(@) - Raf

Spoiler içeriyor William Blake Alıntısı: Filmin açılışında bir alıntı görürüz: "Kuşun yuvası, örümceğin ağı, insanın dostluğu." Bu alıntı, filmin tüm felsefesini özetliyor. Vahşi Batı genellikle herkesin kendi başının çaresine baktığı sert bir yer olarak anlatılırken, bu film nezaket ve iş birliği üzerine…devamı

gobelins 2 months ago

Gerry

Gus Van Sant

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Gerry, izleyiciye bir hikaye anlatmaktan ziyade bir deneyim yaşatmayı hedefliyor. Filmde çok az diyalog var ve olaylar neredeyse gerçek zamanlı akıyor. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Oraya Neden Gittiler ve Nasıl Kayboldular? Filmin başında iki arkadaşın "The Thing" (O Şey) dedikleri bir yere ulaşmaya…devamıGerry, izleyiciye bir hikaye anlatmaktan ziyade bir deneyim yaşatmayı hedefliyor. Filmde çok az diyalog var ve olaylar neredeyse gerçek zamanlı akıyor. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Oraya Neden Gittiler ve Nasıl Kayboldular? Filmin başında iki arkadaşın "The Thing" (O Şey) dedikleri bir yere ulaşmaya çalıştıklarını duyarız. Ancak bu "şeyin" ne olduğu asla açıklanmaz; bir manzara noktası, bir anıt veya sadece bir varış noktası olabilir. Kaybolma sebebi, klasik bir "kibir" vakasıdır. Patikadan çıkıp kestirme bir yol denemeye karar verirler. Kendilerine o kadar güvenirler ki, doğayı bir oyun alanı sanırlar. Filmin başında her şeyi "gerry" kelimesiyle tanımlarlar (bir şeyi mahvetmek anlamında argo bir kullanım). Kendi isimlerini bir hata birimi olarak kullanmaları, aslında kendi sonlarını ironik olarak en baştan isimlendirdiklerini gösteriyor. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kayadan Atlama Sahnesi Casey Affleck’in karakterinin yüksek bir kayanın üzerinde mahsur kaldığı ve Matt Damon’ın aşağıda bir kum yığını hazırladığı sahne, filmin dönüm noktalarından biridir. Sahnenin Anlamı: Bu sahne, maceranın bittiği ve hayatta kalma mücadelesinin başladığı andır. O ana kadar her şey şaka gibidir; ancak o kayada mahsur kalmak, doğanın şaka yapmadığını gösteren ilk fiziksel engeldir. Dayanışma vs. Yük: Matt Damon'ın karakteri, arkadaşı için bir "temel" kum yığını oluşturur. Bu, ikili arasındaki bağı simgeler: Biri düşerken diğeri onu tutmak zorundadır. Ancak bu durum, filmin sonunda birinin diğeri için "yük" haline geleceğinin ilk sinyalidir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Neden Arkadaşının Yerini Göstermedi? Filmin sonunda Matt Damon (Gerry), arkadaşını bıkkınlık ile boğarak öldürdükten (veya "merhamet cinayeti" işledikten) kısa bir süre sonra otoyolu bulur. Arabadaki baba ve oğlu gördüğünde tepkisiz kalır. Film boyunca iki karakter