kurgusu ve konusu en iyi filmler “film izledikten sonra beyniniz zonkluyorsa, o film iyi yazılmıştır.” —bir sinema manyağı memento (2000) hafızasını 10 dakikada bir kaybeden bir adamın, karısının katilini bulmaya çalışması. olaylar sondan başa doğru anlatılıyor. izleyici olarak sen de…devamıkurgusu ve konusu en iyi filmler
“film izledikten sonra beyniniz zonkluyorsa, o film iyi yazılmıştır.”
—bir sinema manyağı
memento (2000)
hafızasını 10 dakikada bir kaybeden bir adamın, karısının katilini bulmaya çalışması. olaylar sondan başa doğru anlatılıyor. izleyici olarak sen de ne olduğunu unutuyorsun. nolan zekâsının ilk büyük tokadı.
oldboy (2003)
15 yıl boyunca bir odada kilitli tutulan bir adam, serbest bırakıldığında intikam almaya başlar. ama olay o kadar katmanlı ki, final sahnesinde koltuğa çakılı kalırsın.
-- kore sinemasının tokat gibi cevabı: “biz de hikâye anlatmayı biliyoruz.”
the prestige (2006)
iki sihirbaz arasındaki ölümüne rekabet. film, kendisi bir sihirbazlık numarası gibi kurgulanmış. her izleyişte başka bir detay yakalıyorsun. son sahne, “bir ilüzyon ne zaman gerçektir?” dedirtiyor.
coherence (2013)
tek mekân, 8 kişi, bir kuyruklu yıldız geçişi. paralel evrenler, zaman kırılmaları, kim gerçek kim kopya belli değil. düşük bütçeyle yüksek zihin oyunu.
“bunu yazan kimse, kesin bilimkurgucu değil fizikçi” dedirten film.
triangle (2009)
loop içinde loop. gemiye çıkan karakterlerin kaderi sonsuz bir döngüye hapsoluyor. kendini öldürenin kendin olduğu yer. finaldeki çekiç gibi sahne unutulmaz.
enemy (2013)
jake gyllenhaal'un iki karakteri canlandırdığı bu film, freudyen altmetniyle rüya içinde rüya gibi. örümcek sembolizmi, kafka'vari atmosfer ve “ben kimim?” sorgusu.
villeneuve'un “az kişi anlasın ama çok kişi sarsılsın” projesi gibi.
the machinist (2004)
1 yıldır uyumamış bir adam. hayal mi görüyor, yoksa biz mi onun halüsülasyonuyuz? zihin oyunları + travma çözülmesi = net beyin yakar.
bale'in 28 kilo verip gerçek anlamda “kaybolduğu” film.
synecdoche, new york (2008)
charlie kaufman'ın beyninin içine girip yön kaybetmek istersen, tam yeri. bir adam hayatının tiyatrosunu yaparken aslında hayatını kaybediyor. sahnede şehir kurup, kendini tekrar tekrar oynuyor.
felsefi, ağır, ama büyüleyici.
fight club(1999)
zaten spoiler vermeden yazmak zor. tüketim kültürü, kimlik, delilik, her şey içinde. twist'i artık bilmeyen yok ama kurgu hâlâ derslik.
the sixth sense(1999)
“çocuk ölüleri görüyor” diye basit bir korku filmi gibi başlayıp, finalde her şeyi tersyüz eden ustalık eseri.
bir kez izlenir, ama hep hatırlanır.
primer (2004)
“time travel” temasıyla yapılmış, en matematiksel film. iki mühendis bir zaman makinesi yapıyor ama olaylar fibonacci dizisi gibi karmaşıklaşıyor.
anlamak için not almak gerek. iki defa değil, üç defa izlemelik.
donnie darko (2001)
zaman, kader, paralel evrenler ve bir dev tavşan. amerikan banliyösünde geçen ama felsefesi quantum seviyesinde bir iş.
jeneriği biterken yüzünüzde şu ifade olur: “noldu ya şimdi?”
perfect blue (1997) – anime
japon psikolojik gerilim animesi. bir pop idolünün kimlik çözülmesi. gerçek ile halüsinasyonun iç içe geçişi.
aronofsky'nin black swan'ına ilham olmuştu. ama bu çok daha hasta.
mr. nobody (2009)
jared leto'nun her olasılığı yaşadığı bir hayat hikayesi. “seçim yapmazsan her şeyi yaşarsın” felsefesiyle dolu.
görsel şölen + çoklu anlatı + varoluşsal sancı = sanat.
the man from earth (2007)
bir adam, dostlarına aslında 14.000 yaşında olduğunu söylüyor ve hiçbir efekt, aksiyon olmadan, sadece konuşarak sizi beyninizle baş başa bırakıyor.
kurgu: tek mekân, bol felsefe, maksimum etkileyicilik.
closer (2004)
dört kişi, bir yalan girdabı içinde sürekli yer değiştiriyor. ilişki anatomisi, dürüstlük, ihanet ve arzu üzerine keskin diyaloglar.
film değil, adeta duygusal satranç oyunu.
incendies (2010)
denis villeneuve'den bir diğer zihin yakan kurgu. annesinin geçmişini araştıran kardeşlerin bulduğu gerçek, kalp krizi etkili.
ortadoğu trajedisi + yunan trajedisi + modern kurgu.
the double(2013)
dostoyevski'nin romanından serbest uyarlama. aynı anda hem var olup hem yok olmak nedir sorusunu soruyor. jesse eisenberg çift karakterli. david lynch sevenlere.
el hoyo// the platform (2019)
dikey bir hapishanede geçen, sınıf sistemi üzerine ağır bir alegori. minimal mekânda maksimum metafor.
kurgusu basit görünür ama alt metni derindir: paylaşmazsan aç kalırsın, ama paylaşırsan ölürsün.
her biri, “bitince 10 dakika sessizlik” garantili.
Web yapım aşamasındadır.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
En iyi deneyim için mobil uygulamamızı indir.
kurgusu ve konusu en iyi filmler “film izledikten sonra beyniniz zonkluyorsa, o film iyi yazılmıştır.” —bir sinema manyağı memento (2000) hafızasını 10 dakikada bir kaybeden bir adamın, karısının katilini bulmaya çalışması. olaylar sondan başa doğru anlatılıyor. izleyici olarak sen de…devamı
Devamı - çağrı filmi Film bittikten sonra dışarı çıktık. Yanıma filmi izleyen Müslümanlardan üç kişi geldi. Ağlıyorlardı. Neden ağladıklarını sorduğumda film broşürlerinin barların, içki satan dükkanların üstüne asıldığını, Peygamber Efendimizin ismini bu tür münasip olmayan mekânlarda görmeye tahammül edemediklerini, bu…devamıDevamı - çağrı filmi
Film bittikten sonra dışarı çıktık. Yanıma filmi izleyen Müslümanlardan üç kişi geldi. Ağlıyorlardı. Neden ağladıklarını sorduğumda film broşürlerinin barların, içki satan dükkanların üstüne asıldığını, Peygamber Efendimizin ismini bu tür münasip olmayan mekânlarda görmeye tahammül edemediklerini, bu yüzden “Muhammed Rasûlullah” ismini değiştirmem gerektiğini söylediler. İlk başta bunun sorun olmayacağını anlatmaya çalıştım ancak ikna edemedim. Bu arada hâlâ ağlamaya devam ediyorlardı. Daha sonra kendimi iç muhasebeye çektim ve “Ben kimim ki insanların saf duygularına zarar veriyorum” dedim. Benim yanıma gelen üçlü, gerçekten hislerinde samimiydiler. O andan sonra filmin ismini “Muhammed Rasulullah’tan ‘Er-Risâle’ye çevirdim. (Film, Türkçeye “Çağrı” adıyla geçmiştir.)
