(@) - Raf

Değeri Bilinmemiş Filmler - 3 "Voskhozhdeniye" (Tırmanış) Sinema tarihinin tartışmasız en iyi kadın yönetmenlerinden biri olan Larisa Shepitko'nun 1977 yılında gösterime giren psikolojik savaş filmi. Son derece gerçekçi olan filmde, iki sovyet askeri yiyecek bulmak için gittikleri bir kasaba da…devamı

saburo 1 year ago

Çığlıklar ve Fısıltılar

Ingmar Bergman

8 Gönderi

Değeri Bilinmemiş Filmler - 4 "Viskningar Och Rop" (Çığlıklar ve Fısıltılar) Ingmar Bergman, ülkemizde ve dünyada genel olarak Yedinci Mühür, Persona ve Yaban Çilekleri filmleriyle tanınır. Ancak bazı filmleri vardır ki ne kadar iyi olurlarsa olsunlar bu filmlerin gölgesinde kalır.…devamı

saburo 1 year ago

Sükut

Mohsen Makhmalbaf

7 Gönderi

Değeri Bilinmemiş Filmler - 5 "Sokout" (Sükût) farklı bakış açıları ve özgün kalemiyle beni derinden etkilemiş olan İranlı yönetmen Muhsin Mahmelbaf'ın 1998 yılında çekmiş olduğu müzikal drama filmi. Tacikistan kültüründen de izler taşıyan filmde; 10 yaşında gözleri görmeyen bir erkek…devamı

saburo 1 year ago

"Dünyanın dışına atılmış bir adımdın sen Ömrümüzse karşılıksız sorulardı hepsi bu Şu samanyolu hani avuçlarından dökülen Kum taneleri var ya onlardan birindeyim Yeni bir yolculuğa çıkıyorum kar yağıyor Bir aşk tipiye tutuluyor daha ilk dönemeçte Çocuksun sen sesindeki tipiye tutulduğum…devamı

saburo 1 year ago

"Acım, beni bir gün boğabilir Kalırsa bir çığlık benden kardeşler Koruyun, saklayın onu ne olur. Her insanın kendince bir tarihi vardır Bir seyir defteri, ağaca atılan çentik belki Hani bir gün dönülür de bir şeyler anımsanır. Kimsesizim, dalsızım, duraksızım şimdi…devamı

