Ruben Östlund’un Cannes’da Altın Palmiye kazanan filmi The Square, hem sanat dünyasını hem de toplumsal çürümeyi sert bir hicivle ele alıyor. İlk bakışta günümüz sanat kurumlarını ve onların yüzeydeki etik söylemlerini tiye alan bir film gibi görünse de, aslında çok daha derin bir ahlaki çöküşü resmediyor. Filmin baş karakteri Christian, saygın bir modern sanat müzesinin küratörü. Medeniyet, empati, güven gibi değerlerin altını çizen bir sanat enstalasyonu (Kare) ile uğraşırken, gerçek hayatta bu değerlerin tam zıttı durumlarla yüzleşiyor. Cüzdanı ve telefonu çalındığında içine düştüğü adaletsiz intikam arayışı, bu değerlerin ne kadar kırılgan ve yerleşik olmayan şeyler olduğunu gösteriyor. The Square, toplumsal tabakalaşmayı açık ve sert bir dille anlatıyor. Özellikle sokakta yaşayanlarla, “elit” sanat çevresindekiler arasındaki görünmez duvarlar sık sık yüzümüze çarpıyor. Yer yer kahkaha attıran absürt sahnelerle seyirciyi gevşetiyor, sonra da bu sahnelerin arkasına gizlenmiş utançla baş başa bırakıyor. Sinematografisi oldukça etkileyici: Uzun planlar, geniş açılar ve dikkatli kadrajlarla karakterlerin yalnızlıkları vurgulanıyor. Sürreal sayılabilecek bazı sekanslar -özellikle gala yemeğindeki “maymun adam” performansı- hem beden diliyle hem de sınırların ihlaliyle izleyicinin sinir uçlarına dokunuyor. Finale doğru karakterin dönüşüm sinyalleri vermesi, pek de umut vaat eden bir sonuç sunmasa da, bu dönüşüm süreci bizlere aynayı doğrudan tutuyor: “Ben bu durumun neresindeyim?” sorusu kaçınılmaz hale geliyor. The Square, sanatı, sınıf farklarını, ahlaki değerleri ve günümüz toplumunun çelişkilerini düşündüren, rahatsız eden ama izlemeye değer bir film. Özellikle sistem eleştirisine ve hicve ilgi duyanlar için tavsiye edilir.
Posts
Daha önce izlediğim İskandinav yapımlarından alışık olduğum toplum ve sanat eleştirisi konulu olması bakımından beni pek şaşırtmadı. Hatta Triangle of sadness'a da çok benzettim. Ama bu filmde, modern sanatın durumundan tutun adaletsizlik, çağdaş burjuvazi zihniyeti , tüketim toplumu , sosyal medyanın etkilerine kadar daha birçok konuya değiniliyor. İçinde birçok metaforik ögeler içeren , zaman zaman düşündüren ve bazen de sinirlerinizi hoplatan eleştirel bir film. Hep güçlü olanın haklı olduğu, savunmasız ve sessiz olan kesimin duygularını sömürüp onların üzerinden para kazanmaları ve sonra da vicdandan, dayanışmadan bahsetmeleri çok ironik .
Bi daha Bi daha izlenesiler -51
Çağdaş sanat ve ikiyüzlü toplum eleştirisi olan bir hiciv filmi olan kare Ruben Östlund’un ustalık eseri ve kendisine altın palmiyeyi getiren bir eser. Filmi akşam discord sunucumuzda konuşacağız. İlgilenen varsa akşam izleyip bize katılabilirler. Discord linki biomda.
Herhangi bir popüler konuda duyar kasarken gerçekten dürüst müsünüz? Cannes'da ödül alan filmlere karşı bir önyargım var. Çünkü genellikle ödül alan filmler (son yıllarda) tek bir özelliği ile veriliyor gibi. Tıpkı bu filmde olduğu gibi toplumsal olaylara duyar kasan filmler, festivale sanki +1'le hatta +5'le başlıyor gibi. Heralde seçilen filmlerin kendi imajlarını temsil ettiklerini düşündükleri için olabilir. Aslında bu gayet anlaşılır ve makul bişey, ama bir Avrupa sineması sever olarak Altın Palmiye alan filmler beni etkilemiyor. The Square'ı izlediğim de ise düşündüğüm kadar pişman olmadım. Hatta farklı bir deneyim oldu da diyebilirim. Sinematografi açısından muazzam bir film. Kamera hareketleri mekanların sanat tasarımı (ki filmin çoğunluğu müzede geçiyor hahsjskd) ve özellikle bir sahnesi (merdiven sahnesi) mükemmeldi. Film görsel olarak içinizi açıyor adeta. -Peki bu kadar sinematografisi sağlam olan filmin neyi eksik? Oraya gelmeden önce bişey daha söylesem olur mu? -Soruya soruyla cevap vermen hoşuma gitmedi ama olur. Filmdeki nüfus sahibi insanlar şunu dile getiriyorlar "Sokaktaki evsiz, kimsesiz insanları görmezden gelmeyin onlar da bizim gibi insan cart curt" Peki bu duyarı kasanlar kendileri ne yapıyor? İşte bu tezatlık benim filmdeki hoşuma giden bazı şeylerden biri. Öte yandan Başrolümüz Müze küratörü Christian'ın karakterini baya beğendim. Sırf müze küratörü diye ya da müzenin piarını yapmak için duyar kasıyor diye bize ter temiz saf biri göstermek yerine hata yapan, yerine göre hareket eden ve zaman zaman aptallık yapan kibirli biri izlemiş olmamdan gayet memnunum. Bazen iyi bir insan gibi gördüğümüz ama bazen de kusurlarını gördüğümüz hakkında net bir karar veremediğimiz bir insan. Evet insanlar da gerçek hayatta böyle olur, ne beyaz ne de siyah! ( Beşiktaşlı arkadaşlar kusura bakmayın ama böyle yani) Peki filmi ortalama yapan negatif özelliklere gelelim. Abi okey bir mesajın var, tamam onu dile getireceksin ona da tamam, ama iki bucuk saatte bunu bize farklı şekilde 20 kere gösterme be! Bana göre film gereksiz uzun, sırf daha vurucu olsun diye hikaye akışına hizmet etmeyen sahneler var. Böyle olunca da film bir süre sonra kopuyor ve izlemesi sıkıcı hale geliyor. Filme Puanım : Ilık bira Esenlikle Kalın 🖖