Film gösterime girmiş, etrafta oluşan bütün olumsuz bulutlar dağılmaya başlamıştı. İslâm ülkeleri tedricen filmi boykot eden kararlarını geri çekiyor, filmin vizyona girmesine izin veriyordu. Geriye sadece iki ülke kaldı: İran ve Mısır. Son İran Şahı filmin yayınlanmasına onay vermemişti. Bu, İran Devrimi’ne kadar devam etti. Ancak Humeynî de ilk başta kendisinden önce koyulan yasağı kaldırmamıştı. Bunun üzerine yetkililerle toplanmak üzere İran’a gittik. “Filmi neden göstermiyorsunuz?” dedim. Bana sorunun filmde okunan ezandan kaynaklandığını, bu yüzden filmi ülkeye sokamayacaklarını söylediler. Filmdeki ezan, Sünnîlere aitti. Şiîlerin ezanında ise “Aliyyun Veliyyullah” şeklinde bir ekleme olduğundan, Sünnîlerinkinden farklılık gösteriyordu. Bunun Humeynî’nin fikri olup olmadığını sorduğumda “hayır” cevabını aldım. Bunun üzerine kararını öğrenmek için Humeynî’nin yanına gittik. Bize, “Hz. Peygamber döneminde Sünnî-Şiî ayrımı yoktu” dedi ve filmin gösterimine izin verdi. Film bütün İran salonlarında gösterilmeye başlandı. Ayrıca Çağrı, yabancı filmlerin ülkeye girmesinin yasak olduğu İran’da bir ilkti. Film yaklaşık bir yıl boyunca vizyonda kaldı.
İran’ın da onay vermesiyle, geriye sadece Mısır kalmıştı. Mısır’ın, senaryoyu yazdığım ülke olmasına rağmen filmimi yayınlamaması hepimizi çok şaşırtmıştı. Üstelik oyuncuların büyük bir kısmı da Mısır vatandaşıydı. Bu olayın sebeplerini araştırmak için Mısır’a gittim ve filmi Sansür Heyeti’ne izlettim. O zamanlar Vakıflar Bakanı olan Abdurrahmân Eş-Şa’ravî film esnasında ağlamıştı. Film bitince de yanıma gelip bana sarılmış ve beni tebrik etmişti. Ancak ikinci kez Mısır’a gittiğimde onunla görüşmeye çalıştım ama her seferinde adeta benle yüz yüze gelmekten kaçındı. Şeyh Şa’ravî’nin film hakkındaki ilk reaksiyonuna rağmen, neticede hiçbir değişiklik olmamıştı.
Ezher sanki siyasî bir kurumdu. Her yeni cumhurbaşkanıyla beraber sistemi de tamamen değişiyordu. Benim filmimle ilgili olan karar dinî bir gerekçeye dayanmıyordu. Dediğim gibi Ezher siyasî bir kurum gibiydi ve bence bu yasaklama kararının altında siyasî kaygılar yatıyordu. Zira böyle bir film, ülkedeki İslâmî muhalefeti uyandırabilirdi ki bu mevcut sistemin hiç istemeyeceği bir olaydı. Zaten bir süre sonra bu işin peşini de bıraktım. Çünkü film kendini çoktan kanıtlamış, dünyanın her yerinde gösterime girmişti.
Bir filmde seyirci ya pasif bir izleyici olarak kalır, ya da filmdeki karakterlerle kendini özdeşleştirerek onlarla bir bağ kurar. Başarılı filmlerin sırrı ikincisinde gizlidir. Çağrı’yı da başarılı kılan temel etken, tam olarak budur. Özellikle de Batı dünyasında. Biz filmi onların dili, oyuncuları ve hatta mantıkları ile çektiğimiz için Batılı seyirci filmdekilerle daha kolay bir şekilde bağ kurabildi. Evet, filmin hem hazırlık hem çekim hem de gösterim aşamasında epey sıkıntı çektik. Ancak ben tüm bunlara daima olumlu bir pencereden baktım.
Eğer milyon dolarlar harcasaydım, filmin doğal sürecinde kendi kendine yakaladığı bu reklam başarısını yakalayamazdım.
(Bu metnin hazırlanmasında, Mustafa Akkad’ın çeşitli mecralarda yayınlanan çok sayıda Arapça röportajı esas alınmıştır.)
Not; Mustafa Akkad "en büyük hayalim İstanbul'un fethini çekmek "oldugunu söylemiştir.fakat Ürdün'de ırak el -kaidesi tarafından kaldığı otele düzenlenen intihar saldırılarında kızıyla birlikte ölmüştür. Babası arab annesi türk' tür.
youtu.be/UUNPW4ucYWk Videoda güzel bir anlatım var.
devamı : çağrı filmi - Mustafa akkad koruyarak Kâbe’ye sağ salim götürmeye çalıştığı sahneyi izletirken, Kaddafi -filmin tesiriyle olacak- 'Allâhuekber' diyerek koltuğundan doğruldu. O zaman anladım ki film hakkında güvenleri oluştu. Bana dönerek, 'Suudi Arabistan neden bu filme karşı çıktı…devamıdevamı : çağrı filmi - Mustafa akkad
koruyarak Kâbe’ye sağ salim götürmeye çalıştığı sahneyi izletirken, Kaddafi -filmin tesiriyle olacak- 'Allâhuekber' diyerek koltuğundan doğruldu. O zaman anladım ki film hakkında güvenleri oluştu. Bana dönerek, 'Suudi Arabistan neden bu filme karşı çıktı ki? Bu filmin tamamlanması gerekiyor, bunun için ne istiyorsunuz?' dedi. Ona üç sorunumuz olduğunu, halledildiği takdirde filme devam edebileceğimizi söyledim.
Bu sorunlardan ilki Fas’ta kalan setlerin ve film ekipmanlarının akıbetinin ne olacağıydı. Çünkü bu ekipmanların Libya’ya taşınması ve aynı setin tekrardan kurulması için büyük bir paraya ihtiyaç vardı. Ayrıca Fas sponsorluktan çekildiğinden maddî gücümüz azalmıştı. Kaddafi adamlarından birine “Gerekeni yapın” diyerek bu sorunu halledeceğini gösterdi. İkinci sorun ise filmde oynayan, ancak oyuncu olmayan topluluklardı. Fas’ta bu insanları bulmak çok kolaydı. 1000 kişi istiyorduk,5000 kişi gönderiyorlardı. Ayrıca bizden talep ettikleri ücret de çok azdı. Kaddafi bu sorunun halli için silahlı kuvvetleri bize tahsis etmeyi önerdi. Ancak ona askerlerin çok genç ve saçlarının traşlı olduğunu, benim istediğiminse daha yaşlı yüzlere sahip insanlar olduğunu söyledim. Bunun üzerine ordu komutanına dönerek “Halk Direniş Örgütü’nü gönderin.” dedi.
Üçüncü sorunumuz ise, filmin İngilizce nüshasında oynayacak aktörlerin alkol tüketimiydi. Kaddafi bunu duyunca duraksadı ve yaklaşık iki dakika boyunca düşündü. Sonra bana dönerek bunu da kabul ettiğini, ancak oyuncuların sadece onlara mahsus bir bölgede içmeleri gerektiğini söyledi. Libya liderinin iş bitiriciliği sayesinde tüm sorunlarımız böylece çözülmüştü. Hiç hız kesmeden elimizdeki tonlarca ağırlıktaki kıyafetleri, ekipmanları, arabaları ve hatta eğittiğimiz atları dahi gemiye yükleyerek Trablus Limanı'na getirdik.
Şurası kesindi ki Trablus film yapmak için elverişli bir şehir değildi. Zira bir film için lazım olan alet edevattan neredeyse hiçbiri burada bulunmuyordu. Bu da her şeye sıfırdan başlayacağımız anlamına geliyordu…
Film için gerekli olan şehirleri yeniden inşa ettikten sonra filmi çekmeye devam ettik. Benim için en zor olan şey, aslında oyuncu olmayan grupları yönlendirmeye çalışmaktı. Bunlar çekimleri engelleyebilecek kadar hamasi kişilerdi. Örneğin Uhud Savaşı’nı çekerken ilginç bir şey yaşandı. Hz. Hamza’nın müşriklerle savaştığı sahnede onun etrafına bu insanlardan birkaç kişiyi yerleştirmiştim. Yapılması gereken savaşan birliklerin boş bir alan açması, Ebu Sufyan’ın karısı olan Hint’in kölesi Vahşi’nin de bu birliklerin arasından sıyrılıp elindeki mızrağı fırlatarak Hz. Hamza’yı öldürmesiydi. Her şeyi hazırladıktan sonra sahneyi çekmeye başladık. Vahşi Hz. Hamza’nın etrafında savaşanların çevresinde tur atıyor ancak mızrağı fırlatmak için bir türlü açıyı yakalayamıyordu.
