(@) - Raf

1900 Efsanesi

Ahh, Giuseppe Tornatore... Ne kadar özlemişim izlemeyi, ne kadar! Beni aldı götürdü; "Cennet Sineması"ndaki nostaljik huzuru, "Malena"daki tutkulu arzuyu, "Esrarengiz Kadın"daki merak ve gizemi, "The Best Offer" daki büyülü sanatı... A Pure Formality'deki varoluşsal sorgulamayı tüm bunları barındırıyordu 1900. Tornatore…devamıAhh, Giuseppe Tornatore... Ne kadar özlemişim izlemeyi, ne kadar! Beni aldı götürdü; "Cennet Sineması"ndaki nostaljik huzuru, "Malena"daki tutkulu arzuyu, "Esrarengiz Kadın"daki merak ve gizemi, "The Best Offer" daki büyülü sanatı... A Pure Formality'deki varoluşsal sorgulamayı tüm bunları barındırıyordu 1900. Tornatore filmlerinde yalnızlığı öyle bir işliyor ki o hüzünlü melankoliyi iliklerinize kadar hissediyorsunuz. Baştan belirtmek gerek ki, 1900 hem filmin ismi hem de Tim Roth'un hayat verdiği piyanistin... İtalyancada 1900 için Novecento denilir... 1900, Titanikte gemi batarken dahi müziği bırakmayan bir grup vardı ya? Hani şaşkınlıkla bakardık izlerken.. Be adam derdik, şimdi bunun sırası mı... İşte 1900 aslında o müzisyenlerin filmidir. Savaş da olsa, yıkım da olsa, gemi de batsa müziği kapatmayanlarındır. 1900, Titanik'ten sadece bir sene sonra vizyona girmiş ve tabii ki onun gölgesinde kalmış. Tornatore 1900'le birlikte daha derinlere inmiş. Müziğe sığınan bir adamın, kopamadığı küçük dünyasını, şehre olan umulmaz korkusunu ve karaya bir adım dahi atamayışını şiirsel bir dille adım adım örmüş. Şehrin bir sonu yoktu. Binlerce cadde ve bina vardı. Hepsi yükseliyor, yükseliyordu. Şehre sınırsızlık hakimdi. 1900, şehri milyonlarca piyano gibi görüyordu ve afallıyordu. Birden fazla gemi demekti şehir ve çeşit çeşit ölüm vardı onda. Oysa 1900'ün gemisi Virganian tekti ve biricikti. Sonu vardı. Acısı da hüznü de sevinci de belliydi; piyanosu ile insanları okuyor ve yine onları eğlendiriyordu. 1900 için yaşam da ölüm de o gemiydi... Baştan sona nakış nakış zarifçe örülmüş bir filmdi. Acelesi yok, anlatacakları çoktu. Öyle güzel sahnelere sahip ki hislerimi şaşırıyorum şuan. Bir sahnede 1900'ün gemideki ününü duyan bir cazcı hışımla ziyarete gelir ve aralarında düello başlar. Kovboy filmlerinde izleriz ya, silahlar çekilmeden evvel bir gerginlik sarar ortamı; kaşlar, bakışlar, sessizlik ve öldürme arzusu, zafer isteği... 1900 ve Jelly Roll Morton'da silahlar yoktur ancak müzik vardır. Havada kovboylardan farksız bir rekabet ve de nefret hakimleşir. Düello sahnesi sinema tarihinin en unutulmazlarından olmalı çünkü hem çok eğlenceli hem de güldüren bir yerdi. Sonra.. Bir türlü gemiden ayrılmak bilmeyen ve burada yıllarını geçiren 1900, piyano çalarken pikaba kaydedilir. O sırada bakışları lomboza kayan 1900, bir kadını fark eder. Tornatore filmlerindeki romantizm ve tutku