‎ (@gobelins)

Düşen Su Açık gökyüzünden su düşüyor Bir kızın omuzlarında savrulan saçları gibi Asfaltta gölcükler oluşturuyor Binaların ayna camlarına vuruyor Evimin çatısına, omuzlarıma, saçlarıma... Üzerimden süzülürken Serin kokusu içimi canlandırıyor Ritmi zihnimi yürüyüşe çıkarıyor Açık gökyüzünden su düşüyor Çoğu insan ona…devamı

gobelins 2 days ago

İnsanlar hiçbir zaman hak ettiğin değeri vermezler. En başta kıskanırlar veya sürüklenmekten başka bir şey bilmez birçoğu. Kendine bile bir değer veremez... Bu sebeple değeri başkalarının belirlemesine asla izin veremezsin. Çünkü bunu yaptığın an kimliğini kaybettin demektir. Dışarıdan onay beklemek;…devamı

gobelins 2 days ago

Okul duvarlarındaki sivri çubuklar, dışarıdakileri dışarıda tutmak için mi? Yoksa içeridekileri içeride tutmak için mi? Bu bana Kuzey Kore sınırını hatırlatıyor. Ya da bir hapishane veya toplama kampını. Tüm o çocukların bir hayvan sürüsü gibi o koğuşlara tıkılması ne büyük…devamıOkul duvarlarındaki sivri çubuklar, dışarıdakileri dışarıda tutmak için mi? Yoksa içeridekileri içeride tutmak için mi? Bu bana Kuzey Kore sınırını hatırlatıyor. Ya da bir hapishane veya toplama kampını. Tüm o çocukların bir hayvan sürüsü gibi o koğuşlara tıkılması ne büyük bir trajedi. Sabahın köründe kalkıp akşam geri geliyorsun ve bil bakalım ne? Yorgunsun. Yaşamaya, çocuk olmaya, öğrenmeye, hiç vakit yok. Sadece ezber yapacaksın. Ne için? Para için. Harcadıklarını geri satın alamayacağın para için. Para önemli, ama okul bana para kazandırmadı? O kadar çocukluğumu çaldı ama bir şey öğretmedi, oysa ki ben öğrenmeye açtım. Ama onlar sadece kendi kurallarına göre ne kadar değerli olduğuma birkaç rakamla karar verdiler. Şimdi çocukluğumu düşünüyorum ve hiçbir şey hatırlamıyorum. Çünkü yaşamadım. Bu beni, gevşek topluma ve sömürücü devlete karşı oldukça öfkeli yapıyor. Okul; çocukların karakterinin ve kişiliğinin oluşmasını engeller. Böylece özgür olamazlar ve boyun eğdirmek kolaylaşır. Ve çocuktan itibaren 5 günlük çalışma temposuna uyum sağlamasını sağlarsın. Zil çalınca mola alabilir, zil çalınca gidebilir. İyi eğitimli bir köpek kadar uslu. Aferin, sana bir yıldız (ödül maması). 20'li yaşlarına gelmişsin ve bil bakalım ne olmuş, aslında öğrendiklerin hiçbir boka yaramıyor ve aslında tamamen vasıfsız kaldın. Ama elinde diploman, yani kölelik garanti belgen var. Bununla işverenlere itaat edeceğini, verdikleri işleri yerine getirebileceğini kanıtlayabilirsin. Tüm hayatın boyunca çalışacak olmana rağmen hiçbir zaman doğru düzgün para biriktiremeyecek en fazla bir ev bir araba için tüm hayatına harcayacaksın ve belki de alamayacaksın bile. Okul bitti artık kurtuldun dimi? Şimdi şöyle oluyor, pipin kalmayacak hale, koşup, yürüyemez hale gelene kadar çalış. Kimsenin hiçbir işine yaramaz hale geldiğinde artık huzur içinde bir kenarda ölme hakkına sahipsin. Bekle. Sağlık harcamaları... emekli paran yetmiyor. Neyse, biraz daha çalış, zaten yakında ölürsün, kurtulursun. Mutlu olmak için ölmeyi bekle. Corona virüs çıktığında hayatımın en iyi şeylerinden biri oldu, çünkü okul bir buçuk yıllığına tatil oldu ve ben ilk kez düşünüp; kendimi ve hayatı tanımaya ve öğrenmeye başladım. Onca zaman ise uyuşturulmuştum. Okul yani sabahın köründen akşama kadar oyalandığım için ve yorgun olduğum için kendime, yaşamaya ve öğrenmeye hiç vakit kalmıyordu. Kaybedilen şey sadece o çok değerli zamandan çok daha fazlası. Ve artık kaybettim. Bana göre benim çocuğum, ölü.