Çünkü Hz. Hamza’nın etrafındakiler hiçbir şekilde bir boşluk açmıyordu. Çekimi durdurup yanlarına gittim. “Neden komutlara uymuyorsunuz?” dedim. Aldığım cevap hepimizi güldürmüştü. “Biz arayı açarsak Vahşi Hz. Hamza’yı öldürür, buna müsaade edemeyiz!” Filmden yıllar sonra tekrardan Vahşi’yi canlandıran aktör ile bir araya gelme fırsatı buldum. Bana çok kızgın olduğunu söyledi. Yıllar sonra ilk kez görüştüğüm birinden ilk olarak bunu duyunca biraz afallamıştım. Sebebini sorduğumda insanların filmde Hz. Hamza’yı öldürdüğü için sokakta ona saldırdığını, filmdeki olumsuz rolü yüzünden hiçbir film şirketinin onu işe almak istemediğini, bu yüzden bir süredir işsiz kaldığını öğrendim. Hemen tanıdıklarımdan bazı kişileri arayarak ona iş vermelerini söyledim. Onun için üzülmüştüm, ancak insanların filmi bu kadar benimsediğine şahit olmak hem hayret, hem de gurur vericiydi.
Yine Uhud Savaşı’nı çekerken bir olay daha yaşandı. Senaryo şöyleydi: Peygamberimizin ordunun arkasını kollamak için tepeye yerleştirdiği okçuların mevzilerini terk etmesi sonucunda ordunun arkası sarılmış, Müslümanlar iki grubun arasında kalarak ele geçirdikleri üstünlüğü kaybetmişlerdi. O sırada Peygamberimiz de ricat (geri çekilme) emri vermiş, asker tepelere çıkarak geri çekilmişti. Buna göre savaşan birliklerin benim komutumla savaş alanından yukarı çıkmaları gerekiyordu. Sahneyi çekmeye başladık. Ben onlara ricat komutunu veriyordum, ancak hiçbir şekilde yerlerinden kıpırdamıyorlardı. Yaklaşık on kere tekrarlamama rağmen pozisyonlarında bir değişiklik olmadı. Yine sahneyi durdurarak yanlarına gittim ve neden dediklerimi yapmadıklarını sordum. Aldığım cevap hepimizi şaşırtmıştı: “Biz Müslümanız, mevzilerimizi terk edemeyiz!”
Filmde iki sahne beni çok zorladı. Bunlardan biri şüphesiz filmin sonlarındaki Mekke’ye giriş sahnesiydi. Müslümanlar yıllar önce Mekkeli müşriklerin uyguladıkları baskı ve zulüm neticesinde hicret ettikleri Mekke’ye muzafferler olarak geri dönüyorlardı. Bu nedenle yüzlerinde zafer ve kendilerine güven alametlerini görmek istiyordum. Komutları verdim ancak çekim esnasında kati surette yüzlerinde o coşkuyu bulamadım. Sonra yanlarına gidip “Yarın çekim olmayacak. Kral İkinci Hasan’ın doğum günü münasebetiyle [1973’teki] Yom Kippur Savaşı’nda Süveyş Kanalı’nı geçen Mısır Ordu Komutanı ile Golan Tepeleri’ni geçen Suriye Ordu Komutanı size hitap etmek üzere buraya gelecek’’ dedim.
Ertesi gün onları Mekke’ye giriş sahnesinde bulunmaları gereken yerde topladık. Ayrıca oraya Kral İkinci Hasan’ın fotoğrafının bulunduğu kocaman bir platform koyduk ve onların yüz ifadelerini kaydetmek üzere platformun altına özenle gizli kameralar yerleştirdik. Daha sonra sete yeni gelen ve Hz. Hamza karakterini oynayacak olan Mısırlı oyuncu Abdullah Gays’a Mısır komutanının kıyafetini, Suriye’den gelen oyuncu Talat Hamdi’ye de Suriye komutanının kıyafetini giydirdim. Sonra onları arabalara bindirerek yaklaşık bir mil uzağa gönderdim. Fas askerlerini de yanlarına vererek arabaların yanlarında koşmalarını istedim. Saat geldi ve konvoy platformun olduğu yere ulaştı. Savaşın üzerinden henüz bir yıl geçtiğinden etkisi hâlâ son derece tazeydi. İnsanlar ilk andan itibaren sevinçten çılgına dönmüşlerdi. Abdullah Gays ve Talat Hamdi arabadan indiler ve sahneye çıktılar. Abdullah Gays yanıma gelerek şöyle serzenişte bulundu:
“Ben 40 yıldır sahneye çıkıyorum ancak şimdi ne yapacağımı bilmiyorum.” Ona, “Çık ve bütün siyasilerin yaptığı sen de gibi yalan at. ‘Şunu yaptık, bunu öldürdük, parçaladık’ gibi şeyler söyle” dedim. Abdullah Gays mikrofonu eline alarak oradakileri heyecanlandıracak, cesaretlendirecek bir konuşma yaptı. Bu sırada ben de gizlice yerleştirdiğim kameralardan dinleyicilerin zaferi yansıtan yüz ifadelerini kaydettim. Ardından Talat Hamdi hitap etmek üzere kürsüye çıktı. Suriye komutanıyla özdeşleşen geleneksel elini birleştirme hareketini yapınca dinleyiciler coşkudan başlarındaki sarıkları yukarı fırlattılar. Sarıkları bağlamak epey zahmetli bir işti ancak ben neticede arzu ettiğim görüntüleri almayı başarmıştım.
Çok zorlandığım ikinci sahne ise Veda Hutbesi sahnesiydi. Peygamberimizin irad ettiği son hutbelerden biri olması ve “veda” niteliği taşıması hasebiyle hutbeyi dinleyenlerden ağlamaklı bir ifade bekliyordum. Ancak tabiatiyle istediğim ifadeyi bana veremediler. Ne yapacağımı düşünürken Fas’ın Marakeş şehrindeki ünlü Câmiu’l-Fenâ Meydanı’nda, halk tarafından sevilen bir kişinin insanları toplayarak onlara kahramanlık hikâyeleri anlattığını anımsadım. Bu adam, insanların tüm dikkatlerini celbediyordu. Hiç vakit kaybetmeden yanına gidip ona “Bu insanları ağlatabilir misin?” dedim. Bana yapabileceğini, ancak bunun belli bir mukabili olacağını söyledi. Adamla anlaştıktan sonra Veda Hutbesi’ndePeygamberimizi dinleyen sahabileri temsil edecekleri, sahne için bulunmaları gereken (temsili) Arafat Dağı’nda topladık ve onlara Mekke’den Şeyh Hasan el Mekkî’nin geldiğini haber verdik.
Daha sonra “Hasan el Mekkî” kıyafetini giydirdiğimiz adam sahneye çıktı ve bütün ayrıntısıyla Peygamberimizin son günlerini anlattı. Birkaç dakika geçtikten sonra orada topladığımız insanların hepsi ağlamaya başladılar. O sahneyi izleyenler, hutbeyi dinleyenlerin ağlamaklı yüz ifadelerini göreceklerlerdir. Bu ve bunun gibi problemler eşliğinde meşakkatli de olsa filmi bitirmeyi başardık.
Filmin bittiği ve yakın zamanda vizyona gireceği duyulunca, film bütün İslâm dünyasında yasaklandı. İslâm ülkelerinde yayınlayamadığımızdan, film ilk kez Londra’da seyirciyle buluştu. Bunu duyan Müslümanlar ayaklandı. Çoğu Pakistanlı olan İngiltere’deki İslâmcı örgütler oldukça tutucuydu. Bu insanlar bana, Hint asıllı Britanyalı bir yazar olan, yazdığı Şeytan Ayetleri adlı romanla İslâm âleminden büyük tepkiker alan, hatta Humeynî tarafından başına para ödülü konan Selman Ruşdi muamelesi yapıyorlardı. Çünkü Hz. Muhammed rolünü Antony Quin’in bizzat canlandıracağı şayiası bir kere duyulmuştu. Bu nedenle her yerden filmime ve bana tepki yağıyordu. Artık suikasta uğrayacağımı düşünmeye başlamıştım. Bu yüzden Londra sokaklarında sadece korumaların refakatinde yürüyebiliyordum. Daha sonra filmi protesto eden İslâmî topluluklarla görüşmeye çalıştım. Onlara beğenmedikleri takdirde filmi kaldıracağımı teklif ettim. Ancak teklifimi geri çevirdiler. Ben tepkilerin Batı’dan geleceğini göze alarak bu filmi çekmeye başlamıştım. Ancak tepkiler bana beklemediğim yerden, İslâm dünyasından geldi.
