(@) - Raf

●Kitabını da okumuştum diye hatırlıyorum. Bazen burda görünce aklıma geliyor izlediklerim ve okuduklarım. Burayı sonradan açtığım için. Acı gerçekler diyorum bu film için ve o acı gerçekler hâlâ bir yerlerde, bir şekilde devam ediyor ne yazık ki.

zelda_ 4 months ago

A Ay

Reha Erdem

6 Gönderi

"Çocukların duası kabul olurmuş. Benim artık dualarım da kabul olmayacak. Her şey işte böyle yarım..." ●A Ay, Reha Erdem’in ilk uzun metraj filmi ve Türk sinemasında oldukça şiirsel, deneysel ve alışılmadık bir yapıt olarak kabul edilir. Film, 11–12 yaşlarındaki Yekta’nın…devamı"Çocukların duası kabul olurmuş. Benim artık dualarım da kabul olmayacak. Her şey işte böyle yarım..." ●A Ay, Reha Erdem’in ilk uzun metraj filmi ve Türk sinemasında oldukça şiirsel, deneysel ve alışılmadık bir yapıt olarak kabul edilir. Film, 11–12 yaşlarındaki Yekta’nın etrafında döner. Yekta, annesiz büyüyen bir çocuktur. Dedesi ve katı kuralları olan halasıyla eski bir köşkte yaşar. Annesi yıllar önce bir kayığa binip gitmiş ve geri dönmemiştir. Yekta, bir gün annesini gördüğüne inanır (bir kayıkta uzaklaşırken). Ama kimse ona inanmaz. Bunun üzerine Yekta da annesinin peşinden gitmek ister. 1. Hikâyeden çok atmosfer Bu film klasik anlamda olay örgüsü olan bir film değil. Olaylar kopuk ve rüya gibi ilerler Mantıksal değil, duygusal ve sezgisel bir anlatım vardır. Zaman sanki donmuş gibidir Bu yüzden izlerken “ne oluyor?” yerine “bu bana ne hissettiriyor?” diye bakmak gerekir. Film, çocuk zihninin dünyayı algılayışını taklit eder. 2. Gerçek ile hayal iç içe Yekta’nın annesini görmesi: Gerçek mi? Hayal mi? Bir travmanın yansıması mı? Film bunu asla netleştirmez. Bu yüzden: Anne = hem gerçek bir kişi hem de özlem, kayıp ve bilinçaltının bir sembolüdür Yani film aslında bir “kayıp duygusu” filmi. 3. Mekân: Ada ve köşk Film Büyükada’da geçer ve bu çok önemli: Ada = dünyadan kopukluk Köşk = geçmişe hapsolmuşluk Kapalı alanlar = psikolojik sıkışmışlık Yekta’nın iç dünyasıyla mekân birebir örtüşür. 4. Siyah-beyaz estetik Film siyah-beyazdır ve bu bilinçli bir tercih: Zamansızlık hissi verir Rüya / kabus arası bir atmosfer yaratır Gerçeklikten uzaklaştırır Film adeta bir “anı” gibi görünür, yaşanan bir şey gibi değil. 5. Temalar Filmde öne çıkan ana temalar: Kayıp (anne figürü) Yalnızlık, çocukluk travması Bellek ve hatırlama Filmin adı neden “A Ay”? “A Ay” adı bilinçli olarak anlamsız gibi görünen ama sembolik bir isimdir. 1. “Ay” (Moon) sembolü Ay genelde şunları temsil eder: Gece / bilinçaltı Kadınlık / anne figürü Uzaklık ve ulaşılamayan şey Yekta’nın annesi de aynen böyle: uzak, gizemli, erişilemez 2. “A” harfi ne olabilir? Kesin bir açıklama yok (bu da filmin ruhuna uygun), ama yorumlar: “A” = başlangıç (alfabenin ilk harfi) “A” = bir sesleniş (çocuğun çağrısı gibi) “A” = eksik, tamamlanmamış bir şey “A Ay” = ulaşılamayan bir şeye yapılan ilk çağrı gibi düşünülebilir. 3. Bir çocuk dili gibi Başlık biraz garip ve “tam oturmamış” gelir. Bu bilinçli olabilir çünkü: Çocuklar dili tam kuramaz Duygular kelimelere sığmaz “A Ay” bir çocuğun dünyayı adlandırma biçimi gibi. Kısa yorum (özeti) “A Ay”: Bir hikâye anlatmaz, bir ruh hali kurar. Bir çocuğun gözünden kayıp ve yalnızlığı anlatır. Türk sinemasında alışılmış anlatıyı kıran ilk filmlerden biridir ☆Garip bir filmdi. Belki bir ara daha detaylı araştırırım?..

