(@) - Raf

- bireyin eylemle ilişkisi nasıl? - bireyin bireysel yaşam amacı nedir? - bireyin kusurlu yanları nelerdir? - gelişimi sırasında bireyin karşısına çıkan güçlükler nelerdir? - bir güçlükle karşılaştığında verdiği tepkiler nelerdir? - bireyin anımsadığı ilk anılar ve ilk hatalar nelerdir?…devamı- bireyin eylemle ilişkisi nasıl? - bireyin bireysel yaşam amacı nedir? - bireyin kusurlu yanları nelerdir? - gelişimi sırasında bireyin karşısına çıkan güçlükler nelerdir? - bir güçlükle karşılaştığında verdiği tepkiler nelerdir? - bireyin anımsadığı ilk anılar ve ilk hatalar nelerdir? - ilk beş yaştan anımsanan şeyin odak noktasında hangi duyu organı var? - ne tür rüyalar görüyor, rüyaya hakim olan duygu nedir? gibi sorularla bireyin öncelikle yaşam üslubunun saptanması gerektiğini düşünür adler. ve saptanan bu idealin analiz edilmesi gerekir. çünkü ilk çocukluk döneminde olumlu veya olumsuz belirginleşen bu ideal, çocuğun ilerideki tüm yaşam biçimini etkileyip belirleyecektir. insanda hem aşağılık hem de üstünlük duygusu olduğunu belirtir. bu aslında doğal ve olması gerekendir, çünkü yapıp etmelerimizde aşağılık duygusundan kurtulup üstün duruma geçmek isteriz. ve yeniden yeniden bu süreç işleyerek eylemlerimize devingenlik verir. harekete geçirir. sorun bunlardan birinin içe yerleşip insanı hapsetmesidir ve bir motor işlevi görmek yerine kişinin kendi tanımına dönüşmesidir. yani ya aşağılık duygusunun giderek kompleks bir hal alması veya bu duyguyla başa çıkmak isterken üstünlük kompleksine dönüşmesidir. iki durumda da gerçeklikten uzaklaşıp patolojiye dönüşürler ve kişinin yaşamın olumsuz tarafına savrulmasına neden olurlar. esas amaç da bu yaşamsal amacın ne olduğunu saptayıp bu yanlış paradigmayı değiştirmek ve yaşamın olumlu tarafından yeni bir amaç belirlemektir. aşağılık kompleksinin belirtileri sabırsızlık, gerekeni yapmamak, kararsızlık, celiskiler, tembellik, ayrıntıda boğulup yaşamın gerçek sorunlarına sırt cevirme, toplumsallık duygusundan uzaklaşma, açıkgözlük, yalan vs. " suçlu, kendisini bir kahraman zanneder, yaptığının korkaklık olduğunu bilmez. ..cezaları ağırlaştırmak hiç de suçlunun gözünü yıldırıp suçtan uzak tutmaz. kendilerini tersine bir kahraman sayılacakları yolunda içlerinde yaşayan inancı güçlendirir. suça yönelik kimselerin egosantrik bir dünyada yaşadığı unutulmamalıdır." " düşlerde uyanık yaşamamız için söz konusu olacak plan ve davranışların duygusal bakımdan denemesini yaparız." yani aslında yaşam üslübumuz neyse onu düşlerde de uygularız. kişiye ve yaşam üslubuna korku duygusu hakimse rüyalarında sürekli tehlike ve sıkıntı içinde bulur kendisini. kişi sorunlardan kaçan biriyse rüyalarında sık sık düştüğünü görür. sorunların üstüne giden kaçmayan kimseler ise daha çok bir dağa tırmandığını manzaraya hayranlıkla baktığını görecektir. kendini çaresiz çıkışsız hisseden rüyasında sık sık kovalandığını görür. "söz konusu seçim, düşü görenin yeğlediği yolu anlatır bize ve nihayet onun varmak istediği amacı da böyle bir seçim sayesinde saptarız." "bir insanı yıkıma sürükleyen şey aşağılık kompleksinden kaynaklanan bir cesaret eksikliğidir." "bazı insanlarda söz konusu komplekslere rastlanmayışın nedeni onlardaki aşağılık ve üstünlük duygusunun toplumsal duygu, cesaret ve sağduyu mantığıyla sosyal bakımdan yararlı olanlara kanalize edilmesidir."

prafheimas 4 years ago

Edebiyat Nedir?