Daha sonra bir sinema salonu ayarladık ve protesto eden insanların bir kısmını salonda toplayarak filmi izlettirdik. Filmin sonunda dünyanın dört bir tarafındaki Müslümanları namaz kılarken gösterdiğim bir sahne vardı. Bu sahneye geldiğimizde seyirciler oturdukları yerlerden kalktılar ve perdenin önüne geçerek filmdekilerle birlikte onlar da namaza durdular. Hayatımda gördüğüm en duygusal sahnelerden biriydi. Öyle ki gözyaşlarıma engel olamadım. Aynı zamanda filmin yarattığı tesiri görme bakımından da benim için çok mühimdi.
"Çağrı filmi nasıl çekildi?" Mustafa Akkad anlatıyor “Çağrı” ya da orijinal ismiyle “The Message/Er-Risale” (1976) filmi, İslâmiyet'in doğuşunu Batı’ya anlatan en önemli yapıtlardan biri. Üzerinden 40 yıldan fazla bir süre geçmesine rağmen İslâm âleminin gündemindeki yerini koruyan bir şaheser. İşte…devamı"Çağrı filmi nasıl çekildi?" Mustafa Akkad anlatıyor
“Çağrı” ya da orijinal ismiyle “The Message/Er-Risale” (1976) filmi, İslâmiyet'in doğuşunu Batı’ya anlatan en önemli yapıtlardan biri. Üzerinden 40 yıldan fazla bir süre geçmesine rağmen İslâm âleminin gündemindeki yerini koruyan bir şaheser. İşte yaptığı işlerle Müslümanların kalbinde taht kuran dünyaca ünlü yönetmen Mustafa Akkad’ın ağzından, ömrü bin bir zorluk ve meşakkatle geçen Peygamberimizin nice güçlüklerle çekilen filminin, Çağrı’nın hikâyesi…
“Aslında böyle bir film ortaya koyma fikri, zihnimde yoktu. Amerika’ya gitmiş, yönetmenlik eğitimi almış ve bazı basit filmler çekmeye başlamıştım. Aynı sırada evlenmiş ve çocuk sahibi olmuştum. Çocuklarım büyüdükçe, bazı şeylerin eksikliğini hissetmeye başladım. Bunlardan en önemlisi, çocuklarıma dinimizi, İslâm’ı iyi bir şekilde öğretmekti. Ancak dinimizi güzel bir şekilde anlatmam gerekenler sadece çocuklarım değildi. İçinde bulunduğum Batı toplumu İslâm hakkında pek çok yanlış yargıya sahipti. Bu olumsuz algının değişmesi gerekiyordu.
Biz gurbetteki Araplar, Arap devletlerini ve kurumlarını bize çocuklarımız için öğretmen göndermedikleriden daima eleştirirdik. Ancak bir müddet sonra iğneyi devletlerden ve kurumlardan evvel kendime batırmam gerektiğini fark ettim. Sinema benim ihtisas alanımdı ve ben kendi alanımda bir şey ortaya koymadan diğerlerini eleştiriyordum. Kendi alanımda bir şeyler yapmalıydım. Çağrı filmi işte böyle bir arayışın sonunda doğdu.
Hayatımda geçirdiğim en çetin zamanlardan biriydi. Evet, Peygamberimizin hayatını konu alan bir film çekmek istiyordum. Ancak konu oldukça hassas ve kritikti. Ayrıca film için sponsor bulmak da başlı başına bir dertti. Çünkü Yahudilerin Hollywood’da ciddi bir ağırlığı vardı ve Arapları dünyaya iyi sunacak her türlü projeye son derece karşıydılar. Ben de geçmişte çok büyük işlere imza atmadığımdan ismim fazlaca bilinmiyordu. Bu yüzden beş sene boyunca başkentten başkente bütün Arap dünyasında filmim için sponsorluk aradım. Nihayetinde Kuveyt, Libya ve Fas üçlüsünü proje için finansman olmaya ikna edebildim. Bu üç ülke, 10 milyon euro olan filmin maliyetini aralarında eşit bir şekilde paylaştı. Elde edilen meblağ, bir İsviçre bankasında duracaktı.
Hâlâ yeterince maddi kaynağımız yoktu. Beni finanse eden ilk kişi Adnan Kaşıkçı adlı Suudi bir milyarderdi. Amerika’dan gelip bu filmi çekebilmem için Lübnan’ın başkenti Beyrut’ta bir ofis açtı. Bu, benim hayatımın dönüm noktasıydı.
Burada çalışmalara başladık. Daha sonra Mısır’ın başkenti Kahire’ye gittik. Sünnî İslâm dünyasının en köklü kurumlarından biri olan El Ezher Üniversitesi ile birlikte filmin senaryosunu hazırlamak üzere yaklaşık bir yıl çalıştık. Sonunda Ezher üyeleri Tevfik el-Hakîm, Abdurrahmân eş-Şerkavî, Kahire Üniversitesi’nde İslâmî İlimler hocası olan Doktor Ahmet Şelebi ve Lübnanlı bazı hocaların katkılarıyla senaryoyu tamamlamaya muvaffak olduk. Hocalardan oluşan bu ekibin farklı bölgelerden gelmesi önemliydi. Zira yapacağımız film tüm Müslümanlara hitap etmeliydi. Bu yüzden filmin senaryosunu hazırlarken Peygamberimizin hayatı hakkındaki tüm dinî görüşleri göz önünde aldık. Aksi hâlde bambaşka sorunlarla karşı karşıya gelebilirdik.
Bu ekibin misyonu, filmin senaristi olan İrlanda asıllı Amerika vatandaşı H.A.L Craig ile beraber çalışmaktı. Senaryo Craig tarafından İngilizce olarak yazılıyor, daha sonra Arapçaya çevrilip oluşturulan komisyona sunuluyor, komisyonun tashihinden sonra İngilizceye tercüme edilerek yeniden senariste geliyordu. Böylece senaryomuz en az dört beş kere tercüme edilerek son şeklini aldı. El Ezher, metnin her bir sayfasına ayrı ayrı mühür vurdu. Ezher’in muvafakatını aldıktan sonra Lübnan’a, Yüksek Şiî İslâm Konseyi’ne gitmemiz gerekiyordu. Bu konseyin de onayını aldıktan sonra geriye sadece Suudi Arabistan’da bulunan, İslâm dünyasının etkili kurumlarından biri olan İslâm Birliği, daha meşhur ismiyle “Rabıta” kalıyordu.
Merkezi Mekke’de bulunan Rabıta’ya gittiğimizde daha okumadan senaryoyu yüzümüze fırlattılar. Kafalarında bunun “Hollywood yapımı, Antony Quinn’in başrolde oynadığı bir Hz. Muhammed” filmi olduğu ön yargısı bulunduğundan, zaten başından itibaren filme karşıydılar. Bu algı ise Mısır’daki Ehram Gazetesi’nin yaptığı bir habere dayanıyordu. Gazete, filmin adının “Muhammed Rasulullah, başrolde Antony Quin” olduğunu yazmış, bu da zihinlerde Hz. Muhammed’in filmde temsil edileceği fikrini uyandırmıştı.
Üyelerden biri “İslâm’ı anlamak isteyen Kur’ân’a baksın” dedi. Hz. Peygamber’in yüzünü göstermenin caiz olmadığını biliyordum. Ancak cennetle müjdelenen on sahabi olan Aşere-i Mübeşşere’nin görüntülerinin haram olduğu bana öğretilmemişti. Daha sonra filmde müzik kullanıp kullanmayacağımı sordular. Olumlu cevap verince “Müziğin girdiği evden bile melekler kaçar, bu yüzden caiz olmaz” dediler.
O sıralar Neil Armstrong aya yeni çıkmıştı. Onlara biz burada görüntünün haram olup olmadığını tartışırken insanların aya çıktığını, burada abesle iştigal ettiğimizi söyledim. Ayrıca onlara “Madem görüntü haram, neden o zaman Kral Faysal’ın Ukaz Gazetesi’nde fotoğrafı var?” diye sorduğumda içlerinden biri, bunun “gölgenin dondurulması olduğundan haram sayılamayacağı” cevabını verdi. Toplantının amacı film senaryosu için onay almaktan bütünüyle çıkmış, dinde görüntünün haram olup olmamasına evrilmişti. Gördüğüm bu sahne karşısında dehşete düşmüştüm. Oysa bana Kaliforniya Üniversitesi’nde öğrenciyken görüntü nazariyyesini Müslüman bir Arap olan Hasan İbn Heysem’ın icat ettiğini öğretmişlerdi.