de aynı ismi taşır ve benzer giyinirler. Birçok eleştirmene göre bu iki kişi, tek bir insanın iki farklı yönünü temsil eder. "Zayıf" olan Gerry ölmüş, "hayatta kalan" Gerry ise medeniyete dönmüştür. Ölen kişinin yerini göstermez çünkü aslında kendi geçmişini, zayıflığını ve "diğer yarısını" çölde bırakmıştır. Medeniyetin Duyarsızlığı: Araba içindeki baba ve oğul, "normal" hayatın devam ettiğini simgeler. Gerry o kadar büyük bir varoluşsal krizden çıkmıştır ki, bu insanların sıradanlığına uyum sağlayamaz. Bir cinayet işlemiştir ve bunu dile getirmek, o korkunç gerçekle yüzleşmek demektir. Suskunluğu, yaşadığı travmanın büyüklüğü ve o andaki zihinsel uyuşmuşluğu ile ilgilidir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Ses Tasarımı ve Hipnoz Filmde müzik neredeyse yoktur. Ancak rüzgar, ayak sesleri ve kumun hışırtısı o kadar baskındır ki, bir süre sonra izleyiciyi hipnotize eder. Bu sesler, doğanın karakterleri yavaş yavaş "yediğini" hissettirir. Kimlik Kaybı Başlangıçta sürekli konuşan karakterler, su ve enerji tükendikçe dillerini de kaybederler. Sonlara doğru artık iletişim kuramaz hale gelirler. Bu, insanın medeniyet katmanlarının soyulup sadece hayvansal bir hayatta kalma içgüdüsüne dönüşmesini simgeler. Seraplar ve Mekan Algısı Filmde sık sık geniş açılı çekimler kullanılır. Bu çekimler, mekanın sonsuzluğunu vurgular. Karakterler yürüyor gibi görünse de aslında aynı yerde dönüp duruyorlarmış hissi verir. Bu, zamanın ve mekanın yitirildiği bir eşikte olma durumudur. Béla Tarr Etkisi Gus Van Sant bu filmde Macar yönetmen Béla Tarr’dan çok etkilenmiştir. Sahne geçişlerinin yavaşlığı, izleyiciyi de o susuzluğa ve yorgunluğa ortak eder. Film sizi sıkmıyor, sizi Gerry'lerin içine düştüğü o "boşlukla" tanıştırıyor. Gerry, aslında bir "hiçlik" hikayesidir. İki insanın hiçbir şey uğruna (The Thing), hiçbir yerde (çöl), hiçbir sonuç almadan birbirlerini yok etmelerini anlatır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Hayatımı değiştirmeye çalışıyorum ve sonuç alamadım bir dönemde izlediğim için o sürekli devam eden sorun ve kurtuluş var mı yok mu belirsizliği beni gerçekten boğdu. Bu tür günlerde basit gibi görünen sahneler kalp atışlarımı inanılmaz hızlandırıyor. Beni gerçek hayatla sessizliğin o yoğun sarmalı içinde öylece bırakıyordu. Kaybolmuş hissettiğim zamanlarda bu tür filmler ile kendimi tekrar hatırlamaya çalışıyorum. Çünkü kendim gibi hissettiğim de nerede olursam olayım, ne durumda veya ne kadar umutsuz olursam olayım. Ne kadar çaresiz olsam da yeni bir yol çiziyorum kendim için. Yürürken kalbinin sesi ile yolunu bulmak gibi. İnsan böyle zamanlarda uyanıyor ve gerçekten görmeye başlıyor.