gobelins 2 days ago

The Shyness of Trees

Sofiia Chuikovska

1 Gönderi

Öldüğüm zaman kıçıma pamuk takılmasını değil de yakılmayı tercih ederim. Çürümek, yani her yanımın kurtçuklar tarafından yenilip kötü kokmam pek hoş gelmiyor. Bir de o ayinler yok mu millet toplanıyor, bana hiç samimi gelmiyor. Ben öldüğümde tören yapılmasın. Gömülme bittikten…devamıÖldüğüm zaman kıçıma pamuk takılmasını değil de yakılmayı tercih ederim. Çürümek, yani her yanımın kurtçuklar tarafından yenilip kötü kokmam pek hoş gelmiyor. Bir de o ayinler yok mu millet toplanıyor, bana hiç samimi gelmiyor. Ben öldüğümde tören yapılmasın. Gömülme bittikten birkaç hafta sonra söylenebilir ama gömüldüğüm yer herkese söylenmemeli. Güvenlikten dolayı, çünkü benim düşmanlarım da çok, yerimi çok az kişi bilmeli ve az, öz iyidir. Gerçi düşmanlarımın da pipisi kalkmaz hale gelmiş olur muhtemelen ya da çoğu zaten ölü olur ama yine de ne olur ne olmaz. Halk mezarlığında sanki toplu konutta oturuyormuş gibi sıkıştı kış olacağıma, doğada güneşin batışını ve doğuşunu görebilecek ve ulaşımı çok zor olmayan ama her an göz önünde de olmayan bir yerde olmalı. Böylece özlenebilirim. Önce bir çukur kaz, sonra küllerimi içine dök, sonra üstüne güçlü bir ağaç fidanı koy hepsi bu kadar. İleride ağaç büyüyünce bir ağaç ev, küçük bir salıncak, hamak kurulabilir. Bu bir meyve ağacı olabilir bu arada ya da çiçek açan veya sadece sonbaharda ve ilkbaharda yapraklarıyla güzellik saçan uygun bir ağaç seçilebilir. Aslında merkezinde benim ağacım ve çevresinde de küçük birkaç ağaç olabilir. Küçük bir orman gibi. Dört mevsimde de güzellik saçan ağaçlar olabilir, böylece hangi mevsimde gelirse kişi ona göre küçük de bir güzellik hediye olur. Paris'te Eyfel kulesine gitmek biraz boş bir iştir. Çünkü geldin, gördün, eeğ :D en azından bir kere gör de 5 dk sonra artık pek de anlamı kalmıyor, bu sebeple ziyaret eden kişinin huzur bulacağı, oturup dinlenebileceği, içinde ki sesi huzurla dinleyebileceği güvenli bir yer olmasını isterim o ağacın. Tabi o ağaçla benim bir alakam yok. İnsan vücudundaki tüm hücreler en az 7 yılda bir tamamen kendini yeniler. Yani tüm atomların 7 yılda bir yenileniyor, hiçbir parçanın seninle bir alakası yok. Sadece atom. Hani bir soru vardı ya; bir gemideki tüm parçaları değiştirirsek, o gemi hala ayna gemi olur mu? Evet. Çünkü mesele sistem. Eğer aynı ağaç parçalarından kullandıysan, aynı şekilde inşa ettiysen, o aynı gemi. İnsanda da DNA ve nörolojik sisteminin yapısı insanın kendisidir. Bu bozulursa insan zaten ölmüştür, o kişi artık yoktur. Ruha zaten inanmıyorum veya öteki bir dünyaya. Cennet de, cehennem de, sınav ve sonuçları da bu dünyada. Ertelenmiş bir sonsuz, mükemmel mutluluk yok. Zaten sözde cennete ki her şey bu dünyadaki güzel olanların toplanmış hali ve mutlu eden her şeye anında ulaşıyor isen ve bir mücadele, anlam, hikaye kalmıyor ise o mutlu eden şeylerin artık bir değeri kalmıyor. Bu basit durumun görmezden gelinmesi bana hep komik geliyor. Her neyse. Kasvetli, sıkıcı, hiç bir kimliği olmayan, başkalarıyla sıkış tıkış kişisel alanın hiç olmadığı bir mezar taşındansa; bir ağaç, bir yaşam, bir canlı çok daha iyi bir temsiliyet olacaktır. üstelik beni hatırlayan herkes öldükten sonra dahi orada kalabilir. Yada bir gün bir böcek onu yer ya da susuz kaldığı için kurur, kim bilir. Hayat işte; insani duygular, evreni ve onun kurallarını ilgilendirmiyor. Yine de geride kalan insanlar için böyle bir hatıra, bir dostluk bırakmak isterim. Yaşarken olduğu gibi ölürken de daha iyisi için çabalamak isterim. Bu benim. Ölmek korkutucu, çünkü sanıldığının aksine sesizlik veya karanlık yok. Sadece hiç. Sanki hiç doğmamışsın gibi. Korkutucu ama doğal... Ölümsüzlük mümkün değil çünkü bir gün kara delikler bile buharlaşacak. Aslında sorun bu değil. Mesele ölmek değil. Mesele yaşamadan ölmek. Çünkü herkes ölecek ama herkes yaşamıyor.