Rabıta üyelerinin neredeyse tamamı Suudi olmayan üyelerden oluşuyordu. Onlar benim için kraldan çok kralcılardı. Sadece tek bir üye film için onay vermişti. O da bir Suudi idi. Sâir üyelerin karşıt oy vermesiyle o günkü toplantıdan filmin tüm ülkelerde yasaklanması kararı çıktı. Sebebi ise filmin İslâm’a zararının dokunabileceğiydi. Bu kararla birlikte üç ana sponsordan biri olan Kuveyt filmi finanse etmekten çekildi. Adnan Kaşıkçı da bana verdiği desteği kesti. Ancak aramızdaki anlaşma gereği Kuveyt’in film için verdiği para bizde kalacaktı.
Tüm bu kopan gürültülerden sonra filmin sponsorlarından olan Fas’a, Kral İkinci Hasan ile görüşmeye gittik. Kral Hasan, dünya görüşü açık, anlayışlı bir adamdı. Filmi burada çekebileceğimi, ancak bunun Fas’ta çekildiğine dair herhangi bir reklam yapılmaması şartıyla gerçekleşebileceğini söyledi. Bunun üzerine hiç vakit kaybetmeden işe koyulduk. Dekorları dizayn ettik, temsili Kâbe’yi inşa ettik ve Mekke şehrini tamamladık. Filmi Arapça ve İngilizce olarak aynı senaryo, ancak farklı oyuncu kadrolarıyla çekmeye başladık. Sahneleri önce İngilizce olarak çekiyor, daha sonra Arapçasına geçiyorduk. Bunun nedeni ise Araplardan oluşan ekibin, sahnede yapacakları hareketlere aşinalık kazanmasıydı. Mesela filmin İngilizce nüshasında Hz. Hamza’yı Antony Quinn canlandırırken, Arapça nüshasında aynı rolü Abdullah el Gays temsil ediyordu. Bunun nedeni ise İslâm’ı Batı’ya kendi dilleriyle, kendi oyuncularıyla ve en önemlisi kendi mantıklarıyla anlatmaktı. Bu amaca yönelik olarak örneğin filmde Habeşistan’a iltica eden Müslümanlarla bir Hristiyan olan Habeş Kralı Necaşi’nin Hristiyanlık ve Hz. İsa ile ilgili diyaloglarına kasıtlı olarak uzun bir yer ayırdım.
Filme başlayalı altı ay olmuştu. Ufak tefek sorunlar çıksa da, ciddi bir engelle karşılaşmadan çekimleri sürdürüyorduk. Ancak gelen bir haber, her şeye sıfırdan başlamamıza neden olacaktı:
Bir gün filmin çekildiği sete Kral İkinci Hasan tarafından biri gönderildi. Gelen görevli, kralın beni beklediğini söyledi. Arabaya binip saraya gittik. Kralın huzuruna çıktığımda endişeli bir biçimde odanın içinde volta attığını gördüm. Sonra yüzünü bana çevirerek şöyle dedi: “15 gün içinde ülkeyi hemen terk etmeniz gerekiyor.” Bu söz başıma bir balyoz gibi inmişti. Kral’ın yanından ayrıldıktan sonra bu ani kararın nedenini öğrendim. O zamanın Suudi Arabistan Kralı Faysal, Fas Kralı’nı 1974’te başkent Rabat’ta toplanacak olan İslâm Zirvesi Konferansı’na katılmamakla tehdit etmişti. Kral Faysal gerçekten hürmet ettiğim bir liderdi. Özü sözü bir kişiydi. Ancak bu kararına hiçbir şekilde anlam verememiştim. Kral Hasan -samimi bir şekilde- yapacak bir şeyinin olmadığını, bu olayın sorumluluğunu ona yüklemememi söylemişti.
Filmi çekmeye başlamadan pek çok sorunla karşılaşmamıza rağmen bir şekilde hepsini aşmıştık. Ancak filmi çekmeye başladıktan altı ay sonra ülkeden kovulunca dekorlar, ekipmanlar, setler elimizde kalmıştı. Ayrıca nereye gideceğimizi de bilmiyorduk. Tam da bu yoğun ümitsizlik ortamında Libya’ya gitmeye karar verdik. Ülkeyi terk etmemiz için verilen müddetin bitmesine üç gün kala Libya lideri Muammer Kaddafi’den randevu istedik. Hemen ertesi gün teklifimiz kabul edildi ve çektiğimiz bazı sahnelerle birlikte Devrim Liderliği Konseyi ve Kaddafi ile görüşmek üzere başkent Trablus’a geldik. Toplantıda, elimizdeki kesitleri onlara gösteriyorduk ki bir ilginç bir gelişme hasıl oldu:
koruyarak Kâbe’ye sağ salim götürmeye çalıştığı sahneyi izletirken, Kaddafi -filmin tesiriyle olacak- 'Allâhuekber' diyerek koltuğundan doğruldu. O zaman anladım ki film hakkında güvenleri oluştu. Bana dönerek, 'Suudi Arabistan neden bu filme karşı çıktı ki? Bu filmin tamamlanması gerekiyor, bunun için ne istiyorsunuz?' dedi. Ona üç sorunumuz olduğunu, halledildiği takdirde filme devam edebileceğimizi söyledim.
Prof. Dr. Celal Şengör hakkında, "Ben Türk halkı kadar cahil, Türk halkı kadar ahlak kavramından yoksun bir toplum tanımadım" sözleri nedeniyle 2 yıla kadar hapis cezası istemiyle hazırlanan iddianame kabul edildi. • Duruşma 11 Eylül'de görülecek Celal Şengör'ün sözleri: “Türkiye,…devamıProf. Dr. Celal Şengör hakkında, "Ben Türk halkı kadar cahil, Türk halkı kadar ahlak kavramından yoksun bir toplum tanımadım" sözleri nedeniyle 2 yıla kadar hapis cezası istemiyle hazırlanan iddianame kabul edildi.
• Duruşma 11 Eylül'de görülecek
Celal Şengör'ün sözleri: “Türkiye, uygarlıktan uzak bir ülkedir. Benim dünyada gördüğüm en ilkel ülkelerden biridir.
Ben Türk halkı kadar cahil, Türk halkı kadar ahlak kavramından yoksun bir toplum tanımadım.
Bugün Anadolu Türkü’nün ortalama IQ’su 86, normal bir insanın IQ'su ne? 90.
Yani siz resmen dünya istatistiklerinde resmen geri zekalı bir millet konumundasınız”
Mynet
Kıyamet // çöküş temalı az bilinen filmler kıyamet// çöküş temalı az bilinen filmler one hundred mornings (2009) – yüz sabah yön: conor horgan oyuncular: alex reid, ciaran mcmenamin elektrik, internet ve düzenin tamamen çöktüğü bir irlanda kasabasında, iki çiftin arasındaki…devamıKıyamet // çöküş temalı az bilinen filmler
kıyamet// çöküş temalı az bilinen filmler
one hundred mornings (2009) – yüz sabah
yön: conor horgan
oyuncular: alex reid, ciaran mcmenamin
elektrik, internet ve düzenin tamamen çöktüğü bir irlanda kasabasında, iki çiftin arasındaki gerilim giderek artar. sessiz ama gergin bir kıyamet anlatısı. “kıyamet, insanları değil, ilişkileri önce yakar.”
2. bellflower (2011)
yön: evan glodell
oyuncular: evan glodell, jessie wiseman
iki genç adam kıyamete hazırlık olarak kendi alev makinalarını yapar. ancak yıkım dışarıdan gelmez; içeriden başlar. lo-fi apokaliptik aşk, sadakat ve ihanet üzerine çarpıcı bir bağımsız film. “kıyameti beklerken, aşk yakar.”
3. the tribe (2014) – kabile
yön: myroslav slaboshpytskyi
oyuncular: grigoriy fesenko
tamamen işaret diliyle (altyazısız!) oynanan bu ukrayna yapımı film, sağır ve dilsizlerin kaldığı sert bir okulda geçen, distopik bir gerçekliğe ayna tutar. kıyamet burada toplumsal suskunlukta gizli. “sesin yoksa, hayatta kalman daha zor.”
