(@) - Raf

"Ya Rab! Olanca gücümle yakarıyorum sana. Gecenin içindeyim, şafağı bekliyorum. Heba olana dek haykırıyorum. Gel de kalbimi yatıştır. Bu mutluluğa şimdi susadım... Yoksa mutlu olduğuma kendimi ikna mı etmeliyim? Şafaktan önce şakıyan sabırsız kuş nasıl ki gün doğumunu haber vermekten…devamı"Ya Rab! Olanca gücümle yakarıyorum sana. Gecenin içindeyim, şafağı bekliyorum. Heba olana dek haykırıyorum. Gel de kalbimi yatıştır. Bu mutluluğa şimdi susadım... Yoksa mutlu olduğuma kendimi ikna mı etmeliyim? Şafaktan önce şakıyan sabırsız kuş nasıl ki gün doğumunu haber vermekten çok çağırırsa, gece kaybolup gidene kadar şarkı söylemeyi beklemesem olmaz mı?" (Sayfa 126) Fransız yazar Andre Gide tarafından 1909 yılında yayınlanmış romantik drama eseri. Kendisinden ilk kez okudum ve çok sevdim. Fransız edebiyatında -en azından benim okuduğum kadarıyla- pek görülmeyen bir tema ve drama barındırıyor. Kitabın konusu; "Jerome" adındaki genç bir adam çocukluğundan beri tanıdığı "Alissa" adındaki genç kıza aşık olur. Alissa'da kendisine ilgi besler ancak Jerome'den tek farkı, asıl aşkı Tanrıda aramasıdır. Kitap boyunca sürekli birbirlerine karşı büyük sevgi besleyen ikili bir türlü bir araya gelemezler. Jerome hiçbir şekilde Alissa'ya duyduğu sevgiyi öldürmez, Alissa'da mutluluğu ve aşkı Tanrı'da aramaktan vazgeçmez. Toplumda pek ender rastlanan bir çifti, yazar harika bir üslupla kaleme almış. Kitap son derece akıcı ve yer yer hüzünlendirici. Kitabı ilk olarak geçtiğimiz ay okuduğum bir kitapta, Rabindranath Tagore'dan duydum. Kendisine kitabı bizzat Gide hediye etmiş ve o da okuyup duygularını aktarmış. "Sayın Gide, Dar Kapı kitabınız için yürekten teşekkürlerimi sunarım. Kitabınız bende çok büyük bir etki bıraktı. Saydam yalınlığının altında edebiyatta ulaşılması en güç özellik, gerçeğin derinliği yatıyor. Bu öyküde yarattığınız havayı hemen benimsedim. Avrupa'dan ayrılmadan önce sizinle yeniden görüşmeyi umuyorum. Hayranlıkla, - Rabindranath Tagore" Bende aynı görüştüreyim. Gerçeğin derinliği... Bu ve buna benzer bir durumu yaşamayan bir kimse, durumun ciddiyetini kavramakta zorlanabilir. Özellikle günümüzü dünyasında Tanrı'dan veya herhangi bir inançtan yoksun kimseler. Ancak her şeye rağmen anlışılır yönü, okuyucu sıkmıyor ve dünyasına rahatlıkla