gobelins 3 days ago

Gerçeğin Parçaları

Debra Granik

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Yönetmen Granik gerçekten muazzam bir yönetmen. Winter's Bone’u çekmeden önce Ozark Dağları'nda uzun süre yaşamış, oradaki insanların nasıl giyindiğini, nasıl konuştuğunu ve hayatta kalmak için neler yaptıklarını gözlemlemiş. Filmde Ree'nin kardeşlerine sincap soymayı öğrettiği bir sahne var ve bu sahne…devamıYönetmen Granik gerçekten muazzam bir yönetmen. Winter's Bone’u çekmeden önce Ozark Dağları'nda uzun süre yaşamış, oradaki insanların nasıl giyindiğini, nasıl konuştuğunu ve hayatta kalmak için neler yaptıklarını gözlemlemiş. Filmde Ree'nin kardeşlerine sincap soymayı öğrettiği bir sahne var ve bu sahne efekt vb değil; bölge halkının gerçek yaşam pratiği. Bu detay, coğrafyanın sertliğini ve yoksulluğun boyutunu izleyiciye nutuk çekmeden anlatıyor. Filmlerinde her bir detay bir bir anlam ile oraya yerleştiriliyor ve bir hikaye anlatıyor. Örnek olarak sadece birkaç detay seçtim. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Dişin Sembolik Anlamı (Kaybolan Masumiyet) Yönetmen Granik şiddeti göze sokarak (kanlı sahnelerle) değil, sonrasındaki detaylarla anlatıyor. Bir sahnede Ree dişini kaybediyor. Yönetmen, Ree dayak yerken kamerayı kaçırıyor ama kırık dişi bir bardağın içinde bize gösteriyor. Bu, izleyicide şiddetin etkisini daha kalıcı kılıyor. Çünkü o diş artık Ree'nin bedeninden bir parçanın eksildiğini ve asla geri gelmeyeceğini simgeleyen bir "mühür"dür. Diş, insan vücudunda dışarıdan görülebilen tek kemiktir ve filmdeki "kemik" (bone) temasına doğrudan hizmet ediyor. Ree'nin dişini kaybetmesi, onun çocukluktan ve masumiyetten tamamen kopup, yetişkinlerin o vahşi ve acımasız dünyasında kalıcı bir hasar almasını simgeler. Dişini cebinde eve kadar taşıması, kaybettiği parçasına ve onuruna sahip çıkma çabasıdır. Sonny'nin İyileştirme Çabası Kardeşi Sonny, dişi bir kavanoz suya koyarken aslında çocukça bir yeniden birleştirme veya canlandırma içgüdüsüyle hareket ediyor. Çocuklar düşen süt dişlerini korumak isterler. Sonny, ablasının başına gelen vahşeti tam olarak kavrayamasa da, onun kopan bir parçasını koruyarak onu tamir edebileceğini veya en azından o parçanın ölmesini engelleyebileceğini düşünür. Filmde bu çocukların çok az konuştuğunu görürüz. Sonny, ablasına senin için üzgünüm diyemez; bunun yerine ablasının vücudundan kopan parçayı suya koyarak ona şefkat gösterir. Daimi Hasar ve Gerçeklik Filmin yönetmeni Debra Granik bir röportajında dişlerin toplumsal sınıfın bir göstergesi olduğunu belirti. Filmde ki bölgede yoksulluk ve de uyuşturucu kullanımı diş kaybıyla özdeşleşmiş. Ree o dişi eve getirip suya koyduğunda, bu durum ailesine karşı olan sorumluluğunun bir bedeli olarak orada durur. Su dolu bardağın içindeki diş, Ree'nin ailesini korumak için ne kadar ileri gittiğinin ve ne kadar parçalandığının sessiz bir sembolü. Aile Mirası Ree dişi düştüğünde onu büyükannesinin eski paltosunun cebine koyar. Bu detay, bu acının ve şiddetin o ailede nesiller boyu aktarılan bir kader olduğunu gösterir. Sonny’nin o dişi suya koyması, bu acı mirası devraldığını ve ablasının fedakarlığını önemsediğini ifade ediyor. O dişin suya konması, parçalanmış bir hayatın kırıntılarını bir arada tutma çabasıdır. Sonny, ablasının dökülen parçasını "yaşatarak" ona olan sevgisini ve bağlılığını gösterir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kamyonetin Gelişi ve Yaraların Sarılması Ree, arkadaşı Gail'den kamyoneti istediğinde Gail kocasına danışıp, kocasının tepkisi ile yapamayacağını söylemişti. Ree çok ciddi bir sorunla başbaşayken Ree için bu hem sorunu hem de arkadaşlığı için bir hayal kırıklığıydı. Daha sonra Gail kocasını aşıp kamyoneti getirdiğinde ve daha sonra Ree'nin yaralarını temizlediğinde, Ree ona her iki seferde de şunu söyler: İçinde bir yerlerde hala o kızın olduğunu biliyordum, İşte tanıdığım sen. İlk sahnede Gail'i eskiden böyle değildin, kimseye boyun eğmezdin diyerek kışkırtan Ree, Gail risk alıp ona yardım ettiğinde bu cesareti onaylıyor. Gail'in içindeki o asi ve cesur özün ölmediğini gördüğü için rahatlıyor. Yaralar temizlediği sahnede ise Gail artık sadece bir araç getiren biri değil, Ree'nin kanını temizleyerek o sert coğrafyada kelimenin tam anlamıyla suç ortağı oluyor. Bu eylemler, bin sayfalık bir "seni