gobelins 2 months ago

Kestirme Yol

Kelly Reichardt

2 Gönderi

Spoiler içeriyor Meek's Cutoff klasik Amerikan Western türünü tamamen tersyüz eder. Alışkın olduğumuz kahraman kovboyların, silah çatışmalarının ve "vahşi doğayı fetheden medeni beyaz adam" mitinin yerini; çaresizlik, susuzluk, kibir ve yavaş yavaş çöken bir ataerkil sistem alır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Stephen Meek: İçi Boş…devamıMeek's Cutoff klasik Amerikan Western türünü tamamen tersyüz eder. Alışkın olduğumuz kahraman kovboyların, silah çatışmalarının ve "vahşi doğayı fetheden medeni beyaz adam" mitinin yerini; çaresizlik, susuzluk, kibir ve yavaş yavaş çöken bir ataerkil sistem alır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Stephen Meek: İçi Boş Özgüven ve Çöken Otorite Stephen Meek, klasik Western filmlerindeki o "her şeyi bilen, doğaya hakim, güçlü" erkek figürünün bir parodisidir. Sürekli efsaneler anlatır, yüksek sesle konuşur ve gruptaki insanları bir "kestirme yoldan" götürdüğüne ikna eder. Meek, aslında kifayetsiz kör edici kibri temsil eder. İçi boş bir özgüvene sahiptir ama aslında kaybolmuştur. Toplumlar, genelde doğruyu söyleyen sessiz insanlara değil, Meek gibi yüksek sesle ve kendinden emin yalan söyleyen liderlere inanma eğilimindedir. Film ilerledikçe Meek'in maskesi düşer ve o "büyük rehber"in aslında bir hiç olduğu ortaya çıkar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kafesteki Kuşun Ölümü: "Medeniyetin" ve Umudun Tükenişi Emily'nin taşıdığı kafesteki kanarya, filmin en güçlü metaforlarından biridir. O zorlu çöl şartlarında bir kafes kuşu taşımak absürt görünür. O kuş, yanlarında getirdikleri Eski Dünya'yı, medeniyeti ve kırılganlığı temsil eder. Kuşun ötüşü, gruptakiler için bir umut, bir normallik belirtisidir. Ancak su tükendikçe ve doğanın acımasızlığı arttıkça kuş susar ve sonunda ölür. Kuşun ölümü; kurdukları medeniyet illüzyonunun o çorak arazide hiçbir işe yaramadığının, eski kuralların artık geçerli olmadığının ve hayatta kalma mücadelesinin en ilkel safhasına geçtiklerinin habercisidir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kadınların Kıyafetleri ve "Daraltılmış" Bakış Açısı Filmde kadınların sürekli o ağır, uzun elbiselerle ve özellikle geniş kenarlı şapkalarla yürüdüğünü görürüz. Bu şapkalar kadınların çevresel görüşünü tamamen kapatır. Sadece dümdüz ileriye bakabilirler. Bu, o dönemki ataerkil sistemin kadınları nasıl körleştirdiğinin bir görselleştirilmesidir. Erkekler kararları verir, rotayı çizer; kadınlar ise sadece önlerine bakıp onları takip etmek zorundadır. Karar alma süreçlerine dahil edilmezler (erkekler kendi aralarında konuşurken kadınlar onları uzaktan, seslerini duymadan izler). Ancak film boyunca Emily bu "at gözlüklerini" ve toplumsal rolünü yavaş yavaş yırtıp atacak, ipleri eline alacaktır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kızılderili Adam: Korku Projeksiyonu ve Güvenin Yeniden İnşası Esir alınan Kızılderili adam karakteri, hollywood filmlerindeki ne "vahşi düşman" ne de "bilge/büyülü dost" klişelerine uyar. Sadece kendi dilini konuşur, kendi ritüellerini yapar ve bir