alıyor. Karakterlere kurulan içsel bağ, sürekli olarak sizi misafir ediyor ve onlarla beraber ortak duygular yaşıyorsunuz. En azından ben yaşadım. Fransız edebiyatı sevenlere veyahut klasiklerden sıkılıp modern bir şeyler okumak isteyenlere tavsiye ederim. Hoşuma giden diğer alıntılar; "Ah keşke, sevdiğimiz ruha doğru eğilip bir aynadaki gibi suretimizi görebilsek, kendimizi okuduğumuz gibi, hatta kendimizden de iyi, başkasını okuyabilsek! Şefkat ne kadar dingin, aşk ne denli saf olurdu!" (Sayfa 30) "Yüzümü Tanrı'ya, 'gerçek tesellinin, lütfun ve ihsanın tek kaynağına ' çevirdim. Derdimi ona arz ettim. Alissa'nın da Tanrı'ya sığınacağını düşünmüştüm, onun da dua ettiğini bilmek dualarıma güç ve şevk katıyordu." (Sayfa 57) "Bazen onu dinlerken, kendimi düşünürken gördüğümü sanıyorum. Bana beni açıklıyor, tanıtıyor. Onsuz var olabilir miydim? Onunla beraber kendimim. Hislerim insanların aşk dedikleri şey mi, bazen şüphe ediyorum. Genelde aşkla ilgili anlatılanlar benim çizebileceğim resimden o kadar farklı ki. Hakkında tek söz etmeyelim, onu, haberim dahi olmadan seveyim isterdim, bilhassa da onun haberi olmadan seveyim... Onsuz yaşamam gereken günler hiç sevinç vermez oldu. Tüm faziletim onun hoşuna gitmek için, ama yanındayken o faziletin zayıf düştüğünü hissediyorum." (Sayfa 113) "Ondan kaçıp kitaplara yöneliyorum, kitaplarda yine onu buluyorum. Hatta kendi başıma keşfettiğim bir kitabı bile onun sesiyle okuyorum. Sadece onu ilgilendiren şeylerle ilgileniyorum; zihnim onun zihni oluyor ve onları ayırma konusunda, birbirlerine karışmalarından zevk aldığım zamanlardaki kadar beceriksizim." (Sayfa 118) "Tanrım senin de bildiğin gibi, seni sevebilmek için ona ihtiyacım var. ~ ~ Tanrım, kalbimi sana verebilmem için onu bana geri ver. Tanrım, onu sadece bir kez daha görebileyim. Tanrım, kalbimi sana sundum, aşkımın isteğini geri çevirme. Hayatımın geri kalanını sadece sana adayacağım. Tanrım, ettiğim bu adi dua için beni bağışla, ama ismini anmadan yapamıyorum, kalbimdeki acıyı da unutamıyorum. Tanrım sana yalvarıyorum, beni ıstırap içinde koyup terk etme. Babadan her ne dileyecek olursanız, benim ismimle... Tanrım senin isminle dilemeye cüret edemiyorum. Fakat duamı dillendirmesem de, kalbimdeki bu delice arzuyu bilmemen mümkün mü?" (Sayfa 121-122)

