Mihri (@sadecemihri)

Spoiler içeriyor Selamün Aleyküm ve Merhaba! Korkunun, tekinsizlik ve rahatsızlık hissiyle sağlandığı filmlere bayılıyorum. Korku filmlerinde sadece doğa üstü bir varlığa, jump scare'e ya da vahşetli kıyımlara yaslanılması filmi ucuzlatıyor kanımca. Backrooms'ta bunun dengesi güzel kurulmuştu. Birkaç jump scare vardı ancak esas…devamıSelamün Aleyküm ve Merhaba! Korkunun, tekinsizlik ve rahatsızlık hissiyle sağlandığı filmlere bayılıyorum. Korku filmlerinde sadece doğa üstü bir varlığa, jump scare'e ya da vahşetli kıyımlara yaslanılması filmi ucuzlatıyor kanımca. Backrooms'ta bunun dengesi güzel kurulmuştu. Birkaç jump scare vardı ancak esas korku unsuru mekanın içimizde uyandırdığı belirsizlik hissiydi. Liminal space olarak adlandırılan bu mekanlar insanda "tanıdık bir yerde tamamen yanlış giden bir şeyler varmış" gibi bir his uyandırıyor. Backrooms'ta da labirenti andıran sarı geniş depo benzeri yer, görür görmez ürkmeme yetti. Ancak film bununla yetinmiyor tabii ki. Yer yer duvarlar daralıyor, tavandan nesneler sarkıyor, geçmek zorunda kalacağınız küçücük kapılar ve yarısı duvarın içinde kalmış mobilyalar görüyoruz. Arka odanın tuhaflığını ve ürkütücülüğünü mekanın orantısızlığı, sonsuzluk hissi ve tanıdıklık ile yabancılık arasındaki gerilim sağlıyor. Film boyunca da bir mobilya mağazası işleten Clark'ın arka odayı bulmasını, keşfetmesini ve kendi zihniyle savaşını adım adım izliyoruz. Hikayede bir de Clark'ın psikoloğu Mary var. Devamlı olarak Clark'ı ve arka odayı görmek filmi tek düze ve sıkıcı bir hale getirebilirdi. Bu noktada devreye Mary giriyor. Mary, kendi çocukluk tarvmalarıyla başa çıkmaya çalışan bir psikolog. Mary'nin hikayesi çok yüzeysel işleniyor. Ara sıra karşımıza çocukluğuyla ilgili görüntüler çıkıyor ve mimiksiz yorgun ifadesinden Mary'nin bu anıları aşmakta güçlük çektiğini anlıyoruz. Ancak ne bir karakter gelişimi görüyoruz ne de hikaye bir sonuca bağlanıyor. Mary'nin geçmişinden bahsederek arka odaların matematiğini anlamamız amaçlanmış fakat dramatik bir karakter olarak yeterince geliştirilmemiş. !!!!YAZININ DEVAMI SÜRPRİZBOZAN İÇERMEKTEDİR!!!! Biz "Clark'ın zihninde miyiz acaba" diye düşünürken Mary'nin işin içine girmesiyle filmin ana fikri ortaya çıkıyor. Ucu bucağı olmayan bu arka odaların beslendiği kaynak, içine giren insanların anıları ve travmaları. Mary arka odada ilerlerken odaların renginin değişmesi, mekanın Mary'nin korkularına göre şekillenmeye başlaması ve Mary'nin anılarında yer alan nesnelerin bozulmuş formlarının karşımıza çıkması bize arka odaların herkes için aynı olmadığını kanıtlıyor. Arka odalar, odada bulunan kişinin zihnine göre şekil değiştiren ve anıları dönüştüren canlı bir mekanizma. Bu mekanizma insanların zihnini kendine katarak büyürken insanları da tüketiyor. Mary ve doktor dışında odadan sağ çıkan birini görmememiz ve odanın birinde yığılmış kanlı kıyafetlerin bulunması bu teoriyi pekiştiren örnekler. İnsan zihninin sonsuzluğu düşünüldüğünde arka odalar çok daha tüyler ürpertici hale geliyor. İnsan zihni zaten hatıraları yeniden yorumlayıp değiştirirken bir de arka odalar bu anıları ve travmaları kendi süzgecinden geçiriyor. Ne yazık ki bu süzgeç ise bozuk. Travmaları somutlaştırıyor, bastırılan duyguları büyütüyor, insanların korkularını fiziksel bir labirente çeviriyor. Bir de bu arka odaları inceleyen bir araştırma şirketi var. Bu kısım filmde biraz açık bırakılmış. Filmde iki-üç kez arka odayı inceleyen bilim insanları görüyoruz. Bunlar kim, arka odayı nereden biliyorlar, oda içerisinde ne gibi araştırma ve deneyler yapıyorlar gibi sorular cevaplandırılmıyor. Ancak film her şeyi açıklamak zorunda değil tabii ki. Kendi teorisini oluşturmak üzere izleyiciye bir açık kapı bırakılabilir. Film, çok derin bir fikir ortaya atıyor fakat bu fikrin dramatik ve psikolojik sonuçlarını yeterince araştırmıyor. Arka odalar fikrinin psikolojik gerilim açısından büyük bir potansiyeli olduğuna inanıyorum. Yönetmen bu potansiyeli kullanmamayı tercih etmiş. Filmin bu halini de sevdim ama daha derin işlenmiş bir hikaye izleseydik filme bayılırdım. Bir korsan imgesi kullanmanın yanında Clark'ın alkol problemini yansıtan nesneler veya mekansal bozulmayla da senaryo zenginleştirilebilirdi. Örneğin son sahneye doğru Clark'ın sokakta öylesine görmüş olduğu bir adam farklı formda gösteriliyor. Bunun yerine Clark'ın suçlayıcı tavrına, gerçekleştiremediği hayallerine ve öfkesine dair arka odaların değiştirip önümüze sunduğu başka bir detaya değinilebilirdi. Yine de söylemeliyim ki arka odalar fikrinin devamını görmek isterim. Farklı travmaların, farklı zihinlerin arka odadaki izdüşümlerini izlemekten keyif alacağıma eminim. Yönetmen tekrara düşmeden bu fikri genişletmeyi başarırsa harika bir evrene kapı aralayacağız. Genç yönetmenin takibinde olacağım.