Jean-Paul Sartre

1 Gönderi

"yazmak, özgürlük istemenin bir biçimidir." jean paul sartre'ın düzyazı yazarı ile ozan, ressam ve müzisyenleri karşılaştırarak başladığı ve yazarlık üzerinden edebiyatın ne olduğuna dair çeşitli yanıtlar vermeye giriştiği deneme metni. "konuşmak eylemektir, adlandırılan şey daha o anda eskisi gibi değildir…devamı

prafheimas 4 years ago

Zamanın Kokusu-Bulunma Sanatı Üzerine Felsefi Bir Deneme

Byung-Chul Han

3 Gönderi

Spoiler içeriyor *derin can sıkıntısı, bunalım * geç kalmışlık hissi, kaygı, endişe * özgür hissetmemek * zamanın hızlıca ve anlamsız akıp gittiğini düşünmek * eylemlerin anlamdan yoksunlaşması * acele ve telaş ederek atılmak, başkaları ile sürekli kıyas * eylemden eyleme koşup hala…devamı*derin can sıkıntısı, bunalım * geç kalmışlık hissi, kaygı, endişe * özgür hissetmemek * zamanın hızlıca ve anlamsız akıp gittiğini düşünmek * eylemlerin anlamdan yoksunlaşması * acele ve telaş ederek atılmak, başkaları ile sürekli kıyas * eylemden eyleme koşup hala yaşamı derin algılamayış *belleksiz geçmiş ve geleceksiz hissetmek * zaman ve mekandan kopmuşluk * bağ kurmamayı özgürlük addetmek * ye, iç, çalış, üre ve pass away! mi yani bu nasıl hayat lan diyenler için: byung-chul han'ın zamanın kokusu adlı kitabını tavsiye ediyorum. günümüz insanının zamanla, kendi varoluşuyla yaşadığı tüm krizleri tarihselliği ve simdisi ile ele alıp nasıl başa çıkılabileceğine dair yeni bir bakış açısıyla yeni bir özgürleşme önerisi sunar. [kitap ağır gibi görünüyor, birçok kişiye, kavrama, onermeye gönderme yaptığı için. fakat zihnimizi yormayıp zorlamayacaksak da niçin okuyoruz, anlamanın hiç mi bedeli olmasın? üstelik bayağı basit biçimde özetledim ilgisini çekebilecek olanlar icin] mitolojik zaman tarih öncesi zamandır. daimi bir şimdidir, her şeyin kendi yeri ve anlamı vardır. zaman düzendir, tablodur, ebedi tekerrürdür, döngüseldir. zamana hakim unsur tanrısal anlamdır, insan sadece olması gerektiği yerde bulunmakla mükelleftir. tarihsel zaman özellikle aydınlanma ile birlikte zaman mitsel/ eskatolojik anlamından sıyrılıp tarihselliğe geçiş yapar. varlık salt olmaktan çıkar, oluş biçiminde algılanır artık. zaman doğrusaldır, ilerlemedir, istikameti vardır, gelecek iyidir ve tarih özgürlüğe doğru yol almaktadır. zaman yöneltildiği sürece anlamlıdır, durmak; aksama, sorun ve çöküş demektir. zamana hakim olan artık tanrı değil, insan öznesidir. atomlaşmış zaman [fakat modern dünya bize beklediğimizi vermez. ilerleme fikri modern sonrası süreçte birinci ve ikinci dünya savaşlarıyla bozguna uğrar. klasik fizikten ayrılan modern fiziğin belirsizlik ve görecelik kuramları kesinlik bilgisini, darwin'in evrim kuramı insanın canlılar aleminin efendisi olduğu bilgisini, freud'un psikanalitik kuramı ise insanın akıllı bilinçli rasyonel eylemde bulunan bir canlı olduğu bilgisini çökertir. insan kendi kendinden aldığı anlam ve dayanağı yitirir. artık zaman bir krize girmiştir. tarihin sonuna gelinir böylece. ileriye gitmek anlam kaybına uğrar. ve bu anlamdan yoksunluk zamanın salt hız olarak algılanmasına neden olur.](bu kısmı ben ekledim anlaşılır olması için) tarih ve anlatı zamanı biter ve tarihsel zamandan enformasyona geçilir, yani atomlaşan zamana. şimdiki zamana. günümüzün atom zamanı ise dikkati üzerinde tutamaz, sürekli savrulur, bağlamı, süremi, kokusu, belleği yoktur. çekimi, amacı, merkezi, yönü, dayanağı yoktur. teknoloji, internet, ulaşım ve iletişimdeki hız bu süreci daha da körükler. mesafeler ortadan kalkar, aralıklar, eşikler silinir. her şey şimdi ve burada'ya indirgenir. mekan silindikçe insan yeryüzüne yabancılaşır. "hiçbir anlam zamanı tutamıyor." o halde ne yapmalıyız? * baudrillard aşırı hızlandık ve bu yüzden anlam kaybına uğruyoruz der, biraz yavaşlamak lazım. chul han ise nedenle sonucu karıştırıyorsun der, ona. hızlanmak zaman krizinin dolayısıyla kimlik krizinin nedeni değil sonucudur. haliyle çözümü de yavaşlamak değildir. şu an insan zaten animal laboransa ( çalışan hayvan) dönüşmüştür, çalışma zamanı dışında kalan zaman onun için öldürülecek zamandır. bu zamanı ise tüketimle geçirecektir. şeylerle ilişki tüketim olduğu sürece onları hızlı ya da yavaş tüketmenin anlamı yok. "hızdaki azalma kendi başına şeylerin varlığını dönüştürmez." * heidegger bu zaman krizine çözüm olarak varlık ve zaman'ı yazar. gündelik hayatın içinde sıkışan das man yani herkes gibi olan insan dasein'a dönüşürse insan yeniden yeryüzüne tarih ve mekana kavuşacaktır. velhasıl bugünü ortadan kaldıralım der. çünkü şimdi'nin bir tarihi yoktur. geçmiş ve geleceği birbirine bağlamalıyız der, yani miras ile hedefi. chul han bunu da yeterli görmez. tarihsel zamandaki gibi yeniden benzer bir zamansallık ve anlatı kurmaya gerek yok ona göre. tarihsel zamanın çöküşü tersine bir alternatif ve yeni bir var oluş