(@) - Raf

Tekrar izlenesi film. Soundtracki de efsanedir sanki Mozart dinliyorsunuz hüzün kaplıyo içinizi Zeki Demirkubuz'un deyimiyle acının destanının yazıldığı film. Zeki Demirkubuz önerdiği için izledim. Açıkçası farklı bir film. Hayatın içinden ama kültürümüz bir olmadığı için alışıldığın dışında. (Eş zamanlı kamera…devamı

mortyrick 2 years ago

Deadpool

Tim Miller

118 Gönderi

Okulda lisedeyken son sınıftaydı sanırım arkadaşlar çok sözünü ediyordu. Hatta sinemaya gitmişlerdi bu film için sanırım. Filmin komedi filmi olduğunu bile bilmiyordum, düz Marvel filmi sanıyordum. Dün arkadaşla serinin 2. filmini izledik 1'ini izlediği için. İyi ki de 2'sini izlemişiz.…devamı

mortyrick 2 years ago

Beyaz Geceler

Dostoyevski

162 Gönderi

Spoiler içeriyor Tüm zamanların en iyi hikâyesi bana göre. Hayatımda beni en çok etkileyen kitap olabilir şu ana ladar abartısız bi şekilde... Üniversitede ders aralarında ve en son bahçede kantinin dışında oldukça yavaş ve sindire sindire okudum. Ne kadar küçük bir hikâyede…devamıTüm zamanların en iyi hikâyesi bana göre. Hayatımda beni en çok etkileyen kitap olabilir şu ana ladar abartısız bi şekilde... Üniversitede ders aralarında ve en son bahçede kantinin dışında oldukça yavaş ve sindire sindire okudum. Ne kadar küçük bir hikâyede olsa anlamı çok büyük bir kitap. Bir daha örümceklere asla eski gözle bakmayacağım, sırf bu romandan dolayı. Kitabın edebi unsurları çok yerinde ve gerçekten inanılmaz iyi. Gerçek hayattan da gerçek. Her ne kadar karamsar olmayıp Tolstoy'cu olsamda neden bu zamana kadar okumadım dediğim kitap. Yine kitap için ne kadar karamsar (karakterler) desemde, edebiyatla çok iyi harmanlanmış. Böyle bir olayın gerçekte olmasa bile hayali olarak bir kitap içinde bile yer bulması bizler için büyük bir kazanım. Yani düşünsenize böyle bir olay kitap üzerine konu oluyor. Kitabın bir yerinde (o da sonu) hizmetçisinin karakterin annesi olduğu ortaya çıkıyor. İlginç bir anekdottu. Yine kitabın bir erkeğin yazdığını düşünsekde asıl suçlunun genelde hep kadın olduğu görülüyor. Beklemediğim bir sonla bitiyor kitap. Ve bu kitabı Dostoyevski'nin 26-27'li yaşlarda yazdığını, karakterinde 26 yaşında olduğunu düşünürsek, 26 yaşında okuyor olmam hoş bir tesadüf olurdu ama 1 yaş altında okudum. Okuyun ve özümsemeye, anlamaya çalışın diyorum ve başkada bir şey demiyorum.(kitapta bazı yerler var ki o döneme göre bunlar nasıl yazılabilmiş akıl alır gibi değil. Büyük yazarsın Dostoyevski!) Ansızın İtalya'daymışım, gibi kentin taş yığını arasında bunalmış bir kentlinin yarı hasta ruh haliyle hayran hayran kırları seyrediyordum. Baharın gelmesiyle birlikte Tanrı'nın bağışladığı bütün gücünü ortaya koyarak süslenen, çiçeklerle bezenen bizim Peyersburg kırlarında insana dokunan ama ne olduğu anlaşılmayan bir şey vardır. Bazen yalnızca acıyarak bazen de hiç farkına varmadığımız, cılız, hastalıklı bir genç kızı, ama bir gün, beklemediğimiz bir anda, birdenbire değişerek anlaşılmayan bir güzelliğe bürünen bir kızı anımsatır Petersburg kırları. Bu kızın karşısında şaşırmış, kendinizden geçmişinizdir. Elimizde olmadan, "Hangi güç bu bezgin, düşünceli gözlere parlaklık verdi? Bu çökmüş, solgun yanaklara kan nereden geldi? Bu yumuşak yüz çizgilerine tutkuyu kim verdi? Bu göğüsler neden böyle kabarıp kabarıp iniyor? Bu soluk yüzlü kıza birdenbire bu canlılığı, diriliği, güzelliği veren nedir? Kim onun yanaklarına bu gülücüğü kondurdu? Bu hayat dolu, şen şakrak kahkahaları veren kimdir? "diye sorarsınız kendi kendinize. Gözleriniz birilerini arayarak çevrenize bakınırsınız. Ve bir anda her şeyi anlarsınız. Ama o an hemen geçer; belki de ertesi gün gene aynı dalgın bakışla, aynı solgun yüzle, hareketlerdeki aynı ürkeklikle, bezginlikle, hatta bir anlık taşkınlığından dolayı duyduğu pişmanlıkla, aynı tasayla, aynı