hanshiro 1 year ago

"Şiir bir cennet bahçesi Girmeyene anlatılmaz. Cennet nedir, bahçe nasıl? Görmeyene anlatılmaz. Şair gülü, şükür gülü Yaprak yaprak dokur gülü Her mısradan fikir gülü Dermeyene anlatılmaz. İne gönül, kalka gönül Hep doğruya baka gönül Hak vergisi.. Hakka gönül Vermeyene anlatılmaz.…devamı

hanshiro 1 year ago

Karanlık Dükkânlar Sokağı

Patrick Modiano

1 Gönderi

Yakın dönem Fransız edebiyatının önemli kalemlerinden biri olan Patrick Modiano'nun 1978 yılında yayımladığı polisiye gizem eseri. Kendisinden ilk kez okudum. Bizim edebiyatımızdan çok uzak ve farklı bir yaklaşım. Yani polisiye gizem deyince akla Ahmet ümit falan gelir ancak bu eser…devamı

hanshiro 1 year ago

Kendine Ait Bir Oda

Virginia Woolf

4 Gönderi

"Bir yılda kadınlar hakkında kaç kitap yazıldığına dair bir fikriniz var mı? Bu kitapların kaçının erkekler tarafından yazıldığına dair bir fikriniz var mı? Evrendeki belki de en çok tartışılan canlı olduğunuzdan haberdar mısınız? Elimde bir defter bir kurşunkalemle çıkagelmiştim ben,…devamı"Bir yılda kadınlar hakkında kaç kitap yazıldığına dair bir fikriniz var mı? Bu kitapların kaçının erkekler tarafından yazıldığına dair bir fikriniz var mı? Evrendeki belki de en çok tartışılan canlı olduğunuzdan haberdar mısınız? Elimde bir defter bir kurşunkalemle çıkagelmiştim ben, sabahı okumaya ayırdıktan sonra öğlene kadar gerçeği defterime aktarmış olacağımı varsaymıştım. Ama bunların hepsinin altından kalkabilmek için bir fil sürüsü olmam, öbek öbek örümcek olmam gerekir, diye düşündüm, en uzun yaşadığı, en çok gözü olduğu söylenen hayvanlara çaresizce atıfta bulunarak. Sırf dış katmanı delebilmek için bile demir pençelere, pirinç bir gagaya ihtiyacım var. Tüm bu kâğıt yığınının altına gömülü gerçeklik zerrelerine nasıl ulaşacağım?" (Sayfa 32-33) "Kadınlar yarasa ya da baykuş gibi yaşıyor, hayvan gibi çalışıyor ve solucan gibi ölüyor..." (Sayfa 67) "Kadınların genel olarak çok sakin olması beklenir ama kadınlar da erkeklerle aynı şeyleri hisseder; onların da kardeşleri gibi duyularını çalıştırmaya, çabalarını ortaya koyabilecekleri bir alana ihtiyaçları vardır; fazla katı kısıtlamalar, fazla tekdüze bir durağanlık karşısında onlar da erkekler gibi acı çekerler; daha imtiyazlı olan bu kardeşlerinin onlara sütlaç yapıp çorap örmekle, piyano çalıp çanta işlemekle yetinmeleri gerektiğini söylemesi bağnazlıktır. Cinsiyetleri yüzünden âdetten sayılmayanı yapmak istedikleri, öğrenmek istedikleri için ayıplanmaları, tiye alınmaları düşüncesizliktir." (Sayfa 74) "Kadınlar erkekler gibi yazsa, erkekler gibi yaşasa, erkeklere benzese çok yazık olur zira dünyanın genişliği ve çeşitliliğini düşündüğümüzde iki cinsiyet bile bu kadar noksan kalırken sadece tek bir taneyle nasıl yetinebiliriz?" (Sayfa 92) Geç okunan önemli eserlerde bugün... İngiliz yazar Wirginia Woolf'un 1929 yılında yayımladığı deneme türündeki eseri. İlk defa bir konunun kurmaca olmamasını sevdim zira bu şekilde çok daha etkileyici olmuş. Woolf'un ne kadar zeki olduğunu eser içerisindeki örneklerden anlayabiliriz. Günümüzde görülen kadın karşıtı her şeyin yaklaşık 100 yıl önce de var olduğu ve değişen çok bir şey olmadığını görmek üzdü. Feministlerin doğrudan kadın üstünlüğü olarak ele aldığını iddia edenler olmuş ama alakası yok. Hangi yüz yılda yaşayalım fark etmiyor; kadını toplumdan ve sistemden dışlamak ahmaklıktır, aynı şekilde erkeği de, birbirinden ayrılamazlar. Woolf nedenleri sormak yerine direkt örnek vererek yaratılan bozuk sistemi eleştiriyor. Her ne kadar kurmaca dışı olsa da Shakespeare'in varolmayan bir kız kardeşini yaratması ve kitap içerisinde yer yer bundan bahsetmesi benim ekstra hoşuma gitti. O kadar iyi nokta atışları var ki... Kesinlikle okunması gereken bir eser.

hanshiro 1 year ago

"Siz hiç duyarsız insanlara Şiirler sundunuz mu? Bir kıraçta kuru dala ‘Belki’ sularını salıp, Yeşerir de al yemişler Verir diye umdunuz mu? Ardı sırsız aynalara Yalnızlığı silmek için, Bakıp bakıp karşınızda Karanlığı buldunuz mu? Aykırı isteklerde Seslerin, sessizliği Silip süpürdüğü…devamı