saburo 1 year ago

Palyaço

Heinrich Böll

4 Gönderi

"Bence bu dünyada hiç kimse bir palyaçoyu anlamaz; bir palyaço bile öteki palyaçoyu pek anlamaz. Onların da arasında hep kıskançlık ve çekememezlik vardır." (Sayfa 97) Modern edebiyatın önemli isimlerinden biri olarak görülen Alman yazar Heinrich Böll'ün 1963 yılında yayımladığı ikinci…devamı"Bence bu dünyada hiç kimse bir palyaçoyu anlamaz; bir palyaço bile öteki palyaçoyu pek anlamaz. Onların da arasında hep kıskançlık ve çekememezlik vardır." (Sayfa 97) Modern edebiyatın önemli isimlerinden biri olarak görülen Alman yazar Heinrich Böll'ün 1963 yılında yayımladığı ikinci dünya savaşı sonrası eseri. Türünün hakkını veren bir isim, ilk kez okumama rağmen çok beğendim. Ustaca bir kalemi var ve konuya olan hakimiyetine hayran kaldım. "Hans Schiner" adında genç bir adam maddi olarak durumları iyi olmasına rağmen toplumda kendisine yüklenmiş bütün statüleri reddederek, kendi yolunu bulmayı hedeflemektedir. Hatta bunu iş hayatında, aşk hayatında ve sosyal hayatında en keskin biçimde gerçekleştiriyor. Meslek olarak palyaçoluk yapıyor, ailesinin konumunu ve davranışlarını inceleyerek; üstün -Alman ırkını temsil edildiği bariz görülüyor (özellikle annesi)- alman burjuvazisini (yer yer alay ederek) eleştiriyor. Sevdiği kadınla yıllarca birlikte oluyor ama Hristiyanlığı bir türlü kabul etmemesinden dolayı - kadın bunu bir tür inanç problemine dayandırıyor- bir başına kalıyor. Her açıdan zayıflaşan ana karakter, çözümü farklı yollardan bulmaya çalışır. İkinci dünya savaşı sonrası yaşanan gelişimleri çok net bir biçimde eserde görebilmek mümkün. Toplumda kabul edilmeyen birtakım kültür ögeleri, inançlar ve ideolojiler; yazarın yarattığı karakter üzerinden ciddi bir biçimde eleştiri yağmuruna maruz kalıyor. Ben okurken bu denli içsel hesaplaşmaları beklemiyordum. Karakterin kendinden emin oluşu ve bütün karşı tepkilere rağmen kendi yolundan vazgeçmeyişi hoşuma gitti. Ancak yaşananlar durumların sonucu bu kitaptaki gibi bitmeyebilir. Sonuçta Alman kültürü bu her şeyin hızlı birer tetikçisi olabilirler. Alman ve modern edebiyata ilgi duyanlara şiddetle tavsiye ederim. Yazar Böll 1972 yılında Nobel Edebiyat Ödülünü kazanmıştır.. Sevdiğim bazı alıntılar; "Sanatçıların hayatını anlatan filmler işkence verir bana. Böyle filmleri yapanlar, o dönemde yaşasalardı van Gogh'a bir tablosu için yarım paket sigara verip sonra da, "Bir pipoluk tütün de verseydik bize bunu yine çizerdi," diye üzülen insanlardır. O filmlerde, sanatçı ruhunun istırapları, sefaletleri ve Şeytan'la mücadeleleri anlatılır, fakat her şey geçmişte olmuş kabul edilir. Sigarası olmayan, karısına ayakkabı alamayan bir günümüz sanatçısı ise film yapımcıları için ilginç değildir. Bazı boşboğazların onun bir dâhi olduğunu kavraması için daha üç nesil geçmesi gerekir." (Sayfa 98-99) "Huzur, bir palyaço için çok önemlidir. Başkaları buna “dinlenme” der. Palyaço o anda sanatını tamamen unutur. Başkaları ise ancak bu dinlenme saatlerinde sanatla ilgilenir. Sanattan başka bir şey düşünmeyen sanatkâr insanlar ise ayrı bir konudur. Çalışmadıkları için onların dinlenmeye gereksinimi yoktur. Sanatkâr ruhlu bu insanlara sanatçı demek büyük yanlış anlamalara neden olabilir. Bu insanlar, sanatçı tam dinlenmeye niyetlendiği zaman sanat üzerine konuşmak isterler. Sanatçının kendine zorlukla ayırabildiği ve sanatı kafasından atmak istediği bu üç-beş dakikalık zamanda, sanata ilgi duyanlar van Gogh'dan, Kafka'dan, Chaplin'den veya Beckett'tan söz eder, sinirinizi bozarlar. Böyle anlarda intihar etmek isterim." (Sayfa 99) "Sanatçı olmayanın dinlenme zamanı palyaçonun çalışma saatidir." (Sayfa 100) "Güzel bir söz vardır: hiçbir şey. Hiçbir şey düşünme. Başbakan'ı düşünme, Katolikleri de düşünme. Küvette ağlayan, terliklerine kahve damlayan o palyaçoyu düşün." (Sayfa 138) "İnanın,"diye konuştu, "sadece inanın. Bilir misiniz, bir şeye sadece inanmak bile insana çok güç verir." (Sayfa 176) "Ölüm bizi ayırana kadar," demişti. Ben ölmemiştim. (Sayfa 235)

saburo 1 year ago

"Ey sonbahar! ey düşsel yolculuk! seni Dolaştım yaz sıcaklarında, bekledim Duydum ki benim değildi artık, doğanın Kalbiydi uçurumlar toplamı kalbim. De bana, anlat bana, öyleyse neden hatırlıyorum onu O fırtına kuşunu gölgesini yere düşüren Gittiydi geldiği yere, uzaklığına Döner mi…devamı