hüzünle karşılaşırsınız. Bu bir anda gelip geçen güzelliğin neden böyle kısa ömürlü olsuğunu ve artık bir daha dönmeyeceğini içiniz burkularak düşünür, sevmeye bile vakit bulamadığınız bu aldatıcı, bir işe yaramaz güzelliğe ta derinden kırılırsınız. .. Çoğunlukla insan ayağı değmeyen kuytulara yerleşir hayalci, gün ışığından kaçıyormuş gibi bir hali vardır. .. .. Sanki bir dergiye imzasız bir mektup yazarak, içine kendi şiirlerini koymuş, mektupta da, şiirlerin asıl sahibi öldüğü için ozanın bir dostu olarak dizelerinin yayınlanmasını bir borç saydığını bildirmiş gibidir. Nastenka, niçin dostlarıyla oturup tatlı bir sohbete dalmaz tip adam? .. .. "Hayal tanrıçası" becerikli elleriyle altın kasnaklı gergefini hazırlamış(sevgili Nastenka, sanırım Jukovski'yi okumuşsunuzdur); şimdi de peri masallarının akıl almaz dünyasının nakışlarını işlemektedir. .. .. Artık onun bizim gerçek yaşantımızla işi yoktur! Her şeyi tersinden gören gözlerinde sizinle ben tembel, uyuşuk bezgin bir yaşam sürmekteyizdir, ona göre hepimiz alın yazımıza küskün, yaşamayı yük sayan insanlarız. Gerçekten de öyle, ilk bakışta birbirimize dargınmışız gibi soğuk, asık suratlı durmuyor muyuz, Nastenka? .. .. Tuhaf değil mi, kendisi için özlediği, benimle de paylaşmak istediği mutluluğa kavuşamayacağı korkusuydu asıl onun bana ilgisini artıran! .. .. -Bana âşık olmadığınız için çok seviyorum sizi. Sizin yerinizde bir başkası olsa bana sataşır, dirlik vermez; ahlarla, oflarla âşık numarası yapardı. Ama siz candan dostsunuz. (oysa herkes öldürür sevdiğini -Ezel) .. .. - Demin ağlayıp sızlıyordunuz, acı acı sitem ediyordunuz. Çünkü... Çünkü(açıkça söyleyeceğim) aşkınızı reddettiler, sizi yüzüstü bıraktılar. Bne buna katlanamazdım, Nastenka! Yüreğim size karşı öylesine büyük bir sevgiyle doluydu ki, yerimde sakin oturamazdım. Ama sevgimin bir işe yaramadığını görmekle de kahroluyordum. Bu durumda konuşmadan durabilir miyim, Nastenka? Dayanamadım, her şeyi söyledim. .. .. - Beni sevmiş olsaydınız şimdi ne yapardık; bir de bunu söyleyecektim. Beni dinleyen dostum - çünkü hala dostumsunuz -, ben basit, yoksul, sıradan bir insanım. Hoş, asıl önemli olan bu değil - şaşırdığım için geveliyorum bu lafları -... Neyse, bırakalım şimdi bunları. Demek istediğim şu ki, tanımadığım bu adamı sevseniz, sevmeye devam etseniz, ben gene de sizi deli gibi sevecek, ama sevgimin size yük olmaması için elimden geleni yapacaktım. Siz ancak yakınınızda, her an sizin için çarpan, minnet dolu, sımsıcak bir yürek olduğunu bilecek; yalnızca bunu anlayacaktınız. Hem öyle bir yürek ki... Ah, Nastenka, Nastenka!.. Beni ne durumlara soktunuz!.. .. .. Bazne de Nastenka içini çekerken gözleri yaşarıyordu. O zaman bana bir ürkeklik geliyor, buz gibi oluyordum. Ama o hemen elimi eline alıyor, beni uzaklara doğru sürüklüyordu. Böylece gevezelik ederek yeniden dolaşmaya koyuluyorduk. .. .. Ama sana kin bağlamak mı, Nastenka? Tertemiz, pırıl pırıl mutluluğuna gölge düşürmek mi? Acı sitemlerimle seni kederlendirip gizli azaplar vererek, en mutlu anlarında yüreğinin acıyla çarpmasını ister miyim? Gelin olduğun gün, onunla birlikte yürürken siyah saçlarını süslediğin narin çiçeklerden tekini bile soldurabilir miyim? Bunları ben mi yapacağım Nastenka? Asla, asla! Göklerin her zaman açık olsun, sevimli gülümseyişin parlaklığını, mutluluğunu yitirmesin. Yapayalnız yaşayan, sana karşı şükranla çarpan bir yüreğe tattırdığın mutluluk anından dolayı seni hep hayırla anacağım. Ulu Tanrım! O ne uzun, ne mutlu bir andı! Bir insana böyle bir an yaşam boyu yetmez mi? (kaderimiz aynı olmaz be umarım...)

mortyrick 2 years ago

Bu tatil dönemimi çok verimsiz geçirdim diye yakınıyorum ama altın değerinde 3 tane kitap okudum. Olaya bir de o açıdan bakınca aslında çok kötü de geçmemiş. 3'ü de hayatıma anlam kattılar.