hanshiro 1 year ago

Çarklar Arasında

Hermann Hesse

3 Gönderi

En sevdiğim yazar olan Hermann Hesse'den bir roman daha okumuş bulunmaktayım. Kendisine olan sevgim daha da arttı. Tek kelime ile Müthiş bir yazar.. 1906 yılında yayımladığı ikinci romanı. Eğitim ve aile üzerine mükemmel bir eleştiri eseri tabi bu bilindik ve…devamıEn sevdiğim yazar olan Hermann Hesse'den bir roman daha okumuş bulunmaktayım. Kendisine olan sevgim daha da arttı. Tek kelime ile Müthiş bir yazar.. 1906 yılında yayımladığı ikinci romanı. Eğitim ve aile üzerine mükemmel bir eleştiri eseri tabi bu bilindik ve alışkın olduğumuz sert eleştirilerden değil. Hesse'nin kalemine yakışır bir özgünlükte... "Hans Giebenrath" adında ortaokul son sınıf öğrencisi bir genç bulundukları kasaba da gelecek vaat eden tek kişidir. Bunun farkında olan bütün insanlar, Hans'ın çok iyi eğitim alabilmesi için önemli bir sınava hazırlarlar. Bu süreç çok meşakkatlidir ama Hans sanıldığından çok daha sabırlı ve gayretlidir. Sınavı, beklediğinden daha iyi bir sonuçla kazanan Hans, gittiği manastır okulunda tanıştığı bir arkadaşıyla hayatını, daha önce hiç görmediği açılardan görecek ve bulunduğu konumu sorgulayacaktır. Hesse'yi bu kadar çok sevmemdeki en büyük nedenlerden biri okuyucu doğrudan şaşırtmak veya sulu drama yaparak ağlatmaya çalışmak gibi bir niyetinin olmaması.. Tam bir Alman ve Avrupa kültürüne sahip. Olayları olabildiğince gerçekçi aktarıyor. Hayatını büyük oranda değiştiren Doğu gezisi sonrası yarattığı karakterler, "Siddhartha" (1922) veya "Demian" (1919) gibi fazla detay içermemesinin yanında, hikayeye olan bağlılığı, kendi hayatından izler taşımasından kaynaklanıyor. Hans karakterinin çoğu duygu ve düşüncesi doğrudan Hesse'den gelmekte. Bu önceki okuduğum romanlarında pek yoktu. Kitaba dönecek olursak Hesse 19. Yüzyılın sonlarında gördüğü "Avrupa" kültürünün, başta din olmak üzere çeşitli etmenler ve birtakım sosyal kodlar nedeniyle eğitimi nasıl kötü yönde etkilediğini, yukarıda da belirttim üzere; kendine özgün kalemiyle aktarmaktadır. "Doğanın yarattığı haliyle insan sağı solu belli olmayan, içyüzü kavranamayan netameli bir varlıktır. Bilinmedik dağlardan, bayırlardan kopup gelen bir seldir adeta, balta girmemiş bir ormandır, ne bir yol geçer içinden, ne bir düzene sahiptir. Nasıl balta girmemiş bir ormanın ağaçtan yana biraz hafifletilmesi, bir temizlik işleminden geçirilerek belli sınırlar içinde tutulması gerekiyorsa, okulun da doğal insanı ilkin parçalayıp dağıtması, dize getirmesi ve zor kullanarak onu belli sınırlar içine hapsetmesi gerekir." (Sayfa 59) Alıntıda görüldüğü üzere Hesse, eğitimi doğrudan olumsuz bir şekilde ele almamaktadır. Bunun insan için bir zorunluluk ve önem arz ettiğini vurgulamakta. Ancak eserde yer alan hikaye tam da bu bahsedilen durumu farklı - burada aslında "sanılan" demek doğru olur - yollardan ve farkında olmadan yapılan bir sistem hatası olarak görmekte. "Eleştiri ile yaratı, bilimle sanat arasında öteden beri sürüp gelen bir savaştır bu, birbirine denk sayılmayacak güçlerin savaşı; öyle bir