imkanı ortaya çıkarabilir çünkü. ve bu şimdiki zamanı ortadan kaldırmakla olmayacaktır. * nietzsche ise bu kimlik krizini yaşayan insanı son insan olarak tanımlar. bu son insan, sağlığına dinmişcesine kutsal ve mutlak bir değermişcesine önem verir. gündüz ve gecesinin küçük zevkleri vardır, eğlenceye düşkündür, zamanında ölemeyecek biridir, olabildiğince uzun yaşamak ve hep yeniden başlamak ister. bitirme ve kapatma konusunda beceriksizdir çünkü. nietzsche ise ebedi dönüş kavramı ile zamansallığı yeniden kurarak yeni bir insan tipolojisiyle bu krizi aşmayı dener. * arendt'a değinelim son olarak: arendt derin düşünmeyi kendi içinde durmak, hareketten, akıl yürütmekten azade edilgen bir huzur olarak kavrar. chul han ise kendi içinde duranın eylemden muhaf olması gerekmez, derin düşünme kişinin özgür olduğu anlamına gelir sadece, der. arendt'ın önerisi yeni bir şeyleri ortaya çıkarmak lazım, bunun için de eyleme geçmeye kararlı bir özne gerekir'dir. chul han bunu da reddeder. dünyayı, kültürü oluşturan olaylar aktif bilinçli insan öznenin eylemleriyle oluşmaz çoğu kez. tersine serbest zamanlarda, oyunsu imgelemin ürünü olarak ortaya çıkar. etkinlik ve edilgenlik mevzusu değildir yani sorun. peki chul han ne diyor? öncelikle bize proust'un kurabiyesini anımsatıyor. koku ve tadın zamanın belleğini tutan önemli metaforlar olduğuna dikkat çekiyor. -(deneyim oznesi olarak insanın) geçmişi kaybetmeden, geri çevirmeden, gelmekte olana, geleceğin belirsiz ve şaşırtıcılığına açık olarak kendini şimdide kavramasının mümkün olduğunu söyler. aksi halde bir emekçiye dönüşür insan. yani zamanı aralıksız çalışarak tüketen katı birisine. -iyi zaman mümkündür ve iyi zaman, mutlu eden bir süreklilik deneyimidir. iyi zaman telaşa kapılmaz, acele etmez, ölümden korkmaz, kısa veya uzun hayat ile kendini ölçmez, canı sıkılmaz, aşırı bilgi ve iletişim yoğunluğu altında ağırlaşıp çökmez. önemliyi önemsizden ayırabilir. özgürlüğün bağsızlık değil bağlı olmak demek olduğunu, sevmek demek olduğunu bilir. tam bir iliskisizlik halinin asıl kaygı ve huzursuzluk nedeni olduğunun farkındadır. dostluğun dayanak olduğunu ve dayanağın zamanı tutup anlamını verdiğini kavrar. hayatı doyurucu kılan çok şey yaşamak, çok üretmek ve tüketmek değil, sürem deneyimidir çünkü. bir şey yaşarken hemen gözü başka bir şeyi aramaz. çünkü aralık olmayan yerde peş peselikte kalıcı hiçbir şey meydana gelmez. o ne bir turisttir ne de bir hacı. zamanında bulunabilmeyi başaran biridir sadece. -burada ve orada olan, tanıdık ile yabancı olan, hörünen ile görünmeyen arasındaki eşiklerden geçmeyi bilir. her şeyin görünür erişilir olmasını beklemez. zamanı düzenleyen; tutku, acı ve mutlulukları şekilendirenin bu eşikler, duraklar olduğunu bilir. -iyi zaman bir zaman kristalidir. zamanın kokusu yayılır ondan. hem zaman dışı bir yerdir hem de zamansal malzemeden oluşur. bu zamanın kokusu dolaylıdır, dolambaçlıdır. iyi zaman şeyler arasında dostluk bağı kurar. çünkü hakikat denen şey tam da iliskilenmekle ortaya çıkar. "anlık görkem, dolaysız haz, cazibe güzel şeyleri deneyimlemez. çünkü bir şeyin güzelliği çok daha sonra bir başka şeyin ışığında anımsamanın anlamlılığında görünür olur." -tarihsel anlatının sonu bir özgürleşme fırsatıdır. zamanı yatay anlatı yoluyla kavramak yerine dikeylemesine derinlestirmek imkanı yaratır. zaman mekansallaşır ve böylece her vaktin kendi kokusu olur, giden zaman hüzün vermez, her şey kendisine özgü olunca. zamanın koku yayması için ruhu arzulamaktan da kurtarmak gerekir. çünkü sürekli arzu ruhu ileri atılmaya iter hep, yani geçiciliğe. oysa "ruh sükunetle durduğunda iyi zaman meydana gelir." zaman kokusuna nasıl kavuşacak? - derin düşünmeyle. -daha fazla benlik değil daha fazla dünyayla. -daha fazla edim değil daha fazla bulunmayla. etkin yaşam yani vita aktiva salt emek ve çalışmak demek değildir. ve uzun bir zaman etkin yaşama anlamını veren derin düşünmedir, yani vita contemplativa. fakat para, her şeyi yönetir olup kadiri mutlaklaşınca etkin yaşam salt üretim ve tüketime dönüşür, vita contemplativa ile bağ kopar. artık düşünümsel dinlenmeye ve çalışmak için çalışmaya anlam vermesine gerek yoktur insanın. çalışma zamanı dışında geçici kısa tüketim molaları ile öldürülecek zamanı vardır sadece. üretim tüketim efendi köle diyalektigi içerisinde dengelenerek her iki insan tipinin de şeylerle iktidar dışında bir ilişki kurmasını elinden alır. iki insan tipi de yabancılaşmıştır kendine ve dünyaya. efendi köle diyalektigini sonlandıracak olan şey ise herkesin kendi emeğinin kölesi olması değildir chul han'a göre. çünkü "emek özgür kılmaz." emek tahakkumunden öncelikle köle ozgurlesirse efendi de özgürleşebilecek ve özgür bir toplumda hem şeylerle yeni bir ilişki biçimi hem de derin düşünme ile insanın kendi zamanında bulunması mümkün olacaktır.

