sonuç !!!
her sezon bir düzen kuruyor. her sezon o düzen yıkılıyor.
zombiler hep dışarıda. asıl tehdit içeride, her zaman içeride oldu.
on bir yıl. tek soru: insan kalmak mümkün mü. cevap: zor. ama mümkün. en azından öyle görünüyor.