savaş ki, bilim hep zaferle çıkar savaştan ama bunun kimseye yararı dokunmaz; oysa sanat dönüp dolaşıp inanç, sevgi, teselli, güzellik ve edebiyat sezgisinin tohumlarını saçar çevreye ve her zaman için de karşısında verimli topraklar bulur. Çünkü yaşam ölümden daha güçlüdür, inanç ise kuşkudan daha kudretli." (Sayfa 51) Önemli noktalardan biri de bu kısım. Hesse bilimin son derece önemli olduğunu ancak hayatın kodlarını öğrenmekte sanatın önüne geçemeyeceğini belirtiyor. Hikayede yer alan karakterler, toplumun özellikle dinin baskın olduğu kültür kodlarında, eğitimin nasıl kötüye gideceğini, öğrencilerin nasıl yoldan çıkacağını "Hans" üzerinden göstermektedir. Hesse eğitimin ne kadar önemli bir nitelik taşıdığını ama sandığımız gibi çocuklarımıza bunu doğru aktarmadığımızı açık bir şekilde göstermekte. Hoşuma giden iki alıntıyı daha ekleyerek, bu güzelim eseri şiddetle tavsiye ederim. Özellikle anne ve babaların okuması gerek (bence). "Belki o merhametli belletici dışında hiç kimse Hans'ın incecik çocuksu yüzündeki umarsız gülümsemenin ardında batağa saplanmış bir ruhun acılar içinde kıvrandığını, batakta boğulup giderken korku ve çaresizlikle çevresine bakındığını göremiyordu. Ve yine hiç kimse okulun, bir babayla birkaç öğretmendeki barbarca hırsın bu narin ve körpe varlığı bulunduğu noktaya getirdiğini aklından bile geçirmemekteydi. Neden o alabildiğine duyarlı ve nazik çocukluk yıllarında durmaksızın her gece geç vakitlere kadar ders çalışmak zorunda bırakılmıştı Hans? Neden tavşanları elinden çekilip alınmıştı? Neden Latince okulundaki arkadaşlarına bile bile yabancılaştırılmış, oltayla balık tutması ve gezip tozması yasaklanarak insanı yiyip bitiren kepaze bir açgözlülük ideal olarak kendisine benimsetilmek istenmişti? Neden manastir okulunun giriş sınavından sonra bile alnının teriyle kazanıp hak ettiği tatil ona çok görülmüştü?" (Sayfa 139) "Hani öyleydi ki, vaktinden önce olgunlaşan Hans, şimdi hastalıklı günlerinde gerçekdışı ikinci bir çocukluk dönemini yaşamaya başlamıştı adeta. Çocukluğundan yoksun bırakılan ruhu, içinde ansızın patlak veren bir özlemle, alacakaranlıklara gömülmüş o güzelim yıllara kaçıp sığınıyor, sağlıklı denemeyecek kadar güçlü ve duru anımsamalar ormanında ordan oraya koşturup duruyordu. Tüm anıları, gerçekte yaşadığı olaylardan daha az bir sıcaklık ve coşkuyla yaşadığı söylenemezdi; oyuna getirilip ayaklar altına alınmış çocukluğu uzun süre önüne set çekilmiş bir pınar gibi şimdi gürül gürül akmaya başlamıştı içinde. Bir ağaç budanıp da tepesi kesildi mi, köke yakın bir yerinden yeni filizler, sürgünler verir; bunun gibi, henüz ömrünün baharında hastalanıp ölüm yatağına düşen bir ruh da çokluk ilk yaşam günlerine ve sezgilerle kıpır kıpır bir çocukluk çağına döner sık sık, sanki orada yeni umutlar keşfedecek ve kopan hayat ipliğini yeniden birbirine tutturacaktır. Ağacın kökünden fışkıran sürgünler bir solukta boy atar, büyür, özsularla donanır ama yalancı bir yaşamdır ortada görünen, sürgün gelişip de eskisi gibi doğru dürüst bir ağaca dönüşemez artık." (Sayfa 151)