prafheimas 4 years ago

Kral Oidipus

Sophokles

16 Gönderi

oidipus'un başına neden bu korkunç olaylar geliyor ki? çünkü kendisi hem masum hem de yiğitçe işler başarıp halkı kurtardığı için kral oluyor, bu haksızlık değil mi? iste asıl hikaye oidipus'un babasıyla başlıyor. babası laios başka bir kente arkadaşını ziyarete gidiyor,…devamıoidipus'un başına neden bu korkunç olaylar geliyor ki? çünkü kendisi hem masum hem de yiğitçe işler başarıp halkı kurtardığı için kral oluyor, bu haksızlık değil mi? iste asıl hikaye oidipus'un babasıyla başlıyor. babası laios başka bir kente arkadaşını ziyarete gidiyor, arkadaşının oğluna tecavüz ediyor. oğlan intihar ediyor. laios eşcinselmiş meğer. neyse oğlanın babası zeus'a yalvarıp adalet istiyor. işte bu cezanın niteliği çok mühim. çünkü nasıl bir suç islediysen antik yunan tragedyalarında benzer bir ceza kesilerek sembolik bir bağ kurulmak zorunda, tekrar düzenin sağlanması için. haliyle ceza laios'un oğluna kesiliyor. laios'un oğlu olursa korkunç suçlar işleyip ölmesine karar verir tanrılar. derken laios karısı lakoste ile çok sarhoşken yatar. ve karısı böylelikle hamile kalır, kader yavaş yavaş gerçekleşir. suç ceza ile birleşir, kozmik düzen ve adalet yeniden sağlanmış olur. burada çok ilginç bir şey var, antik yunan düşüncesinde kader dediğimiz şeyin hep geçmiş kuşakların etkisi altında olması. yani hep babalar suç işliyor oğullar ise bedel ödüyor. hatta o suçun kefaretinin ödenmesi için birkaç kuşak bile geçmesi gerekiyor. hayır sadece oğullar da değil tüm bir toplum etkileniyor. kıtlık oluyor, veba oluyor, yaratıklar şehri ele geçiriyor falan. bu durumun günümüzde de çok farklı olmaması ilgi çekici. yaşadığımız iklim krizi, savaş, göç, ekonomik kriz vd. her şeyin sorumlusu bizden öncekiler. bedelini ise evlatlar ödüyor. ve buna da daima kader diyor ebeveynler. z kuşağına laf ediyorlar, beğenmiyorlar falan gelip. oidipus da anasına hallenmişti zaten. oysa evlatlar ebeveynlerinin suçlarının cezasını öderlerse çok yazık olur. tersine onlarla alay etmeli, onların suçlarını yüzlerine vurmalı, tutarsızlıklarını, saçma sapan düşüncelerini, geri kafalılıklarını, doyumsuz trajikomik ve vasat olduklarını göstermeliler. bir sonraki nesil bir önceki nesli yenemez ve onunla alay edip gülemez onu aşamaz ise antik yunan tragedyalarındaki gibi kendisi bedel ödemeye mahkum kalacak, kaderini ebeveynlerin lanet ve suçları belirleyecek, kendileri belirlemek yerine. ne demektir kader? fatum yani özgürlüğün yok anı. oidipus ne denli iyi şeyler yapıp kral bile olsa özgür değildi. bizler de oidipus ne kadar özgürse o kadar özgürüz yirmi birinci yüzyılda. tragedyalar hala hayatta, varlığını sürdürüyor. bunak babaların suçlarının kefaretini ödemeye devam ediyor evlatlar. toplum adaletsizlikten yozlaşıyor, şimdi veba sifenks değil ama pandemi de var. değişen pek bir şey yok yani. luc ferry çok güzel anlatıyor oidipus'un arka planını: https://youtu.be/WYXQqwXOHSM