seviyorum ve senin için risk alıyorum" mektubundan daha güçlü. Yönetmen Granik, sevginin ve sadakatin sözle değil, bedelle (risk alarak, dayak yiyerek, yara temizleyerek) gösterildiği bir dünya kurar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Vahşetten ŞefkateTeardrop’un Dönüşümü Teardrop (Ree'nin amcası), filmin başında Ree’yi boğazından tutup tehdit eden, uyuşturucu bağımlısı ve son derece tehlikeli bir figürdü. Finalde elinde bir kutuyla gelip içinden iki minik civciv çıkarması, onun içindeki insani kırıntıların hala yaşadığını gösteriyor. O sert ve gözyaşı dövmesi olan adamın, yeğenlerine bir hayat (canlı) sunması, karakterinin geçirdiği devasa kırılmayı simgeler. Bir Veda Hediyesi Teardrop o sahnede sadece civcivleri değil, babalarının banjosunu da getirir. Aslında bu sahne Teardrop'un intikam yolculuğuna çıkmadan önceki vedasıdır. Teardrop, kardeşini kimin öldürdüğünü artık biliyor. Gidip onlarla hesaplaşacağını ve muhtemelen geri dönmeyeceğini (ya öleceğini ya hapse gireceğini) biliyor. Civcivler, o gittikten sonra çocukların hem oyalanması hem de hayata tutunması için bıraktığı son yaşam emaresidir. Yeni Bir Başlangıç ve Sorumluluk Civcivler, doğada savunmasızlığı ama aynı zamanda büyümeyi temsil eder. Ree'nin babası ölmüş, evi kaybetme tehlikesi şimdilik atlatılmış ve aile büyük bir travmadan çıkmıştır. Civcivler, bu yeni dönemde Ree ve kardeşlerinin ellerinde büyütecekleri, hayata tutunacakları yeni bir sorumluluktur. Babasız ve teknik olarak annesiz kalan bu çocukların artık kendi yiyeceklerini ve geleceklerini sıfırdan inşa etmelerini gerektiğinin somut örneğidir. Civcivlerin gelişi, vahşetin yerini yavaş yavaş şefkat ve iyileşmeye bıraktığını gösteriyor. Kardeşi Sonny'nin o vahşi dünyadan çıkıp minik bir canlıya merhametle dokunması, çocukların onca zorluğa ve vahşete rağmen, ruhundaki insani tarafını yaşatabilmelerini gösteriyor. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Benim de Ree gibi ailem var yani aslında yok. Remi olarak kağıt üzerinde var. Benim için yok. Çocukluktan itibaren her daim zorluklarla tek başıma baş etmek ve aslında çoğu zaman hata yapmak zorunda kaldım. Her daim geç öğrendim, geriden geldim, geç kaldım. Tek başıma yemek yapmayı da yemeyi de seviyorum. En başından itibaren hiç bir desteğin olmaması, artık desteği beklememeyi öğretti. En temel şeylerin eksik olması, çok daha fazlası için savaşmayı öğretti. Askerlik için bir mülakat sahnesi var... Bu sahnede Ree para için orduya yazılmak istiyor. Çünkü evi kaybedecek ve ailesini korumanın tek yolu hızlıca para bulmak. Kendisi daha 17 yaşındayken tüm o baskı altında ezilmemeye, ayakta kalmaya çabalıyor. Askeri görevli ne için geldiğini soruyor ve Ree orduya katılanlar için broşürde ekstra 40 bin dolar verildiğinden bahsediyor. Görevli o paranın aylar sonra verildiğini ve reşit olmadığı için ailesinden birinin gelip yasal olarak onu temsil etmesi gerektiğini söylüyor. Ree'nin bunun olamayacağını söylerken kendini tuttuğunu ve artık dayanamadığını hissetim. Görevli ile kısa ama Ree için önemli, yüzleştirici bir konuşma oluyor. Bu sahne bana suçsuz yere tutuklandığım ve ne zaman çıkacağımı bilmeden aylarca yattığım zamanı hatırlattı. Dışarı ile hiç bir iletişimim yoktu. Umut yoktu. Bir görevli ile konuşuyordum ve bir anlığına kısa süreliğine gözlerim doldu. Tutamadım kendimi, ağlamamaya çalıştım ama artık tutamadım. O an korktuğum için ağlamadım. Üzgün olduğum için ağlamadım. Zayıf olduğum için ağlamadım. İlk kez biri gerçekten dinliyor ve üzülüyordu benim için. Böyle yazınca ezikçe geliyor ama arkadaş, sevgili neyse; hepsi aynı sloganı söylüyor: seni anlarım. Bu sadece ağızda sakız olmuş ama altı boş olan bir geçiştirme. O an ağladım çünkü utanca dayanamadım. Ne alaka diyeceksiniz. Diğer insanları gördüm ve dedim ki hayatım diğer insanlarınkinden farklı. Gerçekten çok gerideyim. Düştüğüm durum rezillik. Başkaları için basit şeyler benim için büyük bir sorun. O görevli içten bir şekilde dinleyince çözüldüm... O sahne ve bu anı benzerliği aynı zamanda Ree karakterinin o her şeye rağmen bırakmaması bu film ile benim aramda bir kan kardeşliği oluşturuyor. Bu arada Whinter's Bone bir deyimdir ve türkçe'ye çevirecek olursak: "İliklerine Kadar" olarak çevirmek daha doğru olacaktır. Son ana kadar hayatta kalmayı, mücadelenin en zor anını ifade eder.