zelda_ 4 months ago

İz Sürücü

Andrei Tarkovsky

42 Gönderi

Spoiler içeriyor ●CHATGBT'NİN Yorumu: Stalker, Andrei Tarkovsky’nin en yoğun, en çok katmanlı ve en zor yorumlanan filmlerinden biridir. Bu filmi “anlatmak”tan çok, katman katman açmak gerekir; çünkü Tarkovsky’nin kendisi bile tek bir doğru yoruma karşıdır. 1. Temel Hikâye (Ama sadece yüzeyde) Filmde…devamı●CHATGBT'NİN Yorumu: Stalker, Andrei Tarkovsky’nin en yoğun, en çok katmanlı ve en zor yorumlanan filmlerinden biridir. Bu filmi “anlatmak”tan çok, katman katman açmak gerekir; çünkü Tarkovsky’nin kendisi bile tek bir doğru yoruma karşıdır. 1. Temel Hikâye (Ama sadece yüzeyde) Filmde üç karakter vardır: Stalker (rehber) Yazar (sanatçı) Profesör (bilim insanı) Bu üçlü, “Zone (Bölge)” denilen yasaklı bir alana gider. Bu bölgede: Doğa fizik kurallarına uymaz. Tehlikelidir Ve en önemlisi: “Oda” (The Room) vardır Bu oda, insanların en derin arzularını gerçekleştirir. Ama kritik nokta şu: Bu “arzular”, kişinin bilinçli istekleri değil, gerçek iç dünyasıdır. 2. Yolculuk = Fiziksel değil, zihinsel Film aslında bir “macera” değildir. Olay örgüsü çok minimaldir. Asıl olan yolculuğun kendisidir Bu yolculuk, insanın iç dünyasına iniştir Zone’a gitmek: Kendi bilinçaltına girmek demektir 3. Karakterler neyi temsil eder? Stalker → İnanç / Ruh / Umut. Zone’a inanır İnsanları oraya götürür ama kendisi girmez Bir tür “peygamber” ya da “rehber” Yazar → Sanat / Şüphe / Ego. İlham arar Ama aynı zamanda kendine güvenmez Gerçek arzularından korkar Profesör → Bilim / Akıl / Kontrol Zone’u anlamak ister Hatta yok etmek ister (bombayla) Bu üçü birlikte: İnsanlığın üç yönü: inanç – sanat – bilim 4. Zone nedir? Zone’un tek bir anlamı yok. Ama en güçlü yorumlar: 1. Bilinçaltı Tuzaklar = bastırılmış korkular Kuralların değişmesi = psikolojik karmaşa 2. İnanç alanı Mantık burada işlemez “İnanmadan ilerleyemezsin” 3. Dünya eleştirisi Dış dünya: gri, mekanik, ruhsuz Zone: canlı, renkli, gizemli Filmde Zone’a girince renklerin değişmesi bunu açıkça gösterir. 5. En kritik fikir: “İnsan ne ister?” Film şu soruyu sorar: “Gerçekten ne istiyoruz?” Ama cevap korkutucu: İnsan, düşündüğü şeyi değil, içten içe bastırdığı şeyi ister Bu yüzden: Oda’ya girmek tehlikelidir Çünkü: Kendinle yüzleşmek zorundasın Ve bu yüzleşme yıkıcı olabilir 6. Neden kimse Oda’ya girmez? Filmin zirve noktası budur. Üçü de kapıya kadar gelir ama girmez. Çünkü: Yazar: kendi sahte olduğunu fark eder Profesör: insanlığın bunu hak etmediğini düşünür Stalker: inancının kırılmasından korkar Yani: İnsan, kendi gerçeğiyle yüzleşmekten kaçar 7. Tarkovsky’nin sinema dili a) Uzun planlar Ortalama plan süresi çok uzundur İzleyiciyi düşünmeye zorlar b) Zamanın akması Hikâye ilerlemez, zaman hissedilir c) Mekân kullanımı Harabe, su, paslı metal, çürüyen dünya hissi d) Ses tasarımı Müzik ve doğal sesler iç içe geçer Gerçeklik ile rüya arasındaki çizgi silinir 8. Final: Umut mu, umutsuzluk mu? Filmin sonunda: Hiçbir şey “gerçekleşmez” Ama bir şey değişir. Stalker’ın kızı (Monkey): Telekinetik güç gösterir Bu sahne: İki şekilde yorumlanır: 1. Umut: İnsanlıkta hâlâ mucize vardır İnanç tamamen ölmemiştir 2. Tehlike: İnsan artık gerçeklikten kopmuştur Yeni bir “gariplik” doğmuştur 9. Filmin ana temaları 1. İnanç vs Akıl Bilim açıklayamaz ama inanç da kırılgandır 2. Arzu İnsan ne istediğini bilmez, bilirse de korkar 3. Anlam arayışı Modern dünya anlamsızdır İnsan bir “Zone” arar 4. Umut ve sevgi Tarkovsky’ye göre: İnanç ve sevgi, insanı ayakta tutan tek şeydir (Çok garip daha bir iki gün önce burdan bana 'Sence ruh ne ile beslenir, güçlenir?' gibi bir soru soran bir arkadaşa bu cevabı verdim yani inanç ve sevgi dedim) 10. En sade özet Stalker şunu anlatır: İnsan, hayatın anlamını dışarıda arar Ama o anlam, aslında kendi içinde saklıdır Ve çoğu insan, onu bulmaktan korkar ☆Devamı yorumlarda...