saburo 1 year ago

Uyuyan Adam

Georges Perec

17 Gönderi

Fransız yazar Georges Perec'in 1967 yılında yayımladığı eseri. Roman olarak basılmış ancak ben anlatı havası sezdim. Sinemadaki "yeni dalga" akımı gibi son derece gerçekçi bir eser ortaya koyulmuş. Kullandığı üslupta ilgi çekici. Ben sevdim, tavsiye ederim. "Bu senin yaşamın. Bu…devamıFransız yazar Georges Perec'in 1967 yılında yayımladığı eseri. Roman olarak basılmış ancak ben anlatı havası sezdim. Sinemadaki "yeni dalga" akımı gibi son derece gerçekçi bir eser ortaya koyulmuş. Kullandığı üslupta ilgi çekici. Ben sevdim, tavsiye ederim. "Bu senin yaşamın. Bu sana ait. Önemsiz servetinin tam bir dökümünü yapabilir, ilk çeyrek yüzyılının kesin bilançosunu çıkarabilirsin. Yirmi beş yaşındasın ve yirmi dokuz dişin, üç gömleğin, sekiz çorabın, artık okumadığın birkaç kitabın, artık dinlemediğin birkaç plağın var. Başka şeyleri hatırlamayı canın hiç çekmiyor: ne aileni, ne öğrenimini, ne aşklarını, ne dostlarını, ne tatillerini, ne de tasarılarını. Yolculuklara çıktın ve dönüşte yanında hiçbir şey getirmedin. Oturuyor ve beklemek istiyorsun sadece, bekleyecek bir şey kalmayana kadar beklemek: Gece olsun, saatler vursun, günler geçip gitsin, anılar silikleşsin." (Sayfa 19) "Köpeklerin Tanrısı, kedilerin Tanrısı, yoksulların Tanrısı olabilirsin, elinde bir tasma, biraz ciğer, biraz servet olması bunun için yeterlidir, ama asla bir ağacın efendisi olmayacaksın. Kendin de bir ağaç olmayı istemekten başka bir şey yapamayacaksın. İnsanlardan nefret ettiğin anlamına gelmez bu, ne diye onlardan nefret edesin ki? Ne diye kendinden nefret edesin ki? Keşke insan türüne ait olmak, o dayanılmaz ve sağır edici gürültüyü de beraberinde getirmeseydi; keşke hayvanlar âleminden çıkıp aşılan o birkaç gülünç adımın bedeli, sözcüklerin, büyük tasarıların, büyük atılımların o dinmek bilmeyen hazımsızlığı olmasaydı! Karşı karşıya getirilebilen başparmaklara, iki ayak üstünde duruşa, omuzlar üzerinde başın yarım dönüşüne fazla ağır bir bedel bu. Yaşam denen bu kazan, bu fırın, bu ızgara, bu milyarlarca uyarı, kışkırtma, tembih, coşkunluk, bu bitmek bilmeyen baskı ortamı, bu sonsuz üretme, ezme, yutma, engelleri aşma, durmadan ve yeniden baştan başlama makinesi, senin değersiz varoluşunun her gününü, her saatini yönetmek isteyen bu yumuşak dehşet." (Sayfa 32) "Yoksun artık: Saatlerin ardından, günlerin ardından, mevsimler geçerken, zaman akarken, neşelenmeden, hüzünlenmeden, geleceksiz ve geçmişsiz, öylece, düpedüz, apaçık yaşayaduruyorsun, tıpkı sahanlıktaki musluktan damlayan bir su damlası gibi, pembe plastik bir legende suya bastırılmış altı adet çorap gibi, bir sinek ya da istiridye gibi, inek gibi, salyangoz gibi, bir çocuk ya da bir ihtiyar gibi, bir fare gibi." (Sayfa 56) "Uyumuyorsun, ama uyku artık gelmeyecek. Uyanık değilsin ve hiç uyanmayacaksın. Ölü değilsin ve ölüm bile seni kurtaramayacak..." (Sayfa 73) "Yalnızlığın bir şey öğretmediğinden, kayıtsızlığın bir şey öğretmediğinden başka hiçbir şey öğrenmedin. Bu bir aldatmacaydı, gözalıcı ve tuzaklı bir yanılsamaydı. Yalnızdın, hepsi bu, ve kendini korumak istiyordun; dünyayla senin arandaki köprüler sonsuza dek atılsın istiyordun. Ama sen bir hiçsin, dünya ise öyle kocaman bir sözcük ki: Büyük bir şehirde başıboş dolaşmaktan, birkaç kilometre uzunluğundaki cepheler, vitrinler, parklar ve rıhtımlar boyunca yürümekten başka bir şey yapmadın hiç." (Sayfa 101)

saburo 1 year ago

Ayrılma

Shinji Sômai

1 Gönderi

"Ohikkoshi" (Ayrılma) Japon yönetmen Shinji Sōmai tarafından 1993 yılında çekilmiş büyüme kurgusu - drama filmi. "Renko" adındaki altıncı sınıf öğrencisi bir kızın, boşanmanın eşiğinde olan ebeveynleri karşısında yaşadığı drama anlatılıyor. Günümüz dünyasında hemen hemen her evde yaşanan aile içi kavgalar…devamı

