Spoiler içeriyor
●Sabahattin Ali'nin bu öykü kitabı üç kısımdan oluşuyor. Her bir kısımda birkaç hikaye var. İlk kısımdaki hikayeler aşk, sevgi ile ilgili olurken diğer iki kısımdakiler daha çok Anadolu insanını, onun yaşayışını yani toplumsal konuları, insanların adaletsizliklerini ve yalnızlıklarını, yoksulluk meselesini…devamı●Sabahattin Ali'nin bu öykü kitabı üç kısımdan oluşuyor. Her bir kısımda birkaç hikaye var. İlk kısımdaki hikayeler aşk, sevgi ile ilgili olurken diğer iki kısımdakiler daha çok Anadolu insanını, onun yaşayışını yani toplumsal konuları, insanların adaletsizliklerini ve yalnızlıklarını, yoksulluk meselesini vs. Anlatır. Her bir hikaye birbirinden anlamlı, değerli ve güzel elbette ama kitaba adını veren 'Değirmen' öyküsü çok başka, en azından benim için. Kalbime, ruhuma dokunan bir hikaye oldu. Son hikaye olan 'Komik-i Şehir' hikayesi ise sinirlerime fazlası ile dokundu, okunması çok zordu, çok acıydı ne yazık ki.
1. KISIM:
1. Değirmen
Değirmencinin kolu olmayan kızı ile gezgin çalgıcı Atmaca arasında imkânsız bir aşk yaşanır. Çalgıcı, sevdiği kızın eksikliğini paylaşabilmek için kendi kolunu değirmene kaptırır bile isteye.
Kim gerçekten sevdiğinin bir kolu yok diye ona eksik hissettirmemek ve ona kavuşmak için bile isteye kolunu ortadan kaldırır?..
2. Kurtarılamayan Şaheser
Sevdiği kadının kalbinde ve gözünde yer edinebilmek için uzun zaman boyunca, diyar diyar gezerek bir eser ortaya çıkarmaya çalışan genç şair sonunda bunu başarır ama sevdiği bu sefer de bu güçlü eseri bir engel olarak görür aralarında ve yok eder. Buna dayanamayan şair ise sevdiğini yok eder, böylece o şairden geriye ne kalabilir ki, kalamaz, kalmadı...
Sonu itibariyle beni çok şaşırtan bir hikaye oldu.
3. Kırlangıçlar
Birbirine denk gelen, birbirini seven iki kırlangıcın, sürünün hatta doğanın koyduğu kurallar yüzünden ve birbirlerine açılmak konusunda geç davranmaları yüzünden kavuşamaması anlatılır.
Ama olsun öylece, bomboş yaşamaktansa sonu mutlu ve kavuşmalı olmasa da anlamlı ve gerçek bir şeyler yaşamış olmak yeterdi, yetti...
4. Viyolonsel
Bir müzik aletinin etrafında gelişen duygusal olaylar, iki insanın bitmeyen aşkı ve sevilenin son isteği ile devam eden uzak diyarlardaki bir adamın yaşamı ve müziği anlatılır.
5. Birdenbire Sönen Kandilin Hikâyesi
Mutlu başlayan bir aşkın beklenmedik şekilde sona erişi sembolik bir dille anlatılır. Kandil, umudu ve sevgiyi simgeler. Hayatta her şey bir anda değişebilir.
Bu hikayeyi tam anlamadım sanırım, belki bir gün tekrar 'oku beni' diyordur o da bana.
2. KISIM
1. Bir Delikanlının Hikâyesi
Kitapları ve küçük evi ile bütünleşen genç bir adamın gencecik bir kadınla yaşadığı garip macera ve Sabahattin Ali'nin kitaplarla ilgili meşhur alıntısının bulunduğu hikaye♡
2. Bir Gemici Hikâyesi
Denizlerde geçen zor bir yaşam ve bir gemicinin yaşadığı acılar anlatılır.
Ayrıca bir öğüt niteliğinde, haksızlıklara karşı sessiz kalmamak, ses çıkarmak, harekete geçmek adına.