zelda_ 4 months ago

Ayna

Andrei Tarkovsky

33 Gönderi

"İnanılmaz bir şekilde aynı rüyayı görüp duruyorum. Beni keder dolu bir sevgiyle sevdiğim eve götürüyor." ●Zerkalo, Andrei Tarkovsky’nin en kişisel, en parçalı ve en “rüya gibi” filmi. Hatta birçok eleştirmen için bu film, onun sinemasının özü. 1. Film ne anlatıyor?…devamı"İnanılmaz bir şekilde aynı rüyayı görüp duruyorum. Beni keder dolu bir sevgiyle sevdiğim eve götürüyor." ●Zerkalo, Andrei Tarkovsky’nin en kişisel, en parçalı ve en “rüya gibi” filmi. Hatta birçok eleştirmen için bu film, onun sinemasının özü. 1. Film ne anlatıyor? (Ama klasik anlamda “konu” yok). Film aslında tek bir karakterin—adı bile net söylenmeyen, genelde Aleksey olarak kabul edilen bir adamın— çocukluğu, annesi, babası, savaş dönemi ve yetişkinliği üzerine hatırladıklarının parçaları. Ama bu hatırlama: kronolojik değil mantıklı bir sıraya bağlı değil rüya, anı, hayal ve gerçek iç içe Yani film, bir hikâye anlatmaz; bir zihnin içinden geçmeni sağlar. 2. Yapı: Hafızanın mantığı Film üç ana zaman düzleminde akar: Çocukluk (1930’lar) Savaş dönemi (1940’lar) Yetişkinlik (1970’ler) Ama bunlar lineer değildir. Bir sahne rüyaya dönüşür, rüya arşiv görüntüsüne bağlanır, sonra tekrar çocukluğa geçilir. Bu yapı aslında şunu taklit eder: İnsan hafızası Hafıza: sıralı değildir tetikleyicilerle çalışır (bir ses, bir rüzgâr, bir görüntü) geçmiş ve şimdi aynı anda yaşanır 3. Anne figürü (Filmin kalbi) Filmdeki en güçlü figür anne (Maria). İlginç bir şey: Aynı oyuncu hem anneyi hem de Aleksey’in karısını oynar Bu ne demek? Tarkovsky’nin bilinçaltında: anne sevgisi, kadınlarla kurulan ilişki, geçmiş ve şimdi birbirine karışmış durumda Anne: fedakâr ama kırılgan güçlü ama yalnız. Sevgi dolu ama ulaşılmaz Film aslında büyük ölçüde: anneye duyulan özlem ve suçluluk hissi 4. Baba figürü: Yokluk Baba fiziksel olarak neredeyse yoktur. Ama sesi vardır (şiirleriyle). Bu baba: uzakta, ulaşılmaz, idealize edilmiş Ve bu da şunu yaratır: Eksiklik duygusu Tarkovsky’nin kendi babası Arseny Tarkovsky’dir ve filmde onun şiirleri kullanılır. Bu yüzden film: sadece görsel değil aynı zamanda şiirsel bir deneyim 5. Doğa, su, rüzgâr: Tarkovsky dili Filmde sürekli şunları görürsün: yağmur, rüzgârda sallanan otlar, su damlaları, ateş Bunlar sadece estetik değil, anlam taşır: Su: hafıza, akış, zaman Rüzgâr: görünmeyen ama hissedilen şeyler bilinçaltı Ateş: dönüşüm, yıkım ve arınma Tarkovsky’nin sinemasında doğa: karakterlerin iç dünyasının dışa vurumudur 6. Zaman anlayışı Tarkovsky sinemayı şöyle tanımlar: “Zamanı yontmak” Zerkalo’da zaman: ilerlemez, katlanır, üst üste biner Geçmiş: bitmiş bir şey değildir hâlâ yaşanır Bu yüzden filmde: çocukluk sahneleri “anı” değil, şu anda oluyor gibi hissettirir 7. Belgesel görüntüler (Tarih ve birey) Filmde araya giren gerçek arşiv görüntüleri vardır: savaş, politik olaylar, göçler Bu ne yapar? Bireysel hafızayı kolektif hafızaya bağlar Yani: Aleksey’in hikâyesi = Sovyet tarihinin bir parçası 8. Neden bu kadar parçalı? Çünkü film şunu söylemeye çalışır: “Hayat anlamlı bir hikâye değildir.” Biz sonradan anlam yükleriz. Ama yaşarken: her şey dağınık, kopuk, yarım Film bu “dağınıklığı” olduğu gibi verir. 9. Temalar (Filmin özü) 1. Hafıza ne kadar güvenilir? Gerçek mi, yeniden yazılmış mı? 2. Suçluluk anneye karşı, geçmişe karşı, kaçırılan şeylere karşı 3. Özlem çocukluğa, saflığa, kaybedilmiş zamana 4. Kimlik “Ben kimim?” Geçmişim mi, şu anım mı? 10. Finali nasıl okumalı? Film klasik bir son vermez. Ama hissiyat olarak: Bir tür kabulleniş, geçmiş değiştirilemez, hatalar silinemez ama hatırlamak bir tür arınmadır Sonuç: Bu film neden zor ama önemli? Zerkalo: izlenmez → yaşanır anlaşılmaz → hissedilir Bu film: bir hikâye değil, bir bilinç deneyimi ☆Sonuç olarak biraz karışık ve anlaşılması hatta izlenmesi zor bir film ama güzeldi benim için. Belki bir gün tekrar izlerim.