mortyrick 2 years ago

The Handmaid's Tale

Bruce Miller

49 Gönderi

Ben aslında bu diziyi geçtiğimiz tatilde (yani bilinenini söylemek gerekirse15 tatil) kitabını okurken paralel olarakta dizisini izlemeyi düşünüyordum. Veya kitabını okuduktan sonra dizisini izlemeyi. Sanırım 1. sezon kitapta olan olayları anlatıyormuş. Diğer sezonlar doğaçlama veya senaristin kurgusu yani ama bu…devamı

mortyrick 2 years ago

Kendini Arayan İnsan

Rollo May

5 Gönderi

Spoiler içeriyor Neden bu zamana kadar okumadığım, hep erteleyip durdum dediğim kitap. Arabölüm başlıklarını büyük harflerle anlamlı küçük bir cümleyle yazması bize gerçeği kafamıza vura vura gösteriyor. Kitabı okurken sıkıcı kılmayan unsur, yazarların, edebiyatçıların kitaplarından örneklerle psikolojik çözümlemelerin yapılmasıydı.(çoğunlukla şiir) Benlik bilincinin…devamıNeden bu zamana kadar okumadığım, hep erteleyip durdum dediğim kitap. Arabölüm başlıklarını büyük harflerle anlamlı küçük bir cümleyle yazması bize gerçeği kafamıza vura vura gösteriyor. Kitabı okurken sıkıcı kılmayan unsur, yazarların, edebiyatçıların kitaplarından örneklerle psikolojik çözümlemelerin yapılmasıydı.(çoğunlukla şiir) Benlik bilincinin önemini ve nasıl kazanılacağını çok güzel ve muazzam bir şekilde özetlemiş. Kitabın Sokrates'le sonlanması da ayrı hoş. Sanırım 1 veya 2 sene psikoloji kitabı okumam artık. Psikoterapi tekniğinin yararları da çok iyi anlatılmış. Bu kitap beni o derece doyurdu. Psikolojinin babasını okumuşuz haberimiz yok. (yazım yanlışları için kusura bakmayın sonra düzeltebilirim) Benlik duygusunu kaybetmiş insanlar aynı zamanda do- ğayla olan bağlantılarını’ da koparırlar. Doğanın hareketsiz nesneleriyle -ağaçlar, dağlar vb.- yaşamsal bağıntılarını yitir- dikleri gibi, hareketli nesnelere, yani hayvanlara karşı duy- dukları sempatiden de uzaklaşırlar. Psikoterapi esnasında, kendini boşlukta hisseden insanlar çoğu zaman eksikliğini duydukları şeylerin doğaya verdikleri tepkide gizli olduğu- nun farkındadırlar. Büyük bir üzüntüyle, başka insanlar gün batımından etkilendiği halde kendilerinin hiçbir şey hisset- mediklerini anlatırlar. Diğer insanlar okyanusu büyük bir hayranlıkla izlerken, onlar kayalıkların üzerinde gördükleri manzaradan hiçbir şey çıkaramadıklarından yakınırlar. Doğayla olan ilişkimizi koparan diğer bir faktör ise endi- şedir. Okulda atom bombasından korunma yollarının anlatıl- dığı dersten sonra eve gelen küçük kız annesine şu soruyu sorar: "Anne, gökyüzünün olmadığı bir yere taşınamaz mı- yız?" Küçük kızın son derece ürkütücü olan bu sorusu bir alegoriden başka bir şey olmamakla beraber, doğadan kopu- şumuzu gayet iyi sembolize etmektedir. Modern çağın insa- nı icat ettiği atom bombasından o kadar korkmaktadır ki; öz- gürlüğünü hatta hayal gücünü simgeleyen gökyüzünden ka- çıp sürekli mağaralarda saklanmak zorundadır. Söylediklerimizi daha günlük hayata yaymamız gerekir- se, iç dünyasında boşluk hisseden insan dış dünyasını da boş, anlamsız ve ölü olarak görmektedir. Boşluk hissinin iki yüzü, aslında giderek zayıflayan yaşama bağlılığın değişik şekilde kendini göstermesidir. Doğayla olan iletişimimizi kaybetmenin ne demek oldu- ğunu daha iyi anlayabilmek için modern çağda doğaya olan yakınlığımızın nasıl bir anda güçlenip sonradan nasıl yok ol- duğuna bakabiliriz. Avrupa Rönesans'ının en belirleyici özelliklerinden birisi doğaya karşı duyulan sevginin her şe- kilde -ister hayvanların ve bitkilerin, isterse yıldızların ve gökyüzünün renklerinin anlatımında olsun- dışa vurulma- sıydı. Rönesans'ın başlarında, Giotto'nun yapıtlarında bu duygunun çok güzel bir biçimde hayata geçirildiğini görebi- lirsiniz. Ortaçağın kah ve kalıplara sokulmuş doğa anlayışı- na tanık olduktan sonra Giotto'nun duvar kabartmalarını (freskler) inceleyecek olursanız, korunların, köpeklerin ve eşeklerin bu denli güzel tasvir edilmiş olmasına hayran kala- caksınız. Ve Ortaçağ ressamlarının aksine Giotto'nun ağaçları, kayaları dini anlamlan için değil salt doğal güzellikleri için çizdiğini görecek; onun resimlerinde insanların sevinçle- rinin, üzüntülerinin, rahatlıklarının 'bireye özgü' duygular şeklinde anlatıldığını fark edeceksiniz. Giotto'nun eserleri bizlere insanın kendine yakın olduğu zamanlarda doğa ve hayvanlarla da. barıştığını anlatır. Yeni yeni gelişmeye başlayan doğaya yakınlık hissi, Röne- sans'taki insan vücuduna hayranlık temasında da işlenmiş- tir. Bunu pek çok değişik şekilde görmek mümkündür: Boc- caccio'nun şehvet dolu hikayelerinde, Mi,kelanj'ın .resimle- rindeki kusursuz, güçlü ve uyumu simgeleyen insan beden- lerinde ve Shakespeare'in insan hayatının hem fiziksel hem ruhsal anlamda en derinlerine inen oyunlarında. Aynı hisse doğanın son derece bilimsel yöntemlerle araştırılmasında da tanık olabiliriz. Böylelikle Rönesans'ın o dev, 'evrensel' ka- rakterlerinin güçlerini doğaya duydukları o-sarsılmaz bağlı- lık ve hayranlıktan aldıklarını söyleyebiliriz sanıyorum. İhsan olarak hepimizin kökleri doğaya dayanır. Örneğin bedenlerimizin kimyası temelde havanın ve toprağmkiyle aynıdır. Bunun dışında gerek günlerin, gerekse mevsimlerin oluşumundaki ritim aynı zamanda vücutlarımızın ritmidir. Yemek ve