sadecemihri 1 month ago

Barry

Bill Hader

11 Gönderi

Spoiler içeriyor Selamün Aleyküm ve Merhaba! Barry, uzun zamandır izlediğim en cesur dizilerden biri oldu. En sevdiğim yanı, Barry'yi hiçbir zaman masum göstermeye çalışmamasıydı. Dizi, onun yalnızlığını, sevgi açlığını ve ait olma isteğini anlatıyor ama bunları işlediği cinayetleri haklı çıkarmak için kullanmıyor.…devamıSelamün Aleyküm ve Merhaba! Barry, uzun zamandır izlediğim en cesur dizilerden biri oldu. En sevdiğim yanı, Barry'yi hiçbir zaman masum göstermeye çalışmamasıydı. Dizi, onun yalnızlığını, sevgi açlığını ve ait olma isteğini anlatıyor ama bunları işlediği cinayetleri haklı çıkarmak için kullanmıyor. Üstelik bunu yaparken klişe bir "kötü çocukluk" hikâyesine de sığınmıyor. Barry'nin bir baba figürü eksikliği ve derin bir sevgi ihtiyacı var; ancak bunlar onun yaptıklarını mazur gösteren bahanelere dönüşmüyor. !!!SÜRPRİZBOZAN İÇERMEKTEDİR!!! Barry ile hiçbir zaman tam anlamıyla empati kurmadım. Bunun en önemli sebeplerinden biri Afganistan sahneleriydi. Dizi boyunca Barry, oyunculuk kursunda geçmişini anlatırken yaşadıklarını kendini aklayacak şekilde aktarıyor. Ancak aynı anda izlediğimiz flashback'lerde bambaşka bir gerçekle karşılaşıyoruz. Barry ve asker arkadaşlarının masum bir Afgan çobanı hiçbir meşru gerekçe olmadan öldürdüklerini, ardından da bunu umursamayıp kendi aralarında şakalaştıklarını görüyoruz. Dizi, Barry'nin anlattığı hikâyeyle yaşanan gerçek arasındaki farkı seyircinin gözünün önüne koyuyor. Böylece Barry'nin yalnızca başkalarına değil, kendisine de sürekli yalan söyleyen biri olduğunu anlıyoruz. Bu nedenle asker arkadaşını ve Dedektif Moss'u öldürmesi beni şaşırtmadı; aksine, karakteri en başından beri nasıl yazdıklarını doğrulayan adımlardı. Barry'nin en büyük trajedisi, sevilmek istemesi ama kimseyi gerçekten sevmeyi bilmemesi. Hayatı boyunca sürekli birine tutunuyor: önce Fuches'a, sonra Gene'e, Sally'ye ve en sonunda oğluna. Fakat aslında aradığı kişiler değil, onların temsil ettiği hayatlar. Sally'yi sevdiğini düşünmüyorum; Sally onun gözünde normal bir hayatın, temiz bir başlangıcın simgesiydi. İnsanları oldukları gibi görmek yerine, kendi kurtuluş hikâyesindeki rolleri olarak görüyordu. Bu yüzden sevgisi de fedakâr değil, bencildi. Fuches ve Barry arasındaki ilişki dizinin en güçlü dinamiklerinden biriydi. İkisi de sevgiyi kontrol etmeye çalışıyor, manipülasyonu bir bağ kurma yöntemi olarak kullanıyordu. Fuches'un hapisten çıktıktan sonra geçirdiği dönüşüm beklemediğim kadar etkileyiciydi. Barry'ye bağımlı olan adam, sonunda kendi ayakları üzerinde duran acımasız bir suç liderine dönüştü. Buna rağmen finalde John'u Barry'ye teslim etmesi, bana göre hayatında ilk kez karşılık beklemeden yaptığı doğru bir davranıştı. Belki de yıllarca Barry'yi manipüle etmiş olmasının küçük de olsa bir telafisiydi. NoHo Hank ise dizinin en unutulmaz karakteriydi. Üstelik bunu baştan