4. the rover (2014) – haydut
yön: david michôd
oyuncular: guy pearce, robert pattinson
avustralya kırsalında, ekonomik çöküş sonrası çölde tek başına kalan bir adamın intikamı. western tadında kıyamet. sade, sessiz, şiddetli. “dünya yansa da adam arabasını ister.”
5. time of the wolf(2003) – kurt zamanı
yön: michael haneke
oyuncular: isabelle huppert
bir felaket sonrası fransa kırsalında hayatta kalmaya çalışan bir aile üzerinden, toplumun çöküşü ve insan doğası haneke'nin merceğinden işlenir. “ilk ölen şey, düzen değil; güven.”
6. dead man's letters (1986) – ölü adamın mektupları
yön: konstantin lopushansky
oyuncular: rolan bykov
nükleer kıyamet sonrası sovyet yapımı, felsefi bir bakış. radyoaktif bir sığınakta yaşayan bir fizikçi, dış dünyaya mektuplar yazar. tarkovski ruhunda kıyamet sanatı. “bazen sadece anlatmak kalır.”
7. 10 cloverfield lane (2016)
yön: dan trachtenberg
oyuncular: mary elizabeth winstead, john goodman
genç bir kadın, bir kaza sonrası gözünü yeraltı sığınağında açar. dışarıda bir felaket mi var, yoksa içerideki adam mı felaketin ta kendisi? gerilim ustalığı. “kıyamet bazen seni kurtaranın gözlerinde başlar.”
8. on the beach (1959) – sahilde
yön: stanley kramer
oyuncular: gregory peck, ava gardner
nükleer savaş sonrası güney yarımküre'ye sığınan bir grup insan, radyasyonun oraya ulaşmasını bekler. sakin, soylu, şiir gibi bir ölüm duygusu. “son kelime söylenmeden, sahilde dans edilir.”
Devamı ; Dünyanın sonu temalı 50 kıyamet filmi. 30. Independence Day (1996) – Kurtuluş Günü Roland Emmerich’in yönettiği bu bol efektli bilimkurgu destanında, Will Smith ve Jeff Goldblum dünyayı istila eden devasa uzay gemilerine karşı insanlığın son savunma hattını kuruyor.…devamıDevamı ;
Dünyanın sonu temalı 50 kıyamet filmi.
30. Independence Day (1996) – Kurtuluş Günü
Roland Emmerich’in yönettiği bu bol efektli bilimkurgu destanında, Will Smith ve Jeff Goldblum dünyayı istila eden devasa uzay gemilerine karşı insanlığın son savunma hattını kuruyor. Tüm gezegen tek bayrak altında birleşiyor: hayatta kalma.
31. Pacific Rim (2013) – Pasifik Savaşı
Guillermo del Toro’nun yönettiği bu görsel şölen, denizden çıkan dev yaratıklara karşı insanlığın ürettiği dev robotlarla savaş açtığı bir kıyamet senaryosu. Charlie Hunnam ve Idris Elba metalin içinde insanlığın son umudu oluyor.
32. Annihilation (2008) – Yok Oluş
Alex Garland’ın yönettiği bu metafizik bilimkurguda, Natalie Portman ve Oscar Isaac bilinmeyenin içine, “Shimmer” adı verilen ışıklı bir bölgeye giriyor. Kıyamet bu kez dışarıdan değil, içeriden dönüşerek geliyor.
33. Warm Bodies (2013) – Sıcak Kalpler
Jonathan Levine’in yönettiği bu zombi-romantik filmde Nicholas Hoult, bir zombinin aşkla iyileşebileceğini kanıtlıyor. Teresa Palmer’ın canlandırdığı karakterle başlayan yakınlaşma, kıyamet sonrası için umut taşıyor.
34. The Book of Eli (2010) – Eli’nin Kitabı
The Hughes Brothers’ın yönettiği bu çölleşmiş dünyada Denzel Washington, kutsal bir kitabı batıya taşıyan kör bir savaşçıyı oynuyor. İnanç, bilgi ve hayatta kalma; küllerin arasında yanan son değerler.
35. The Quiet Earth (1985) – Sessiz Dünya
Geoff Murphy’nin yönettiği bu unutulmuş bilimkurgu cevherinde, Bruno Lawrence bir sabah uyanır ve dünyada tek başına kaldığını fark eder. Sessizlik, yalnızlıktan çok daha fazlasını fısıldar.
36. Resident Evil (2002) – Resident Evil
Paul W. S. Anderson’ın yönettiği bu oyun uyarlamasında, Milla Jovovich yer altındaki bir laboratuvardan sızan virüs sonrası zombi kıyametinin merkezine düşüyor. Kurumsal kötülük, dünya için ölümcül bir virüs kadar tehlikeli.
37. Seeking a Friend for the End of the World (2012) – Dünyanın Sonu İçin Bir Arkadaş Arıyorum
Lorene Scafaria’nın yazıp yönettiği bu duygusal kıyamet komedisinde, Steve Carell ve Keira Knightley yaklaşan meteor öncesi birlikte anlam arayan iki yabancıyı canlandırıyor. Son gün, ilk kez birine yakın olmak için fırsat olabilir.
38. These Final Hours (2013) – Son Saatler
Zak Hilditch’in yönettiği Avustralya yapımı bu filmde Nathan Phillips, dünyanın sonuna on iki saat kala hayatına son bir anlam vermeye çalışır. Kıyamet hissi hiç bu kadar sade ve kişisel anlatılmamıştı.
39. Armageddon (1998) – Armageddon
Michael Bay’in yönettiği ve Bruce Willis ile Ben Affleck’in başrolde olduğu bu aksiyon dolu kıyamet senaryosunda, bir grup petrol sondajcısı göktaşını yok etmek için uzaya gönderilir. Bilimle değil yürekle kurtarılacak bir dünya.
40. Signs (2002) – İşaretler
M. Night Shyamalan’ın yönettiği bu atmosferik gerilimde, Mel Gibson eski bir rahip olarak dünya dışı bir tehdidin ortasında inancıyla yüzleşir. Gökyüzünden gelen tehlike, evin arka bahçesine kadar düşer.
41. Contagion (2011) – Salgın
Steven Soderbergh’in soğukkanlı ve gerçekçi anlatımıyla Contagion, bir virüsün küresel hızda yayılışını izlerken Marion Cotillard ve Matt Damon gibi isimler bilim, medya ve panik üçgeninde insanlığın kırılganlığını gözler önüne seriyor. Not :Filim tam anlamıyla konu/ kurgusu işleyiş covi 19 salgınını anlatıyor .(tesadüf olabilir mi?)
42. Outbreak (1995) – Tehdit
Wolfgang Petersen’in yönettiği bu klasik felaket filminde Dustin Hoffman ve Rene Russo, bir Afrika maymunundan yayılan ölümcül virüsü durdurmaya çalışan bilim insanlarını canlandırıyor. Kıyamet, mikroskobik düzeyde işliyor.
43. This Is the End (2013) – Buraya Kadar
Seth Rogen ve Evan Goldberg’in yönettiği bu absürt komedide, James Franco ve Jonah Hill kendilerini kıyamet sırasında Los Angeles’ta mahsur kalmış halde buluyorlar. Alaycı, yer yer acımasız ama fazlasıyla eğlenceli bir son.
44. War of the Worlds (2005) – Dünyalar Savaşı
Steven Spielberg’in yeniden yorumladığı bu H.G. Wells uyarlamasında Tom Cruise, çocuklarını uzaylı istilasından korumaya çalışırken dünya uygarlığının anlık çöküşüne tanıklık ediyor. İstiladan çok insanlık sınanıyor.
45. The Giver (2014) – Seçilmiş Kişi
Phillip Noyce’un yönettiği bu genç-yetişkin distopyasında Brenton Thwaites, mükemmel düzenli bir toplumun ardındaki karanlığı keşfeder. Jeff Bridges ise geçmişi taşıyan bilge figür. Kıyamet, özgür iradenin susturulduğu yerde başlar.
46. Daybreakers (2009) – Gün Işığı
Michael ve Peter Spierig kardeşlerin yönettiği bu alternatif evrende vampirler dünyayı ele geçirmiştir. Ethan Hawke ve Willem Dafoe, insanlık virüsünü kurtarmaya değil; onu yeniden başlatmaya çalışır. Kanla boyanmış bir gelecek.