hanshiro 1 year ago

The Brutalist

Brady Corbet

13 Gönderi

"The Brutalist" Amerikalı oyuncu Brady Corbet tarafından çekilmiş 2024 yapımı tarihi drama filmi. Direkt belirtme gereği duyuyorum. Sinemayı sadece tüketim aracı olarak gören izleyiciler izlemesin, zaten uzun. Muhtemelen sıkılıp, yarım bırakırlar. Film benim için başarılı bir yapım oldu. Bir oyuncudan…devamı"The Brutalist" Amerikalı oyuncu Brady Corbet tarafından çekilmiş 2024 yapımı tarihi drama filmi. Direkt belirtme gereği duyuyorum. Sinemayı sadece tüketim aracı olarak gören izleyiciler izlemesin, zaten uzun. Muhtemelen sıkılıp, yarım bırakırlar. Film benim için başarılı bir yapım oldu. Bir oyuncudan bu kadar iyi yönetmenliği hiç beklemiyordum doğrusu. Sanırsın Scorsese veya Polanski çekmiş. Fevkalade.. Ancak senaryo kısmında -kanımca- kusurlar taşıyor tabi bu filmi yine de iyi yapmaktan alıkoymuyor. Film, ikinci dünya savaşının hemen bitişiyle birlikte Amerika'ya giden "László Tóth" adında Macar bir mimarın hayatını iki bölüm olarak anlatıyor. İlk olarak "Varmanın Gizemi" 1947-1952 yıllarını ele almış. Bu bölümde karakterin yeni bir ülke, yeni bir kıtada nasıl hayatta kaldığını gösteriyor. En yakınının bile kendisine tekme attığı bu dünyada, bir de vatanında kalan eşini beklemektedir. Bu sırada hayatta kalmak için yaptığı bir iş sonrası, kendisine büyük oranda finans sağlayacak bir iş teklifi alır. Film ikinci bölümde "Güzellik Çekirdeği" olarak 1953-1960 yıllarını anlatıyor. Karakterin nasıl ve şekilde hatalar yaptığını ve bunun bedelini kendisine ve çevresindeki insanlara nasıl ödediğini etkiliyeyici bir biçimde sunuyor. Spoiler olmaması için bahsetmeyeceğim ama ikinci yarıdaki olayların gelişim ve sonuç süreci yetersiz kaldı. Keşke farklı bir şeyler düşünselermiş. Her şeye rağmen bu haliyle bile sevdim. Amerikan kodoman kesimin geçmişte yaptığı işlerin altında ne gibi iğrençliklerin yattığını, çıkarlar doğrultusunda babalarını bile satacağını harika bir şekilde göstermiş. Bunun yanı sıra keşke savaş sahnelerinin -en azından o ambiyansın- daha çok gösterildiği bir sinematografi görseydik. Zira açılış sahnesini çok beğendim. Yönetmen acayip bir şekilde teknik yönüne kafa yormuş, bunu görmemek mümkün değil. Adrien Brody ve Guy Pearce enfes oynamışlar. Brody yüksek ihtimalle ikinci oscarını kazanacak. Bunun dışında filmin mizanseni ders niteliğinde. Her ne kadar kurgu ve küçük bir oranda diyalog kısmı için yapay zeka kullanmış olsalarda, özgünlük üst seviyede. 2024 yılı içerisinde en beğendiğim 3. film oldu.

hanshiro 1 year ago

"Son çocukluk da bitmişti ömrümde, Düşlerim belki kış ölüsü belki yaz. Kırlara bahar yetmese de içimde, Yüreğim nar çatlamasıydı sana kadar, Dilimde sözcüklerin çelik direnci, Sesimde ölüm rengine inat aşklar. Mavilikler yasaklandı gökyüzünde, Özgürlüğü kuş kanatlarında bekledim, Doğduğum gün adına…devamı