planlamamışlar. Aslında birkaç bölüm sonra hikâyeden çıkması düşünülürken Anthony Carrigan'ın seçmelerdeki sıcak ve komik enerjisi sayesinde karakter büyütülmüş. İyi ki de öyle olmuş. Dizinin en karanlık anlarında bile mizahın dozunu kusursuz ayarlayan karakter oydu. Cristobal'in heykelinin önünde ölmesi ise benim için dizinin en yıkıcı sahnelerinden biriydi. Beni en çok sarsan anlardan biri de Barry'nin öfke nöbeti sırasında, bir zamanlar eğittiği Çeçen mafyasına mensup genç çocuğu öldürdüğü sahneydi. Çocuk, kapıda Barry'yi görünce bir anlığına rahatlıyor; gözlerindeki korku kayboluyor çünkü karşısındaki kişinin Barry olduğunu fark ediyor. Barry ise o güven duygusunu hiç önemsemeden tetiği çekiyor. O birkaç saniye, Barry'nin nasıl bir katil olduğunu tek bir diyaloga ihtiyaç duymadan anlatıyordu. Final ise bence dizinin bütün anlatmak istediklerini kusursuz biçimde tamamladı. Barry yıllarca kamuoyunda acımasız bir katil olarak anılırken, ölümünden sonra çekilen film onu kahraman bir Amerikan askeri olarak yeniden yazıyor. Bu sadece Barry'nin hikâyesi değil; medyanın ve sinemanın gerçeği istediği gibi şekillendirebilmesine yönelik güçlü bir eleştiriydi. Gerçek değişmiyor ama anlatılan hikâye değişiyor. Bunun yanında en sevdiğim tercihlerden biri de John'un babasının suçlarının yükünü omuzlamak zorunda bırakılmamasıydı. Çocukların ebeveynlerinin hatalarıyla tanımlanmaması gerektiğini düşündüğüm için bu son bana umut verdi. !!!SÜRPRİZBOZAN BİTMİŞTİR!!! Bill Hader'ın yönetmenliği de dizinin başarısında büyük pay sahibi. Sezonlar ilerledikçe görüntü dili bilinçli şekilde değişiyor. İlk sezonun daha sıcak tonları yerini giderek soğuyan renklere bırakıyor; kadrajlar boşalıyor, karakterler fiziksel olarak da birbirlerinden uzaklaşıyor. Hader, karakterlerin yalnızlığını yalnızca diyaloglarla değil, görüntü diliyle de hissettirmeyi amaçlamış. Bu değişim özellikle son sezonda çok belirgindi. Bir diğer önemli tercih ise şiddetin sunuluş biçimi. Bill Hader, Barry'nin yaptığı hiçbir şiddet eylemini "havalı" göstermemeye özellikle dikkat etmiş. Silahlı çatışmalar kaotik, kirli ve rahatsız edici hissettiriyor. Şiddet burada heyecan verici değil; aksine insanı rahatsız eden ve sonuçları olan bir eylem olarak karşımıza çıkıyor. Dizinin mizahını da ayrıca çok sevdim. Yer yer öyle absürt ve beklenmedik anlar vardı ki, en karanlık bölümlerin içinde bile kahkaha attırmayı başarıyordu. Özellikle NoHo Hank'in olduğu sahneler bu dengeyi kusursuz kuruyordu. Kara komediyi dramatik anlatının önüne geçirmeden kullanmaları, dizinin tonunu benzersiz hâle getirmiş. Barry, sadece bir suç hikâyesi değil; sevgi, aidiyet, kimlik ve sorumluluk üzerine kurulmuş güçlü bir karakter incelemesi. Uzun süre aklımdan çıkmayacak diziler arasına girdi. Bunun en büyük nedeni de bana ne düşünmem gerektiğini söylemek yerine, karakterleri bütün çelişkileriyle karşıma koyup karar vermeyi bana bırakmasıydı.