zelda_ 4 months ago

Mustang

Deniz Gamze Ergüven

51 Gönderi

●Bir süre önce izledim bu filmi ve daha güzel, farklı bir şey sanmıştım. Genel olarak beğenmedim, en önemlisi kızlar arasındaki kardeşlik bağı çok zayıf ve saçmaydı. Pek bir şey diyemiyorum, sevemedim. Ama hoşuma giden daha doğrusu beni etkileyip hep aklımda…devamı

zelda_ 4 months ago

Delibal

Ali Bilgin

123 Gönderi

●Yıllar sonra izleyebildim. Geçen yaz. Fena değildi.

zelda_ 4 months ago

Zeytin Ağaçları Altında

Abbas Kiarostami

19 Gönderi

"Bilmek istiyorum kalbin benimle mi?

zelda_ 4 months ago

Ve Yaşam Sürüyor

Abbas Kiarostami

13 Gönderi

Spoiler içeriyor "Hayatta kalmaya devam etmek de bir sanattır. Sanırım her şeyin en yüce sanatı budur." ●ChatGBT'nin "Ve Yaşam Sürüyor" filmi ile "Zeytin Ağaçları Altında" filmini birlikte yorumlaması. Sadece buraya bırakıyorum ikisi için olan yorumu: Abbas Kiarostami’nin “deprem üçlemesi” içinde yer alan…devamı"Hayatta kalmaya devam etmek de bir sanattır. Sanırım her şeyin en yüce sanatı budur." ●ChatGBT'nin "Ve Yaşam Sürüyor" filmi ile "Zeytin Ağaçları Altında" filmini birlikte yorumlaması. Sadece buraya bırakıyorum ikisi için olan yorumu: Abbas Kiarostami’nin “deprem üçlemesi” içinde yer alan Ve Yaşam Sürüyor (Zendegi va digar hich) ve Zeytin Ağaçları Altında (Zire darakhatan zeyton), sinemada gerçeklik ile kurmaca arasındaki sınırları neredeyse tamamen eriten iki film. Bunları ayrı ayrı ama özellikle birbirine bağlı şekilde anlamak gerekiyor. 1. Ve Yaşam Sürüyor (1992) Hikâye (çok sade ama derin) Filmde bir yönetmen ve küçük oğlu, 1990’daki İran depremi 1990 sonrasında, daha önce çekilmiş olan Arkadaşımın Evi Nerede filmindeki çocuk oyuncuları bulmak için yola çıkar. Ama bu “arama hikâyesi” aslında bir bahanedir. Temalar Hayatın inadı: Yıkımın ortasında bile insanlar yaşamaya devam eder. Sıradanlığın gücü: Deprem olmuş ama insanlar hâlâ evleniyor, yemek yapıyor, çocuklar oyun oynuyor. Gerçek ile kurmaca: Yönetmen aslında Kiarostami’nin kendisine çok benzer. Biçim Belgesel gibi çekilmiş ama tamamen kurgu değil. Oyuncuların çoğu gerçek depremzedeler. Kamera çoğunlukla uzakta durur, müdahale etmez Bu film sana şunu hissettirir: “Hayat, trajedilerden daha büyük bir şeydir.” 2. Zeytin Ağaçları Altında (1994) Hikâye: Bu film, Ve Yaşam Sürüyor’un çekim sürecini anlatır. Yani: Önceki filmde gördüğümüz bazı sahnelerin nasıl çekildiğini izleriz Film içinde film vardır. Ama asıl merkezde: Hüseyin adlı genç bir oyuncunun, filmde partneri olan Tahereh’e gerçek hayatta da âşık olması vardır Temalar Karşılıksız aşk Sınıf farkı (Hüseyin fakir, Tahereh daha eğitimli) Sessizlik ve iletişimsizlik Gerçek ile oyun arasındaki çizgi Biçim Uzun planlar, tekrarlar Aynı sahnenin defalarca çekilmesi “Rol mü yapıyorlar yoksa gerçekten mi yaşıyorlar?” hissi Özellikle final sahnesi (zeytinlikte koşma sahnesi), Kiarostami sinemasının en açık uçlu anlarından biridir. İki Film Arasındaki Bağlantı Bu iki film arasındaki ilişki çok katmanlıdır: 1. Film içinde film yapısı Ve Yaşam Sürüyor → bir yolculuk filmi Zeytin Ağaçları Altında → o yolculuk filminde gördüğümüz insanların hikâyesi Yani ikinci film, birincinin “arka planını” açar. 2. Gerçeklik katmanları Üçleme aslında şöyle ilerler: Arkadaşımın Evi Nerede → saf kurmaca Ve Yaşam Sürüyor → kurmaca + gerçeklik karışımı Zeytin Ağaçları Altında → kurmacanın içinde kurmaca Her film, bir öncekini “gerçeklik açısından sorgular”. 3. Aynı olayın farklı perspektifleri İlk filmde bir hikâye izleriz İkincide o hikâyenin izlerini süreriz Üçüncüde o hikâyenin nasıl üretildiğini görürüz Bu, sinemanın kendisi üzerine bir düşünmedir. 4. İnsan hikâyelerinin sürekliliği Deprem olur → insanlar ölür Ama aynı zamanda: Aşk başlar Hayat devam eder Hikâyeler çoğalır Kiarostami’nin en temel fikri: “Hayat kesintiye uğramaz, sadece biçim değiştirir.” Bu iki film birlikte şunu yapıyor: 1. Sinemanın yalanını açığa çıkarıyor Ama bunu eleştirmek için değil, göstermek için. Kamera var → gerçek değişir Oyuncular var → ama gerçek insanlar Hikâye var → ama yarım kalıyor 2. Küçük anları büyütüyor Bir konuşma Bir bakış Bir yürüyüş Bunlar Kiarostami’de “olay” haline gelir. 