muammadır. Gruptakiler özellikle Meek tüm korkularını ve ırkçı önyargılarını bu adamın üzerine yansıtır. Ancak Emily pragmatik bir gerçeği fark eder: O topraklarda nasıl hayatta kalınacağını Meek değil, bu adam bilmektedir. Emily'nin Kızılderili adama güvenmesi romantik bir "halkların kardeşliği" mesajı değildir; tamamen hayatta kalma içgüdüsü ve mantığın, körü körüne kibre galip gelmesidir. Emily, adamın ayakkabısını diktiğinde ona medeniyet değil, karşılıklı bir hayatta kalma sözleşmesi teklif etmiş olur. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Final Sahnesindeki Ağaç ve Belirsizlik Bir tepeyi aşarlar, karşılarında kurumuş/ölmek üzere olan veya belki de suya işaret eden bir ağaç görürüz. Kızılderili adam yürümeye devam eder, Emily ona bakar, Meek ise artık tamamen silikleşmiştir. Ekran kararır ve film biter. Suyu buldular mı? Yönetmen, Kelly Reichardt bize rahatlatıcı bir son vermez, çünkü filmin derdi "sonuca ulaşmak" değildir. O ağaç, hem yaşamın (su) hem de ölümün (kuraklık) habercisi olabilir. Ancak asıl önemli olan suyu bulup bulmadıkları değildir; güç dengesinin tamamen değişmiş olmasıdır. Filmin sonunda otorite ve karar mekanizması artık sahte kahraman Meek'te değil, sezgilerine ve rasyonaliteye güvenen Emily'dedir. Karşılıklı bakışma, bilinmeyene (geleceğe) atılan o ürkütücü adımı simgeler. Hayatın kendisi gibi, kesin bir garanti yoktur. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kadınlar yüzyıllar boyunca baskılandı, bu gerçek ve bu gerçeği çirkef bir şekilde değil de ya da faşist bir şekilde değil de olduğu gibi gerçek ve hayatın içinden işleyen yapımları seviyorum. Bu tür bir eleştiriyi göze sokar gibi zorlama bir şekilde hissetmiyor isem, tam tersi doğal hissettiriyor ise o filmde ki eleştiriyi beğeniyorum. Bir ara bir kız arkadaşım bana sen de feministin demişti. Ben de demiştim ki "hayır değilim". Öylesin öylesin demişti. :D Toplumsal adalet veya eştlik diye bir şey yok, kimse eşit değil veya hiçbir zaman eşit olamaz. Hayata ters bu. İmkansız. Bir kadın bir erkekten daha atletik veya bir erkek bir kadından daha duygusal olabilir. Bazen genellemeler yapılabilir, bazen de yapılamaz. Hayat tek bir doğru değil, birçok faktörün olduğu bir yapı. Mesele: gerçekten içten, samimi olan insanların, zeki olan insanların, iyi insanların özgür olması. Sadece bunu istiyorum, kadın ya da erkek değil mesele. İnsan. Bu arada, bir erkek olarak ben daha çocukken öfkeliydim çünkü ben bir şey yapmadım ki. Daha pipim'in çiş yapmaktan başka bir işe yaramadığı zamanlardı ve birinin beni de kapsayan bir şekilde benim bulunduğum guruba ceza kesmek istemesi benim boyun eğmez yapıma tersti. Ben böyle hissediyorsam kadınlar neler hissediyor acaba diye düşündüm ve şunu fark ettim; hayatta hangi ırk vs olduğun önemli değil. Önemli olan sadece güç. Ve tek eşli değil insan, herkes kendi yolunda. Kimse kimseye sahip olmaz. Evlilik ise pipiye geçirilen devlet destekli bir tasma veya vajinaya. Kimse kötülük olur vs dinlemiyor zaten, kim ne yapacaksa zaten yapıyor. Hayatta kısacık. Tartışmaya vaktim yok. Ben sadece yaşayacağım. Eşlik eden eder. Kimseyi beklemeyeceğim.