sadecemihri 1 month ago

İtiraflar

Tetsuya Nakashima

17 Gönderi

Spoiler içeriyor Selamün Aleyküm ve Merhaba! Uzun zamandır bir film beni bu kadar düşüncelere daldırmamıştı. Film bittiğinde bir süre hiçbir şey yapmadan oturdum. En ilginç tarafı ise bu etkiyi büyük bir sürpriz sonla yaratmamış olmasıydı. Son yıllarda özellikle korku ve gerilim filmlerini…devamıSelamün Aleyküm ve Merhaba! Uzun zamandır bir film beni bu kadar düşüncelere daldırmamıştı. Film bittiğinde bir süre hiçbir şey yapmadan oturdum. En ilginç tarafı ise bu etkiyi büyük bir sürpriz sonla yaratmamış olmasıydı. Son yıllarda özellikle korku ve gerilim filmlerini çok izlediğim için hikâyelerin matematiğine ister istemez aşina oldum. "Ters köşe" denilen birçok finali daha film bitmeden tahmin edebiliyorum. Confessions ise bana uzun zamandır unuttuğum bir hissi yaşattı. Çünkü filmin derdi katili saklamak değildi. Daha ilk sahnede öğretmen, sakin ve neredeyse duygusuz bir ses tonuyla çocuğunu kimin öldürdüğünü anlatıyor. Gizem daha en başta ortadan kalkıyor. Fakat tam da o noktada başka bir kapı açılıyor: "Bir çocuk nasıl bu noktaya gelir?" Bu sorunun peşinden giderken filmin sinema dili de anlatının en güçlü parçalarından biri hâline geliyor. Soğuk renk paleti, uzun planlar ve acele etmeyen kamera kullanımı, hikâyenin duygusunu seyirciye adeta sindire sindire geçiriyor. Film hiçbir anında telaşlanmıyor; tam tersine sessizliklerine güveniyor. Bu yavaş anlatım sayesinde karakterlerin iç dünyası daha görünür hâle geliyor ve her sahnenin ağırlığı biraz daha hissediliyor. Confessions, hikâyesini sadece diyaloglarla değil; renkleri, sessizlikleri ve zamanı kullanış biçimiyle de anlatıyor. Film boyunca beni en çok sarsan şey intikam değildi. Asıl ağırlığını hissettiren duygu sevgisizlikti. Çocukların dünyasında sevginin ne kadar hayati olduğunu çoğu zaman yetişkinler olarak unutuyoruz. Bir çocuğa iyi bir eğitim vermek, ihtiyaçlarını karşılamak ya da başarılı olması için çabalamak elbette önemli. Ama bunların hiçbiri "Seni görüyorum." duygusunun yerini tutmuyor. SÜRPRİZBOZAN UYARISI!!!! Filmin en sevdiğim sahnesi ise öğrenci A'nın annesinin iş yerinde patlama yaşandığı bölümdü. O sahnede çocuğun daha önce geriye doğru çalışan saatinin ileriye akmaya başlaması beni derinden etkiledi. Yönetmen tek bir görüntüyle, çocuğun bütün özlemini anlatmayı başarıyor. Çocuğun yüzünde beliren o küçücük gülümseme bana şunu düşündürdü: O aslında ne şöhretin ne başarının peşindeydi. Tek istediği, annesi tarafından görülmekti. Bir saniyelik görülmüş olma hissi...Bir çocuğun bütün dünyasını değiştirebilecek kadar güçlü bir duygu. SÜRPRİZBOZAN BİTMİŞTİR!!! Bu sahneyi izlerken aklıma ister istemez Harry Potter geldi. Harry ile Voldemort'un hayatlarına baktığımızda birçok ortak nokta görüyoruz. İkisi de çocuk yaşta ailesini kaybetti, ikisi de yalnız büyüdü. Ama biri sevgiyle bağ kurmayı öğrenirken diğeri bundan gittikçe uzaklaştı. Dumbledore'un söylediği gibi: "Bizi gerçekten biz yapan şey yeteneklerimiz değil, seçimlerimizdir." Bu yüzden Confessions'ı "Sevgisiz büyüyen herkes kötülüğe sürüklenir." diyen bir film olarak okumuyorum. Hayat bundan çok daha karmaşık. Film bana, sevgisizliğin insan ruhunda ne kadar derin yaralar açabileceğini gösterirken aynı zamanda insanın seçimlerinin de belirleyici olduğunu hatırlattı. Kimseyi bütünüyle aklamıyor ama hiçbir kötülüğü de sebepsiz bırakmıyor. Belki de filmin en rahatsız edici tarafı burada yatıyor. Canavarların doğmadığını, yavaş yavaş inşa edildiğini fısıldıyor. İhmalle... Görülmemekle... Sürekli yetersiz hissettirilmekle... Ve en sonunda sevgisizlikle. Film bittikten sonra zihnimde en çok kalan şey ne intikam planıydı ne de final sahnesiydi. Aklımda kalan, geriye doğru işleyen o saatti. Çünkü o saat bana çocukluğun ne kadar kırılgan olduğunu hatırlattı. Bazen bir çocuğun geleceğini değiştirmek için büyük mucizelere gerek yoktur. Onu gerçekten görmek, dinlemek ve değerli hissettirmek yeterlidir. Confessions bana bir kez daha gösterdi ki sevgi, çoğu zaman fark edilmeyen ama insanı ayakta tutan en güçlü duygudur. Çünkü bazen bir çocuğun bütün hayatı, sadece bir kez gerçekten görülmeye bağlıdır. "Sevme ve sevilme yeteneği, sahip olduğumuz en büyük güçtür."