Anlam arayışı ve sanat film bana bunları çağrıştırıyor.Film beni aşırı etkilemedi.Fakat bazı değindiği noktalar içime dokundu. Bir sanat müzesi yöneticisi küratör deniyormuş.Yeni bir sergi için bir video ile dikkat çekme kampanyası yapıyorlar.Tabi bide başına hırsızlık olayı geliyor.Toplumun iki yüzlülüğü bu iki konu içinde çok güzel işlenmiş.Baya iyi eleştiriler var.İnsanlar göz önünde duran bir probleme çok duyarlı iken dışarıda kimse dilencilere bir kere daha bakmıyor. Beni düşündüren ve güldüren maymun sahnesi oldu.Farklı açılardan bakarak izleyin biraz üstü kapalı anlatım.İnsanın anlamsız egolarını ve hep yukardan bakmasını çok iyi anlatıyor.O sanat galerisinde ki insanlar dilencileri anlayamayacaklar.
Gerçekliğin pek çok anlatımı var, ama bu tür benim en sevdiğim. İşte sinema budur, dedirten cinsten. Bu anlatımı yerli yönetmenlerden Onur Ünlü'nün bazı filmlerinde de tadıyorum. Gerçekliği inanılmaz yansıtıyor, hayatın he kompleks hem de basit yapısını öyle güzel yaşatıyor ki. İzlemesi inanılmaz zevkli. Hele işin içine birde felsefe girmişse.! Ne denir biliyorsunuz "muhakkak izleyin". 😉
Kimi filmler vardır ki izledikten sonra içinizi "Ne izledim ben" hissiyatı yiyip bitirir.Ruben Östlund 2017 yapımı The Square filmiyle izleyiciye bu hissiyatın doruklarını yaşatıyor.Sanat eleştirisi olduğunu iddia eden The Square,hem eleştirilerini anlaşılabilir dilde yöneltmeyerek hem de senaryo matematiğini yoksayarak unutmak isteyeceğimiz filmler arasına giriyor. Olmamışlık konusunda sınırlarını zorlayan senaryo sanat eleştirisinin büyüsüne kapılıp ne derdini anlatabiliyor ne de belirli bir matematiği kendine temel alıyor.Bağlam noktalarının oluşturulmasının unutulduğu sahneler birbirinden o kadar kopuk ki bir sürü kısa film birleşmiş de bu film oluşmuş hissiyatına kapılıyorsunuz. Absürt sahnelerin varlığı,karakterlerin anlamsız davranışları ve 5 dakikada bitirilebilecek işlerin 1 saatte yapılması filmin içine girmemizi hayli zorlaştırıyor ve gerçekçilik vaat etmiyor.Her ne kadar sinemasal gerçekçilik ve hayat gerçekleri birbirinden ayrı formlar olsa da her filmde ikisinin de buluşma noktalarının bulunması gerekir.Realite nedir bilmez bu filmde ise tek buluşma noktaları karakterlerin nefes alıyor,yemek yiyor ve konuşuyor olması... Duygusuz duygusuz ilerleyen senaryo karakter yaratımı konusunda da ayrı bir facia sunuyor.Sahneleri sırtlayabilen başkarakterin yoksunluğu,öne çıkan yan karakterlere yer verilmemesi ve nereden çıktığı bilinmeyen çocuklar gibi anlam veremediğiniz yan karakterler facianın yapı taşlarını oluşturuyor.Fazla cut yediği için de hem karakter hem de hikaye konusundaki anlamsızlığı farklı seviyelere taşınıyor.Masum izleyicilerin kafasına yumruk gibi indirilen sert cutlar,Çin işkencesi niyetine kullanılabilecek gereksiz uzatılan sahneler kurgu ekibi ve yönetmen hakkında güzel dilekler dilememize sebep oluyor.Zaten içine girilmesi zor hikayeyi cutlar ile daha da zor hale getirilmesini anlamak imkansız diyebiliriz. Eleştiri de eleştiri diye tutturan film övücülerimize anlam verememekle beraber elle tutulur gözle görülür kalple sevilir bir eleştiri sunmuyor bu filmimiz.Aynı sene Altın Palmiye için yarışan Zvyagintsev'in Loveless filmi tek bir sahneyle toplumsal eleştirisini The Square'den çok daha etkili bir biçimde yapıyor.Filmografik açıdan başarılı bulamadığımız bu filmde başkanlığını Pedro Almodovar'ın yaptığı Will Smith ve Park Chan-Wook'un da yer aldığı Cannes jürisi bizim göremediğimiz ne gördü merak konusu... Lanthimos'un The Killing of A Sacred Deer'ına ve Zvyagintsev'in Loveless'ına yapılan haksızlığı düşündükçe kafayı yememek mümkün değil.2 buçuk saat boyunca hiçbir şey anlatmamak da büyük bir başarıdır denilmiş herhalde.Lümpen eleştirisini lümpenlere yaparak işin ekmeğini yiyen bu yapım,her elementiyle olmamışlıklar bütünü sunarak Ruben Östlund'un adını kara listemize yazdırıyor.
