(@) - Raf

Spoiler içeriyor Hırsızlık Sahnesi: Kuralların Katılığı ve Eşitsiz Adalet Wendy'nin marketten Lucy için mama çalarken yakalanması ve genç market çalışanının onu polise teslim etme konusundaki ısrarı sıradan bir olay değil. Çalışan, "Kurallar kurallardır, kurallar herkese eşit uygulanmalıdır" der. Bu sahne, adalet sisteminin…devamıHırsızlık Sahnesi: Kuralların Katılığı ve Eşitsiz Adalet Wendy'nin marketten Lucy için mama çalarken yakalanması ve genç market çalışanının onu polise teslim etme konusundaki ısrarı sıradan bir olay değil. Çalışan, "Kurallar kurallardır, kurallar herkese eşit uygulanmalıdır" der. Bu sahne, adalet sisteminin yoksullara karşı ne kadar kör ve orantısız çalıştığını gösterir. Çünkü eşitlik ve adalet farklı şeylerdir. Herkes eşit güçte, zenginlikte değil ama cezalar herkes için eşit belirlenmiş. Fakat zengin biri bu cezayı umursamaz iken, fakir birinin hayatını mahvedebilir. Eşitlik değil adalet gerekir, fakat sistem böyle tasarlanmamıştır. Wendy'nin çaldığı mama sadece birkaç dolardır. Ancak sistemin ona kestiği ceza (gözaltına alınma, kefalet ücreti, arabanın çekilmesi ve en önemlisi köpeğini kaybetmesi) onun bütün hayatını geri dönülemez şekilde mahveder. Zengin biri için küçük bir ceza olan bu durum, yoksul biri için hayatın tamamen çökmesi demektir. Adalet herkes için eşit görünür ama sonuçları asla eşit değildir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Bakamayacaksan Köpek Alma Algısı ve Yoksulların Sevgiye Hakkı Toplum, yoksul insanları sürekli yargılar: Paran yoksa neden hayvan besliyorsun? Wendy, köpeği Lucy'yi bulduğunda onun yeni, zengin ve bahçeli evinde mutlu olduğunu görür. Wendy’nin Lucy'yi orada bırakma kararı sadece bir fedakarlık değil, sistemin onu getirdiği noktayı kabullenişidir: "Ben fakirim ve bu düzende bir canlıya bakma, onunla yoldaşlık etme hakkım bile elimden alındı." Yoksulların sevgi, dostluk ve aidiyet gibi temel insani ihtiyaçları lüks olarak görülür. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Zayıflığın Kokusu ve Toplumun Yırtıcılığı Filmin en gergin sahnelerinden birinde Wendy ormanda uyurken, psikolojik olarak dengesiz bir evsiz adam yanına gelir ve üstü kapalı tehditler savurarak toplum, güç dengeleri ve "kendi bölgesini korumak" hakkında konuşur. Sistemin dışına itilmiş insanlar, yalnız ve savunmasız (özellikle köpeği, yani koruyucusu yanında olmayan) bir kadını av olarak görür. Yoksulluk, insanı sadece aç bırakmaz; aynı zamanda onu fiziksel ve psikolojik olarak her türlü tehlikeye açık, "zayıf" bir av haline getirir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Yaşlı Güvenlik Görevlisi ve "Bataklık" Filmde Wendy'ye yardım eden nadir kişilerden biri olan yaşlı güvenlik görevlisi ile Wendy arasında geçen bir diyalog, yoksulluğun en büyük paradoksunu özetler. Adam, "İş bulmak için bir adrese ihtiyacın var, ama bir adresin olması için de işinin olması gerekiyor" der. Bu basit cümle, yoksulluktan çıkışın sistem tarafından nasıl imkansız hale getirildiğini anlatan filmin en kilit repliğidir. Çünkü ev adresin olmadan ABD'de iş bulamazsın. Sistem yoksul insanları bir bataklık gibi yutar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Bir Can Damarı Olarak "Araba" Amerikan Rüyası'nda araba özgürlük demektir. Ancak yoksullar için araba aynı zamanda "ev"dir. Wendy’nin arabasının bozulması ve tamircinin arabanın değerinden daha fazla bir tamir masrafı çıkarması, sistemin yoksulu nasıl sömürdüğünü gösterir. Araba bozulduğunda Wendy sadece ulaşım aracını değil, evini, güvenliğini ve Alaska'daki iş umudunu (geleceğini) da kaybeder. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Alaska ve Çöken Amerikan Rüyası Wendy'nin Alaska'ya balık fabrikasında çalışmaya gitme amacı tesadüf değildir. Tarihsel olarak Amerikalılar ekonomik krizlerde hep "Batı'ya" veya "Kuzey'e" giderek yeni fırsatlar aramışlardır. Ancak film, bu rüyanın artık öldüğünü söyler. Sınırlar bitmiştir ve artık gidilecek, kaçılacak hiçbir "vaat edilmiş toprak" kalmamıştır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kurumsal İlgisizlik ile Bireysel Merhametin Çatışması Film boyunca "kurumlar" (market, polis karakolu, köpek barınağı, tamirhane) tamamen duygusuz, prosedürel ve acımasızdır. Buna karşılık, sadece bireyler (ona telefonunu kullandıran ve biraz para veren yaşlı güvenlik görevlisi gibi) merhamet gösterir. Film, sistemin kendisinin empatiden yoksun olduğunu, bireysel iyiliklerin ise bu bozuk sistemi düzeltmeye yetmeyeceğini acı bir şekilde gösterir. Wendy and Lucy, "küçük bir hatanın" veya "küçük bir şanssızlığın" (arabanın bozulması) yoksul bir insanı nasıl tamamen uçuruma itebileceğinin en gerçekçi anlatılarından biridir.