sadecemihri 1 year ago

Deli Tarla

Şermin Yaşar

12 Gönderi

Selamün Aleyküm ve Merhaba! Şermin Yaşar, hep okumak isteyip bir türlü başlayamadığım yazarlardandı. Geç de olsa yollarımız kesişti. Çocuk edebiyatına duyduğum ilgiden dolayı ilk tanışmamın çocuk kitapları üzerinden olacağını sanmıştım. Meğer kısmet, içinde on altı öykü barındıran Deli Tarla’ya imiş.…devamıSelamün Aleyküm ve Merhaba! Şermin Yaşar, hep okumak isteyip bir türlü başlayamadığım yazarlardandı. Geç de olsa yollarımız kesişti. Çocuk edebiyatına duyduğum ilgiden dolayı ilk tanışmamın çocuk kitapları üzerinden olacağını sanmıştım. Meğer kısmet, içinde on altı öykü barındıran Deli Tarla’ya imiş. Kitabı biraz hızlı okudum; ama bu hız, öykülerin beni içine çekmesine engel olmadı. Sayfalar ilerledikçe sanki pek çok insanın hayatı bir film şeridi gibi gözlerimin önünden geçti. Hızlı okumanın bedeli olarak bazı öykülerin duygusu bana tam olarak nüfuz edemedi. Bir o yana, bir bu yana savrulmuş gibi hissettim. Ama yine de... Çoğu karakter öylesine tanıdıktı ki; mahalle arasında rastgele yürürken, bir pencereden içeri bakmışım da insanların iç dünyaları, suskunlukları, ahları bir bir zihnime dolmuş gibi. Pek çok öykü beni hüzünle kuşattı. Nadiren güldüğüm yerler de oldu. Ama kitap boyunca etkisini hiç kaybetmeyen bir öykü vardı ki, onun ardından sayfayı çeviremedim. Kapattım kitabı. Sessizce ağladım. Adieu Hala... Nazlı’nın halasıyla birlikte beklemenin ağırlığını sırtlandım adeta. Her gün aynı oyunun tekrarına razı gelmenin çaresizliği, beni de Nazlı'yla birlikte zamanın içine hapsetti. O öykü, bazı şeylerin bittiğini kabullenmenin hem bir yıkım hem de özgürlük olduğunu gösterdi bana. Deli Tarla ve Cebimdeki Osman da iz bırakan öykülerdendi. Ancak elbette her öykü aynı derinlikte değildi. Kimilerinin adını hatırlamıyorum bile. Kimisiyse “okumasam da olurmuş” dedirtti bana. Özellikle kitabın son öyküsü olan Muazzez ve Yelkovan Çetesi... Hatta bu öyküyü, Aylin Balboa’nın Bu Hikâye Senden Uzun Osman kitabına benzettim. Hemen hemen aynı temayı işliyorlardı. Fakat Aylin Balboa'nın metni bana çok daha derinlikli, daha sahici geldi. Muazzez öyküsü, ne yazık ki beni içine çekemedi; dili de kitabın geneliyle uyumsuz ve biraz eğretiydi. Kitaptan daha etkileyici bir öyküyle ayrılmak isterdim. Vurucu bir son olmadı maalesef. Genel olarak baktığımda, Şermin Yaşar sade ama derinlikli bir dil kurmayı başarıyor. Anlatmak için bağırmıyor; küçük cümlelerin altına büyük hayatlar sığdırıyor. Benzetmeleri yerli yerinde, anlatımı su gibi akıyor. Bittiğinde başka kitaplarını da hemen okumak istedim.

sadecemihri 1 year ago

İvan İlyiç'in Ölümü

Lev Nikolayeviç Tolstoy

91 Gönderi

Selamün Aleyküm ve Merhaba! "Menkî senin bu ‘âlemde murâdın var imiş / Gör ki neyle geçti ömr-i bâkî" Şairin bu beyitindeki derin sitem, Tolstoy’un İvan İlyiç’in Ölümü adlı eserinde ete kemiğe bürünmüş gibidir. Hayatının muradını makamda, onayda, dışarıdan gelecek hayranlıkta…devamıSelamün Aleyküm ve Merhaba! "Menkî senin bu ‘âlemde murâdın var imiş / Gör ki neyle geçti ömr-i bâkî" Şairin bu beyitindeki derin sitem, Tolstoy’un İvan İlyiç’in Ölümü adlı eserinde ete kemiğe bürünmüş gibidir. Hayatının muradını makamda, onayda, dışarıdan gelecek hayranlıkta arayan İvan İlyiç, ölümle yüzleştiğinde her şeyin ne kadar boş olduğunu acıyla fark eder. Artık geçmişi değiştiremez, güzelleştirebileceği bir yarını da kalmamıştır. Bu kaçınılmaz fark ediş, hem onun hem de okurun içine bir ayna tutar: “Gerçekten yaşadın mı?” sorusu, hayatın son demlerinde değil, tam da şimdi sorulmalıdır. İvan İlyiç’in Ölümü beni derinden etkiledi. En çok da onun kendisiyle yüzleştiği an… Tüylerimi diken diken eden, işte o andı. Çünkü fark ettim ki, geçmişi değiştiremeyiz; ama hep içimizde geleceği güzelleştirme umudu taşırız. Her gece, yarınlarımızı daha anlamlı kılma düşüncesiyle başımızı yastığa koyarız. Ama ya bir yarın olmayacaksa? İvan İlyiç’in artık güzelleştirebileceği bir yarını kalmamıştı. Her şey bitmişti. Bu fark ediş, bir tokat gibi çarptı bana. Çünkü benim için de bitişin ne zaman geleceğini bilmiyorum. Bugün mü, yarın mı, yoksa bir dakika sonra mı? Ertelediğim, sürekli “bir gün düzeltirim” dediğim her şey için geç kalmış olabilirim. Bu kitap, içime dönmeme, gerçekten anlamlı yaşayıp yaşamadığımı sorgulamama vesile oldu. Zaten bir süredir, kim olduğumu ve kim olmak istediğimi, bugüne kadar kendimle getirdiğim her şeyi bir kenara koyarak düşünmeye çalışıyordum. Kitapla iç dünyamdaki bu sorgulama öyle güzel harmanlandı ki… Onu okumak için en doğru zamanı seçtiğimi hissettim. Belki de böyle kitaplar için “doğru zaman” diye bir şey yoktur. Ölümü hatırladığımız her an, onunla yüzleşmeye hazır olduğumuz her an, doğru zamandır. “Bütün lezzetleri kökünden söküp atan ölümü çokça anınız.” (Tirmizî, Zühd, 4) “Her nefis ölümü tadacaktır.” (Âl-i İmrân Suresi, 185. Ayet)