hanshiro 1 year ago

Oda Müziği

James Joyce

5 Gönderi

"Ürkek yıldız yükseldiğinde gökyüzünde Öylesine mahcup, kederle, Dinle uykulu akşamda Şarkı söyleyeni kapında. Çiyden daha yumuşaktır şarkısı Ziyarete gelmiş seni. Ah artık dalma hayale Akşam vakti o seni çağırırken, Dalma düşünceye: Kim olabilir bu diye Şarkısı yüreğime çöken? Anla ki…devamı"Ürkek yıldız yükseldiğinde gökyüzünde Öylesine mahcup, kederle, Dinle uykulu akşamda Şarkı söyleyeni kapında. Çiyden daha yumuşaktır şarkısı Ziyarete gelmiş seni. Ah artık dalma hayale Akşam vakti o seni çağırırken, Dalma düşünceye: Kim olabilir bu diye Şarkısı yüreğime çöken? Anla ki bu, âşığın şarkısı, Benim akşam vakti çalan kapını." (Sayfa 10) ¬¬ ¬¬ ¬¬ "Bu giden kim yeşil korulukta Ona tapınan bahar rüzgârıyla? Bu giden kim şen yeşil korulukta Daha da şenlendirerek koruyu? Bu geçen kim güneş ışığında Hafif ayak seslerini tanıyan yol boyunca? Bu geçen kim tatlı güneş ışığında Bir bakire edasıyla? Koruluğun bütün yolları Tatlı ve altın bir ateşle parıldıyor Kimin için taşıyor güneşli koruluk Böylesine cesur bir giysiyi? Ah, benim gerçek tatlı aşkım için tabii ki Giyiyor koruluk en güzel elbisesini Ah, benim gerçek aşkım için tabii ki Öylesine güzel ve sevimli" (Sayfa 14) ¬¬ ¬¬ ¬¬ "Şu çırpınan yürek yüreğimin yanında Ümidimdir benim, her şeyim, Ayrı kaldığımızda mutsuzdur, Mutludur öpücükler arasında; Ümidimdir-evet!- bütün her şeyim, Bütün mutluluğum. Çalıkuşlarının, yosunlu bir tünekte Saklaması gibi hazinelerini, Gözyaşı dökmeyi öğrenmeden önce Serdim orta yere bütün hazinelerimi Onlar gibi bilge olmayacak mıyız biz de Aşkın bir günlük ömrü olsa da?" (Sayfa 29) ¬¬ ¬¬ ¬¬ "Neşeyle gel veya git neşeyle: Yüreğin sana gösterse de kederi, Küçük vadileri, batmış güneşleri, Bırak dans etsin gülüşlerin, dağperisi, Saygısız dağ rüzgârları Dağıtıncaya kadar uçuşan saçlarını. Neşeyle, neşeyle -hep neşeyle: Aşağıdaki vadileri sarmalayan bulutlar Akşam yıldızı yükseldiği zamanlar Gösterişsiz arkadaştırlar; Aşk ve gülüşler şarkılar söyler Yürek ümitsizlik içindeyken." (Sayfa 31) ¬¬ ¬¬ ¬¬ "Sevgili yürek, niçin eziyet ediyorsun bana? Beni şefkatle azarlayan sevgili gözler, Hâlâ çok güzelsiniz -ama ah, Nasıl da yakışıyor güzelliğin sana! Tertemiz aynasından gözlerinin, Öpüşler içinde tatlı inleyişlerden, Kimsesiz rüzgârlar saldırıyor haykırışlarla Aşkın gezdiği karanlık bahçeye. Eriyip yokolacak aşk yakında Yabanıl rüzgârlar estiğinde üzerimize -- Ama sen, sevgilim, en sevgili bana, Heyhat! Niçin eziyet ediyorsun böyle?" (Sayfa 35) ¬¬ ¬¬ ¬¬ "Yağmur yağdı gün boyunca. Ah gel yağmur yüklü ağaçların arasına: Yapraklar yığılmış yoluna, Yoluna hatıraların. Biraz yürüyüp yol boyunca Hatıraların, ayrılacağız sonra. Gel, sevdiğim, gel de belki orada Girebilirim gönlüne." (Sayfa 38) ¬¬ ¬¬ ¬¬ "Karanlık maziden Bir çocuk doğuyor; Neşe ve kederle Kalbim parçalanıyor. Sükûn içinde beşikte Yaşayan yatıyor. Sevgi ve merhamet Açsın gözlerini! Genç yaşam buğulandı Camın üzerinde; Hiç olmayan dünya Geliyor geçmeye. Bir çocuk uyuyor: Yaşlı adam göçtü. Ah, terk edilen baba, Bağışla oğlunu!" (Sayfa 65) Modern edebiyatın en büyük kalemlerinden biri olarak görülen İrlandalı yazar James Joyce'un 1904 ve 1932 yılları arasında yazdığı şiir eseri. Kendisini daha önce hiç okumamıştım. Romanlarından önce şiirlerini okumak istedim. İyi ki de okumuşum. Müziğe olan ilgisi, onu şiir yazmaya itmiş. Ben çok sevdim. Türkçesinin yanında ingilizcesi de mevcut. Her şiir severin okuması gereken bir eser.