gobelins 2 months ago

Wendy ve Lucy

Kelly Reichardt

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Hırsızlık Sahnesi: Kuralların Katılığı ve Eşitsiz Adalet Wendy'nin marketten Lucy için mama çalarken yakalanması ve genç market çalışanının onu polise teslim etme konusundaki ısrarı sıradan bir olay değil. Çalışan, "Kurallar kurallardır, kurallar herkese eşit uygulanmalıdır" der. Bu sahne, adalet sisteminin…devamıHırsızlık Sahnesi: Kuralların Katılığı ve Eşitsiz Adalet Wendy'nin marketten Lucy için mama çalarken yakalanması ve genç market çalışanının onu polise teslim etme konusundaki ısrarı sıradan bir olay değil. Çalışan, "Kurallar kurallardır, kurallar herkese eşit uygulanmalıdır" der. Bu sahne, adalet sisteminin yoksullara karşı ne kadar kör ve orantısız çalıştığını gösterir. Çünkü eşitlik ve adalet farklı şeylerdir. Herkes eşit güçte, zenginlikte değil ama cezalar herkes için eşit belirlenmiş. Fakat zengin biri bu cezayı umursamaz iken, fakir birinin hayatını mahvedebilir. Eşitlik değil adalet gerekir, fakat sistem böyle tasarlanmamıştır. Wendy'nin çaldığı mama sadece birkaç dolardır. Ancak sistemin ona kestiği ceza (gözaltına alınma, kefalet ücreti, arabanın çekilmesi ve en önemlisi köpeğini kaybetmesi) onun bütün hayatını geri dönülemez şekilde mahveder. Zengin biri için küçük bir ceza olan bu durum, yoksul biri için hayatın tamamen çökmesi demektir. Adalet herkes için eşit görünür ama sonuçları asla eşit değildir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Bakamayacaksan Köpek Alma Algısı ve Yoksulların Sevgiye Hakkı Toplum, yoksul insanları sürekli yargılar: Paran yoksa neden hayvan besliyorsun? Wendy, köpeği Lucy'yi bulduğunda onun yeni, zengin ve bahçeli evinde mutlu olduğunu görür. Wendy’nin Lucy'yi orada bırakma kararı sadece bir fedakarlık değil, sistemin onu getirdiği noktayı kabullenişidir: "Ben fakirim ve bu düzende bir canlıya bakma, onunla yoldaşlık etme hakkım bile elimden alındı." Yoksulların sevgi, dostluk ve aidiyet gibi temel insani ihtiyaçları lüks olarak görülür. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Zayıflığın Kokusu ve Toplumun Yırtıcılığı Filmin en gergin sahnelerinden birinde Wendy ormanda uyurken, psikolojik olarak dengesiz bir evsiz adam yanına gelir ve üstü kapalı tehditler savurarak toplum, güç dengeleri ve "kendi bölgesini korumak" hakkında konuşur. Sistemin dışına itilmiş insanlar, yalnız ve savunmasız (özellikle köpeği, yani koruyucusu yanında olmayan) bir kadını av olarak görür. Yoksulluk, insanı sadece aç bırakmaz; aynı zamanda onu fiziksel ve psikolojik olarak her türlü tehlikeye açık, "zayıf" bir av haline getirir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Yaşlı Güvenlik Görevlisi ve "Bataklık" Filmde Wendy'ye yardım eden nadir kişilerden biri olan yaşlı güvenlik görevlisi ile Wendy arasında geçen bir diyalog, yoksulluğun en büyük paradoksunu özetler. Adam, "İş bulmak için bir adrese ihtiyacın var, ama bir adresin olması için de işinin olması gerekiyor" der. Bu basit cümle, yoksulluktan çıkışın sistem tarafından nasıl imkansız hale getirildiğini anlatan filmin en kilit repliğidir. Çünkü ev adresin olmadan ABD'de iş bulamazsın. Sistem yoksul insanları bir bataklık gibi yutar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Bir Can Damarı Olarak "Araba" Amerikan Rüyası'nda araba özgürlük demektir. Ancak yoksullar için araba aynı zamanda "ev"dir. Wendy’nin arabasının bozulması ve tamircinin arabanın değerinden daha fazla bir tamir masrafı çıkarması, sistemin yoksulu nasıl sömürdüğünü gösterir. Araba bozulduğunda Wendy sadece ulaşım aracını değil, evini, güvenliğini ve Alaska'daki iş umudunu (geleceğini) da kaybeder. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Alaska ve Çöken Amerikan Rüyası Wendy'nin Alaska'ya balık fabrikasında çalışmaya gitme amacı tesadüf değildir. Tarihsel olarak Amerikalılar ekonomik krizlerde hep "Batı'ya" veya "Kuzey'e" giderek yeni fırsatlar aramışlardır. Ancak film, bu rüyanın artık öldüğünü söyler. Sınırlar bitmiştir ve artık gidilecek, kaçılacak hiçbir "vaat edilmiş toprak" kalmamıştır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kurumsal İlgisizlik ile Bireysel Merhametin Çatışması Film boyunca "kurumlar" (market, polis karakolu, köpek barınağı, tamirhane) tamamen duygusuz, prosedürel ve acımasızdır. Buna karşılık, sadece bireyler (ona telefonunu kullandıran ve biraz para veren yaşlı güvenlik görevlisi gibi) merhamet gösterir. Film, sistemin kendisinin empatiden yoksun olduğunu, bireysel iyiliklerin ise bu bozuk sistemi düzeltmeye yetmeyeceğini acı bir şekilde gösterir. Wendy and Lucy, "küçük bir hatanın" veya "küçük bir şanssızlığın" (arabanın bozulması) yoksul bir insanı nasıl tamamen uçuruma itebileceğinin en gerçekçi anlatılarından biridir.