sadecemihri 1 year ago

Bir İhtimal Daha Var

Deniz Akcay Katiksiz

47 Gönderi

Selamün Aleyküm ve Merhaba! Ailecek izlenecek dizilerin bir elin parmağını geçmediği bu günlerde Bir İhtimal Daha Var, keyifli bir seçenek oldu bize. Fragmanı, oyuncu kadrosu ve konusu çok ilgimizi çekince anında başladık izlemeye. Bir gazetede bahis köşesi yazan İsa, yeni…devamı

sadecemihri 1 year ago

Gölgeye Övgü

Cuniçiro Tanizaki

13 Gönderi

Selamün Aleyküm ve Merhaba! Cuniçiro Tanizaki’nin kaleme aldığı Gölgeye Övgü, Japon kültürünün dokusunu ışık ve gölge zıtlığı üzerinden okuyucuya sunan zarif bir düşünce metni. Tanizaki, Uzak Doğu kültürünün Batı potasında erimeye başladığını farklı bir gözle değerlendiriyor. Kitap boyunca zarif ve…devamıSelamün Aleyküm ve Merhaba! Cuniçiro Tanizaki’nin kaleme aldığı Gölgeye Övgü, Japon kültürünün dokusunu ışık ve gölge zıtlığı üzerinden okuyucuya sunan zarif bir düşünce metni. Tanizaki, Uzak Doğu kültürünün Batı potasında erimeye başladığını farklı bir gözle değerlendiriyor. Kitap boyunca zarif ve zaman zaman mübalağalı bir dille gölgenin estetik değeri üzerinden kültürel farklılıkları, kültürlenme ve kültürleşme süreçlerini gözler önüne seriyor. Bu yolculukta Japon kültürüne özgü pek çok motifi okuyucuya tanıtıyor. Özellikle Uzak Doğu kültürüne ilgi duyanların keyifle okuyacağı, kısa bölümleri sayesinde bir solukta bitirilebilecek nitelikli bir eser. Batı'nın ışığı hakikat ve bilgelik olarak yüceltmesiyle, Tanizaki’nin gölgeyi bir estetik unsur olarak savunması arasında belirgin bir dünya görüşü farkı bulunuyor: Batı daha çok epistemolojik bir yaklaşım sunarken, Tanizaki duygusal ve sanatsal bir anlatıyı tercih ediyor. Gölgeye ve ışığa dair bakış açısının kültürden kültüre değişebileceği bu kitabı okuyana dek aklıma gelmemişti. Ne yazık ki Batı düşüncesinin pek çok boyutunu olduğu gibi bunu da sorgulamadan kanıksamışım. Gölgeye Övgü, bu anlamda kendi kültürümü yeniden düşünmeme vesile oldu. Bizim kültürümüzde gölge ne tamamen dışlanan ne de başlı başına yüceltilen bir ögedir. Aksine, bir anlam taşıyıcısıdır. Hacivat ve Karagöz oyunlarında gölge, toplum eleştirisinin bir aracıdır. Osmanlı mimarisinde tam anlamıyla aydınlık bir mekân tercih edilmez; gözü dinlendirecek ölçüde aydınlatma esastır. Işık dengesi mevsime, iklime ve mimari yapının işlevine göre değişir. Tasavvuf düşüncesinde ise dünya hayatı gölgeye benzetilir: Gerçek olan Allah’tır; diğer her şey “gölge” gibidir. Gölge içinde yaşanır ama hedef ışıkla bütünleşmektir. Bu da gösteriyor ki, kültürümüzde ışık ve gölge arasında dengeli ve derinlikli bir ilişki vardır. Tanizaki’nin en çok düşündüren bölümlerinden biri, teknolojik aletlerin icat eden toplumun ruhunu yansıtmasıyla ilgili olan kısımdı. Düşününce, bazı teknolojik aletleri biz icat etseydik ortaya bambaşka, Batı tarzından çok uzak ürünler çıkardı. Zamanında teknolojiye yön veren bir milletken, her bir alete kendi motiflerimizi, anlam dünyamızı katmayı bilmişiz. Ayetlerin, duaların, tezhiplerin, minyatürlerin ve hat sanatının estetiğiyle işlevin birleştiği o dönemlerde, aletler yalnızca araç değil, kültürel hafızanın taşıyıcısıydı. Bugün Batı zihniyetiyle icat edilmiş, bize soğuk ve uzak gelen nesnelerin arasında yaşıyoruz. Oysa içimizi ısıtan, bizim sıcakkanlılığımızı ve değerlerimizi yansıtan eşyalar üretmek, hâlâ mümkün. Gölgeye Övgü bana bu umudu verdi. Kitabı, teknoloji ve estetiğin yeniden kültürel anlamla buluşabileceği bir geleceğe duyulan özlemle kapattım. Kısa ama düşündürücü; tartışmaya açık yönleriyle zihni meşgul eden bir kitap. Özellikle kültürel farklılıklarla ilgilenenlerin, hele de Japon kültürüne merak duyanların mutlaka okumasını tavsiye ederim. Keyifli okumalar!