burada kendini gösterir. Oyuncu Tim Roth, o ruhu harika yansıtmış. Novecento'nun kadına olan tutkulu bakışları, o sırada çaldığı müziğe duygusal bir derinlik katar, bize kalansa tatlı bir hüzündür. Muhteşem bir sahneydi, sanat eseriydi. Hayatta etkilendiğimiz, hoşlandığımız insanlarla her zaman bir araya gelemeyiz; belki hiç gelemeyiz. Binlerce insan bu konuda şanssızdır, çünkü bir bakışla yahut konuşmayla kalır her şey. Oysa Novecento (1900), bakışlarının ardında bir sanat bıraktı, piyanosuyla bir hoşlantının resmini çizdi; pencerenin ardındaki kadına olan bulanık hislerini ölümsüz kıldı. Müzikal bir eser olduğu için, gemide notalar havada uçuşuyor elbette. Hem de Novecento'nun kendine has 'normal olmayan' notaları. Dostu Max'e, salondaki insanları betimlerken piyanosu ile de eşlik ediyordu. Hatta insanı ve ruhunu tınılara işliyordu o: Sır saklayanı, arayışta ve aşık olanı, macera arayanı herkesin müziğini keşfedebiliyordu, çünkü okuyordu onları 1900. Yine eşsiz ve unutulmaz sahnelerden biriydi benim için. Novecento, Trompetçi dostu ile şehir hakkında konuşurken "Sanırım siz kara insanları zamanınızın çoğunu Neden diye sorarak boşa harcıyorsunuz." demesi filmin önemli mesajlarından biriydi. Sonu olmayan şehrin, ardı arkası kesilmeyen nedenleri... "Neden? Neden Neden? Why why why why?" Özel bir diyalogtu, çok özel... Öyle ki her sahnesi bir sanat eseriydi filmin. Zaten Tornatore'den ne izlesem büyükçe etkilenmişimdir. Bunda büyük besteci ve müzisyen Ennio Morricone'nin kıdemli müziğinin rolü büyük tabii ki. Bu ikili yan yana geldiğinde harikalar diyarı beliriyor resmen... Acaba Novecento çocukluğundan bu yana, o yuvarlak lombozdan dışarı bakarken ne hissediyordu? Bir şehir vardı dışarıda. Ve 1900, gemiden karaya bir adım dahi atmamıştı. Müziği çalarken, göremediklerini düşlüyor, gidemediği yerlere olan sonsuz isteğini ve kabaran iştahını müzikle susturuyordu... Ve kendi deyimiyle şehirde gördüklerinden değil göremediklerinden korkuyordu... Tüm hislerini parmaklarını tuşlarda gezdirerek, ortama ve insanlara paylaştırıyordu aslında... Şiir gibi akıp gidişinin yanı sıra, yüksek bir mizah da içeriyordu The Legend Of 1900. Novecento'nun doğumuyla birlikte başlıyordu hatta. Cinema Paradiso'nun gülümseten sahnelerini andırıyordu; arkasında uyandırdığı hislerse hüzün, yalnızlık ve özgürlüktü. Novecento, bir piyanistti ve müzik de bu duyguların hepsi, daha fazlası değil mi? Of, çok özel bir film. Ne kadar konuşsam ne kadar yazsam az gelir. Giuseppe Tornatore, şu sıralar film çekmiyor ama izlediğim ilk günden bu yana her filmine hayranım. İtalyan sinemasının günümüzdeki en şahane yönetmenlerinden. Teşekkürler Tornatore, teşekkürler Morricone ve teşekkürler Tim Roth ve de tüm settekiler. Bu büyüleyici film adına minnettarım sizlere.