gobelins 2 months ago

Beyaz Kaplan

Ramin Bahrani

25 Gönderi

Daha önce hiçbir zaman açıkça köle ahlakının gerçekten yerle bir edildiği bir film izlememiştim. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Köle ahlakı, Alman düşünür Friedrich Nietzsche’nin özellikle "Ahlakın Soykütüğü" ve "İyinin ve Kötünün Ötesinde" eserlerinde geliştirdiği temel bir kavramdır. Nietzsche, tarihteki ahlak anlayışlarını iki ana…devamıDaha önce hiçbir zaman açıkça köle ahlakının gerçekten yerle bir edildiği bir film izlememiştim. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Köle ahlakı, Alman düşünür Friedrich Nietzsche’nin özellikle "Ahlakın Soykütüğü" ve "İyinin ve Kötünün Ötesinde" eserlerinde geliştirdiği temel bir kavramdır. Nietzsche, tarihteki ahlak anlayışlarını iki ana kategoriye ayırır: Efendi Ahlakı ve Köle Ahlakı. Köle ahlakının temel özellikleri ve işleyiş mekanizması: 1. Tepkisellik Köle ahlakı "yaratıcı" değil, "tepki gösterici" bir yapıdadır. Efendi ahlakı "Ben iyiyim" diyerek kendinden ve kendi gücünden yola çıkarken; köle ahlakı önce dışarıdaki bir düşmanı (ötekiyi, güçlüyü) "kötü" olarak tanımlar, sonra kendini bu "kötü" olmayan şey, yani "iyi" olarak kurgular. Bu temel hınç duygusuna Nietzsche "ressentiment" der. 2. Değerlerin Tersine Çevrilmesi Köle ahlakı, efendilerin (güçlülerin) erdem saydığı özellikleri kusur; onların kusur saydığı zayıflıkları ise erdem olarak yeniden tanımlar: Güç ve Gurur: Kibir ve kötülük olarak görülür. Zayıflık ve Acizlik: "Alçakgönüllülük" olarak kutsanır. Korkaklık: "Sabır" veya "tedbir" olarak adlandırılır. İntikam Alama Cesareti Gösterememe: "Affedicilik" kılıfına sokulur. 3. Eşitlik ve Sürü Psikolojisi Köle ahlakı, "herkesin eşit olduğu" fikrini savunur. Bu, Nietzsche’ye göre üstün olanın aşağı çekilmesi ve sürünün (çoğunluğun) güvenliğinin sağlanması için bir stratejidir. Bireysel iradeyi ve seçkinliği baskılayarak, herkesi aynı vasat seviyeye çekmeyi hedefler. 4. Öte Dünyacılık Zayıf olanın bu dünyada alamadığı intikamı veya yaşayamadığı gücü, "öteki dünya" kavramıyla telafi etme eğilimidir. Acı çekmek, bu ahlak sisteminde bir "seçilmişlik" veya "ruhsal olgunluk" göstergesi olarak sunulur; böylece zayıflık ruhanileştirilir. Nietzsche'nin Eleştirisi Nietzsche, modern Avrupa kültürünün ve kurumlarının (demokrasi, sosyalizm ve geleneksel dini yapılar dahil) köle ahlakının birer uzantısı olduğunu savunur. Ona göre köle ahlakı, insanın hayati enerjisini ve "güç istencini" baskılayarak insan türünün dejenere olmasına neden olur. Bu bağlamda Nietzsche, insanın köle ahlakının zincirlerinden kurtulup kendi değerlerini yaratan "Üstinsan" seviyesine ulaşması gerektiğini vurgular. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Örümcek Adam ve Köle Ahlakı Modern sinema, özellikle de süper kahraman külliyatı, Nietzsche’nin "köle ahlakı" olarak tanımladığı kavramın en parlak ve en renkli vitrinidir. Bu vitrinin en trajik ve sembolik figürü ise şüphesiz Örümcek Adam’dır. "Büyük güç, büyük sorumluluk getirir" düsturu, ilk bakışta asil bir fedakarlık gibi görünse de, Nietzscheci bir perspektifle bakıldığında gücün evcilleştirilmesi ve iradenin sürüye hapsedilmesi operasyonundan başka bir şey değildir. 1. Yoksulluğun Kutsanması: Peter Parker’ın Çilesi Örümcek Adam, süper güçlerine rağmen neden her zaman kirasını ödeyemeyen, faturalar altında ezilen bir "kaybeden" olarak kalmak zorundadır? Çünkü köle ahlakı, acıyı bir erdem, yoksulluğu ise ruhsal bir temizlik olarak kodlar. Peter Parker, elindeki tanrısal gücü kendi yaşam standardını yükseltmek veya hiyerarşide en tepeye çıkmak için kullanmaz. Aksine, o gücü bir prangaya dönüştürür. Onun "iyiliği", kendi potansiyelini baskılamasından ve çektiği çileyi bir madalya gibi göğsünde taşımasından gelir. 2. Statükonun Bekçiliği: Bankalar ve Vergiler Örümcek Adam, bankadan para çalan bir hırsızı durdururken asla o bankanın halkın sırtından geçinen, vergi kaçıran veya sistemi sömüren yapısını sorgulamaz. Onun görevi "düzeni" korumaktır, "adaleti" sağlamak değil. Köle ahlakı, kurulu otoriteye ve yasalara boyun eğmeyi "iyi" olarak tanımlar. Bu ahlak yapısında süper kahraman, sistemin bir dişlisi haline gelerek "efendi" konumundaki yapıların (devlet, sermaye, hukuk) bekçiliğini yapar. Kendi ahlaki yasasını yaratmak yerine, kendisine dayatılan sivil ahlakın sınırları içinde kalır. 