gobelins 3 days ago

İz Bırakma

Debra Granik

5 Gönderi

Spoiler içeriyor İz Bırakmama Will, kızına hiçbir maddi şeye bağlanmamayı ve doğada "iz bırakmadan" yaşamayı öğretmiştir. Tom yol kenarında bu ucuz, plastik deniz atı kolyesini bulduğunda onu almak ister. Will için bu kolye, dünyevi bir yük ve "iz bırakmak" demektir. Tom için…devamıİz Bırakmama Will, kızına hiçbir maddi şeye bağlanmamayı ve doğada "iz bırakmadan" yaşamayı öğretmiştir. Tom yol kenarında bu ucuz, plastik deniz atı kolyesini bulduğunda onu almak ister. Will için bu kolye, dünyevi bir yük ve "iz bırakmak" demektir. Tom için ise bu, babasının kurallarının dışındaki dünyaya duyduğu ilk somut meraktır. Will, kolyeyi orada bırakmasını söyler ama Tom onu gizlice saklamaya çalışır. Bu, Tom'un babasının ideolojisinden zihnen ayrılmaya başladığı ilk andır. Aidiyet ve Kimlik Arayışı Deniz atı, doğada ama aynı zamanda başka bir dünyaya (denize) ait bir canlıdır. Tom da ormanda yaşasa da, medeniyete ve diğer insanlara karşı gizli bir çekim hisseder. Kolye, Tom'un bir genç kız olarak kendi kimliğini, süslenme arzusunu ve estetik zevklerini keşfetmesini simgeler. Babasının dayattığı sert hayatta kalma disiplininin içinde, Tom'un hala bir çocuk olma isteğini temsil eder. Tom kolyeyi bulduğunda babası ona "Eğer dönüşte hala oradaysa alabilirsin" der ama aslında Tom'un onu unutacağını umar. Tom'un kolyeyi toprakla örtüp gizlemesi, aralarındaki mutlak dürüstlüğün sarsıldığını gösterir. Bu küçük nesne, Tom'un babasından bağımsız bir "sırrı" olabileceğini kanıtlar. Bu, filmin sonundaki büyük ayrılığın ilk küçük tohumudur. Yönetmen Debra Granik bu filmde Tom'un gelişimini hayvanlar üzerinden takip ediyor: Deniz atı (maddi arzu/merak), tavşanlar (şefkat/başkalarına bakma arzusu) ve arılar (topluluk içinde yaşama isteği). Deniz atı bu zincirin ilk halkası; Tom'un sadece babasının kızı değil, kendine ait arzuları ve seçimleri olan bir birey olduğunu gösteren güçlü bir detaydır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Yüzeysel Sistem Sistem (devlet ve sosyal hizmetler), Will’i anlamaya değil, onu "kategorize etmeye" çalışıyor. Sistem, Will’i bir birey olarak değil, çözülmesi gereken bir "dosya numarası" olarak görür. Uygulanan o bilgisayar tabanlı psikolojik testler, onun savaş sonrası yaşadığı devasa ve karmaşık acıyı sadece "evet" veya "hayır" seçeneklerine indirger. Bu, bir insanın ruhunu bir Excel tablosuna sığdırmaya çalışmak kadar sığ ve aslında "sessiz bir şiddettir." Sistem için normallik; bir çatı altında yaşamak, gürültüye katlanmak ve öngörülebilir bir tüketici olmaktır. Will bu kalıba girmediğinde, sistem onu "bozuk bir parça" olarak yaftalar. Will’in finalde ormana dönmesi ise aslında bu yontulma işlemine bir başkaldırıdır; o, sistemin eleğinden geçerek küçülmek yerine, kendi şeklini koruyabileceği o sonsuz boşluğu (doğayı) seçer. Kilise Dayatması Kiliseye gitme zorunluluğu, toplumsal bir normalleşme aracıdır. Toplum, Will’in iyileşmesi için onun bir topluluğa ait olmasını ve gürültülü ritüellere katılmasını şart koşar. Oysa Will için kutsal olan, ormanın sessizliğidir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Yolların Ayrılışı Will ve Tom arasındaki iletişim, duygusal patlamalardan ziyade "mantıksal bir akış" üzerinedir. Will kızını bir mülk olarak görmez. Ona hayatta kalmayı öğretmiştir ve görevini tamamladığının farkındadır. Tom'un kendi yolunu çizmesi, babasına bir ihanet değil, babasının ona öğrettiği "kendi ayakları üzerinde durma" dersinin bir sonucudur. Babanın Tom’u kalmaya zorlamaması, ebeveynliğin en saf halidir: Çocuğunun senden farklı bir birey olduğunu kabul etmek. Will, kızının "ihtiyaçlarının" artık kendisininkilerle örtüşmediğini görür ve ona olan sevgisini, onu serbest bırakarak kanıtlar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Ben toplumu ve gürültüyü, dikkat dağıtıcı unsurları sevmem. Bana göre çoğu insan zaten pek bir şey öğrenmeden, değişmeden sadece ölür. Yani paylaşacak bir şeyleri yoktur. Bir suç ortağı olamazlar. Will'in toplumdan uzak durmasını, rol yaparak baskıyı geçiştirmeye çalışmasını görünce içinde o acıyı hissettim. Sürekli bir kabileye, bir kurala dayatıyorlar. Ben ise gelenleri ya da kuralları değil, huzurlu iyi bir yaşamı umursuyorum sadece. Tom karakterini de çocukluğuma benzettim. Maalesef aile bana pek bir şey öğretmedi. Onlara baktığımda: "bir şey yapmıyor, hissetmiyor, düşünmüyorlar. Onlar yaşamıyor. Onlar gibi değilim, onlar gibi olmak istemiyorum" dedim. Tom'un hayatı ve var oluşu öğrenmeye çalışmasını izlerken ben de kendi yolculuğumu gördüm. Onun birey olmasını izlemek benim içimde yoğun bir mutluluk ve gurur uyandırdı. Bu iki karakter arasında ki iletişimin mantıklı, anlayışlı ve sakin olmasına da bayıldım. Gerçek hayatta veya bir filmde dahi bulunmayan ama olması gereken, iyileştirici bir seçim. Filmin son sahnesi en can alıcı kısmı. Herkesin yolu farklı, yeter ki bir yol seç ve yürüyecek cesareti göster.