saburo 1 year ago

Kinds of Kindness

Yorgos Lanthimos

5 Gönderi

Spoiler içeriyor Son yılların ilgi gören yönetmenlerinden biri olan Yorgos Lanthimos'un 2024 çıkışlı yeni filmi. Yine cesur ve farklı bir iş yapmış. Bayılmamakla beraber beğendim. Beni tanıyanlar bilir Lanthimos'u pek sevmem ancak bu film gerçekten kötü değil. Özellikle ekşi'de yerden yere vurulmuş,…devamıSon yılların ilgi gören yönetmenlerinden biri olan Yorgos Lanthimos'un 2024 çıkışlı yeni filmi. Yine cesur ve farklı bir iş yapmış. Bayılmamakla beraber beğendim. Beni tanıyanlar bilir Lanthimos'u pek sevmem ancak bu film gerçekten kötü değil. Özellikle ekşi'de yerden yere vurulmuş, bazı entrylerde "anlam yüklemek, metafor bulmak, alt metinde yatan anlamı aramak" gibi normalde yapılması gereken (özellikle bu tür filmlerde) bir sorgu sürecinin boş, zaman kaybı ve saçma olduklarını belirtmişler. Yahu kardeşim o zaman herkes düz film çeksin, izleyelim hiçbir şey demeden kalkıp gidelim. Bunu diyen elemanların çoğu David Lynch hastasıdır. Böyle bir ironik tarafı da var. Neyse filme dönecek olursak aynı kadro ile 3 farklı hikaye ele alınmış ama ortak noktaları var, bölümler kendi içinde ve kendi aralarında çeliştli arketipler barındırıyor. Sürekli olarak üst insan ve üst insana muhtaç alt insan yer alıyor. İlk bölümde bu bariz ortada. Karakter bütün hayatını, en ince detayına kadar (giyeceği kıyafetten, yiyeceği yemeğe kadar) patronunun himayesine bırakmış. Ve en ufak bir hata da kötüye gidiyor. Daha sonra yaptığı hatalardan pişman olup eski hayatına dönmek ister. Şahsen benim yorumum modern dünyada, özellikle son 20 yılda proletarya sınıfının yanı sıra burjuva sınıfı da köle olmaya başladı. Zira hikayenin başında masum bir insanı öldürmekten korkan bir adam, şehvet dolu konumunu yeniden kazanmak ve kendisinin yerine getirilen başka bir işçiyi kıskanmasından mütevellit filmin sonunda adamı arabayla defalarca ezer. Bariz bir şekilde insanoğlunun kendi çıkarları ve menfaati için normalde yapmayacakları ama zamanla yavaş yavaş dönüşerek, bir insanın öldürmeye kadar her türlü korkunç suçu işleyebileceğini gösteriyor. Hatta karısını aramak için patronunun evine geldiğinde, kinayeli bir şekilde kadına "bu yaşlı adamdan daha iyisini bulursun" tarzı bir laf sokuyor ve tabi ki kadında cevabı yapıştırıyor çünkü o da kadın gibi patronun (üstün insanın) kölesi. Ancak erkek olmasından dolayı kabul etmiyor daha doğrusu göremiyor ve bilincinde olmasına rağmen itiraz etmiyor en ufak itirazda hayatı kayıyor ve çaresiz bir şekilde geri dönmek için asla yapmayacağı bir suçu gerçekleştiriyor. Lanthimos'un Yunan olmasından dolayı sürekli olarak kendi ülkesinin stilini denemeye çalışıyor zaten "Yunan yeni dalgası"nın bir temsilcisidir kendisi. Duyguyu hissettirmek için görsel imajlara çok önem veriyor. İkinci bölümde ise bir polis memurunun karısı bir ada da kayıp ilk başta sonuç çıkmıyor ama hemen arkasından bulunuyor ve eve geliyor. Ancak polis, eşinin gerçekten eşi olmadığı başka biri olduğunu düşünür. (kadın garip davranıyor, eşinin en sevdiği şarkıyı bilmiyor ve ayakkabıları ayağına olmuyor) hatta bunu öyle bir kendisine inandırır ki yemek yemeği bile keser. Ancak bu bölümde önemli olduğunu düşündüğüm bir nokta var. Kadın