prafheimas 4 years ago

İnsan Olmak

Engin Geçtan

56 Gönderi

Spoiler içeriyor insan olmanın sorumluluğundan kaçıp, kaçındıklarının sonuçlarından kaçamayanlar için ufuk açıcı bir kitap. kısaca kendimce sınıflandırıp değineceğim bu kaçış ( daha doğrusu savunma) mekanizmalarına: sahte fedakarlık: başkalarına karşı sorumluluğu kendine karşı sorumluluktan kaçmak için kullanmak. başkasını suçlama: sorumluluğu başkasına atma, koşulları…devamıinsan olmanın sorumluluğundan kaçıp, kaçındıklarının sonuçlarından kaçamayanlar için ufuk açıcı bir kitap. kısaca kendimce sınıflandırıp değineceğim bu kaçış ( daha doğrusu savunma) mekanizmalarına: sahte fedakarlık: başkalarına karşı sorumluluğu kendine karşı sorumluluktan kaçmak için kullanmak. başkasını suçlama: sorumluluğu başkasına atma, koşulları gerekçe gösterme. " eğer x böyle olmasaydı...." kötü talih: böyle olaylar hep beni bulur, kadersizlik. kendini lanetleme: her şey benim yüzümden oluyor, tek suçlusu benim. suçluluk duygusu ile yoğrularak uyuşma. kahır üzüntü kızgınlık: sürekli bu hislerle kendini boğma alışkanlığı sürekli bedensel yorgunluk: ruhsal kökenlidir. genelde çocukken fazla destek görmemiş kişiler ve fazla korunanlarda rastlanır. veya güvensizlik, yetersizlik, sevgisizlik, aşırı bağımlılık duyguları yol açar. çalışma tutkusu: sürekli olarak çalışmak kendine karşı sorumluluk değil aslında kendinden kaçıştır. senin yüzünden: sorumlu olduğu davranışın sonucunu üstlenmeme. kendini ortadan silme: bir kişiyi yaşamın merkezine koyma, tüm anlamı ona yükleme. başkasının isteklerini kendi isteği yapma. varoluşu daraltma, kendini ezdirme, aşırı bağımlılık ve sömürüye açıklık. içine kapanma: yaşamla ilintiyi daraltarak -neticede insan sosyal bir varlık ve varlığı ilişkilerinde açığa çıkar- kendinden kaçma. çevreyle sürekli savaş: sürekli düzeltemeyeceği şeylerle uğraşıp şikâyet ederek kendi içsel çatışmalarından kaçma. bireysellikten vazgeçme: derinlikten yoksun yaşam sürme. topluma uyma, kendini silme, otomatlaşma. günübirlik zevk ve eğlence: kafe, gece kulübü, bar, parti, sürekli alkol, uyuşturucu vs. ile sürüklenme. zaman öldürme. yorumun yaşamı aşması: teorik ve düşünsel olanın eylem alanını daraltıp yerine geçmesi ve yaşamın akışına engel olması. eşdeyişle lafla peynir gemisi yürümüyor. zamanı yönetmeme: sürekli erteleme, tembellik, bahane, özdisipline sahip olmamak. not: kendi sorumluluğunu üstlenmeyiş iyi sergilenirse beğeni toplar. iyi pazarlanırsa toplum gözündeki değerini artırabilir. bu, toplumun kendisinin de sağlıksız olduğunu gösterir. not: kendi seçiminin dışında yaşamanın bedeli mutsuzluktur. işlerin son ana bırakılması kişiyi mutsuz eder. çünkü artık seçim olmaktan çıkmış, zorunluluğa dönüşmüştür. not: iyi yaşama sorumluluğu iniş ve çıkışlarıyla yaşamı olduğu gibi kabul etme, duygusal tepkilerini gizlememe, çevredeki olaylara yüreklice katılabilme, kendine değer verme, başkalarına dengeli biçimde verme ve isteme, kendi istek sınır ve saygısını çiğnemeden kendi sorumluluğunu üstlenerek başkalarına olan sorumluluğu üstlenme. evet, insan olmak bu. dostoyevski'nin güzel bir sözüyle sonlandıralım: "her insan her şey karşısında her şeyden sorumludur."