uyku düzenimiz, cinsel arzularımız ve genel ruh halimiz hep doğanın kalp atışlarından hızını alır. Proteus de- nizdeki devinimin bireyleştirilmiş biçimidir çünkü değişim (ruh halimizin değişkenliği, adaptasyon mekanizmamız, çe- şitliliğimiz) denizin ve bizim ortak olarak paylaştığımız bir şeydir. Bu anlamda, doğayla bütünleşmek demek köklerimi- zi ait oldukları yere -toprağa- geri koymamız demektir. Kişi ne kadar kendiyle bütünle- şirse, duygularının saplanü halini alması da o kadar imkan- sızlaşır. Olgun bir insanda hisler ve arzular belli bir konfigü- rasyonla oluşur. Tanıdıklarla yenecek bir akşam yemeğini bir tiyatro oyunu olarak gören birey, yemek arzusu değil bir oyun izleme arzusu duyar. Konser izlemeye gelen ise şarkıcı çok çekici birisi de olsa konfigürasyonunu şarkı dinlemek olarak belirlemiştir. Tabii hepimiz zaman zaman ikilemleriçine düşebiliriz fakat bu asla saplantıların esiri olmakla kar- şılaştırılacak bir durum olamaz. Rahatsızlık verecek derecede tekrar edilen tepki nö/otik davranışlara mahsustur. Rüya yorumlarının detaylarına girersek esas temamızdan çok uzaklaşacağız. Bir rüyayı anlayabilmek çok karmaşık ve zor bir uğraştır -bazı kitaplarda modern rüya yorumları için sembolleri okuyunca rüya yorumlamanın çok da zor olmadı- ğını düşünebilirsiniz. Belli sembollerle rüyaları anlamaya ça- lışmak karşı karşıya olduğumuz problemi vurguluyor- yani bilincimizi saf dışı bırakmanın çağdaş yolunu. Düşünsenize, sihirli sözcükleri bilen filanca bir otorite sizin neler hissettiği- nizi anlıyor da siz kendinizi bir türlü çözemiyorsunuz! Kitabımızın bu kısmında rüyalarımıza ve bilinçaltımı- zın/bilinçdışımızm diğer dışavurumlarına karşı sempatiyle yaklaşmanın yararlarını anlatmaya çalışıyoruz. Rüyalar salt ikilemleri ve bastırılmış istekleri aktarrr ıkla kalmazlar, yıllar önce öğrenilen ve unutulduğu sanılan bilgileri de bulup çı- karırlar. Düşlerini saçma diye nitelendirmeyip üzerinde du- ranlar, eğitimli olmasalar bile, zaman zaman bu düşlerin yol gösterici niteliklerinden yararlanabilirler. Rüyalarını yorum- lama yeteneğini geliştirmiş olanlar da, sorunlarına dair ipuç- larına ve çözüm yollarına ara sıra rüyalarında rastlayabilir- ler. Benlik bilincine dair söylediklerimiz kendiyle bütünleş- miş, iç uyuma ulaşmış davranış biçimini kapsar fakat aktiflik kavramına terstir. Biz kendimizden kaçmayı öğütlemiyoruz. Yaşamak yeri geldiğinde hiçbir şey yapmama potansiyelini de içine alır. Kendini yiyip bitirmeden boş oturmak görün- düğünden zor olabilir. Robert Louis Stevenson'un kesin ola- rak yazdığı üzere: "Tembellik edebilmek için bayağı güçlü bir bireysel kimliğe sahip olmak lazımdır." Benliğin farkına varmak yaşamın daha sakin yanlarını da içerir. Örneğin meA ditasyon yapmak, derin düşüncelere konsantre olmak Ba- tı' ran kaybettiği sanatlardır ki bu tehlike arz eden bir durum- dur. Bir şeyler 'yapıyor' olmak yerine bir şeyler 'olmak' ruhu- muzda yeni bir tat yaratacaktır. Eğer bu tadı yakalayabilir- sek, değerli, olduğumuzu ispatlamak uğruna çalışmak zo- runda kalmayacağız. Çalışarak meydana getirdiklerimiz ya- ratıcılığımızın, ruhumuzdan gelen ilhamın bir yansıması ola- cak, hem kendimizle hem de dostlarımızla olan bağı kopar- madan. Kesin konuşmak gerekirse, doğma, kitleden kopma, ba- ğımlılığın yerini karar verme yetisine bırakması süreci, yaşa- mın her safhasında bireyin karar verme mekanizmasını etki- ler; hatta; ölüm döşeğinde bile bireyin karşı karşıya kaldığı konu budur. Ölümü cesurca kabullenmek, tekrar bütünden kopma, bir kez daha tek başına .kalmayı öğrenmek değil de nedir? Bu derece derin bir farkmdalığm psikolojideki klasik kar- şılığı "kendinden geçme" dir. Kendinden geçmeyi "bireyin kendi bedeninin dışında olması" veya normal ba:kış açımızı aşan bir noktadan deneyimler yaşamak veya olayları görmek . şeklinde tanımlayabiliriz. Normal zamanda dışarıda objektif dünyada var olan şeyler bizim iç dünyamızın sübjektif ka- rakteri nedeniyle bozulmaya ve değişikliğe uğrar. Biz her şe- ye bireysel bakış açımızla bakar, iç dünyamızın algılamak is- tediği biçimde dış dünyayı yorumlarız. Bizi sürekli yanılsa- ma içinde bırakan objektiflik ve sübjektiflik arasındaki bu ikiliktir. Benlik bilincimizdeki dördüncü aşama objektiflik ve sübjektiflik arasındaki ayrımı yok eder. Kısa bir süre için de olsa bilincimizin ötesine gitmemiz olasıdır. Üstün bir sezgi ve kavrayışla gerçekliğin niteliğine vakıf olabilir,, kavramlar içinde yeni etik boyutlar bulabiliriz. Buna verilebilecek en güzel örneklerden biri bencillikten uzak sevgi deneyimini yaşamaktır. Simone de Beauvoir ah- lak üzerine yazdığı kitabında şunları der: "Yaşam kendi var- lığım devam ettirme ve kendini aşma uğraşısıdır. Eğer sade- ce varlığı korumak söz konusuysa yaşamanın ölümden farkı kalmadığı gibi insan ile bitkiyi ayırmak da imkansızlaşır." Bu demek oluyor ki, dış özgürlük ortadan kalkarsa iç özgürlük duruma müdahale eder; iç özgürlüğün müdahalesi de nefret ve öfkedir. Unutmayalım, şairin dediği gibi amacımız "yeniyi kazan- mak için nefret etmek" tir. Bu yüzden, özgürlüğü herkesin bir üniversite ya da'fabrika sahibi olmasında değil, yaptığımız işlerin toplumsal işlevinde bulmak zorundayız.