ada da iken şöyle bir şey anlatır. Ada da köpekler ve insanlar yaşıyor ancak köpekler ve insanlar yer değiştirmiştir. Bulundukları konumun değişmiş olması. Kadının o adada köpek gibi davrandığını görüyoruz. Babamı hiç düşünmedim diyor mesela. Ama sürekli yiyor ve mastürbasyon yapıyor. Eşinin penisini düşünüyor. Bu bağlamdan yola çıkarak kadın adadan eve geldi ancak bir köpek olarak (kedinin ilk başta tıslaması bir kanıtı olabilir.) ancak benim garip bulduğum adamın da köpek gibi davrandığı.. Kadın bütün olanlara rağmen (köpekler genelde çok sadıklardır) kocasını hep savunur ve hep arkasında durur. Ancak kocası bunun garipliği içerisinde birtakım psikolojik sorunlar yaşamaya başlar. Çiğ et seviyor tıpkı bir köpek gibi. Yolda hız yaptığı için durdukları arabadaki adamı elinden vuruyor ve köpek gibi yalamaya başlıyor. Yemek yemiyor ancak bütün arzuları karşısında son derece aç. Bunu da kanıtlar nitelikte eşine açım, ama parmağını kes diyor. Lanthimos'un bu bölümde tam olarak ne yapmaya çalıştığını açıkçası pek anlamadım, birtakım anlamlar aradım ve bulduğumu da düşünüyorum ancak güçlü değiller. Sonda kadının çiğerini parçalaması ve hemen arkasından kapının çalınmasıyla karşısına çıkan gerçek eşi. Köpekler öldü mü yoksa yeniden doğdular mı? Üçüncü bölüm de ölüleri diriltildiği düşünülen bir kadını arayan bir tarikatı anlatıyor. Bu tarikat ki adnan oktar misali bolca cinsellik ve türlü amaçları olan bir tarikat. Göz yaşlarını su niyetine (kutsal su misali) içiyorlar. Hatta onlar olmadan, olmayı umdukları kişi değillermiş gibi hissediyorlar. Cinselliği her türlü fetiş türüyle yaşamaya çalışıyorlar. Ahlaki veyahut dini bir yasak yok. Kadın karakter eşini çocuğunu bırakıp bu tarikata üye olmuş ve rüyasında aradığı kadını görüyor. Gerçek hayatta ise aradığı kadını ikiz kardeşi ile tanışıyor. Burada gariplikler var ama bir türlü çözemedim. Kız nereden bu kadını tanıyor ve neden kendisini feda etti. Sonuçta dirileceğini bilsen bile ölmek yine de korkutucu gelir insana. Ancak bu tarikatın kesin bir kuralı var başkasıyla yatmak yasak. Kirlenirsen kovulursun. Tabi ki bizim kadın istemeden de olsa kirleniyor ve kovuluyor ancak bu kovulmasından (sanki mitolojideki kader kavramının eşsiz bir şekilde gerçekleşmesi gibi) sonra aradığı kadını buluyor ve garip bir şekilde (ilk bölümde ölen adamı oynayan) adamı canlandırıyor. Daha sonra bunun sevinci ile dans edip mutlu olan kadın yolda giderken kaza yapıyor ve "Melek" olarak gördüğü, kutsal olduğunu düşündüğü kişinin ölümüne neden oluyor. Üç hikayede gariplikle başlıyor, pişmanlıkla ilerliyor ve birilerin ölümüne neden olarak bitiyor. Lanthimos son derece farklı ama bir o kadar da karışık bir film yapmış. Müzikler sanki izleyiciye bıçak darbesi atar gibi, son derece keskin.. Sinematografi yavaş ve durağan. En önemlisi geniş formatta çekilmiş. Üst ve alt insan üzerinden üç farklı hikaye ele almış. Bence özüne dönmek istemiş zira son iki filmi kendi filmografisinde sırıtıyordu. Bu Amerikan filmi olmasın rağmen Yunan yeni dalga'dan izler taşıyordu. Ve uykulu halimle yazabileceklerim bu kadar aklımda olan birkaç şey daha vardı ama unuttum. Gerçi unutmasam bile yazamam ellerim yoruldu.. Film üzerine konuşmak isteyenler varsa yazsın lütfen.