3. Açık uçluluk Özellikle Zeytin Ağaçları Altında’nın sonu: Hüseyin’in aşkı karşılık buluyor mu? Bilmiyoruz. Ama önemli olan cevap değil: O koşunun kendisi. Kısa Özet Ve Yaşam Sürüyor → Hayatın yıkım karşısındaki direnci Zeytin Ağaçları Altında → Bu hayatın içindeki bireysel hikâyeler ve sinemanın kendisi Birlikte: Gerçeklik, kurmaca ve yaşamın iç içe geçtiği bir sinema deneyimi Zeytin Ağaçları Altında Final sahnesi: Zeytinlikte geçen o meşhur sahne: Hüseyin, Tahereh’in peşinden gider Uzaktan görürüz (kamera çok uzaktadır) Konuşmayı duymayız Sonra: Hüseyin geri döner Koşar Ama… Cevabı bilmiyoruz Tahereh kabul etti mi? Etmedi mi? Bu belirsizlik ne anlatır? Kiarostami burada şunu yapar: Hikâyeyi çözmez. Ama duyguyu bırakır Sen şunu yaşarsın: Umut var Ama kesinlik yok Büyük resim: Bu ilişki neyi temsil ediyor? Hüseyin – Tahereh ilişkisi aslında: 1. Gerçek ile kurmaca arasındaki sınır Rol yapıyorlar → ama gerçek duygular var Gerçek konuşuyorlar → ama kamera var 2. İletişimsizlik Konuşan: Hüseyin Susan: Tahereh Ama gerçek, ikisinin arasında bir yerde 3. Hayatın devam etmesi Deprem olmuş, insanlar ölmüş… Ama: Aşk hâlâ var, arzu hâlâ var Reddedilme hâlâ var Yani hayat, en kişisel düzeyde bile sürüyor. Her iki filmde de bu gösteriliyor yani yıkıma rağmen yaşam... Çok kısa ama güçlü bir yorum Bence Kiarostami burada şunu söylüyor: “Birini sevdiğinde, aslında onun gerçeğini değil, kendi kurduğun hikâyeyi yaşarsın.” Hüseyin: Tahereh’i seviyor Ama belki de onun gerçek halini hiç bilmiyor Ve Yaşam Sürüyor’un finali, Abbas Kiarostami sinemasının en sade ama en güçlü anlarından biri. İlk bakışta “bir araba sahnesi” gibi durur ama aslında filmin bütün fikrini özetler. Finalde ne oluyor? Yönetmen ve oğlu arabayla yoldadır Zor bir yokuştan çıkmaya çalışırlar Araba zorlanır hatta neredeyse çıkamayacak gibidir. Ama sonra… yavaş yavaş devam eder Büyük bir dramatik çözüm yok Kaybolan çocukları bulma hikâyesi de tam kapanmaz 1. En temel anlam: Hayat devam eder Bu sahne aslında filmin adının kendisi: “Ve yaşam sürüyor” Deprem olmuş, insanlar ölmüş, her şey yıkılmış. Ama: Araba hâlâ gidiyor Yol devam ediyor Yani: Hayat, bütün kırılmalara rağmen akmayı sürdürür 2. Yokuş metaforu O yokuş çok önemli: Zor, engelli, xorucu Depremin kendisini temsil eder gibi Arabanın çıkmaya çalışması ise: İnsanların hayata tutunma çabası Hızlı değil, kolay değil ama mümkün 3. Sonucun belirsizliği Film sana şunu vermez: “Her şey düzeldi” “Mutlu son” Bunun yerine: Devam eden bir hareket verir Yani bir “süreç” Bu çok önemli çünkü: Kiarostami için hayat bir sonuç değil, bir akıştır 4. Kameranın mesafesi Kamera uzaktadır: O anı dramatize etmez. Müdahale etmez. Sadece izler Bu da şunu hissettirir: Hayat, sen izlesen de izlemesen de devam eder 5. Daha derin okuma Bu final aslında üç şeyi aynı anda söyler: 1. Umut Araba çıkıyor → demek ki devam mümkün 2. Gerçekçilik Zorlanıyor → hayat kolay değil 3. Kabulleniş Yol bitmiyor → mücadele sürekli Ve Yaşam Sürüyor → fiziksel yolculuk (araba) Zeytin Ağaçları Altında → duygusal yolculuk (Hüseyin’in koşusu) İkisinde de: Bir hareket var Ama kesin bir sonuç yok Kısa ama güçlü yorum Bence bu finalin özü şu: “Hayat, çözülmesi gereken bir problem değil; sürdürülmesi gereken bir harekettir.” ☆Köker Üçlemesinin ilk filmi olan "Arkadaşımın Evi Nerede?" Filmini çok beğendim, üçüncü film olan "Zeytin Ağaçları Altında" da çok hoşuma gitmişti ama açıkçası bu ikinci filmi pek beğendiğimi söyleyemem. Fazla durağan ve yer yer sıkıcıydı ama depremi görmüş, yaşamış biri olarak o anlamda beni etkiledi, üzdü biraz. Ayrıca yıkımın içinde devam eden hayat beni hep çok etkileyen şeylerden biri. Hem hayat hem de doğa devam ediyor bütün yıkımlara rağmen... Üçlemeye dair genel bilgi yorumda.