hanshiro 1 year ago

Varolmanın Dayanılmaz Hafifliği

Milan Kundera

20 Gönderi

Geçtiğimiz yıllarda vefat eden büyük Çek yazar Milan Kundera'nın en çok ilgi gören, başyapıt niteliğindeki eseri. 68 Prag baharında geçen hikayede iki çiftin (Tereza-Tomas, Sabina-Franz) yaşadıkları ilişkiler ve bu ilişkilerin derinine doğru uzanan katmanlı boyut ele alınıyor. Kundera hikayeyi anlatırken…devamıGeçtiğimiz yıllarda vefat eden büyük Çek yazar Milan Kundera'nın en çok ilgi gören, başyapıt niteliğindeki eseri. 68 Prag baharında geçen hikayede iki çiftin (Tereza-Tomas, Sabina-Franz) yaşadıkları ilişkiler ve bu ilişkilerin derinine doğru uzanan katmanlı boyut ele alınıyor. Kundera hikayeyi anlatırken bolca felsefik düşünceyle okuyucu düşündürtüyor. İçeriğinde doğallığı ve gerçekliği yakalayabilmek için sınırları zorlandığını fark ettim. Bazı okuyucular bu yönlerinden bir olumsuzluk sonucunu çıkarmışlar, pek şaşırmadım. İyi roman için sınırları zorlamak şart arkadaşlar, kaldı ki adam bunu sırf farklılık olsun diye yapmamış. Her sayfası dolu bir eser. Kesinlikle okunması gerekiyor. Kundera artık favori yazarlarımdan birisi oldu. Hoşuma giden bazı alıntılar; "Kişinin kendi acısı bile, başkasıyla başkası için hissettiği, imgelemle yoğunlaşan ve yüzlerce yankıyla uzadıkça uzayan bir acı kadar ağır çekmez." (Sayfa 41) "Bu dünyada gençlikle güzelliğin bir anlamı yoktu; birbirinin tıpatıp eşi, ruhları görünmez olmuş bedenlerle dolu uçsuz bucaksız bir toplama kampından başka bir şey değildi yaşadığımız dünya." (Sayfa 57) "Freud rüya kuramında bu noktayı gözden kaçırmış anlaşılan. Rüya görmek sadece bir iletişim (ya da şifreli iletişim diyelim isterseniz) edimi değildir; aynı zamanda estetik bir etkinlik, bir imgelem oyunu, kendi başına değeri olan bir oyundur. Rüyalarımız bize düş kurmanın olmayan şeylerin rüyasını görmenin- insanlığın en köklü gereksinimleri arasında olduğunu kanıtlar. Tehlike buradadır işte. Rüyalar güzel olmasa, çarçabuk unutulurdu." (Sayfa 69) "İnsanlar genellikle dertlerinden kurtulmak için geleceğe kaçar; zamanın yoluna düşsel bir çizgi çeker, bu çizginin ötesinde o anki dert ve sıkıntılarının sona ereceğini sanırlar." (Sayfa 179) "Orta Avrupa'daki komünist yönetimlerin sadece mücrimlerin eseri olduğunu düşünenler temel bir gerçeği göz ardı ediyorlar demektir; suç üzerine kurulu bu yönetimler mücrimler değil, cennete giden tek yolu bulduklarını sanan coşkulu yandaşlar tarafından kurulmuştur. Bu yolu öylesine yiğitçe savundular ki bunlar, sürüyle insan öldürmek zorunda kaldılar. Sonraları ortada cennet filan olmadığı anlaşıldı, demek ki coşkulu yandaşlar birer katilden başka bir şey değildiler." (Sayfa 190) "Roman yazarın itirafları değildir; bir tuzak haline gelmiş dünyamızda yaşanan insan yaşamının araştırılmasıdır." (Sayfa 239) "İnsan hayatı ancak bir defa yaşanır ve kararlarımızın hangilerinin doğru hangilerinin yanlış olduğunu kestiremememizin nedeni, verili bir durumda ancak bir tek karar verebilecek olmamızdır." (Sayfa 240) "Dünyanın Tanrı tarafından yaratıldığına inananlarla kendi kendine varlığa kavuştuğunu düşünenler arasında ki tartışma, aklımızın ya da deneyimlerimizin çok ötesindeki fenomenler alanına girmektedir. Çok daha çek olan, varlığı insana armağan edildiği biçimiyle (nasıl ya da kimin tarafından olursa olsun) kuşkuyla karşıla yanlarla onu olduğu gibi, hiç karşı çıkmadan kabul edenleri birbirinden ayıran çizgidir." (Sayfa 266) "Belki de sevemememizin nedeni çok sevmek istememiz, yani karşımızdaki kişiden hiçbir istekte bulunmaksızın, ondan onunla birlikte olmaktan başka bir şey istemeksizin kendimizi ona verecek yerde ondan bir şey (aşk) talep etmemizdir." (Sayfa 317) "İnsan zamanı bir döngü izlemiyor; onun yerine dümdüz bir çizgide ileriye doğru gidiyor. İnsan bu yüzden mutlu olamıyor; mutluluk yinelenmeye duyulan özlemdir." (Sayfa 318)