mortyrick 2 years ago

Ölüm Provası

Takashi Miike

8 Gönderi

Oha abi filmi izlerken olayları bağdaştıramamıştım ama şimdi sakin kafayla düşününce şok olduğumu söyleyebilirim. Öncelikle film yavaş tempoda ilerliyor bu tür yavaş tempoyu beğenmeyenler sevmeyebilir onu söyleyim. Finali çok çarpıcı ve kafa karıştırıcı. Japonlar yapıyor bu korku işini. Beni germeyi…devamı

mortyrick 2 years ago

Uluslararası İlişkiler ve Din

Okan Arslan, Selçuk Arı

1 Gönderi

Hatta, ABD'de İspanyol-Amerikan Savaşı sırasında kiliseler savaştan yana taraf almış, Amerikanın kolonileşmesine olumlu gözle bakılmış, Amerika'da Kilisenin bu tutumu, 2.Dünya Savaşı sonrası başlayan Soğuk Savaş boyunca da kendisini göstermiş; dönemin Amerikan Başkanı Truman'ın tüm dünyayı ilgilendiren uluslararası politikaları ve nükleer…devamıHatta, ABD'de İspanyol-Amerikan Savaşı sırasında kiliseler savaştan yana taraf almış, Amerikanın kolonileşmesine olumlu gözle bakılmış, Amerika'da Kilisenin bu tutumu, 2.Dünya Savaşı sonrası başlayan Soğuk Savaş boyunca da kendisini göstermiş; dönemin Amerikan Başkanı Truman'ın tüm dünyayı ilgilendiren uluslararası politikaları ve nükleer silahlanma girişimleri, Kilise'den destek görmüş ve yine o dönemin Dış İşleri Bakanı Dulles, Soğuk Savaş'ın "Tanrı'nın medeniyetin savunulması hususunda bahşettiği ruhani bir mücadele" olduğunu ifade etmiştir(McDougall; 1998). Dinlerin geçmişte toplumsal ve uluslararası ilişkilerde üstlendikleri roller, tarihsel süreç içerisinde şekil değiştirse bile, verdikleri mesajların özünün canşılığını sürdürdüğü söylenebilir. Eflatun, "İlahsız devlet olmaz" derken, bir bakıma devletin temelinin din olduğuna vurgu yapmaktadır. Sözgelimi, Avrupa kıtası açısından rle alındığında, Avrupalıların, Amerika ve Afrika kıtalarını sömürerek inanılmaz ölçüde zenginleşmeleri ve bunun neticesinde ekonomi politikalarının önemli bir aracı olarak merkantilizm akımını başlatarak, beraberinde tüm dünyayı etkilemeleri "misyonerlik" faaliyetlerine bağlanabilir. Diğer taraftan, çarmıha gerdikleri Hz. İsa'nın dinini sonradan kabul eden Romalıların, çeşitli coğrafyalarda gerçekleştirdikleri işgaller, aynı zamanda Hristiyanlığın elde edilen yeni topraklarla birlikte yaygınlaşmasına hizmet etmiştir. Böylelikle bir yandan din, medeniyetlerin yayılmasını sağlarken, diğer yandan medeniyetler de dinin geniş destekçi bulmasını mümkün kılmıştır. Engizisyon, ortaya çıkışı bakımından ve ilk uygulamalara dikkat edildiğinde temellerini Hristiyan toplumundaki dinsel(Kilise) ve sivil otoriteden almışsa da, dini bir mahkeme şeklini alışı çok sonraları gerçekleşmiştir. İslamiyet'te insanlar, tercih ettikleri dine göre yaşama ve ayin yapma, ibadet etme özgürlüğüne sahiptir. Bu itibarla, inanç özgürlüğünün kutsallığına İslamiyet büyük önem atfetmektedir. Nitekim, bireylerin inanç özgürlüğü ile ilgili olarak Bakara Suresi'nin 256'ncı Ayetinde "Dinde zorlama yoktur. Çünkü doğruluk sapıklıktan iyice ayrılmıştır. O halde kim tağutu tanımayıp Allah'a inanırsa, kopmak bilmeyen sapasağlam bir kulpa yapışmıştır. Allah hakkıyla işitendir, hakkıyla bilendir. Din, inanç esaslarını ve buna bağlı olarak yaşanan hayat tarzını ifade eder. Buna göre İslam, iman ve hayat tarzı olarak hiç kimseye zorla kabul ettirilemez." ifadesi yer almaktadır.