zelda_ 4 months ago

Dünyanın En Kötü İnsanı

Joachim Trier

81 Gönderi

Spoiler içeriyor "Kendimi, kendi hayatımın seyircisi gibi hissediyorum. Sanki kendi hayatımın yardımcı oyuncusuyum." ●ChatGBT'nin Yorumu: Verdens verste menneske (Dünyanın En Kötü İnsanı diye geçiyor filmin adı Türkçede ama garip yani tam bağdaştıramadım bu adı filmle?..) Joachim Trier’in yönettiği, modern ilişkiler, kimlik arayışı…devamı"Kendimi, kendi hayatımın seyircisi gibi hissediyorum. Sanki kendi hayatımın yardımcı oyuncusuyum." ●ChatGBT'nin Yorumu: Verdens verste menneske (Dünyanın En Kötü İnsanı diye geçiyor filmin adı Türkçede ama garip yani tam bağdaştıramadım bu adı filmle?..) Joachim Trier’in yönettiği, modern ilişkiler, kimlik arayışı ve zamanın akışı üzerine kurulu oldukça samimi ve katmanlı bir film. 1. Hikâye (ama klasik bir hikâye değil) Film, Julie adlı genç bir kadının 20’li yaşlarının sonu ile 30’larının başı arasındaki hayatını takip ediyor. Julie: Sürekli meslek değiştiriyor (tıp, psikoloji, fotoğrafçılık…) Ne istediğini tam bilmiyor. İlişkilerinde kararsız ve dalgalı Hayatına iki önemli erkek giriyor: Aksel: Daha olgun, entelektüel, düzenli bir hayatı olan biri Eivind: Daha spontane, daha “anı yaşayan” biri Ama film aslında “hangi erkeği seçecek?” filmi değil. Daha çok şu soru var: Julie kim olmak istiyor? 2. Yapı: 12 bölüm + prolog + epilog Film bölümlere ayrılmış. Bu önemli çünkü: Her bölüm Julie’nin hayatındaki bir “duygu evresini” temsil ediyor. Roman gibi ilerliyor Ama klasik dramatik yükselme yerine parçalı bir yaşam hissi veriyor Yani hayat gibi: kopuk, kararsız, bazen anlamsız görünen ama içten içe anlamlı. 3. Ana Temalar Zaman ve geç kalmışlık hissi Julie sürekli bir şeylere “geç kaldığını” hissediyor: Kariyer, aşk, anne olmak... Bu, modern insanın en büyük kaygılarından biri: “Doğru hayatı mı yaşıyorum?” Kimlik krizi Julie sabit bir kimlik kuramıyor. Bu bir zayıflık gibi görünse de film bunu yargılamıyor: Denemek = yaşamak Kararsızlık = özgürlüğün bir bedeli Aşkın gerçekliği vs romantik hayal Aksel ile ilişki: Güvenli ama ağır Eivind ile ilişki: Heyecanlı ama belirsiz Film şunu söylüyor: Aşk sadece “doğru kişi” değil, aynı zamanda “doğru zaman” meselesi. 4. En ikonik sahne: Zamanın durduğu an Julie’nin şehirde koştuğu sahne var ya… Her şey donuyor. Sadece Julie hareket ediyor. Eivind’e doğru gidiyor Bu sahne: “Hayatın akışını durdurup farklı bir seçim yapma arzusu” Ama bu bir fantazi. Gerçek hayatta zaman durmuyor. 5. Aksel karakteri (çok önemli) Aksel sadece bir sevgili değil: Eski dünyanın temsilcisi. Daha net, daha kararlı bir hayatın simgesi Onunla ilgili sahneler özellikle çok ağır ve gerçekçi. Aksel üzerinden film şunu sorguluyor: “Modern dünya eski anlamları öldürdü mü?” 6. Neden bu kadar etkileyici? Çünkü film: Büyük olaylar anlatmıyor “Sıradan” bir hayatı anlatıyor Ama tam da bu yüzden: Kendini izliyormuşsun gibi hissediyorsun Julie: Kötü biri değil Ama “en iyi versiyonu” da değil Zaten filmin adı da buradan geliyor: “Dünyanın en kötü insanı” aslında kim? Cevap: Hiç kimse… ya da hepimiz biraz. 