wolverineh 4 months ago

Başka Yolu Yok

Park Chan-wook

9 Gönderi

Arkadaşlar ben Park Chan Wook filmi izlediğimde sessiz kalamam. Çünkü bu adam demek sinema demektir; yazım edebi nitelikte olacaksa bile şuanki aldığım sanatsal haz ve etkiden dolayı kendimi kontrol edemiyorum. Neyse sakin kalarak ama içimdeki o coşkudan da ödün vermeden…devamıArkadaşlar ben Park Chan Wook filmi izlediğimde sessiz kalamam. Çünkü bu adam demek sinema demektir; yazım edebi nitelikte olacaksa bile şuanki aldığım sanatsal haz ve etkiden dolayı kendimi kontrol edemiyorum. Neyse sakin kalarak ama içimdeki o coşkudan da ödün vermeden yazıma başlasam iyi olacak... Park Chan Wook, sen bir sinema dahisisin Bir kere ben filmin, Bong Joon Ho tarafından çekilmiş Parazit adlı yapımdan esinlenildiği yahut onun başarısına yaklaşmak için çekilmiş olduğu vs. yorumları hiç ciddiye almıyorum. Evet, iki film de kapitalizmin insan ruhundaki korkutucu değişimini anlatıyor. Bizi şuan ilgilendirense: No Other Choice. Man Soo, bir aile babasıdır; eşi ve çocuklarıyla mutlu göründüğü, güzel bir gün sahnesiyle açılır film. Ama Park Chan Wook'un, bir iki istisna dışında hiçbir filminde sizlere huzuru resmetmek gibi bir maksadı yoktur. Sahneler ilerledikçe Man Soo ve ailesinin çöküşünü izleyeceğimizi anlamakta gecikmeyiz. Man Soo, kağıt fabrikası şirketinde müdürlükten kovulmasıyla birlikte ekonomik olarak zor günler geçirir ve büyük bir boşluğa düşer. Bu sırada bol kara mizahla adamın akıl sağlığını kaybetmeye başladığını fark ederiz. Park Chan Wook, bunu öyle ince bir şekilde dokumuş ki Man Soo'nun şirketteki rakipleri ile normal olamayacak türden münasabetleri başta tatlı gelir ancak sonra sonra işin tehlikesini anlarız. Çünkü Man Soo rakiplerini yok etmek ve ekonomik kaygısına bir son vermek ister. Onun bu kurtuluş yolu kapitalist sistemin insanı nasıl canavarlaştırdığını ve ahlaki bir çöküşe sürüklediğini gösteriyor. Filmde dikkat çekici bir nokta var ki baba ile kızı arasındaki kırılmış ilişkiyi kuvvetlice özetliyordu. Man Soo'nun kızı salıncakta sallanırken kızın yüzünü göremeyiz, sarı çizmelerini fark ederiz. Sarı masumiyet ve iyimserliğin tonudur fakat Park Chan Wook filmlerinde bu tonlara rastlamak çok az mümkündür... Kızın son sahnede çello çaldığı odanın kapısının sarı olması da yine o çocuk masumiyetinin simgesiydi. Filmin sonunu izlediğimde ilkin bir şaşırdım, ancak biraz düşününce anladım ki daha nasıl bitsin? Man Soo, zafer elde etmiş gibi görünse de ahlaki değerlerini tamamen yitirmiş bir adamın evinden mutluluk beklenir mi? Pek sanmıyorum. Nitekim karısı Mi ri ve çocuğunun Man Soo'ya bakışlarından aralarındaki ilişkinin ne kadar değersizleştiğini, birlik ve beraberliğin kapitalist sistemin formalitesinde boğulduğunu anlarız. Filmin sonunun bile ironi içermesi; ailesine çello çalmayan suskun kızın bir anda hoş melodiler çalması ama hemen ardından cinayet işleyerek istediği konuma gelebilmiş babası Man Soo'nun fabrikasındaki o endüstriyel gürültü müthiş bir tezat oluşturuyordu. Hülasa, Man Soo esasında aklını yitirmişçesine kendini bu endüstriye kurban etmiştir. Sistemde var olabilmek için ahlaki değerlerinden ödün vermiş ve adeta bir makineye dönüşmüştür. Bu onun için mutlu bir son değildir elbette... Filmi çokça övmek istiyorum. Üzerine konuşulacak çok şeyi var. Görüntü yönetmenini de ayakta alkışlamak lazım. Kazı sahnesinde Man Soo ve karısının aynı karede belirmesi neydi öyle? Ayrıca Man Soo'nun yaşadığı diş ağrısı da bir metafordu. Başlarda suç işlemeye yakınken vicdanı sızlayabilen bir adamdı Man soo; dişi birden sızlıyordu. Ancak o dişi ne zaman söküp attı, yıllardır dokunmadığı alkole elini sürdü o zaman vicdanını da susturmuş oldu. Bu filmi mükemmel kılan birçok detay var şüphesiz ancak iki dev oyuncu Lee Byung Hun ve Son Ye Jin'den bahsetmeden geçilemez. Kimyaları mükemmeldi. Güney Kore sineması bu iki oyuncuya sahip olduğu için çok şanslı.

