Animelerde stüdyolar o kadar önemli değil, asıl önemli olan arkasındaki kişiler. Birçok kişi, animenin çıkmadan önce animasyon kalitesi hakkında tahmin yapmak için fragmanları izlemek yanında stüdyoya bakarlar ve stüdyo gerçekten genel bir fikir verebilir; ama hiçbir zaman yeterli değildir. Bunun…devamıAnimelerde stüdyolar o kadar önemli değil, asıl önemli olan arkasındaki kişiler.
Birçok kişi, animenin çıkmadan önce animasyon kalitesi hakkında tahmin yapmak için fragmanları izlemek yanında stüdyoya bakarlar ve stüdyo gerçekten genel bir fikir verebilir; ama hiçbir zaman yeterli değildir. Bunun sebebi, çoğunlukla bir animenin en iyi gözüken kısımlarının freelance animatörler tarafından yapılıyor olması. Bunu Hells Paradise ve Jujutsu Kaisen'i kıyaslayarak açıklayayım. İkisi de Mappa tarafından yapılan animeler, ama Jujutsu Kaisen inanılmaz dinamik ve yaratıcı animasyonlara sahip olup dizi animasyonunun zirvelerindenken, Hells Paradise(ilk sezon için konuşuyorum bu arada) bazen ortalama gözüken ama çoğunlukla kötü composition, sürekli off model karakterlere ve zayıf animasyona sahip kötü gözüken bir anime. Bunun nedeni çok basit, JJK sektördeki neredeyse bütün aksiyon animatörlerine sahipken Hells Paradise değil, bu yüzden onun kadar akıcı animasyona sahip değil. Bir diğer örnek de Madhouse'dan verelim, Wandance ve Frieren ikisi de Madhouse tarafından yapılan animeler. Wandance berbat dans CGI'na sahip, onun dışında da kullandığı limited animation'la anime sayılmak için minimumu yapan bir animeyken, Frieren'in sadece Stark vs Ejderha savaşındaki animasyon kalitesi bazı animelerin birkaç sezonuna bedel. Bunun sebebi Madhouse'dan çok bu sahnede çalışanların freelancer veya farklı stüdyolarda çalışan yetenekli animatörler olması.
Peki durum buysa, neden stüdyo değişince kalite de değişiyor? One Punch Man'in ilk ve son sezonu arasındaki kalite farkı devasa mesela, ilk sezon Madhouse'da son sezon JC Staff'da yapıldı. Bunun sebebi aslında stüdyo değişiminden çok aslında yapan ana ekibin değişmesi, zaten One Punch Man'de Madhouse'dan dolayı değil Shingo Natsume'nin (ki kendisi freelancer) bağlantılarıyla birçok aksiyon animatörü getirmesi sayesinde en iyi gözüken aksiyon animelerinden biri oldu. Eğer stüdyo değiştiği zaman ana ekip aynı kalsa, işte o zaman kalite anlamında çok fark görmeyiz. Bunun bir örneği Wit'den Mappa'ya geçen Vinland Saga, iki sezonda belli bir standartın üstünde gözüküyor ve büyük bir fark yok; çünkü yapan ana kadro hala aynı(yönetmen, karakter dizaynırı, sanat yönetmeni değişmedi vb).
Peki stüdyolar tamamen önemsiz mi o zaman? Cevap hayır, stüdyolar tamamen önemsiz değil. Stüdyoların kendisi bir animeyi tek başına yapmadığı zamanlarda bile bazı yapımcı ve yönetmenlerin güçlü bağlantıları olabilir, mesela Nozomu Abe 2020'ye kadar freelancer olsa da ufotable ve Shaft'la güçlü bağlantılara sahipti, bu yüzden devamlı olarak animelerinde çalıştı. Bunun dışında sektör şu anda freelancer'lara dönse de hala belli stüdyolara bağlı kişiler var. Ama burada da başa geri dönüyoruz, stüdyo değil arkasındaki kişiler önemli oluyor yine.
Dediğim her şeye istisna olan bazı stüdyolar var: ufotable ve Kyoto Animation. Bu iki stüdyo freelancer'lardan çok kendi içlerinden(in-house) animatörlerle çalışır, bu yüzden animelerinde kalite dalgalanması daha az olur ve stüdyo isimlerinin gerçekten bir ağırlığı vardır. Başka istisnalar da olabilir, ama benim bildiğim bu ikisi var.
Yanlış anlaşılmasın, stüdyoya bakmayın demiyorum; stüdyolar hala fark yaratabilir. Hayao Miyazaki(Ghibli) ve Hiroyuki Imaishi(Trigger) gibi öne çıkan yönetmenler belli stüdyolarla özdeşleştiğinden stüdyo ismi hala bir öneme sahip. Ama sadece stüdyoya bakarsanız asıl animelerin parlamasını sağlayan birçok kişiyi ve verdikleri emeği görmezden gelirsiniz. Bu yüzden izlediğiniz bir animede bir sahne inanılmaz gözüküyorsa bunun sebebini stüdyoda aramayın; o sahneyi planlayan storyboard sanatçısını, önemli kareleri çizen key animatör'ü veya o sahnede düzeltmeler yapan animation director'u bulup inceleyin. Sakugabooru bunun için güzel bir yer, belli sahneleri kimin KA'lediğini kolayca görebiliyorsunuz. Onun dışında Sakuga Blog blogu ve Youtube'da Forgotten Relics, Swamp Jawn, Probably Pretentious, MankoMan, ZNoteTaku gibi kanallar da animasyon ve animeyi yapan kişiler adına oldukça faydalı bilgiler içeriyor.
Sonuç olarak, eğer anime animasyonuna ilginiz varsa stüdyolarla sınırlı kalmayın; yapanları da öğrenin. Animeyi insanlar yapıyor, stüdyolar değil.