gobelins 3 days ago

Çöldeki İzler

John Curran

6 Gönderi

Spoiler içeriyor Robyn Davidson'ın 2.700 kilometrelik Avustralya çölü yürüyüşünü anlatan bu film gerçek bir meydan okumanın sonucudur. Bazı insanlar gidip bir hikaye yazar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Neden? Film boyunca herkes Robyn’e neden böyle tehlikeli bir işe kalkıştığını sorar. Robyn ise tatmin edici bir cevap…devamıRobyn Davidson'ın 2.700 kilometrelik Avustralya çölü yürüyüşünü anlatan bu film gerçek bir meydan okumanın sonucudur. Bazı insanlar gidip bir hikaye yazar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Neden? Film boyunca herkes Robyn’e neden böyle tehlikeli bir işe kalkıştığını sorar. Robyn ise tatmin edici bir cevap vermez. Bu sessizlik, aslında bir nevi Nietzscheyen bir tavırdır. Robyn, toplumun ona biçtiği rollerden, mülkiyet ilişkilerinden ve "ev-iş-aile" kıskacından kurtulmak için çölün "hiçliğine" sığınır. Onun için çöl, üzerine yeni bir kimlik yazabileceği boş bir kağıt gibidir. Çölün sessizliği, medeniyetin gürültüsünden daha dürüsttür. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Fotoğrafçı ve Gözetlenme Robyn yalnız kalmak isterken, yolculuğunu finanse etmek için National Geographic ile anlaşmak ve bir fotoğrafçının periyodik ziyaretlerine katlanmak zorunda kalır. Fotoğrafçı, medeniyeti ve izleyiciyi temsil eder. Robyn’in en saf haliyle yaşamak istediği bu deneyim, fotoğrafçının lensi aracılığıyla bir meta'ya; habere, fotoğrafa dönüşür. Bu, modern insanın en büyük trajedisidir: Gerçek bir deneyim yaşamak istersiniz ama onu belgelediğiniz (veya başkalarına sunduğunuz) an, deneyimin o saflığı bozulur. Robyn’in fotoğrafçıya duyduğu öfke, mahremiyetinin, varoluşunun işgal edilmesine duyduğu öfkedir. Özgür ve kendi olmasına engel olunmasına katlanamaz. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Filmin sonunda Robyn okyanusa ulaşır ve kıyafetlerinden arınarak suya girer. Bu bir vaftiz törenidir. Yolculuk bitmiştir, ancak Robyn artık yolculuğa başlayan kişi değildir. Çölün sıcaklığı ve tozundan sonra okyanusun serinliği, ruhsal bir temizlenmeyi simgeler. Ancak film şu acı gerçeği fısıldar: Medeniyete geri dönecektir ama oraya asla tam olarak ait değildir. Tracks, aslında bir "kendini bulma" hikayesinden ziyade, "kendini kaybetme" hikayesidir. Robyn Davidson, ancak her şeyini kaybettiğinde gerçekten özgürleşir. Kendimden bir kesit olarak: Geceleri herkes uyurken ben yıldızları izlerim. Çatıda, tek başıma olduğum o an, karanlık bir kar örtüsü gibi örttüğünde her gereksiz dikkat dağıtıcı detayı, o zaman görmeye başlarım. Işıkla kör eder birçoğu kendini ve hayatını bağımlı bir zombi gibi "yaşar". Ben öze ve gerçek olana ulaşmak için karanlıkta ararım güzel olanı. Gerçek olanı. Çünkü güzel, gerçek olan ilgi beklemez.

gobelins 3 days ago

First Cow

Kelly Reichardt

3 Gönderi

Spoiler içeriyor William Blake Alıntısı: Filmin açılışında bir alıntı görürüz: "Kuşun yuvası, örümceğin ağı, insanın dostluğu." Bu alıntı, filmin tüm felsefesini özetliyor. Vahşi Batı genellikle herkesin kendi başının çaresine baktığı sert bir yer olarak anlatılırken, bu film nezaket ve iş birliği üzerine…devamı