7. Filmin söylediği şey (en sade haliyle) Hayat lineer değil. Doğru seçim diye bir şey olmayabilir. Pişmanlık kaçınılmaz Ama yine de yaşamaya devam edersin FİNAL (SPOILER) Filmin sonlarına doğru en sarsıcı şeylerden biri oluyor: Aksel ağır bir şekilde hastalanıyor (kanser) ve ölüm sürecine giriyor. Julie onunla tekrar karşılaşıyor ve konuşuyorlar. Bu sahneler filmin en gerçek, en çıplak anları. Aksel: Artık ölümü kabullenmiş Hayatın anlamını sorgulamış Ve bir şekilde Julie’den daha “net” bir noktaya ulaşmış Julie ise: Hâlâ arayışta, hâlâ dağınık Hâlâ “tam olmamış” Bu karşılaşma çok acı bir şeyi gösteriyor: Hayat bazen seni olgunlaştırmadan önce başkalarını alıp götürüyor. Aksel’in ölümü neyi temsil ediyor? Aksel’in ölümü sadece bir karakterin vedası değil: Bir yaşam biçiminin sonu Aksel: Daha klasik bir hayatı temsil ediyordu. Bağlanmayı, üretmeyi, kök salmayı Onun ölmesi: Julie’nin tutunabileceği “netlik”in de yok olması Kaçırılmış ihtimaller Julie ve Aksel arasında hep şu his var: Belki doğru zamanda olsalardı olurdu Ama olmadı. Film burada çok sert bir şey söylüyor: Bazı ihtimaller sadece ihtimal olarak kalır. Julie’nin finaldeki hali Filmin en son sahnelerinde Julie’yi görüyoruz: Fotoğrafçılık yapıyor Tek başına. Daha sakin ama hâlâ tam “yerleşmiş” değil Eivind’in hayatına da uzaktan bakıyoruz: O artık başka bir hayat kurmuş (çocuklu vs.) Julie o hayatın dışında kalmış Finalin anlamı Julie: “Kazanmıyor” “Kaybetmiyor” da Ama şunu yaşıyor: Hayat devam ediyor. Bu çok önemli çünkü klasik filmlerde: Ya doğru kişi seçilir ya bir sonuç olur Ama burada: Hiçbir şey tam çözülmüyor Filmin en acı gerçeği Final bize şunu söylüyor: Doğru zaman diye bir şey var Ve onu kaçırabilirsin. Ve geri gelmez Ama buna rağmen: yaşamaya devam edersin Son cümle gibi düşünebileceğin şey Julie en sonunda şunu kabulleniyor gibi: “Ben mükemmel bir hayat yaşayamayacağım… ama bu hayat yine de benim hayatım.” ☆Ben filmin sonunda Julie ile Eivind birlikte oldular ve onların çocuğu oldu diye hatırlıyordum ama yanlış hatırlıyormuşum. Bu yüzden bunu da ChatGBT'ye sordum ve filmin son sahnesine de baktım: Julie ile Eivind’in ilişkisi bir noktadan sonra bitiyor. Sebep de çok net aslında: Eivind daha “yerleşik” bir hayat istiyor (özellikle çocuk meselesi) Julie ise buna hazır değil Yani ayrılık dramatik bir patlama değil, uyuşmazlık ve zaman meselesi Çocuk meselesi (en çok karıştırılan yer) Filmin sonlarına doğru: Eivind’i başka bir kadınla görüyoruz Ve onların bir çocuğu var Julie ise: Onları uzaktan görüyor O hayatın dışında kalmış biri konumunda Bu yüzden birçok kişi “acaba Julie’nin mi çocuğu?” diye düşünüyor ama değil. Neden böyle hissettiriyor? Çünkü film şunu çok ustaca yapıyor: Julie’nin yaşayabileceği bir “alternatif hayatı” gösteriyor. Ama onu gerçekleştirmiyor. Julie bir hayatı kaçırmış gibi Ama bu “yanlış seçim” değil, sadece bir seçim. Film burada şunu söylüyor: Her şeyi aynı anda yaşayamazsın. ☆Julie ile Eivind'in partideki sigara sahnesi yanılmıyorsam Ağır Roman filminden alınmış. İkisi de çok güzeldi bence. Yalnız burda film için olan yani gösterilen kapak bana sanki filmden değilmiş gibi geldi ama?..