mortyrick 2 years ago

İslam'ın Bakış Açısından Dünya Tarihi

Tamim Ensari

1 Gönderi

Okuduğum en iyi ve kapsamlı - ve dahası kurgusuyla en iyi hikaye edilmiş- İslam tarihi kitabı olabilir kuşkusuz. Yazarın kalemine hayran kalmamak elde değil. Altını çizdiğim veya önemli gördüğüm yerlerin hepsini buraya atmaya çalışsam, abartısız 10 sayfa(40'da olabilir) yazı çıkabilirdi.(bir…devamıOkuduğum en iyi ve kapsamlı - ve dahası kurgusuyla en iyi hikaye edilmiş- İslam tarihi kitabı olabilir kuşkusuz. Yazarın kalemine hayran kalmamak elde değil. Altını çizdiğim veya önemli gördüğüm yerlerin hepsini buraya atmaya çalışsam, abartısız 10 sayfa(40'da olabilir) yazı çıkabilirdi.(bir tek kusuru 11 eylülü malum radikal örgütün yaptığını söylemesi) Bu arada bu kitabı okumam için bana ödünç veren sahafçı, kitapçı abiye teşekkürü bir borç bilirim. Onun için ana fikir olması açısından şunları atıyorum: Ama aslında bu bir son değildi. Yaklaşık 150 yıl sonra, Büyük İskender, karşı taraftan hücuma kalktı. Her zaman Büyük İskender'in dünyayı fethettiği söylenir, aslında fethettiği yer Pers'ti; dünyayı fethetmiş olan Perslerin toprakları. ... Partlar aslen Pers'in kuzeydoğu dağlarındaki göçebe çoban ve avcılardan oluşmuştu ancak bir kere eski Pers İmparatorluğu'nun iskeletine oturunca, bütün pratik amaçlarıyla birlikte Persleştiler(muhtemelen Part da Pers'in bir çeşit bozulmuş haliydi). Bu imparatorluk yüzyıllarca hüküm sürdü ancak arkasında hiçbir iz bırakmadı; çünkü sanat ve kültürle pek ilgilenmediler ve benzer şekilde, savaşçılar öldüğünde seyyar kalelerin ıskartaya çıkan metallerini dengeri dönüştürdükleri için onlardan da geriye hiçbir şey kalmadı. ... Bir Müslüman olarak büyüyen ben, Hz. Muhammed'in ne zaman doğduğunu bilmiyordum. Çünkü Afganistan'da o gün özel hiçbir şey yapılmazdı. Mısır gibi bazı ülkeler sade şekilde anma düzenliyor ama hâlâ İslamiyette "Christmas" gibi bir kutlama günü yok. ... Bir süre sonra şehrin ismi de değiştirildi. Yesrib'e "şehir" anlamına gelen Medine("Peygamber'in Şehri"nin kısaltılmış halidir) adı verildi. ... Bir kentten diğerine taşınmak neden bu kadar önemli hale geldi? Hicret, İslam tarihindeki olaylar içinde onurlu bir yere konumlandırılmıştır çünkü İslamiyette ümmet olarak bilinen Müslüman toplumunun doğuşuna işaret etmektedir. Hicret'ten önce, Hz. Muhammed bireysel takipçilere vaaz veriyordu. Hicret'ten sonra ise, uygulanacak kurallar, izlenecek politik yön ve sosyal yönetim konularında onu takip eden bir toplumun lideriydi. Kelime olarak hicret, "bağların koparılması" demektir. Mednie'deki bu topluluğa katılanlar, kabile bağlarını reddedip bu yeni grubu kendi aşkın aidiyetleri olarak kabul ediyorlardı. Ve toplum, Hz. Muhammed'in çocukluğundaki topluma bir alternatif inşa ediyordu; epik, dindar bir toplumsal proje. ... Bu sosyal proje, İslamiyet'in temel unsuru olan Hicret'ten sonra, Medine'de tamamen gün yüzüne çıkmıştı. Basit tanımlamayla, İslamiyet bir dindir ama doğuşundan itibaren (eğer burada "doğuş"u Hicret olarak baz alacaksak), aynı zamanda siyasi bir yapıydı da. Evet, İslamiyet iyi biri olmanın yolunu gösterir ve tüm dindar Müslümanlar, bu yolu takip ederek cennete gitmeyi ümit ederler. İslamiyet, yalnızlaştırılmış, izole, bireysel kurtuluşa odaklanmak yerine, erdemli bir toplumun kurulması için bir plan sunar. Bireyler, bu toplumun birer unsuru olarak ve yetimlerin kendilerini dışlanmış hissetmeyeceği, dulların asla evsiz, aç ve üzgün olmayacakları bir İslami sosyal projeye katılıp ona uyum sağladıkları sürece cennetteki yerlerini hak ederler. .... Abu Bekir ve Ali taraftarları arasındaki uyuşmazlık, İslamiyetin iki farklı mezhebe bölünmesine yol açtı: Sünnilik ve Şiilik; her biri bu olayları farklı yorumlar. Ali taraftarları, Arapça "taraftar" anlamına gelen Şiiilik akımını oluşturdu ve bugüne kadar Peygamber'in gerçek halefinin Ali olduğuna inanmayı sürdürdüler.