gobelins 3 days ago

Gerry

Gus Van Sant

1 Gönderi

Spoiler içeriyor Gerry, izleyiciye bir hikaye anlatmaktan ziyade bir deneyim yaşatmayı hedefliyor. Filmde çok az diyalog var ve olaylar neredeyse gerçek zamanlı akıyor. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Oraya Neden Gittiler ve Nasıl Kayboldular? Filmin başında iki arkadaşın "The Thing" (O Şey) dedikleri bir yere ulaşmaya…devamıGerry, izleyiciye bir hikaye anlatmaktan ziyade bir deneyim yaşatmayı hedefliyor. Filmde çok az diyalog var ve olaylar neredeyse gerçek zamanlı akıyor. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Oraya Neden Gittiler ve Nasıl Kayboldular? Filmin başında iki arkadaşın "The Thing" (O Şey) dedikleri bir yere ulaşmaya çalıştıklarını duyarız. Ancak bu "şeyin" ne olduğu asla açıklanmaz; bir manzara noktası, bir anıt veya sadece bir varış noktası olabilir. Kaybolma sebebi, klasik bir "kibir" vakasıdır. Patikadan çıkıp kestirme bir yol denemeye karar verirler. Kendilerine o kadar güvenirler ki, doğayı bir oyun alanı sanırlar. Filmin başında her şeyi "gerry" kelimesiyle tanımlarlar (bir şeyi mahvetmek anlamında argo bir kullanım). Kendi isimlerini bir hata birimi olarak kullanmaları, aslında kendi sonlarını ironik olarak en baştan isimlendirdiklerini gösteriyor. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kayadan Atlama Sahnesi Casey Affleck’in karakterinin yüksek bir kayanın üzerinde mahsur kaldığı ve Matt Damon’ın aşağıda bir kum yığını hazırladığı sahne, filmin dönüm noktalarından biridir. Sahnenin Anlamı: Bu sahne, maceranın bittiği ve hayatta kalma mücadelesinin başladığı andır. O ana kadar her şey şaka gibidir; ancak o kayada mahsur kalmak, doğanın şaka yapmadığını gösteren ilk fiziksel engeldir. Dayanışma vs. Yük: Matt Damon'ın karakteri, arkadaşı için bir "temel" kum yığını oluşturur. Bu, ikili arasındaki bağı simgeler: Biri düşerken diğeri onu tutmak zorundadır. Ancak bu durum, filmin sonunda birinin diğeri için "yük" haline geleceğinin ilk sinyalidir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Neden Arkadaşının Yerini Göstermedi? Filmin sonunda Matt Damon (Gerry), arkadaşını bıkkınlık ile boğarak öldürdükten (veya "merhamet cinayeti" işledikten) kısa bir süre sonra otoyolu bulur. Arabadaki baba ve oğlu gördüğünde tepkisiz kalır. Film boyunca iki karakter de aynı ismi taşır ve benzer giyinirler. Birçok eleştirmene göre bu iki kişi, tek bir insanın iki farklı yönünü temsil eder. "Zayıf" olan Gerry ölmüş, "hayatta kalan" Gerry ise medeniyete dönmüştür. Ölen kişinin yerini göstermez çünkü aslında kendi geçmişini, zayıflığını ve "diğer yarısını" çölde bırakmıştır. Medeniyetin Duyarsızlığı: Araba içindeki baba ve oğul, "normal" hayatın devam ettiğini simgeler. Gerry o kadar büyük bir varoluşsal krizden çıkmıştır ki, bu insanların sıradanlığına uyum sağlayamaz. Bir cinayet işlemiştir ve bunu dile getirmek, o korkunç gerçekle yüzleşmek demektir. Suskunluğu, yaşadığı travmanın büyüklüğü ve o andaki zihinsel uyuşmuşluğu ile ilgilidir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Ses Tasarımı ve Hipnoz Filmde müzik neredeyse yoktur. Ancak rüzgar, ayak sesleri ve kumun hışırtısı o kadar baskındır ki, bir süre sonra izleyiciyi hipnotize eder. Bu sesler, doğanın karakterleri yavaş yavaş "yediğini" hissettirir. Kimlik Kaybı Başlangıçta sürekli konuşan karakterler, su ve enerji tükendikçe dillerini de kaybederler. Sonlara doğru artık iletişim kuramaz hale gelirler. Bu, insanın medeniyet katmanlarının soyulup sadece hayvansal bir hayatta kalma içgüdüsüne dönüşmesini simgeler. Seraplar ve Mekan Algısı Filmde sık sık geniş açılı çekimler kullanılır. Bu çekimler, mekanın sonsuzluğunu vurgular. Karakterler yürüyor gibi görünse de aslında aynı yerde dönüp duruyorlarmış hissi verir. Bu, zamanın ve mekanın yitirildiği bir eşikte olma durumudur. Béla Tarr Etkisi Gus Van Sant bu filmde Macar yönetmen Béla Tarr’dan çok etkilenmiştir. Sahne geçişlerinin yavaşlığı, izleyiciyi de o susuzluğa ve yorgunluğa ortak eder. Film sizi sıkmıyor, sizi Gerry'lerin içine düştüğü o "boşlukla" tanıştırıyor. Gerry, aslında bir "hiçlik" hikayesidir. İki insanın hiçbir şey uğruna (The Thing), hiçbir yerde (çöl), hiçbir sonuç almadan birbirlerini yok etmelerini anlatır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Hayatımı değiştirmeye çalışıyorum ve sonuç alamadım bir dönemde izlediğim için o sürekli devam eden sorun ve kurtuluş var mı yok mu belirsizliği beni gerçekten boğdu. Bu tür günlerde basit gibi görünen sahneler kalp atışlarımı inanılmaz hızlandırıyor. Beni gerçek hayatla sessizliğin o yoğun sarmalı içinde öylece bırakıyordu. Kaybolmuş hissettiğim zamanlarda bu tür filmler ile kendimi tekrar hatırlamaya çalışıyorum. Çünkü kendim gibi hissettiğim de nerede olursam olayım, ne durumda veya ne kadar umutsuz olursam olayım. Ne kadar çaresiz olsam da yeni bir yol çiziyorum kendim için. Yürürken kalbinin sesi ile yolunu bulmak gibi. İnsan böyle zamanlarda uyanıyor ve gerçekten görmeye başlıyor.