47. Monsters (2010) – Canavarlar
Gareth Edwards’ın düşük bütçeli ama etkileyici filminde, Scoot McNairy ve Whitney Able bulaşıcı bir yaratık bölgesinden geçerken, felaketin fiziksel değil, politik ve duygusal boyutları öne çıkıyor. Sessiz kıyametin ayak sesleri.
48. The Day After Tomorrow (2004) – Yarından Sonra
Roland Emmerich’in bir başka küresel felaket filminde, Jake Gyllenhaal buz çağının eşiğindeki bir dünyada babası Dennis Quaid ile hayatta kalmaya çalışıyor. İklim değişikliği artık teori değil, ölüm kalım meselesi.
49. Terminator 3: Rise of the Machines (2003) – Terminatör 3: Makinelerin Yükselişi
Jonathan Mostow’un yönettiği bu bölümde Arnold Schwarzenegger yine insanlığı yapay zekânın kıyametinden korumaya çalışıyor. Ancak kader kaçınılmaz: Skynet yükseliyor ve dünya düşüyor.
50. Dead Snow (2009) – Ölü Kar
Tommy Wirkola’nın yönettiği bu Norveç yapımı kara mizah dolu korku filminde, tatil yapan gençler Nazi zombilerle karşılaşır. Absürt ama kanlı bir kıyamet: karlar altında uyanan geçmiş.
Dünyanın sonu temalı 50 kıyamet filmi 1. The Matrix (1999) – Matrix Yönetmenliğini Lana ve Lilly Wachowski’nin yaptığı The Matrix, Keanu Reeves’in Neo rolüyle sistemin ötesine geçtiği, insanlığın aslında makineler tarafından sömürüldüğü simülasyon-gerçeklik evrenini sorgulayan kült bir yapım. 2. Interstellar…devamıDünyanın sonu temalı 50 kıyamet filmi
1. The Matrix (1999) – Matrix
Yönetmenliğini Lana ve Lilly Wachowski’nin yaptığı The Matrix, Keanu Reeves’in Neo rolüyle sistemin ötesine geçtiği, insanlığın aslında makineler tarafından sömürüldüğü simülasyon-gerçeklik evrenini sorgulayan kült bir yapım.
2. Interstellar (2014) – Yıldızlararası
Christopher Nolan imzalı bu destansı bilimkurgu, Matthew McConaughey’in canlandırdığı bir astronotun insanlığı kurtarmak için zaman, uzay ve yerçekimini aştığı derin bir kıyamet öyküsü sunuyor.
3. WALL·E (2008) – Vol·i
Andrew Stanton’ın yönettiği WALL·E, terk edilmiş bir dünyada çöp toplayan yalnız bir robotun aşkı ve insanlığın kaderiyle kesişen hikâyesini anlatan animasyonun ötesinde çevreci bir kıyamet masalı.
4. Planet of the Apes (1968) – Maymunlar Cehennemi
Franklin J. Schaffner’ın yönettiği bu klasik, Charlton Heston’ın oynadığı astronotun medeniyetin çöktüğü bir gezegende, maymunların egemenliği altında insanın neye dönüştüğünü sorgulayan sert bir alegoriye dönüşüyor.
5. 12 Monkeys (1995) – 12 Maymun
Terry Gilliam’ın çarpık zaman döngüsü içinde ilerleyen bu distopyasında, Bruce Willis zamanda geriye giderek insanlığı yok eden bir virüsü engellemeye çalışırken Brad Pitt deliliğin sınırında geziyor.
6. Edge of Tomorrow (2014) – Yarının Sınırında
Doug Liman’ın yönettiği filmde, Tom Cruise her ölümünde aynı güne uyanan bir askeri oynarken, insanlık uzaylılara karşı yok oluşun eşiğinde. Emily Blunt ise savaşın bel kemiği.
7. Shaun of the Dead (2004) – Zombilerin Şafağı
Edgar Wright’ın zekice yazılmış bu zombi komedisinde, Simon Pegg sıradan bir gününü sevgilisini geri kazanmak ve zombilerden kaçmak arasında geçiriyor. Hem komik hem de kıyameti evin arka bahçesine taşıyan bir anlatı.
8. Children of Men (2006) – Son Umut
Alfonso Cuarón’un yönettiği bu karanlık gelecekte, Clive Owen doğurganlığın ortadan kalktığı bir dünyada insanlığın son umudu olan hamile bir kadını korumaya çalışıyor. Sessiz ama derinden sarsıcı.
9. Night of the Living Dead (1968) – Yaşayan Ölülerin Gecesi
George A. Romero’nun yönettiği bu siyah-beyaz başyapıt, zombilerin yükselişini sadece korkutucu değil; toplumsal ve ırksal gerilimlerle de anlatan modern korku sinemasının doğum anı.
10. The Fifth Element (1997) – Beşinci Element
Luc Besson’un yönettiği bu renkli felaket senaryosunda, Bruce Willis dünyayı kurtarmakla görevlendirilen eski bir askeri canlandırıyor. Milla Jovovich ise evrenin kurtarıcı sırrını taşıyan “beşinci element” olarak parlıyor.
11. Zombieland (2009, 2019) – Zombieland Serisi
Ruben Fleischer’ın yönettiği bu seride, Jesse Eisenberg ve Woody Harrelson başrolde kıyamet sonrası Amerika’da kuralları olan, mizahi dozda ceset dolu bir hayatta kalma oyununa dalıyorlar. Zombi kıyameti hiç bu kadar eğlenceli olmamıştı.
12. Mad Max 2: The Road Warrior (1981) – Çılgın Max 2
George Miller’ın yönettiği bu post-apokaliptik efsanede, Mel Gibson çöle sürülmüş medeniyetin kalıntılarında, yakıt ve umut için savaşan bir yalnız savaşçıya dönüşüyor. Benzin, kan ve anarşi bir arada.
13. 28 Days Later (2002) – 28 Gün Sonra
Danny Boyle’un sarsıcı virüs anlatısında, Cillian Murphy boş sokaklarda gözlerini açıyor. İngiltere, bulaşıcı öfke virüsüyle sessizliğe gömülmüş. Hayatta kalmak, insani kalabilmekle yarışıyor.
14. Train to Busan (2016) – Busan Treni
Yeon Sang-ho’nun yönettiği bu Güney Kore yapımı filmde, zombilerle dolup taşan bir trende geçen duygusal bir felaket anlatısı sunuluyor. Gong Yoo başrolde bir babayı oynarken, her durak biraz daha umutsuzluk taşıyor.
15. Dogma (1999) – Dogma
Kevin Smith’in yazıp yönettiği bu dinsel kıyamet komedisinde, Ben Affleck ve Matt Damon Tanrı’nın planını delmeye çalışan düşmüş meleklerken, dünya mizah ve inanç arasında sallanıyor. Delilik, cennetle cehennem arasında bir yerde.
16. Dawn of the Dead (2004) – Ölülerin Şafağı
Zack Snyder’ın yeniden çevrimi, alışveriş merkezine sığınan bir grup insanın zombi istilasında hayatta kalmaya çalıştığı yüksek tempolu bir modern kıyamet anlatısı. Kapitalizmle zombiliğin örtüşmesi tesadüf değil.
17. I Am Legend (2007) – Ben Efsaneyim
Francis Lawrence’ın yönettiği bu yalnızlık distopyasında, Will Smith neredeyse tüm insanlığın virüse kurban gittiği bir New York’ta tek başına kalır. Hem bilimsel umut, hem varoluşsal çöküş.
18. Sunshine (2007) – Gün Işığı
Danny Boyle’dan bir diğer kıyamet anlatısı daha. Cillian Murphy ve Rose Byrne, ölmekte olan güneşi yeniden ateşlemek üzere uzaya gönderilen bir mürettebatın hikâyesini taşıyor. Kozmosun ortasında bir varoluş krizi.
19. Melancholia (2011) – Melankoli
Lars von Trier’in yönettiği bu şiirsel felakette, Kirsten Dunst yaklaşmakta olan gezegen çarpmasına kayıtsız kalırken, kıyamet insani çöküşün tam ortasında serilir. Felaketin en estetik hali.
20. The Road (2009) – Yol
John Hillcoat’un yönettiği bu ağır, gri anlatıda, Viggo Mortensen bir baba olarak oğlunu korumaya çalışırken medeniyetin külleri arasında umudu arıyor. İnsanlık ölürken ahlâk yaşar mı?