sadecemihri 1 year ago

Aşk Ve Yaşam

Ang Lee

17 Gönderi

Spoiler içeriyor Selamün Aleyküm ve merhaba Jane Austen'in dünyasına özgü romantizm, tutku, ihanet ve hayal kırıklığı sarmalına ihtiyaç duyduğum bir anda elime kitabını aldım. Sayfaları çevirirken kendimi, Mrs. Jennings'le karşılıklı dedikodu yapıyormuşçasına büyülü bir sohbetin içinde buldum. Kitabı bitirir bitirmez, filmini de…devamıSelamün Aleyküm ve merhaba Jane Austen'in dünyasına özgü romantizm, tutku, ihanet ve hayal kırıklığı sarmalına ihtiyaç duyduğum bir anda elime kitabını aldım. Sayfaları çevirirken kendimi, Mrs. Jennings'le karşılıklı dedikodu yapıyormuşçasına büyülü bir sohbetin içinde buldum. Kitabı bitirir bitirmez, filmini de izleme listeme ekledim ve heyecanla ekran başına oturdum. Beklentilerim yüksekti; hatta, Austen'ın ruhunu beyazperdeye taşırken bir adım öteye geçen bir yorumla karşılaşmayı umuyordum. Ancak film, beni umduğum kadar tatmin edemedi. !!!!Ufacık bir sürprizbozan vardır!!!! Filmi izlerken, o kadar sıkıldım ki, ablamla izlememiş olsaydım ya yarıda bırakırdım ya da sonunu görmek için 5x hızla devam ederdim. Elbette, kitap ile filmin birebir aynı olması beklenemez. Hatta uyarlamaların, kendi yorumunu ve tarzını yaratması gerektiğini de kabul ediyorum. Ancak bu filmde, Edward’ı daha masum ve sempatik göstermek adına eklenen gereksiz detaylar beni oldukça rahatsız etti. Hikayeye herhangi bir katkı sunmayan ve estetik bir işlev taşımayan bu sahneler, yalnızca filmi uzatmaktan öteye gidememişti. Dahası, bu detaylara ayrılan sürenin, kitabın son 100 sayfasının alelacele toparlanmasına neden olduğunu düşünüyorum. Bu durum, hikayenin derinliğine ve özellikle Marianne ile Albay Brandon’ın ilişkisinin gelişimine yapılan bir haksızlıktı. İkilinin bağı, bir çırpıda tamamlanmış gibiydi. !!!!Ufacık sürprizbozan son bulmuştur!!!! Yine de, filmi tamamen kötülemek haksızlık olur. Yavaş ilerlese de doğa çekimlerinin muhteşemliği, renklerin incelikle seçimi, müziklerin atmosferi pekiştirmesi ve oyunculukların etkileyiciliği, filmi izlemeye değer kılan unsurlardı. Özellikle oyuncu seçimleri oldukça başarılıydı. Alan Rickman’ın sakinliği ve olgun duruşu, Albay Brandon karakterinin ruhunu mükemmel bir şekilde yansıttı. Marianne, ise kitapta anlatılandan çok daha güzel bir görünüm ve enerjiyle ekrana taşınmıştı. Hugh Grant’a gelince... Onu daha önce “Bridget Jones’un Günlüğü”nde çapkın bir karakter olarak izlediğim için, Edward rolüne uygun olmayacağını düşünmüştüm. Ancak, Grant’ın harika oyunculuğu sayesinde Edward’ın o utangaç ve sessiz doğasını başarılı bir şekilde izleyiciye aktarabildiğini itiraf etmeliyim. Mrs. Jennings ve John Middleton’ı canlandıran oyuncular ise apayrı bir parantez hak ediyor; her sahnede kurdukları neşeli ve biraz dedikoducu çember, beni o kadar keyiflendirdi ki, okurken hissettiklerimin aksine bu karakterlere asla kızamadım. Hatta her göründüklerinde gülümsemeden edemedim. Sonuç olarak, film, gereksiz sahnelerle uzatılmasa ve hikayenin kilit noktalarına daha fazla sadık kalınsaydı, bir kış gecesinde yanında bir bardak sıcak çikolata eşliğinde mükemmel bir yol arkadaşı olabilirdi. Bu haliyle de, samimi bir kızlar gecesine eşlik edebilecek eğlenceli bir seçenek sunuyor. Normalde bir uyarlama izlenecekse, önce kitabı okumanın daha doğru bir yol olduğunu düşünürüm. Ancak “Akıl ve Tutku” için tam tersini önermek daha yerinde olabilir. Önce filmi izlerseniz, hem filmden hem de kitaptan hemen hemen aynı keyfi alabilirsiniz.