prafheimas 4 years ago

Malafrena

Ursula K. Le Guin

1 Gönderi

ursula k. le guin'in diğer kitapları kadar ilgimi çekmeyen, benzer bakış ve temaların yinelemesi olduğu için de yer yer sıkan ama yine de aşk, özgürlük, devrim, mücadele, sanat, nasıl yaşamalı, ne yapmalı gibi kavramlar etrafında şekillenen, her biri kendi yolundan…devamıursula k. le guin'in diğer kitapları kadar ilgimi çekmeyen, benzer bakış ve temaların yinelemesi olduğu için de yer yer sıkan ama yine de aşk, özgürlük, devrim, mücadele, sanat, nasıl yaşamalı, ne yapmalı gibi kavramlar etrafında şekillenen, her biri kendi yolundan giden, oldukça canlı kişilerinin olduğu romanı. bu arada metis'ten şimdiye dek hoşuma gitmeyen tek kitap kapağı malafrena'nınki sanırım. gazete kağıdına sarıp öyle okunası korkunç bir kapağı var.. yetmezmiş gibi rahmetli guin de tek b*ktan ismi bu kitaba vermiş malaframnamaneyse ne diyordum, adını kapağını biçimselliği geçersek tabii ki güzel ansıdığım yaşanmış bir anımmışcasına belleğimde kalacak bir eseri, ruhannemizin. bazıları gogol'un paltosundan çıktıysa bazıları da guin'in memelerinden içiyor ve içecek. tadımlık bırakıyorum: "eski ideallerimle fiilen başardıklarım arasındaki uçurumu doldurmak için elimde sabırdan başka bir şey yok. " yapmak istediklerimizle yaptıklarımızın arasındaki o uçuruma sen sabır diyorsun, bense tanrıyı beklemek diyorum. yaratma işi o uçurumda, o yarıkta yapılıyor." " insanın kendi başına, kendisi için yaptığı dışında özgürlük yolu yoktur." " bir kadındı; eylem için, meydan okumak için eğitilmemişti, kadına düşeni yapmak üzere yetiştirilmişti: beklemek için. öyleyse bekleyecekti. çünkü bilinçle yapılan her eylem meydan okuma sayılırdı, bağımsızlık anlamına gelirdi, hayatı baştan aşağı değiştirirdi." " insan dışarıda beklemeliydi. fırtınadan, harcanmaktan, adaletsizlikten, ölümden kaçıp saklanacak yer yoktu. bir durak bir sığınak yoktu, sadece zamanı ve kötülükleri dışarıda bıraktığını sanıp güvence altındaymış gibi yapma alçaklığı, budalalığı vardı. ama hepimiz dışarıdayız ve hepimiz savunmasızız. ..ölümden başka güvenli evimiz yok. binalarımızın hiçbiri bizi koruyamaz, ne hapishaneler ne saraylar ne de rahat evler. ama buna karşılık uçsuz bucaksız ve aldırışsız gökyüzünün altında barınaksız ve savunmasız, yalnız, nihayet kendi başına olduğunu bilmenin görkemi ve gururu! bir hiç, kafası karışık, kederli, korkmuş, saf ..bir kız olmak- ..öte tarafta nihayet ruhunun çapını öğrenmek vardı."