gobelins 4 days ago

Beyaz Kaplan

Ramin Bahrani

24 Gönderi

Daha önce hiçbir zaman açıkça köle ahlakının gerçekten yerle bir edildiği bir film izlememiştim. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Köle ahlakı, Alman düşünür Friedrich Nietzsche’nin özellikle "Ahlakın Soykütüğü" ve "İyinin ve Kötünün Ötesinde" eserlerinde geliştirdiği temel bir kavramdır. Nietzsche, tarihteki ahlak anlayışlarını iki ana…devamıDaha önce hiçbir zaman açıkça köle ahlakının gerçekten yerle bir edildiği bir film izlememiştim. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Köle ahlakı, Alman düşünür Friedrich Nietzsche’nin özellikle "Ahlakın Soykütüğü" ve "İyinin ve Kötünün Ötesinde" eserlerinde geliştirdiği temel bir kavramdır. Nietzsche, tarihteki ahlak anlayışlarını iki ana kategoriye ayırır: Efendi Ahlakı ve Köle Ahlakı. Köle ahlakının temel özellikleri ve işleyiş mekanizması: 1. Tepkisellik Köle ahlakı "yaratıcı" değil, "tepki gösterici" bir yapıdadır. Efendi ahlakı "Ben iyiyim" diyerek kendinden ve kendi gücünden yola çıkarken; köle ahlakı önce dışarıdaki bir düşmanı (ötekiyi, güçlüyü) "kötü" olarak tanımlar, sonra kendini bu "kötü" olmayan şey, yani "iyi" olarak kurgular. Bu temel hınç duygusuna Nietzsche "ressentiment" der. 2. Değerlerin Tersine Çevrilmesi Köle ahlakı, efendilerin (güçlülerin) erdem saydığı özellikleri kusur; onların kusur saydığı zayıflıkları ise erdem olarak yeniden tanımlar: Güç ve Gurur: Kibir ve kötülük olarak görülür. Zayıflık ve Acizlik: "Alçakgönüllülük" olarak kutsanır. Korkaklık: "Sabır" veya "tedbir" olarak adlandırılır. İntikam Alama Cesareti Gösterememe: "Affedicilik" kılıfına sokulur. 3. Eşitlik ve Sürü Psikolojisi Köle ahlakı, "herkesin eşit olduğu" fikrini savunur. Bu, Nietzsche’ye göre üstün olanın aşağı çekilmesi ve sürünün (çoğunluğun) güvenliğinin sağlanması için bir stratejidir. Bireysel iradeyi ve seçkinliği baskılayarak, herkesi aynı vasat seviyeye çekmeyi hedefler. 4. Öte Dünyacılık Zayıf olanın bu dünyada alamadığı intikamı veya yaşayamadığı gücü, "öteki dünya" kavramıyla telafi etme eğilimidir. Acı çekmek, bu ahlak sisteminde bir "seçilmişlik" veya "ruhsal olgunluk" göstergesi olarak sunulur; böylece zayıflık ruhanileştirilir. Nietzsche'nin Eleştirisi Nietzsche, modern Avrupa kültürünün ve kurumlarının (demokrasi, sosyalizm ve geleneksel dini yapılar dahil) köle ahlakının birer uzantısı olduğunu savunur. Ona göre köle ahlakı, insanın hayati enerjisini ve "güç istencini" baskılayarak insan türünün dejenere olmasına neden olur. Bu bağlamda Nietzsche, insanın köle ahlakının zincirlerinden kurtulup kendi değerlerini yaratan "Üstinsan" seviyesine ulaşması gerektiğini vurgular. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Örümcek Adam ve Köle Ahlakı Modern sinema, özellikle de süper kahraman külliyatı, Nietzsche’nin "köle ahlakı" olarak tanımladığı kavramın en parlak ve en renkli vitrinidir. Bu vitrinin en trajik ve sembolik figürü ise şüphesiz Örümcek Adam’dır. "Büyük güç, büyük sorumluluk getirir" düsturu, ilk bakışta asil bir fedakarlık gibi görünse de, Nietzscheci bir perspektifle bakıldığında gücün evcilleştirilmesi ve iradenin sürüye hapsedilmesi operasyonundan başka bir şey değildir. 1. Yoksulluğun Kutsanması: Peter Parker’ın Çilesi Örümcek Adam, süper güçlerine rağmen neden her zaman kirasını ödeyemeyen, faturalar altında ezilen bir "kaybeden" olarak kalmak zorundadır? Çünkü köle ahlakı, acıyı bir erdem, yoksulluğu ise ruhsal bir temizlik olarak kodlar. Peter Parker, elindeki tanrısal gücü kendi yaşam standardını yükseltmek veya hiyerarşide en tepeye çıkmak için kullanmaz. Aksine, o gücü bir prangaya dönüştürür. Onun "iyiliği", kendi potansiyelini baskılamasından ve çektiği çileyi bir madalya gibi göğsünde taşımasından gelir. 2. Statükonun Bekçiliği: Bankalar ve Vergiler Örümcek Adam, bankadan para çalan bir hırsızı durdururken asla o bankanın halkın sırtından geçinen, vergi kaçıran veya sistemi sömüren yapısını sorgulamaz. Onun görevi "düzeni" korumaktır, "adaleti" sağlamak değil. Köle ahlakı, kurulu otoriteye ve yasalara boyun eğmeyi "iyi" olarak tanımlar. Bu ahlak yapısında süper kahraman, sistemin bir dişlisi haline gelerek "efendi" konumundaki yapıların (devlet, sermaye, hukuk) bekçiliğini yapar. Kendi ahlaki yasasını yaratmak yerine, kendisine dayatılan sivil ahlakın sınırları içinde kalır. 3. Kötünün "Şeytanlaştırılması" (Ressentiment) Sinemada kötüler neden hep kaybeder? Çünkü köle ahlakı, kendisinden daha güçlü olanı, risk alanı ve "irade" sergileyeni peşinen "kötü" olarak damgalar. Yeşil Cin veya Doktor Ahtapot gibi karakterler, genellikle bilimi ve gücü kendi arzuları doğrultusunda büken, yani Nietzscheci anlamda "efendi ahlakına" yaklaşan figürlerdir. Ancak senaryo gereği bu figürler mutlaka delirmeli veya trajediye kurban gitmelidir. Böylece seyirciye şu mesaj verilir: "Gücünü kendi çıkarın için kullanırsan canavarlaşırsın, sürüye hizmet edersen kahraman olursun." Sonuç: Sürünün Güvenliği İçin Budanmış Kanatlar Örümcek Adam’ın trajedisi, bir insanın sahip olduğu devasa gücü, kendisini bir kurban haline getirmek için kullanmasıdır. O, bankadan çalmaz çünkü içselleştirilmiş bir suçluluk duygusuyla hareket eder. Oysa Nietzsche’nin sorduğu soru şudur: Kendi yasasını koyamayan bir güç, gerçekten güç müdür? Günümüz sineması, kitlelere "güçlü ama itaatkar" olma hayalini pazarlar. Örümcek Adam, bize maskenin ardındaki adamın ne kadar güçlü olduğunu değil, o gücün toplumsal normlar tarafından ne kadar ustaca dizginlendiğini anlatır. Bu, iradenin değil, boyun eğmişliğin estetik bir rezilliğidir. Özetle: Süper kahraman anlatıları, bireyin "güç istencini" kolektif bir vicdan azabına dönüştürerek, efendilerin kurduğu dünyada kölelerin huzur içinde uyumasını