Filmin yorumu, aşırı derecede yerden yere vurma içerebilir. The Square'e karşı derin hisler besleyen insanların uzak durması, keyifli olur. Son yıllarda izlediğim en hayal kırıklığı, en balon yapım sıralamasında çok rahatlıkla ilk üçe girebilir. Mesela bu film, ne yaptı da Loveless'i, Killing Of A Secred Deer'i geçip Cannes ödülünü aldı, merak ediyorum. O dönemin jüri grubunda olan Almodóvar bu filminde ne gördü de, ben görmeyi unuttum? bunu da ayrıca merak ediyorum. Filmin senaryosu tam bir facia. Hiç bir matematiğe uymayan, sadece "sanat sevicileri" için yapıldığını düşündüğüm bir senaryosu var. Her sahnesi, gereksiz derecede uzun olmasının yanı sıra, bu uzun sahnelerde hiç bir şey anlatamaması, bakın burasi önemli "Hiç bir şey anlatmaması" gerçekten muazzam bir başarı. Kare'nin anlamı ile başlayan film, kare ile hiç bir şey vermemesi filmin ilginç yanlarından biri. Bunun yanında yaptığı sanat eleştirisini, tam olarak nasıl bir elestri yapması, anlaşılmazliğı bir kat daha arttırıyor. Filmin kamerasına gelecek olursa, facialar silsilesi burada da peşimizi bırakmıyor. Ben en son Arka Sokaklarda gördüğüm, bıçak gibi "cut"'lar bu filminde karşımıza çıkan şeylerden sadece biri. Sahnelerde kolaya kaçacak şekilde cut atılması bir derece mantıklı olsa da, her 7 dakikada bir sahneleri bıçak gibi kesmen ve o 7 dakikalık seanslarında içlerinin bomboş olması gerçekten takdire şayan bir hareket. Hakkını yemeyelim, son bölümlerde merdiven sahnesinde "roll-cam" güzeldi, onun harici kamerayı kullanan adam, maaşını beğenmemiş olmalı ki görsel olarak da bizi yere seriyor. Bütün bu kötülükler bununla sınırlı kalıyor mu? Tabi ki de hayır. Mesela filminde baş rol yok. Evet, bir baş rol var ama tam olarak neyin başı kimin başı belli değil. Tüy gibi, yani o adamı oradan alsak yerine Mesut Komiser'i koysak filmde en ufak bir titreme olmaz. Onun dışında filmde sırra kadem basan insanlar var. Bir an da yok olan ve nereye gittiğini merak ettiğimiz insanlar var. Yetmiyor, birden ortaya çıkan çocuklar var. Çocukların nasıl ortaya çıktığını da anlamıyoruz. Yani, oyuncular ile ilgili hiç bir fikrimiz yok aslında. He bir de maymun adam var. Bir ikon olduğunu iddia etseler de, ikon olan tek yani, ikonluktan yoksun olması. Hatırladıkça sinir krizine girmemi sağlıyor bu film. 2 saat 31 dakika boyunca hiç bir şeyi anlatmaması, gerçekten muazzam bir başarı. Bu film sayesinde sanattan anlamayan, taşra komedisi bağımlısı biri olduğumu öğrendim mesela. Kendimi bulmamı sağlayan Cannes ekibine ve yönetmen Ruben Östlund'a buradan teşekkür ederim. İsveç kültürünü bilmediğim için yaptığı eleştirleri anlamadığım için kendimden özür diliyorum. Kısacası, hiç bir şeyi ile olmamış bir film. Yani hayatta 2 saat 31 dakika boş zamanınız olsa bile bu filmi izlemeyin. Gidin doğayı izleyin, yolları izleyin ama bu filmi izlemeyin. Doğa veya yollar veya inasanlarin spontane senaryosu ve görselliği ve hatta oyunculuğu bu filminden daha iyidir. 2/10