prafheimas 4 years ago

Yasak Olmayan Hazlar

Adam Phillips

3 Gönderi

adam phillips adem ve havva'dan başlayarak yasa, yasak, arzu ve haz üzerine sorgulamalar yaparak psikanalizin dinlerin otoritelerin ve aslında hiçbirimizin pek de ilgilenmediği yasaklanmamış olabilecek hazlara bakışımızı yöneltir. yasaklanana öyle odaklanır ve arzu duyarız ki tek isteğimiz haline gelir. halbuki…devamıadam phillips adem ve havva'dan başlayarak yasa, yasak, arzu ve haz üzerine sorgulamalar yaparak psikanalizin dinlerin otoritelerin ve aslında hiçbirimizin pek de ilgilenmediği yasaklanmamış olabilecek hazlara bakışımızı yöneltir. yasaklanana öyle odaklanır ve arzu duyarız ki tek isteğimiz haline gelir. halbuki bu bir tür haz hiyerarşisi yaratmak demektir. oysa haz neyin değerli değersiz olduğunu ölçmekten ziyade bir haz çeşitliliği olarak yaşamı zenginliği içinde görebilmek demek olabilir. bunu ise en iyi çocuklar bilir. yetişkinler üstbenlerinin kölesi olmuş kendi içinde bölünmüş ve yasak olana göz dikerek kendi kendini daraltmış, köreltmişken çocuklar arkadaşlık, oyun, şefkat, hayal gücü, bir şeye tüm dikkatini verebilme keyfi gibi yasak olmayan birçok haz yaşarlar. dolayısıyla yasaklayıcı ahlakın dışında acaba yasak olmayan bir ahlak var mıdır, mümkün müdür, arzudan doğan esinlenen bir ahlak olabilir mi? dünyayı istemenin başka birçok çeşidini keşfedemez miyiz? diye sorar ve yasaklanmamış en güzel arzulardan biri olarak birbirine eşlik etmek eşdeyişle sosyalleşmek hazzı ile bizi bu soruları düşünerek kendi kişisel tarihimiz ile baş başa bırakır. " bencillik, kişinin dilediği gibi yaşaması değil, başkalarından kendi istediği gibi yaşamalarını talep etmektir. bencil olmamak da başka insanların hayatlarına ilişmemek, onlara müdahale etmemektir. ..insanın kendine ait düşünceleri olması bencillik değildir. kendi düşünceleri olmayan insan hiç düşünmüyor demektir. insanın komşusundan kendisi gibi düşünmesini, kendisiyle aynı görüşe sahip olmasını istemesi son derece bencil bir davranıştır." "insanın kişisel tarihi, başka ne olursa olsun, insanın itaatinin tarihçesidir. herkes açısından geçmişe dönük soru sorma daima, neye razı geldiğimiz, neye boyun eğmek zorunda kaldığımız, çocukken gerçekte hemfikir olmadığımız halde neyi kabullendiğimizdir. ..tüm ahlaki sorunlar aslında itaat sorunudur." "trajik kahramanların kendi inançlarına mutlak, tartışmasız bir itaati vardır. tüm trajediler itaatin trajedisidir. itaat bize bir şeyi yasaklayarak başka bir şey sunan yasak olmayan hazdır. ..zihnimizi daraltır, inanan ve inanılabilir insanlar olarak kendimize dair imgemizi daraltır." " bilinçdışı bir itaat halinde yaşarken kendimizi itaatkar olarak değil de gerçekçi, normal ya da mantıklı olarak düşünürüz. hayatın gerçekte nasıl olduğunu biliyormuş gibi yaşarız. en kötü itaat farkında olmadığımız itaattır." " yanlış itaat sahte umuda yol açar, doğru itaat ise gerçek umuda." "itaat bir şeyi bilmeme arzusudur. zamanı durdurma arzusudur; itaat bize kuralları hatırlatarak buyumemizi durdurur." "üstben ahlaki olmaktan ziyade ahlakçıdır. kötü huylu bir ebeveyn gibi koruma kılıfı altında zarar verir; iyi rehberlik sunma fikri altında suistimal eder. sözde sağlık ve güvenlik namına korku ve kendi kendine yabancılaşan bir hayat yaratır. bir şeyi cezalandırılma korkusuyla yapmamakla yanlış olduğuna inandığımız için yapmamak arasında büyük bir fark vardır. ..gözdağından doğan ahlak ahlaksızdır."

prafheimas 4 years ago

Bir Deli Değilin Defterleri

Feyyaz Kayacan

1 Gönderi

Spoiler içeriyor feyyaz kayacan'ın en sevdiğim öyküsü. doktorun tüm "senin karın yok" kabullendirme çabasına rağmen günlüklerine karısını çok özlediğini yazan fakat karısının kendisini aldattığından şüphelenen ve aldattığı kişinin de bizzat kendi sol eli olduğu hezeyanlarına kapılarak uykuları kaçan kendi koluna düşman kesilen…devamı