sağlar. Bu hikayeler toplum tarafından bizzat desteklenir, savunulur ve desteklenir. Büyük güçlerin bir oyunu ile değil, toplumun ezikliği ile kendi talep ettiği bir aşağılık bir tatminiyettir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Yapay zeka ile konuşuyorken verdiğim bir cevap: Kast sistemi Hindistan'ın tarihi boyunca toplumsal düzeni sağlamış olsa da" mı? Sanmıyorum, neyse. Kast sistemi bu isimle olmasa da aslında hep vardı ve her zaman olmaya devam ediyor. Mesela Avrupa'da Hindistanlı kahve rengi tenli biri direkt olarak olmasa da pasif agresif bir ırkçılığa mutlaka maruz kalıyor. Doğduğun yer ya da doğduğun sülale çok önemli çünkü iyi bir ailede doğmak demek iyi eğitim, birden fazla dil, ticari tecrübe, hata yapabilme ve risk alabilme şansı, hızlıca sermaye ve özgüven sahibi olabilme imkanı sunuyor. Aynı zamanda zengin bir ailede doğarak güzel veya yakışıklı olma ihtimalin de daha fazla, genleri daha elit bir kesimin çiftleşmesinden oluşuyor. Sanatçı, zengin, güçlü, rekabetçi insanların çocukları sonuçta bunlar. Aynı zamanda daha bakımlı olabilme, sağlıklı beslenme, sağlık desteklerine daha kolay ulaşma, stressiz yaşam fırsatları da oluyor. Üstelik böyle bir ailede iken potansiyelini kullanan biri için gelişim sadece uzanıp almaktan ibaret; kaslı olmak, sanatçı olmak, daha da zengin olmak başkası için bir dağ tırmanışı iken o zengin kişi için bir yürüyen merdiven deneyimi. Orta sınıf biri ise kendisi kadar kazanan ve ne kadar güzel ya da yakışıklı ise o kadar güzel veya yakışıklı biri ile birlikte olabilirsin. Alt sınıfta olan bir çocuk için ise ailesi bizzat onun eğitimini umursamayarak, genelde kendi eğitimlerini de umursamazlar, eğitim derken okula gitmekten bahsetmiyorum, okul işçi yetişme kampıdır, kitap okumak gibi basit bir konuda bile yetersizdir fakir bir aile. Yönlendirmeleri ile resmen alt sınıfa onu bir bataklık gibi çeker, sabitlerler. Mesela yazılımcı veya girişimci olma, fabrikada çalış, şurada memur olmaya çalış derler. Hatta bırak desteği baskı yapar, cesaretini kırar, seni kötü biriymişsin gibi bile hissettirirler. fabrika da bir işçi olmak ne de olsa risksiz öyle değil mi? Değil... Bedeli var her yapılan ve yapılmayan seçimlerin. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Bu film çıktığı yıllarda Oscar'a aday olmuştu. Fakat parazit filmi kazandı. İroniktir o film sadece zenginleri eleştirip sonrasında neden zengin olamayacağını ve hayal kurmaman gerektiğini söylüyordu. Hepsi bu kadardı. Beyaz kaplan filminde ise bir köle bir efendiyi öldürüyor. Belki de böylesi daha iyidir. Aptal toplum, radikalleşmese daha iyi. Komik olan: parazit filmini öven, sadece popüler kültürde beğenilen şeyi tekrar eden ve toplumun bir parçası olmaya çalışan ezikler, daha o filmi neden sevdiğini kelimelere bile dökemeyecek, ifade edemeyecek kadar ve bunu da asla fark edemeyecek kadar aptallar.