(ben bu arada ikisine de inanmıyorum ve ikisinede taraf değilim nötrüm) ... Şüphesiz Ömer, Muaviye'yi Şam'a vali olarak atarken yapacak şeyleri olduğunu düşünüyordu ama belki de Ömer, Hz. Muhammed'in neden bu adamı yakınında tuttuğunu düşünmeliydi: Muaviye Şam'a yerleştikten sonra, dehasını ortaya koyarak kendine sadık bir ordu oluşturmuştu. Bu, Osman'ın zamansız ölümünün ardından korkunç sonuçlar getirecekti. ... Cemaatin kilit unsurlarından biri Ali'ye kulak vermemişti. Osman'ın yakın akrabaları olan Emevi soyunun üyeleri, akrabaları Muaviye'nin sessizce kendi askeri gücünü oluşturduğu Şam'a kaçmıştı. Muaviye profesyonel bir hatiple kendi vilayetini gezmeye başladı. Hatip her durakta, toplanan kalabalığa Medine'deki cinayeti dramatize ederek anlatıyor, onları kışkırtıyordu. Heyecanın doruk noktasına çıktığı anda Muaviye elinde salladığı kanlı bir entariyle sahneye fırlıyordu; Halife'nin öldürüldüğünde üzerinde olan entariydi bu(öyle olduğunu iddia ediyordu). Ustaca yapılan siyasi bir oyundu bu. Bu gösterinin sonunda da, yeni halifeye ya Osman'ın katillerini yakalayıp cezalandırması ya da görevden el çekmesi çağrısında bulunuyordu. ... Ancak İslami fetihler sonunda ortaya yeni bir zengin sınıf çıkmıştı ve bu elit sınıf Ali'nin saflık ideali ya da reformlarıyla ilgilenmiyordu. Onlara göre Ali devrimci bir tehlike olarak görünüyordu ancak Muaviye zenginliklerinin ve inançlarının - yeni statükonun-koruyucusu gibiydi. ... Gariptir ki Ayşe'nin destekçileri arasındaki iki adam, Talha ve Zübeyd, Peygamber'in iki eski dostu, o gün Osman'ın sarayına saldıranlar arasındaydı. Doğrudan kendileri suikastçı değillerdiyse bile, suikastla ilgileri vardı ancak şimdi bu ikisi, Ali'yi devirerek Osman'ın intikamını almak için vahdeden kuvvetlerin başındaydı! (cidden ironik) ... ... Muharebe, Ayşe'nin devesi öldürülüp kendisi ele geçirilince sona erdi. Ali'nin tarafı yenmişti ama ne acı bir zaferdi! Muharebe bittikten sonra, Peygamber'in sevdiği karısı ve sevgili damadı, birçoğu Allah'ın elçisinin yakın dostu olan on bin Müslüman'ın kanıyla yıkanmış alanda yüz yüze gelince her ikisininde nasıl hissettiğini hayal etmek çok güç. ... Evet, katliam ve acı vardı ama karmaşa, zavallı insanların güç, para ya da ego tatmini elde etmek için yaptıklarından kaynaklanmıyordu. Ümmetin çekirdeğini oluşturan Dört Büyük halife ve Hz. Muhammed'in yakın dostları bu dönemde şeri kuralların işletilmesi için ciddi olarak uğraşmışlardı. Her biri projenin önemli bir parçasını ele almıştı ama hiçbiri Hz. Muhammed'in yaptığı gibi bütünü anlayacak kadar yetkin değildi. Peygamberden hemen sonra gelen halefleri, filin halata mı, duvara mı, direğe mi ya da herneyse işte, benzediğini anlamaya çalışan altı kör adam gibiydiler. Raşid halifeler döneminde yaşanan hilafet çekişmelerinin hepsinin teolojik bir anlamı vardı çünkü uğraştıkları konuların kendisi teolojikti. Ali'nin ölümünden sonra hilafet yalnızca bir imparatorluktu. ... Hiç kimse alinin Allah'ın bir başka elçisi olduğunu söylemedi. Hiç kimse bunu iddia da etmwdi ve böylece Aliye başka bir sıfat verdiler. Onun, "İmam" olduğunu söylediler. ... Hüseyin Kerbela'da şehit edilince, tüm "İmam" düşüncesi, dini bir özleme yol gösteren ve zamanın ana akım öğretilerinden beslenmeyen zengin bir teolojik kavrama dönüştü. Bu ayrıntılar listesi şeriatın sınırlarını çizmektedir. .. İslami yaşam biçimidir bu; geliştirilebilecek bir şey değildir ancak doğadaki değiştirilemeyecek herhangi bir prensip gibi keşfedilebilecek bir şeydir. İnsanların Tanrı'nın özellikleri olarak adlandırdıkları şeyler, bizim Tanrıyı görebildiğimiz pencerelere verilen adlardı yalnızca. .... Bu nedenle mantık, Mutezililere göre etik, ahlaki ve siyasi doğeuları vahiylerden bağımsız olarak keşfetmek için geçerli bir araçtır.