zelda_ 4 months ago

Sevginin Gücü

Luc Besson

285 Gönderi

Spoiler içeriyor "-Bitkini çok seviyorsun değil mi? -En iyi arkadaşımdır. Hep mutludur. Soru sormaz ve bana benzer, kökleri yok." ●Léon: The Professional (Türkiye’de bilinen adıyla Sevginin Gücü), Luc Besson’un en ikonik filmlerinden biri. Hem sert bir suç hikâyesi hem de çok hassas,…devamı"-Bitkini çok seviyorsun değil mi? -En iyi arkadaşımdır. Hep mutludur. Soru sormaz ve bana benzer, kökleri yok." ●Léon: The Professional (Türkiye’de bilinen adıyla Sevginin Gücü), Luc Besson’un en ikonik filmlerinden biri. Hem sert bir suç hikâyesi hem de çok hassas, tuhaf bir sevgi anlatısıdır. 1. Hikâye (kısa ama net) New York’ta yaşayan Léon (Jean Reno), yalnız bir “temizlikçi”dir — yani kiralık katil. Hayatı rutindir: süt içer, bitkisini sular ve kimseyle bağ kurmaz. Bir gün komşusu Mathilda (Natalie Portman), ailesi yozlaşmış bir polis tarafından öldürülünce Léon’a sığınır. O polis de filmin en unutulmaz karakterlerinden biri olan Stansfield’dır (Gary Oldman). Mathilda, Léon’dan intikam almayı öğrenmek ister. Léon ise istemeden bir tür “baba figürü”ne dönüşür. Aralarında alışılmadık, sınırları belirsiz ama derin bir bağ oluşur. 2. Karakterler ve psikoloji Léon duygusal olarak çocuk kalmış bir adam. Okuma yazması bile yok; dünyayı basitçe algılıyor. Bitkisi aslında onun kendisi: köksüz, taşınabilir, yalnız. Mathilda yaşına göre aşırı erken büyümüş bir çocuk. Ailesiz kalınca sevgiye açlığı daha da görünür hale geliyor. Léon’a hem baba hem de (tartışmalı biçimde) “aşk nesnesi” gibi yaklaşması filmin en rahatsız edici ama güçlü yanlarından biri. Stansfield saf kaos. Mantıklı bir kötü değil, dürtüsel ve sadist. Beethoven dinleyip insan öldüren bir figür — estetik ile vahşetin birleşimi. 3. Temalar Film aslında şunu soruyor: Sevgi romantik mi olmak zorunda? Yoksa iki yalnız insanın birbirine tutunması da sevgi midir? Masumiyet ve şiddet Mathilda bir çocuk ama intikam istiyor. Léon bir katil ama masum. Bu terslik filmin kalbinde duruyor. İki karakter de toplum dışı. Birbirlerini bulmaları bir tesadüf değil, bir zorunluluk gibi. 4. Finalin anlamı (spoiler) Léon, Mathilda’yı kurtarmak için kendini feda eder. Stansfield’ı öldürmeden önce ona “hediyesini” verir: bombalar. Bu sahne birkaç şeyi anlatır: Léon ilk kez bir amaç için yaşıyor ve ölüyor. Mathilda’ya “kök salma” şansı bırakıyor (okula gitmesi vs.). Bitki metaforu: Léon ölür ama Mathilda onun köklerini toprağa diker. 5. Filmin rahatsız edici tarafı Bu film çok sevilir ama aynı zamanda tartışmalıdır: Mathilda’nın Léon’a karşı duyguları bazı izleyiciler için problemli. Léon: The Professional aslında yüzeyde bir suç hikâyesi gibi görünse de, alt katmanda tamamen sembollerle konuşan bir film. 1. Bitki (en önemli sembol) Léon’un sürekli yanında taşıdığı saksı bitkisi: Kökü yok → Léon’un da geçmişi, ailesi, aidiyeti yok. Taşınabilir → Sürekli yer değiştiriyor, hiçbir yere ait değil. Bakım ister → Léon’un içindeki bastırılmış şefkat ihtiyacı. Filmin sonunda Mathilda’nın bitkiyi toprağa dikmesi çok kritik: Léon’un yapamadığını Mathilda yapar: kök salmak. Bu, Léon’un “insanlaşmasının” Mathilda üzerinden devam etmesi demek. 2. Süt Léon sürekli süt içer. Bu detay çok bilinçli: Çocukluk / masumiyet sembolü Bir yetişkinin alkol yerine süt tercih etmesi → duygusal olarak gelişmemiş olduğunu gösterir. Şiddet dolu hayatına rağmen iç dünyasında hâlâ “temiz” bir taraf var. Bu yüzden Léon bir çelişkidir: Bir katil ama aynı zamanda bir çocuk. 3. Işık ve güneş Film boyunca ışık kullanımı dikkat çekicidir: Léon genelde karanlık, kapalı alanlarda Mathilda geldikten sonra ışık artar Bu ne demek? Mathilda, Léon’un hayatına “aydınlık” getirir. Ama bu ışık geçicidir → çünkü bu dünya onların yaşayabileceği bir yer değildir. 4. Kapı ve eşik sahneleri Filmde çok fazla “kapı” sahnesi vardır: Mathilda’nın Léon’un kapısını çaldığı an → bir yeniden doğum anı Léon’un kapıyı açıp açmama kararı → “insan olup olmama” kararı Kapı burada: İç dünya ile dış dünya arasındaki sınır Yalnızlık ile bağ kurma arasındaki eşik 5. Silahlar Silahlar sadece araç değil, karakterlerin uzantısıdır: Léon için: iş, rutin, mekanik bir yaşam Mathilda için: güç kazanma aracı Ama önemli fark: Léon öldürmeyi duygusuzca yapar. Mathilda ise duygusal sebeplerle ister (intikam) Bu da şunu gösterir: Şiddet, niyete göre anlam değiştirir. 6. Müzik (özellikle klasik müzik) Stansfield’ın Gary Oldman tarafından canlandırılan karakteri klasik müzik dinlerken şiddet uygular: Beethoven dinlerken cinayet işlemesi → estetik ile vahşetin birleşimi Bu, kötülüğün her zaman “çirkin” görünmediğini anlatır. 7. Çocukluk / yetişkinlik çatışması Film boyunca sürekli bir terslik var: Léon → yetişkin ama çocuk gibi Mathilda → çocuk ama yetişkin gibi Bu da şu sembolik durumu yaratır: İkisi birlikte “tam bir insan” eder. 8. Finaldeki “hediye” Léon’un Stansfield’a verdiği bomba: Dışarıdan bakınca bir intikam Ama aslında: Léon’un hayatındaki tek “anlamlı eylem” Bu sahne: Léon’un ilk kez birine gerçekten bağlandığını ve bu bağ için kendini feda ettiğini gösterir Luc Besson bu filmde sembollerle şunu anlatıyor: İnsan, bağ kurmadan yaşayabilir ama “yaşamak” ile “var olmak” aynı şey değildir. Léon başta sadece “var”dır. Mathilda sayesinde ilk kez “yaşar”. ☆Benim için hep ayrı bir yeri olan çok güzel ve özel bir film♡