wolverineh 4 months ago

Evet, bugün benim doğum günüm. Diğer sosyal mecralarda, doğum günü şovu yapmak yerine ben sessiz ve sakince Raf'ımda paylaşmayı istiyorum bunu. 26 yaşıma girdim. Bugüne kadar çok güzel filmler ve diziler izledim. Kitaplar okudum. Sohbetini yaptığım güzel insanlar oldu. Burada…devamı

wolverineh 4 months ago

Satıcı

Asghar Farhadi

28 Gönderi

Yazıma Asghar Farhadi ile başlamak istiyorum. Ne söyleyebilirim? Bu adam bir kaseye portakal sıksın ben onu da izlerim. Gözüm kapalı güveneceğim yönetmenlerden biri. Satıcı filmi daha ilk sahnesinden yaşanacak olan dramı ve çöküşü yansıtıyor bizlere: Emad ve Rana çiftinin kaldıkları…devamıYazıma Asghar Farhadi ile başlamak istiyorum. Ne söyleyebilirim? Bu adam bir kaseye portakal sıksın ben onu da izlerim. Gözüm kapalı güveneceğim yönetmenlerden biri. Satıcı filmi daha ilk sahnesinden yaşanacak olan dramı ve çöküşü yansıtıyor bizlere: Emad ve Rana çiftinin kaldıkları bina dışarıda yapılan bir çalışma yüzünden yerle bir olmak üzeredir. Çiftin hayatı yeni taşındıkları evle birlikte değişir. Çünkü eski kiracı ne idüğü belirsiz bir kadındır ve bu bela çiftin peşini bırakmaz. Her Asghar Farhadi yapımında olduğu gibi bu da vicdanımızı harekete geçiren bir film. Karakterlerin derinlerine iniyor ve ahlaki ikilemlerini fevkelade hissediyoruz. Aksiyon beklemeyin, yani patlayan, çatlayan bir efekt yok. Rana, bir akşam kapısını kocası geldi sanarak aralıyor ve banyoya giriyor. Sonrasında onu, başı yaralanmış şekilde hastanede buluyoruz. Rana ve Emad'ın bakışlarından, diyaloglarından, çevresiyle etkileşiminden olayın onlar üzerinde yarattığı psikolojik gerilimi duyumsuyoruz. Film çiftin hayatına paralel olarak bir de onların oynadıkları tiyatro sahnesine yer veriyor. (Arthur Miller- Satıcının Ölümü) Artan gerilim, öfke ve hüsran duyguları oyunda da ön plana çıkıyor. Katmanlı bir hikâye sunuluyot kısacası. Emad başta sakin bir öğretmenken, öfkesine yenik düşüp intikam almak istemesi ahlaki bir sorgulama yaşatıyor. Zirve an finalde yaşanıyor, her şey açığa kavuşuyor ancak bizi hemen cevaplandıramayacağımız sorularla baş başa bırakıyor. Özellikle son sahnede, Emad ve Rana'nın suçluluk duygularının ve vicdanlarının farklı şekilde işlemesi çok dikkat çekiciydi, oyuncular: Shabab Hosseini ve Taraneh Alidoosti'yi ayakta alkışlamak gerekiyor. Tabii ki Asghar Ferhadi İran'a dair toplumsal eleştirilere yer vermeden geçmez asla. Rana bir mağdur da olsa işe polisi karıştırmamaları, "Durum daha kötü olur, sana neden kapıyı açtın diye sorarlar?" şeklindeki konuşma İran'da kadınların durumunu ve ağır yüklerini gözler önüne seriyor... Rana'nın banyoda bir adam tarafından saldırıya uğraması kesinlikle bir suçtur, evet. Ancak Emad'ın intikam almak isteyerek bu adamı cezalandırma yöntemine başvurması da bir başka suç mudur? Filmin en önemli sorgusu burada yatıyor. Asghar Ferhadi kesin cevaplar vermiyor, seyirciye bırakıyor. Suçluyu (Rana banyodayken içeri giren yabancı adam) da, mağduru da gösteriyor. Ve bir soru işareti bırakıyor bizlere. Kısacası ben demek isterim ki "Satıcı" sanattan başka bir şey değildi. Bayıldım filme. Asghar Farhadi, Allah senden razı olsun. Filmlerinle kendime geliyorum resmen be adam. Ustasın sen usta.