prafheimas 4 years ago

Eros'un Istırabı

Byung-Chul Han

3 Gönderi

Spoiler içeriyor byung- chul han bu metninde aşkın günümüzdeki halini irdeliyor ve yine kendi önermelerini ortaya koyuyor. aşk öldü mü? aşkın sonu mu geldi? evet, çünkü olanaklar sınırsız ve başka'nın bolluğu içinde yaşıyoruz. haliyle bir kişiyi seçip ona kapılamıyoruz, acı çekemiyoruz ve…devamıbyung- chul han bu metninde aşkın günümüzdeki halini irdeliyor ve yine kendi önermelerini ortaya koyuyor. aşk öldü mü? aşkın sonu mu geldi? evet, çünkü olanaklar sınırsız ve başka'nın bolluğu içinde yaşıyoruz. haliyle bir kişiyi seçip ona kapılamıyoruz, acı çekemiyoruz ve aşkın o bizi sarsan, değiştiren ve kendimizi yeniden bulduran negatif yönü kalmadı. alternatif bolluğu bizi konfora, sekse, hazza, kısaca ilişkileri de birer meta olarak tüketmeye indirgedi. byung-chul han ise bu düşünceye itiraz ediyor. sebep sonuç ilişkisi yanlış diyor. olan şey başka'nın sonsuzluğu değil hep aynılık cehennemi. yani ortada aşkı mümkün kılan iki farklı özne deneyimi yok ki zaten aşk olsun. eros ıstırap çekiyor çünkü olan şey birin birle çiftleşmesinden ibaret. zaten bu yüzden bir insan başka bir insanla kolayca takas edilebiliyor. bu mübadelede ya da muadil meselesine de başkası değil olsa olsa negatif anlam içermeyen farklı kavramı söz konusu. yani çeşitlilik, tüketim nesnesi ve tamamen pozitif bir seçenek imkanı. salt alternatif olmak. birinin verebildiğini başkasının da kolayca verebileceği bir dünya. narsisizmi ve depresyonu da tetikleyen besleyen bir dünya. oysa başka; sahip olunamaz, el konulamaz, bilinemez olandır. başarısız bir girişim olması kaçınılmazdır. bir tür ölüm deneyimi yaşatır bu yüzden aşk. incitir doğası gereği. seks ne kadar başarmak ise aşk da o kadar başaramamaktır. kişinin hakikatle karşılaştığı yerdir. eksikliğini fark ettiği ve kendini başkasına teslim ederek kaybettiği ama sonra yeniden bulduğu yerdir. başka'nın armağanı tam da budur. bizi kendimizle buluşturması. becerememeyi becererek insan olma deneyimine yaklaşmayı. öteki türlü narkissos gibi kendi kendimize kapanarak boğuluruz çünkü. yazar eros'un salt aşk olmadığının aynı zamanda erotik gücünün, yaratıcılığının da nasıl iğdiş edildiğini, evcilleştildiğini, pornografiye dönüştürüldüğünü, cinsel ve duygusal tatmin nesnesine indirgendiğini temellendirir metninde. eros; arzu, gözüpeklik ve akıl demektir, üçünün bir arada olabilmesidir. oysa " neoliberalizm, bilhassa eros'u cinsellik ve pornografiyle ikame ederek toplumun genel olarak siyaset dışı kalmasını sağlar." artık hepimiz tıpkı para gibi aynılaştırılmış, kendi başarı ve başarısızlığından sorumlu, kendi kendini sömüren birer performans öznesi olarak yorgunluk toplumunu oluştururuz. fakat buna toplum bile denemez, çünkü biz ve ortak eylem artık imkansızlaşmıştır böylesi bir cehennemde. haliyle eros; aşk, siyasal eylem ve ayaklanmalar, kölelikten azadelik, tüm yaratıcılık, özgürlük, adalet ve güzellik istemi aslında hep birbirine bağlı. birbirini besliyor ve geliştiriyor. salt cinsellik ve haz bayağılaştırırken, eros kutsallığı ile insanlaştırıyor, biricikleştiriyor ve toplumsallaştırıyor. son olarak özet bir alıntı bırakayım, tüm kitapları birbirinden değerli filozoftan: " günümüzde aşk bir haz formülüne dönüştürülerek pozitifleştiriliyor. her şeyden önce hoş duygular uyandırması bekleniyor. o artık bir olay örgüsü, bir anlatı, bir dram değil herhangi bir sonuca yol açmayan bir coşku ve uyarım sadece. yaralanmanın, aniden gelişin veya düşüşün negatifliğinden bağımsız. aşka düşmek fazlasıyla negatif sayılıyor. oysa aşk tam da bu negatiflikten oluşur. 'aşk bir imkan değildir, bizim inisiyatifimize bağlı değildir, bir temeli yoktur, bize aniden gelir ve bizi incitir.' her şeyin mümkün olduğu, her şeyin inisiyatif ve projeden ibaret olduğu, becerebilme'nin egemenliğindeki başarı toplumunda ise incinme ve tutku olarak aşka geçit yoktur." s.21

prafheimas 4 years ago

Kötülük Üzerine Bir Deneme

Terry Eagleton

2 Gönderi

-insan eylemleri açıklanabilir ise kötü olamazlar önermesi ile kötüler kötü oldukları için kötülük yapar önermesine bir üçüncü çıkış noktası öneren ve edebiyat kişileri üzerinden kötülüğü sorguya çeken, yorumlayan çok hoşlanarak okuduğum metin. " martin ölemez çünkü kendini ebediyen yok olamayacak…devamı