gobelins 2 weeks ago

Tumbleweed

Johanna Bouaouiche

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Güzel bir manzara, daha fazla cesaret ve risk gerektiriyor. Annesi başında da sonunda da hep endişeliydi ama kızı hikayenin sonunda artık mutlu. Karakter tasarımı da bir anlam içeriyor: Nerede doğarsan doğ, ne tür kusurların olursa olsun, her zaman daha fazlasını…devamı

gobelins 3 weeks ago

Bi adam karşıdan karşıya geçerken hafif bir dokunuşta araba çarpıyor ve adam yere yığılıyor. Arabayı süren kişi arabadan inip yaklaşıyor ve ağlamaya başlıyor. Araba çarpan adam da kafasını kaldırıp soruyor: "İyi misiniz? Bir şeyiniz yok ya? bir oturun, soluklanın isterseniz.…devamı

gobelins 3 weeks ago

Resilience

Yunie Choi

1 Gönderi

Bir konuşma hoşuma gitti bu kısa film de alakalı olduğu için birlikte paylaşayım dedim She - kırmamak için özenli oluyorum olmasına da dürüstlüğümden ödün vermem hiçbir zaman, kimse vermemeli ama devir değişik.. Me - Devir artık sosyal bir devir değil…devamıBir konuşma hoşuma gitti bu kısa film de alakalı olduğu için birlikte paylaşayım dedim She - kırmamak için özenli oluyorum olmasına da dürüstlüğümden ödün vermem hiçbir zaman, kimse vermemeli ama devir değişik.. Me - Devir artık sosyal bir devir değil herkes tek ve mücadele zorlaşıyor beklentilerin varsa Kırılan kırılır gelen gelir She - ne beklentilerim varsa, hayattan mı? Me - Sana değil aslında topluma genel olarak söyledim Bazı insanlar için hiçbir şeyin hiçbir önemi yok ya; magazinler, haberler... Bu hayat onlar için. Zaten bir şey yapmaya çalışmıyorlar, bir şey aramıyorlar; oldukları gibi oluyorlar. Yani aslında bırakmış öylece. Ölü bir balığın nehirde sürüklenmesi gibi. Beklenti derken de fark yaratmaktan bahsediyorum. Standart bir yol var zaten: Askere git, işe gir, okulu bitir, evlen, çocuk yap. Çoğu kişi zaten bunu yapıyor, risk yok yani. Ve de dünya zorlaşıyor. 5 yıl ile bugün aynı değil ve 5 yıl sonra bugün aynı olmayacak. Dünya nüfusu 10 milyara kadar çıkmaya devam edecek ve halihazırdaki nüfus daha vasıflı hâle gelecek. Götünde yaprakla gezen, mızrakla ceylan avlayan Afrikalı yerliler yazılımcı olacak, hemşire olacak, fabrikada çalışmak isteyecek; yani rekabet artacak. Kötü haber, robotikleşme ve yapay zeka ile artık insana gerek kalmıyor. Şu anda bile giriş seviyesi yazılımcı alımı yok; şirketler işçi çıkarıyor ama almıyor. Bilinen kapitalist sistem yüzyıl çalıştı. Bir okulla iş arasında fark yoktur; 5 gün gider çalışırsın, sabah gidersin akşam gelirsin. Eskiden sadece elitler ve soylular okula giderdi zenginliklerini korumak için ama sonra daha fazla