wolverineh 4 months ago

Selamlar. Okuduğunuz kitapların size faydasını tam olarak ne zaman ve nasıl görüyorsunuz? Yorumlara bekliyorum 🌿

wolverineh 5 months ago

Köstebek

Alejandro Jodorowsky

4 Gönderi

---Yazım spoiler içeriyor fakat sürpriz de bozmuyor...--- Film, siyahlar içindeki bir adamın çıplak oğluna, oyuncağını ve annesinin fotoğrafını toprağa gömdürmesi ile başlar. Çocukluk ve masumiyetin yok oluşuyla birlikte El Topo'nun egosuna ulaşma serüveninin başlangıcıdır burası. Giydiği siyah kıyafet kendisinin kirli,…devamı---Yazım spoiler içeriyor fakat sürpriz de bozmuyor...--- Film, siyahlar içindeki bir adamın çıplak oğluna, oyuncağını ve annesinin fotoğrafını toprağa gömdürmesi ile başlar. Çocukluk ve masumiyetin yok oluşuyla birlikte El Topo'nun egosuna ulaşma serüveninin başlangıcıdır burası. Giydiği siyah kıyafet kendisinin kirli, hileli ve günahkâr olduğuna işaret eder. El Topo ve oğlu çölde ilerlerken katledilmiş insanları fark ederler. Bu katliamı yapan Albaydır. El Topo peşine düşüp, albay ve adamlarını cezalandırır. Ve Mara adlı kadını da oradan kurtarır ve çölde ilerleyebilmek adına dört silah ustasını yenmek zorundadır. Bu sahneler yine El Topo'nun egosunu beslemeye devam eder Çölün en iyileri kabul edilmiş bu dört silah ustası sıradan insanlar değildirler. Her birisi bir öğretiyi taşır. El Topo, bu dört ustayı hileye başvurak, tuzağa düşürerek türlü yollarla halleder. Birisi acı duymaz, bu hissi aşmıştır. İkincisi bakırdan düzenekler yaparak kusursuzluğu inşa eder. Üçüncü usta, tavşanlarla yaşar; doğayla uyum içindedir. Dördüncüyse daha çok çilede bir ihtiyar gibidir. Tanrıya teslimiyet içindedir. Aslında bu dördü de peygamberleri simgeliyor filmde. El Topo, onları yok ederek öğreniyor fakat yolculuğun sonunda büyük bir boşluğa düşüyor. Öldürdükçe egosu tatmin oluyor ve en sonda bir hiçlik duygusuna hapsoluyor. Tüm bu yolculuk esnasında bir sahne var ki El Topo'nun canavarlaşmış ruhunu gözler önüne seriyor. Siyahlar içindeki bu adam, gidip iğrenç ve korkutucu şekilde petekleri tırnaklararak ve kemirerek bal yiyor. Burada hileden, acıdan, öldürmekten tarifi olmaz bir zevk duyduğunu egosunun doruk noktasında olduğunu anlıyoruz esasında. Bu bal detayı çok önemli çünkü filmin sonunda da denk geleceğiz ama farklı bir şekilde... El Topo yol arkadaşı Mara tarafından terk edilir. Vurulur. Ve garip görünümlü insanlar, dilenciler tarafından bir mağaraya götürülür. Film bu sahne itibariyle yönünü değiştirir. Artık günahkâr El Topo yoktur. O mağarada yeniden doğmuştur --Ki adeta cadı görünümlü kadın tarafından ritüel eşliğinde yeniden doğar -- Mağara halkı için, o bir İsa'dır. Bir görevi vardır. Cüceler, sakatlar ve dilencilerden oluşan bu halkı o mağaradan bir şekilde çıkarmalıdır. Yeniden doğmuş El Topo ve yoldaşı Cüce kadın bir kasabaya uğrarlar. Bu kasabanın hemen hemen her yerinde üçgen içinde göz simgesini yani illününatiyi görürüz. Şüphesiz filmin bundan sonrası kurumsallaşmış dini, organize olmuş din adamlarının eleştirisidir. Yine bu kısımda çarpıcı bir sahne var. Rahip ve kasaba halkı mucize, mucize diye bağırırlar ve ellerinde bir silahı gezdirerek adeta Rus ruleti oynarlar. İbadet ve şiddet adeta yan yana gelmiş ve bunu meşrulaştırmışlardır. El Topo, mağarada kalan halkı kurtarmıştır. Halk koşarak kasabaya varır. Ve yozlaşmış insanlar tarafından canice katledilirler. Bunu gören El Topo, haykırır ve uzun bir zamandır eline geçirmediği silahı alır. Dikkat çeken bir detay vardır ki kurşunlar ona işlemiyor. El Topo, günahkârken ve arayış içindeyken; acı duymayan bir ustayı öldürmüştü. Aslında o öğretiyi bu finalde kullanmış oluyor. Hem de hayatının son dakikasında. Nihayetinde canileşmiş kasaba halkına son verdikten sonra en son kendini yakarak öldürür. Budist rahiplerin kendilerini yakarak yaşamlarına son vermelerine benzer burası. Son olarak, bir bal sahnesinden bahsetmiştim. Filmin kapanışında El Topo'nun mezarı üzerinde arılar birikmiştir. Araştırdığımda arıların bir dönüşümü simgelediğini öğrendim... Kısacası El Topo ardında bir mesaj bırakmıştır. Güç silahta değildir. Sevgide, hizmette ve şiddetsiz bir dünyadadır. Meksikalı yönetmen Jodorowsky'den ilk defa bir film izledim. Sabırla seyderilmesi gerekiyor. Farklı anlamlar çıkarılabilir. Bittikten sonra ne izledim diye düşünürken filmi çok sevdiğimi fark ettim. İşte bittikten sonra başlayan eserleri bu yüzden seviyorum. Sinema veya sanat da tam olarak bu olmalı. Hani bir sergiye gidersiniz, çok farklı bir tablo gözünüze çarpar. Eve gelirsiniz, zihninizin bir köşesinde kalmıştır, durduk yere aklınıza gelir. Sanki hâlâ o tabloyu izliyor gibisinizdir.. Bu filmi izlemek ve etkisi de öyleydi.