gobelins 3 days ago

Kestirme Yol

Kelly Reichardt

2 Gönderi

Spoiler içeriyor Meek's Cutoff klasik Amerikan Western türünü tamamen tersyüz eder. Alışkın olduğumuz kahraman kovboyların, silah çatışmalarının ve "vahşi doğayı fetheden medeni beyaz adam" mitinin yerini; çaresizlik, susuzluk, kibir ve yavaş yavaş çöken bir ataerkil sistem alır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Stephen Meek: İçi Boş…devamıMeek's Cutoff klasik Amerikan Western türünü tamamen tersyüz eder. Alışkın olduğumuz kahraman kovboyların, silah çatışmalarının ve "vahşi doğayı fetheden medeni beyaz adam" mitinin yerini; çaresizlik, susuzluk, kibir ve yavaş yavaş çöken bir ataerkil sistem alır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Stephen Meek: İçi Boş Özgüven ve Çöken Otorite Stephen Meek, klasik Western filmlerindeki o "her şeyi bilen, doğaya hakim, güçlü" erkek figürünün bir parodisidir. Sürekli efsaneler anlatır, yüksek sesle konuşur ve gruptaki insanları bir "kestirme yoldan" götürdüğüne ikna eder. Meek, aslında kifayetsiz kör edici kibri temsil eder. İçi boş bir özgüvene sahiptir ama aslında kaybolmuştur. Toplumlar, genelde doğruyu söyleyen sessiz insanlara değil, Meek gibi yüksek sesle ve kendinden emin yalan söyleyen liderlere inanma eğilimindedir. Film ilerledikçe Meek'in maskesi düşer ve o "büyük rehber"in aslında bir hiç olduğu ortaya çıkar. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kafesteki Kuşun Ölümü: "Medeniyetin" ve Umudun Tükenişi Emily'nin taşıdığı kafesteki kanarya, filmin en güçlü metaforlarından biridir. O zorlu çöl şartlarında bir kafes kuşu taşımak absürt görünür. O kuş, yanlarında getirdikleri Eski Dünya'yı, medeniyeti ve kırılganlığı temsil eder. Kuşun ötüşü, gruptakiler için bir umut, bir normallik belirtisidir. Ancak su tükendikçe ve doğanın acımasızlığı arttıkça kuş susar ve sonunda ölür. Kuşun ölümü; kurdukları medeniyet illüzyonunun o çorak arazide hiçbir işe yaramadığının, eski kuralların artık geçerli olmadığının ve hayatta kalma mücadelesinin en ilkel safhasına geçtiklerinin habercisidir. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kadınların Kıyafetleri ve "Daraltılmış" Bakış Açısı Filmde kadınların sürekli o ağır, uzun elbiselerle ve özellikle geniş kenarlı şapkalarla yürüdüğünü görürüz. Bu şapkalar kadınların çevresel görüşünü tamamen kapatır. Sadece dümdüz ileriye bakabilirler. Bu, o dönemki ataerkil sistemin kadınları nasıl körleştirdiğinin bir görselleştirilmesidir. Erkekler kararları verir, rotayı çizer; kadınlar ise sadece önlerine bakıp onları takip etmek zorundadır. Karar alma süreçlerine dahil edilmezler (erkekler kendi aralarında konuşurken kadınlar onları uzaktan, seslerini duymadan izler). Ancak film boyunca Emily bu "at gözlüklerini" ve toplumsal rolünü yavaş yavaş yırtıp atacak, ipleri eline alacaktır. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kızılderili Adam: Korku Projeksiyonu ve Güvenin Yeniden İnşası Esir alınan Kızılderili adam karakteri, hollywood filmlerindeki ne "vahşi düşman" ne de "bilge/büyülü dost" klişelerine uyar. Sadece kendi dilini konuşur, kendi ritüellerini yapar ve bir muammadır. Gruptakiler özellikle Meek tüm korkularını ve ırkçı önyargılarını bu adamın üzerine yansıtır. Ancak Emily pragmatik bir gerçeği fark eder: O topraklarda nasıl hayatta kalınacağını Meek değil, bu adam bilmektedir. Emily'nin Kızılderili adama güvenmesi romantik bir "halkların kardeşliği" mesajı değildir; tamamen hayatta kalma içgüdüsü ve mantığın, körü körüne kibre galip gelmesidir. Emily, adamın ayakkabısını diktiğinde ona medeniyet değil, karşılıklı bir hayatta kalma sözleşmesi teklif etmiş olur. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Final Sahnesindeki Ağaç ve Belirsizlik Bir tepeyi aşarlar, karşılarında kurumuş/ölmek üzere olan veya belki de suya işaret eden bir ağaç görürüz. Kızılderili adam yürümeye devam eder, Emily ona bakar, Meek ise artık tamamen silikleşmiştir. Ekran kararır ve film biter. Suyu buldular mı? Yönetmen, Kelly Reichardt bize rahatlatıcı bir son vermez, çünkü filmin derdi "sonuca ulaşmak" değildir. O ağaç, hem yaşamın (su) hem de ölümün (kuraklık) habercisi olabilir. Ancak asıl önemli olan suyu bulup bulmadıkları değildir; güç dengesinin tamamen değişmiş olmasıdır. Filmin sonunda otorite ve karar mekanizması artık sahte kahraman Meek'te değil, sezgilerine ve rasyonaliteye güvenen Emily'dedir. Karşılıklı bakışma, bilinmeyene (geleceğe) atılan o ürkütücü adımı simgeler. Hayatın kendisi gibi, kesin bir garanti yoktur. ------------------------------------------------------------------------------------------------ Kadınlar yüzyıllar boyunca baskılandı, bu gerçek ve bu gerçeği çirkef bir şekilde değil de ya da faşist bir şekilde değil de olduğu gibi gerçek ve hayatın içinden işleyen yapımları seviyorum. Bu tür bir eleştiriyi göze sokar gibi zorlama bir şekilde hissetmiyor isem, tam tersi doğal hissettiriyor ise o filmde ki eleştiriyi beğeniyorum. Bir ara bir kız arkadaşım bana sen de feministin demişti. Ben de demiştim ki "hayır değilim". Öylesin öylesin demişti. :D Toplumsal adalet veya eştlik diye bir şey yok, kimse eşit değil veya hiçbir zaman eşit olamaz. Hayata ters bu. İmkansız. Bir kadın bir erkekten daha atletik veya bir erkek bir kadından daha duygusal olabilir. Bazen genellemeler yapılabilir, bazen de yapılamaz. Hayat tek bir doğru değil, birçok faktörün olduğu bir yapı. Mesele: gerçekten içten, samimi olan insanların, zeki olan insanların, iyi insanların özgür olması. Sadece bunu istiyorum, kadın ya da erkek değil mesele. İnsan. Bu arada, bir erkek olarak ben daha çocukken öfkeliydim çünkü ben bir şey yapmadım ki. Daha pipim'in çiş yapmaktan başka bir işe yaramadığı zamanlardı ve birinin beni de kapsayan bir şekilde benim bulunduğum guruba ceza kesmek istemesi benim boyun eğmez yapıma tersti. Ben böyle hissediyorsam kadınlar neler hissediyor acaba diye düşündüm ve şunu fark ettim; hayatta hangi ırk vs olduğun önemli değil. Önemli olan sadece güç. Ve tek eşli değil insan, herkes kendi yolunda. Kimse kimseye sahip olmaz. Evlilik ise pipiye geçirilen devlet destekli bir tasma veya vajinaya. Kimse kötülük olur vs dinlemiyor zaten, kim ne yapacaksa zaten yapıyor. Hayatta kısacık. Tartışmaya vaktim yok. Ben sadece yaşayacağım. Eşlik eden eder. Kimseyi beklemeyeceğim.