3. Bir Orman Hikâyesi
Çıkarları için doğayı, ormanları, güzelliği yok eden fabrika, hükümet adamları ve köylüler arasındaki mücadele anlatılır ki bu mesele bitmeyen bir mesele ne yazık ki yıllardır ve kazanan çoğu zaman o malum taraftır.
4. Kazlar
Acı ve kısacık bir hikaye...
Kocası hapse düşen genç bir kadının küçük çocuğu ile birlikte kocasını hapiste biraz olsun rahat ettirebilmek için, kocası o kızları gardiyanlara verip biraz rahat bir yere geçsin diye, çaldığı iki kaz ve onların cezası olarak hapse girmesi işlenir ve bu arada kocasının hapiste veremden öldüğünden habersizdir kadın.
5. Bir Firar
İnsan işlemediği bir suçu kabul edip bir de sevdiği bir insanı kendine ortak eder mi?..
Eder, çok ağır şiddet görürse, her şeyi kabul eder.
6. Kanal
İki çocukluk arkadaşı adamın büyüyünce su icin kavgası ve sonucunda birinin diğerini öldürmesi işlenir. Bu hikaye bana Yaşar Kemal'i ve onun Çukurova hikayelerini hatırlattı.
7. Jandarma Bekir
'Güç kimdeyse kral odur!' dedirten bir hikaye.
8. Sarhoş
Adam olamayan erkekler ve onların yüzünden kayıp giden ailelerin, kadınların ve çocukların hikayesi.
İçip içip başka bir kadının peşinden giden evli ve çocuklu adamın bu yaşattığı acıya dayanamayan bir kadının acı ve garip sonu.
(Belki bir ara bu hikayeye de dönsem iyi olur)
3. KISIM
1. Bir Cinayetin Sebebi
İşlenen bir cinayetin arkasındaki gerçek nedenler araştırılır ve olayın göründüğü kadar basit ve klasik olmadığı anlaşılır.
Bir insan bir adam sırf sevdiği kadın onu görsün, ona baksın, onu ciddiye alsın diye suçu günahı olmayan bir adamı öldürür mü, hem o adama hem kendine bunu yapar mı?..
Çok sevince yapar belki, yaparmış işte...
2. Bir Siyah Fanila İçin
Bu hikayeyi tam anlamadım, odaklanamadım maalesef okurken, belki sonra okurum ama sanırım makam mevki meselelerini elinin tersi ile itip tabiatına uygun yaşayan genç bir adamın hikayesi idi anlatılan?..
3. Komik-i Şehir
Bir tiyatro kumpanyasının gittiği bir kasabada yaşadıkları anlatılır. Ama mesele daha çok bu kumpanyanın içinde olan Rahmi ile sevdiği kadın Viktor'un yaşadığı berbat olay anlatılır. Kasabadaki birkaç kişi Viktoru'u dağa kaldırırlar ve Rahmi günlerce ne kadar uğraşsa da, ne kadar kaymakama, jandarmaya gitse de kimse bir şey yapmaz. Adamlar kendi kendilerine Viktor'u getirene kadar, sonrasında ise kaymakam onu sorguya çekerken, saldırır ve buna karşı geldiği için kadını suçlar, içeri atar, Rahmi ve ekibini de kasabadan zorla gönderir. Yolda Rahmi kaza süsü vererek kendisini ve bütün ekibi yok eder çünkü bu acıya daha fazla dayanamaz.
Bu hikaye bana Gogol'un 'Palto' hikayesini ve ne acı ki ülkemizin bazı kadınlara, bazı insanlara karşı olan tavırlarını, umursamazlığını hatırlattı. Çok zor ve çok acıydı benim için bu hikayeyi okumak
Sonuç olarak çok güzel ama bir o kadar da acı gerçekler barındıran bir kitaptı benim için.
Başlangıç/Bitiş:
7 Temmuz Salı-2026
Alıntılar yorumlarda...