işçi gerektiği için fabrikalarda ve yetişkinler çalışırken çocuklarını kontrol altında tutup iş dünyası için de o çocukları hazırlamaya başladı okullar. Bu sebeple günümüz okulları yapıldı. Fakat şu an okullar işe yaramıyor, sadece en iyi okullar elitler için işlevsel ve anlamlı. Özetle bilinen sistem değişiyor. Çoğu yetişkin zaman ile standart bir değişimin hep olduğunun bile farkında değil; kendisi de anlamıyor, çocuğuna da anlatmıyor bunu. Ama hayır. "30 yaşında da üniversite mezunu olabilirsin, 40 yaşında çocuk sahibi olabilirsin" değil. Bir şeyler değişiyor kalıcı olarak. İnsanlar o kadar da çocuk yapmıyor, evlenmiyor, boşanma oranı artıyor çünkü daha rahat. Ya da üniversite okumuyorlar çünkü daha az işe yarıyor. Yani değişiyor zaman. "Hâlâ zamanın var" gibi şeyler saçma motivasyon gazlamaları. Onun dışında ilk bahsettiğim sosyal ilişkiler konusunda da; önemli tabii ki olmazsa olmaz ama ister maddi ister manevi herkes beslenmeye çalışıyor ve tükettiği kadar karşı tarafa değer veriyor ve ilgileniyor. Çok fazla seçenek var, insan doğası zaten kutsallık üzerine kurulu değil, insan ilişkileri neden kutsal olsun vesaire. Onun dışında dostluk konusunda iyi anlaşan anlaşır, aynı yolda yürüyen yürür. Herkes yolun sonuna kadar gelmek zorunda değil, herkesin farklı bir inecek durağı olabilir. Kimse kimsenin hayatında yolun sonuna kadar gitmek zorunda değil. Eşlik etmek isteyen eşlik eder. Hayat çok kısa ve kimse beklenemez, zaten kimse de değişmez. Beklentilerin varsa, yani gidecek bir yolun varsa kimseyi bekleyemezsin demek istedim özetle. Beklentilerin varsa Kimseyi bekleyemezsin

gobelins 3 weeks ago

The Hater

Jan Komasa

12 Gönderi

Eskiden bir kötülük tarikatı kurmak istiyordum ama üye bulamıyordum. Sloganımız "Bu sefer biz kazanacağız" olacaktı ya da "Artık planlarımızı anlayamıyoruz" da olabilirdi... Bunu yapmayı seviyoruz sanırım.

gobelins 1 month ago

Eusebeia

Camille Chan

1 Gönderi

Bu film hakkında düşüncelerim var Ama paylaşacak kimse yok :D Tıpkı ana karakter Sov gibiyim Özgür ama tek başına

gobelins 1 month ago

“Birilerini hayal kırıklığına uğratmadan, kendi destanını yazan hiç kimse görmedim” “Söylediğin söz, hiç kimseyi incitmiyorsa gerçek bir şey söylemiyorsunuzdur” - Cem & Nihal

gobelins 1 month ago

Boy's Abyss Vol. 8

Ryou Minenami

1 Gönderi

Yanlış hayat, doğru yaşanmaz. Aynı anda hem kolay bir hayatın, hem de sağlam bir karakterin olamaz.

gobelins 2 months ago

"İki seçeneğim var; Ya bu postanede kalacağım ve delireceğim Ya da istifa edecek ve yazar olup açlıktan öleceğim. Açlıktan ölmeye karar verdim." - Charles Bukowski