mortyrick 2 years ago

İnsan Geleceğini Nasıl Kurar?

İlber Ortaylı

9 Gönderi

Harika bir söyleşi olmuş öncelikle onu söyleyim. Bazı yerlerdeki tespitler, saptamalar şapka çıkartılacak cinsten. Tam bir münevver, aydın tipi. İlber Ortaylı'dan geleceğini kurmak üüzzerine enfes bir söyleşi, kitap. Çok büyük bir beklentiyle okumuştum, beklentimi karşıladı mı, bence karşıladı. Kitap beni…devamıHarika bir söyleşi olmuş öncelikle onu söyleyim. Bazı yerlerdeki tespitler, saptamalar şapka çıkartılacak cinsten. Tam bir münevver, aydın tipi. İlber Ortaylı'dan geleceğini kurmak üüzzerine enfes bir söyleşi, kitap. Çok büyük bir beklentiyle okumuştum, beklentimi karşıladı mı, bence karşıladı. Kitap beni doyurdu diyebilirim. İki büyük usta Tolstoy ve Dostoyevski' den değinilmesiyse ayrı hoştu. (ayrıca bazı bölüm sonlarında sürpriz kitap önerileride var) İlber Hoca kitapta bir de kasabacılık üzerine değiniyor. Şehir üniversitelerinin tek tipleşmiş akademiciliğinden yakınıyor, dem vuruyor. Açıkçası iyi ki de yüksek lisans veya üniversitede öğrenim görevlisi olmamışım diyorum çünkü kasabacılık olayı gerçekten çok korkunç. Gelişime, öğrenmeye kapalı bir toplum. Tek tip öğrenme yakındığı durumlardı. Ben de katılıyorum. Üniversite görevlilerinin okumuş olsalar dahi kendilerini yenileyemeden hep aynı branşdan kişilerle takılması durumu yani demek istediğim. Benzer bölümler, branşlar oluncada yeni ve farklı şeyler öğrenme duygusu yitiyor. "Elinizdeki işi bırakın, bir durun, etrafa bir bakın, nereden gelip nereye gittiğinizi bir düşünün,"der Tolstoy. Bu aslında bir tür tecrittir. İşten güçten, hayatın akışından ve hızından kendinizi soyutlamayı salık verir. Ama Tolstoy'daki etrafa bakmak öncelikle içine bakmaktır. İnsanın kendini izole etmeye her zaman ihtiyacı vardır. Kendini izole edip düşünmesi gerekir. Boyutu değiştirmek gerekir. Ama çok yalnız kalıp çok düşünmek de akıl kârı değildir. "Fazlası akla zarardır" derler ama milletimiz gibi hep bir arada durmak daha büyük zarardır. Neticede insan yalnız kalmayı bilmeli. Bakınız; tren de insana bir tür yalnızlık verir, düşünmek için ideal ortamı sağlar. Nasıl? Ritim ve akıp giden görüntüler sunarak. Yürümek de buna benzer. Bir defa bir tür yalnızlıktır. Üstelik kan dolaşımı da daha düzenli hâle geleceği için ayrıca da işe yarar. Süratle daha güzel şeyler düşünürsün.