wolverineh 5 months ago

Şöyle bağımsız filmlere güzel ve uzun yazı yazan, okuduğu kitabın kendisine neler düşündürdüğünü yazan arkadaşları özledim açıkçası. Şuan böyle paylaşım yapanlar bir elin parmağını geçmez diye düşünüyorum. Keşke böyle gönderiler daha da artsa. Yani artsın. Artarsa güzel olur. Her şey…devamı

wolverineh 5 months ago

Daredevil: Born Again

Matt Corman

17 Gönderi

MCU, Kevin Feige yahut her kimseniz size sesleniyorum: Efsane bir şekilde Netflix'te yayın hayatına başlamış ve Disney+ da güzellikle devam edebilmiş DAREDEVIl (Matt Murdock) ı BİR SİNEMA FİLMİNDE İZLETECEKSİNİZ. Şu karakterin Spiderman ile beraber birçok sahnesi olmalı. Avengers yapımlarında boy…devamı

wolverineh 5 months ago

Selamlar. Film izlerken abur cubur yeme alışkanlığınız var mı? Veya abur cubur yemeniz izlediğinizin türüne göre mi değişir? Mesela dram veya yavaş akan film seyrederken abur cubur yemez misiniz? Yoksa yeter ki film, dizi olsun fikrinde misiniz... İyi akşamlar 🌿

wolverineh 5 months ago

Acımak

Reşat Nuri Güntekin

90 Gönderi

Türk edebiyatının hakiki manada en acınacak ve bahtsız karakterlerinden birine sahip olduğunu bilmiyordum "Acımak" kitabının. Reşat Nuri Güntekin bu kitabı yazdığı dönemde Anadolu'yu gezen bir maarif müfettişiymiş. Bu deneyimlerini, romanın eğitim, bürokrasi ve memuriyetle ilgili tüm kısımlarına başarıyla aktarmış. Kitap,…devamı