21. Perfect Sense (2011) – Mükemmel Duygu
David Mackenzie’nin yönettiği bu hassas kıyamet hikâyesinde, Ewan McGregor ve Eva Green dünyayı saran tuhaf bir salgınla baş etmeye çalışırken duyular birer birer yok oluyor. Felaket, duyumsamanın da sonu.
22. The Mist (2007) – Öldüren Sis
Frank Darabont’un Stephen King uyarlaması The Mist, Thomas Jane’in başını çektiği bir grup insanın süpermarketin içinde, dışarıdaki ölümcül sisle içerideki korkuyla yüzleşmesini anlatıyor. Kıyamet dışarda değil içeride.
23. 9 (2009) – 9
Shane Acker’ın yönettiği bu animasyon filmde, Elijah Wood’un seslendirdiği küçük bez bebekler yok olmuş insanlığın kalıntıları arasında yeni bir başlangıç arıyor. Sessiz bir kıyametin ardından mekanik umutlar.
24. Snowpiercer (2013) – Kar Küreyici
Bong Joon-ho’nun yönettiği bu buz çağında geçen distopyada, Chris Evans son kalan insanları taşıyan bir trenin kuyruk kısmından başa doğru bir sınıf savaşına girişiyor. Medeniyet raydan çıkınca adalet yeniden tanımlanır.
25. Oblivion (2013) – Oblivion
Joseph Kosinski’nin yönettiği Oblivion, Tom Cruise’un rol aldığı, dünya dışı bir istilanın ardından hafızasını ve gerçekleri sorgulayan bir teknisyenin hikâyesini anlatıyor. Görkemli yalnızlık ve çifte kıyamet.
26. World War Z (2013) – Dünya Savaşı Z
Marc Forster yönetmenliğinde Brad Pitt, küresel bir zombi salgınının yayılışına karşı zamana karşı yarışan bir eski Birleşmiş Milletler çalışanını canlandırıyor. Kaosun içinde çözüm aramak, hayatta kalmaktan daha zor.
27. The World’s End (2013) – Dünyanın Sonu
Edgar Wright’ın yönettiği bu absürt-komik kıyamet filminde Simon Pegg ve Nick Frost, eski arkadaşlarıyla bir bar turuna çıkar ama kasabanın istilaya uğradığını fark ederler. Son çağrı biralardan önce gelir.
28. Cloverfield (2010) – Cloverfield
Matt Reeves’in el kamerasıyla çektiği bu kaotik felakette, New York dev bir yaratığın saldırısı altındadır. Michael Stahl-David’in oynadığı karakterin gözünden izlediğimiz bu film, belirsizlikle dehşeti harmanlıyor.
29. 28 Weeks Later (2007) – 28 Hafta Sonra
Juan Carlos Fresnadillo’nun yönettiği bu devam filminde, virüs kontrol altına alındı derken tekrar patlak verir. Rose Byrne ve Robert Carlyle, İngiltere’de güvenli bölge yanılsamasının çöküşüne tanık olur. Kıyamet ikinci round’da.
Devamı aşağıda
“eurofighter” ya da tam adıyla eurofighter typhoon, avrupa yapımı çok amaçlı savaş uçağıdır. eurofighter typhoon nedir? • 4.5 nesil çok amaçlı (multirole) savaş uçağıdır. • avrupa ortak yapımıdır: —ingiltere (bae systems) —almanya (airbus defence) -- italya (leonardo) —ispanya (casa) •…devamı“eurofighter” ya da tam adıyla eurofighter typhoon, avrupa yapımı çok amaçlı savaş uçağıdır.
eurofighter typhoon nedir?
• 4.5 nesil çok amaçlı (multirole) savaş uçağıdır.
• avrupa ortak yapımıdır:
—ingiltere (bae systems)
—almanya (airbus defence)
-- italya (leonardo)
—ispanya (casa)
• hem hava-hava, hem de hava-yer görevleri yapabilir.
• hafif, manevra kabiliyeti yüksek ve yüksek teknolojiye sahip bir savaş platformudur.
teknik özellikler - kısaca
motor
2 × eurojet ej200 (afterburner'lı)
azami hız
mach 2 (yaklaşık 2.500 km/s)
menzil
~2.900 km
silah sistemi
1 × 27 mm top, 13 dış istasyon, füze ve bomba taşıyabilir
radar
captor-e aesa radar
hangi ülkeler kullanıyor.
eurofighter typhoon'u kullanan ülkelerden bazıları:
• birleşik krallık
• almanya
• italya
• ispanya
• suudi arabistan
• katar
• avusturya
• kuveyt
türkiye alımayı düşünüyor.
evet, 2024'te türkiye'nin ingiltere, almanya ve ispanya'dan 40 adet eurofighter typhoon almayı planladığı gündeme geldi. ancak almanya bu satışa başlangıçta karşı çıkmıştı. yine de ingiltere bu süreci destekliyor.
bu uçaklar, f-35 programından çıkarılan türkiye için bir alternatif olarak değerlendiriliyor.
not :
eurofighter typhoon, batı avrupa'nın ortak ürünü olan, çok yönlü, hızlı, gelişmiş teknolojili bir savaş uçağıdır.
hem nato içi hem de dışı hava gücü dengeleyici olarak öne çıkmaktadır.türkiye almasa da " kaan" ucakları yeterli gelir .
sondakika ; 99 milyon yıllık zombi: kehribarın içindeki kâbus çin'de bilim insanları, 99 milyon yıllık bir kehribar parçasının içinde gizlenmiş inanılmaz bir fosil keşfetti: zombi mantarı (ophiocordyceps) kalıntısı! evet, yanlış duymadınız. zombiler sadece hollywood senaryolarında değil, doğanın ta kendisinde de…devamısondakika ; 99 milyon yıllık zombi: kehribarın içindeki kâbus
çin'de bilim insanları, 99 milyon yıllık bir kehribar parçasının içinde gizlenmiş inanılmaz bir fosil keşfetti:
zombi mantarı (ophiocordyceps) kalıntısı!
evet, yanlış duymadınız. zombiler sadece hollywood senaryolarında değil, doğanın ta kendisinde de varmış — ve bu hikâye, 99 milyon yıl öncesine kadar gidiyor.
zombi mantarlar gerçek mi?
gerçek. üstelik bir değil, birkaç türü var.
zombi mantarları, bazı böcek türlerine (özellikle karıncalara) bulaşarak onların beyinlerini kontrol ediyor. bu “zombi virüsü” gibi mantar:
1. karıncayı ele geçiriyor.
2. yüksek bir yere tırmandırıyor.
3. tam zamanında durdurup öldürüyor.
4. ardından mantar, karıncanın kafasından “sporlarını” (tohumlarını) fışkırtıyor.
böylece yeni zombiler yaratmak üzere ormana yayılıyor!
kısaca: doğanın en gerçekçi korku filmi.
99 milyon yıllık fosil ne anlatıyor?
bu keşfedilen fosil, tarih öncesi çağlarda da bu tür “zombi bulaşmasının” olduğunu gösteriyor.
kehribarın içinde sıkışıp kalmış bir böcek üzerinde, zombi mantarının spor yapıları net bir şekilde gözlemlenmiş.
bu da demek oluyor ki, bu doğaüstü döngü tam 99 milyon yıldır devam ediyor.
dinozorların yaşadığı dönemde bile böcekler zombiye dönüşüyormuş!
bilimsel önemi ne?
• bu keşif, mantarların evrimsel geçmişine dair önemli ipuçları sunuyor.
• aynı zamanda, böceklerin ve parazitlerin tarih boyunca süregelen evrimsel savaşının kanıtı.
• ve elbette, zombi mantarlarının ne kadar eski ve etkili bir tür olduğunu gösteriyor.
bilim mi, bilimkurgu mu?
eğer “the last of us” ya da “the girl with all the gifts” gibi mantar temelli zombi hikâyelerini izlediyseniz, bu keşif tam sizlik.
o tür hikâyeler artık sadece kurgu değil — doğanın kendi belgelenmiş kabusu.
kısa kısa düşünelim:
• doğa bir şeyden korkmuyorsa, onu kontrol eder.
• bazı virüsler öldürür; bazıları kullandıktan sonra öldürür.
• ve bazıları… sizi yürüyen bir mantar misyonerine çevirir!