3. Kötünün "Şeytanlaştırılması" (Ressentiment) Sinemada kötüler neden hep kaybeder? Çünkü köle ahlakı, kendisinden daha güçlü olanı, risk alanı ve "irade" sergileyeni peşinen "kötü" olarak damgalar. Yeşil Cin veya Doktor Ahtapot gibi karakterler, genellikle bilimi ve gücü kendi arzuları doğrultusunda büken, yani Nietzscheci anlamda "efendi ahlakına" yaklaşan figürlerdir. Ancak senaryo gereği bu figürler mutlaka delirmeli veya trajediye kurban gitmelidir. Böylece seyirciye şu mesaj verilir: "Gücünü kendi çıkarın için kullanırsan canavarlaşırsın, sürüye hizmet edersen kahraman olursun." Sonuç: Sürünün Güvenliği İçin Budanmış Kanatlar Örümcek Adam’ın trajedisi, bir insanın sahip olduğu devasa gücü, kendisini bir kurban haline getirmek için kullanmasıdır. O, bankadan çalmaz çünkü içselleştirilmiş bir suçluluk duygusuyla hareket eder. Oysa Nietzsche’nin sorduğu soru şudur: Kendi yasasını koyamayan bir güç, gerçekten güç müdür? Günümüz sineması, kitlelere "güçlü ama itaatkar" olma hayalini pazarlar. Örümcek Adam, bize maskenin ardındaki adamın ne kadar güçlü olduğunu değil, o gücün toplumsal normlar tarafından ne kadar ustaca dizginlendiğini anlatır. Bu, iradenin değil, boyun eğmişliğin estetik bir rezilliğidir. Özetle: Süper kahraman anlatıları, bireyin "güç istencini" kolektif bir vicdan azabına dönüştürerek, efendilerin kurduğu dünyada kölelerin huzur içinde uyumasını sağlar. Bu hikayeler toplum tarafından bizzat desteklenir, savunulur ve desteklenir. Büyük güçlerin bir oyunu ile değil, toplumun ezikliği ile kendi talep ettiği bir aşağılık bir tatminiyettir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Yapay zeka ile konuşuyorken verdiğim bir cevap: Kast sistemi Hindistan'ın tarihi boyunca toplumsal düzeni sağlamış olsa da" mı? Sanmıyorum, neyse. Kast sistemi bu isimle olmasa da aslında hep vardı ve her zaman olmaya devam ediyor. Mesela Avrupa'da Hindistanlı kahve rengi tenli biri direkt olarak olmasa da pasif agresif bir ırkçılığa mutlaka maruz kalıyor. Doğduğun yer ya da doğduğun sülale çok önemli çünkü iyi bir ailede doğmak demek iyi eğitim, birden fazla dil, ticari tecrübe, hata yapabilme ve risk alabilme şansı, hızlıca sermaye ve özgüven sahibi olabilme imkanı sunuyor. Aynı zamanda zengin bir ailede doğarak güzel veya yakışıklı olma ihtimalin de daha fazla, genleri daha elit bir kesimin çiftleşmesinden oluşuyor. Sanatçı, zengin, güçlü, rekabetçi insanların çocukları sonuçta bunlar. Aynı zamanda daha bakımlı olabilme, sağlıklı beslenme, sağlık desteklerine daha kolay ulaşma, stressiz yaşam fırsatları da oluyor. Üstelik böyle bir ailede iken potansiyelini kullanan biri için gelişim sadece uzanıp almaktan ibaret; kaslı olmak, sanatçı olmak, daha da zengin olmak başkası için bir dağ tırmanışı iken o zengin kişi için bir yürüyen merdiven deneyimi. Orta sınıf biri ise kendisi kadar kazanan ve ne kadar güzel ya da yakışıklı ise o kadar güzel veya yakışıklı biri ile birlikte olabilirsin. Alt sınıfta olan bir çocuk için ise ailesi bizzat onun eğitimini umursamayarak, genelde kendi eğitimlerini de umursamazlar, eğitim derken okula gitmekten bahsetmiyorum, okul işçi yetişme kampıdır, kitap okumak gibi basit bir konuda bile yetersizdir fakir bir aile. Yönlendirmeleri ile resmen alt sınıfa onu bir bataklık gibi çeker, sabitlerler. Mesela yazılımcı veya girişimci olma, fabrikada çalış, şurada memur olmaya çalış derler. Hatta bırak desteği baskı yapar, cesaretini kırar, seni kötü biriymişsin gibi bile hissettirirler. fabrika da bir işçi olmak ne de olsa risksiz öyle değil mi? Değil... Bedeli var her yapılan ve yapılmayan seçimlerin. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Bu film çıktığı yıllarda Oscar'a aday olmuştu. Fakat parazit filmi kazandı. İroniktir o film sadece zenginleri eleştirip sonrasında neden zengin olamayacağını ve hayal kurmaman gerektiğini söylüyordu. Hepsi bu kadardı. Beyaz kaplan filminde ise bir köle bir efendiyi öldürüyor. Belki de böylesi daha iyidir. Aptal toplum, radikalleşmese daha iyi. Komik olan: parazit filmini öven, sadece popüler kültürde beğenilen şeyi tekrar eden ve toplumun bir parçası olmaya çalışan ezikler, daha o filmi neden sevdiğini kelimelere bile dökemeyecek, ifade edemeyecek kadar ve bunu da asla fark edemeyecek kadar aptallar.

gobelins 2 months ago

Tumbleweed

Johanna Bouaouiche

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Güzel bir manzara, daha fazla cesaret ve risk gerektiriyor. Annesi başında da sonunda da hep endişeliydi ama kızı hikayenin sonunda artık mutlu. Karakter tasarımı da bir anlam içeriyor: Nerede doğarsan doğ, ne tür kusurların olursa olsun, her zaman daha fazlasını…devamı

gobelins 2 months ago

Bi adam karşıdan karşıya geçerken hafif bir dokunuşta araba çarpıyor ve adam yere yığılıyor. Arabayı süren kişi arabadan inip yaklaşıyor ve ağlamaya başlıyor. Araba çarpan adam da kafasını kaldırıp soruyor: "İyi misiniz? Bir şeyiniz yok ya? bir oturun, soluklanın isterseniz.…devamı

gobelins 2 months ago

Resilience

Yunie Choi

1 Gönderi

Bir konuşma hoşuma gitti bu kısa film de alakalı olduğu için birlikte paylaşayım dedim She - kırmamak için özenli oluyorum olmasına da dürüstlüğümden ödün vermem hiçbir zaman, kimse vermemeli ama devir değişik.. Me - Devir artık sosyal bir devir değil…devamıBir konuşma hoşuma gitti bu kısa film de alakalı olduğu için birlikte paylaşayım dedim She - kırmamak için özenli oluyorum olmasına da dürüstlüğümden ödün vermem hiçbir zaman, kimse vermemeli ama devir değişik.. Me - Devir artık sosyal bir devir değil herkes tek ve mücadele zorlaşıyor beklentilerin varsa Kırılan kırılır gelen gelir She - ne beklentilerim varsa, hayattan mı? Me - Sana değil aslında topluma genel olarak söyledim Bazı insanlar için hiçbir şeyin hiçbir önemi yok ya; magazinler, haberler... Bu hayat onlar için. Zaten bir şey yapmaya çalışmıyorlar, bir şey aramıyorlar; oldukları gibi oluyorlar. Yani aslında bırakmış öylece. Ölü bir balığın nehirde sürüklenmesi gibi. Beklenti derken de fark yaratmaktan bahsediyorum. Standart bir yol var zaten: Askere git, işe gir, okulu bitir, evlen, çocuk yap. Çoğu kişi zaten bunu yapıyor, risk yok yani. Ve de dünya zorlaşıyor. 5 yıl ile bugün aynı değil ve 5 yıl sonra bugün aynı olmayacak. Dünya nüfusu 10 milyara kadar çıkmaya devam edecek ve halihazırdaki nüfus daha vasıflı hâle gelecek. Götünde yaprakla gezen, mızrakla ceylan avlayan Afrikalı yerliler yazılımcı olacak, hemşire olacak, fabrikada çalışmak isteyecek; yani rekabet artacak. Kötü haber, robotikleşme ve yapay zeka ile artık insana gerek kalmıyor. Şu anda bile giriş seviyesi yazılımcı alımı yok; şirketler işçi çıkarıyor ama almıyor. Bilinen kapitalist sistem yüzyıl çalıştı. Bir okulla iş arasında fark yoktur; 5 gün gider çalışırsın, sabah gidersin akşam gelirsin. Eskiden sadece elitler ve soylular okula giderdi zenginliklerini korumak için ama sonra daha fazla işçi gerektiği için fabrikalarda ve yetişkinler çalışırken çocuklarını kontrol altında tutup iş dünyası için de o çocukları hazırlamaya başladı okullar. Bu sebeple günümüz okulları yapıldı. Fakat şu an okullar işe yaramıyor, sadece en iyi okullar elitler için işlevsel ve anlamlı. Özetle bilinen sistem değişiyor. Çoğu yetişkin zaman ile standart bir değişimin hep olduğunun bile farkında değil; kendisi de anlamıyor, çocuğuna da anlatmıyor bunu. Ama hayır. "30 yaşında da üniversite mezunu olabilirsin, 40 yaşında çocuk sahibi olabilirsin" değil. Bir şeyler değişiyor kalıcı olarak. İnsanlar o kadar da çocuk yapmıyor, evlenmiyor, boşanma oranı artıyor çünkü daha rahat. Ya da üniversite okumuyorlar çünkü daha az işe yarıyor. Yani değişiyor zaman. "Hâlâ zamanın var" gibi şeyler saçma motivasyon gazlamaları. Onun dışında ilk bahsettiğim sosyal ilişkiler konusunda da; önemli tabii ki olmazsa olmaz ama ister maddi ister manevi herkes beslenmeye çalışıyor ve tükettiği kadar karşı tarafa değer veriyor ve ilgileniyor. Çok fazla seçenek var, insan doğası zaten kutsallık üzerine kurulu değil, insan ilişkileri neden kutsal olsun vesaire. Onun dışında dostluk konusunda iyi anlaşan anlaşır, aynı yolda yürüyen yürür. Herkes yolun sonuna kadar gelmek zorunda değil, herkesin farklı bir inecek durağı olabilir. Kimse kimsenin hayatında yolun sonuna kadar gitmek zorunda değil. Eşlik etmek isteyen eşlik eder. Hayat çok kısa ve kimse beklenemez, zaten kimse de değişmez. Beklentilerin varsa, yani gidecek bir yolun varsa kimseyi bekleyemezsin demek istedim özetle. Beklentilerin varsa Kimseyi bekleyemezsin

gobelins 2 months ago

The Hater

Jan Komasa

12 Gönderi

Eskiden bir kötülük tarikatı kurmak istiyordum ama üye bulamıyordum. Sloganımız "Bu sefer biz kazanacağız" olacaktı ya da "Artık planlarımızı anlayamıyoruz" da olabilirdi... Bunu yapmayı seviyoruz sanırım.

gobelins 2 months ago

İki söz aklıma geldi (Bukowski tarzı yazdım): İnsan Ya tek başına ölür Ya da Kendinden bile habersiz Gözde ki kıymık Görmenin en iyi yoludur