sadecemihri 1 year ago

Gerçek Tanıklarla Akran Zorbalığı

Bilge Çevik

1 Gönderi

Selamün Aleyküm ve merhaba! Zorbalık, kahkahalarla süslenmesi gereken yılların üzerine düşen keskin bir gölgedir. Bu gölge, sadece bir çocuğun ruhunda değil, çevresindeki herkesin yüreğinde silinmez izler bırakır. Yıllar geçse ve anılar silikleşse bile, bu izler kalpten asla silinmez. Bir çocuğun…devamıSelamün Aleyküm ve merhaba! Zorbalık, kahkahalarla süslenmesi gereken yılların üzerine düşen keskin bir gölgedir. Bu gölge, sadece bir çocuğun ruhunda değil, çevresindeki herkesin yüreğinde silinmez izler bırakır. Yıllar geçse ve anılar silikleşse bile, bu izler kalpten asla silinmez. Bir çocuğun sessiz çığlıklarını fark edebilmek ve onun için huzurlu bir yaşamı yeniden inşa etmek, öncelikle ailesinin, ardından öğretmenlerin en öncelikli görevidir. Bu noktada bir öğretmen olarak, Bilge Çevik'in "Gerçek Tanıklarla Akran Zorbalığı" kitabıyla akran zorbalığı ile mücadele konusunda toplumumuza ayna tuttuğunu ve bizlere güçlü bir rehber sunduğunu düşünüyorum. Kitabı elime ilk aldığımda, başlığından yola çıkarak onun yalnızca yaşanmış zorbalık öyküleriyle farkındalık yaratmayı hedeflediğini sanmıştım. Ancak Bilge Çevik, bu farkındalığı bir adım ileri taşıyarak zorbalığa nasıl dur diyebileceğimizi de adım adım anlatmış. Kurbanın ve zorbanın nasıl ayırt edilebileceği; zorbalığın türleri; zorbalığa tanıklık edenler; ailelerin, öğretmenlerin, okul yönetiminin ve toplumun bu süreçte izlemesi gereken yollar... Hepsi detaylı bir şekilde açıklanmış. Kitap, bir makalenin sağlamlığıyla bir romanın akıcılığını bir araya getirerek, herkesin kolaylıkla okuyabileceği bir eser ortaya koymuş. Bu kitabı okurken yoğun duygular hissetmeniz kaçınılmaz. Her bir satır, yüreğinizde bir taş gibi oturuyor. Sırf okullarının prestijini korumak adına çocukları çaresiz bırakan yöneticiler, velilerin kıskacında yalnızlaşan öğrenciler ve yalnızca bir tane arkadaşı olsun diye yardım çağrısı yapan masum ruhlar... Hepsini okurken, gözlerinizin önünde canlanıyor. Kitap, yalnızca kurbanların değil, zorbalık yapan çocukların da dünyasını açığa çıkararak bu hassas süreçte zorbayla değil zorbalıkla savaşılması gerektiğini vurguluyor. Sonuçta, zorbalığı yapan çocuklar da kendi gerçekleriyle başa çıkamayan bireyler. Ancak bu, yaptıklarının sonuçsuz kalacağı anlamına gelmiyor. Kitapta belirtildiği gibi, hem kurbana hem de zorbaya aile, okul ve toplum destekli bir tedavi ve eğitim verilmesi gerekiyor. Sonuç olarak, bu kitap herkese düşen görevleri incelikle sunarak güçlü bir toplumsal bilinç oluşturuyor. Bu yüzden, özellikle aileler ve öğretmenler olmak üzere toplumun her bireyinin okuması gereken bir kitap olduğunu düşünüyorum. Zira zorbalık, sadece bireysel bir sorun değil; toplumsal bir yara. Eğer bu yarayı iyileştirmek istiyorsak, her birimiz üzerimize düşen sorumluluğun farkına varmalı ve harekete geçmeliyiz.

sadecemihri 1 year ago

Büyük Budapeşte Oteli

Wes Anderson

175 Gönderi

"Bir zamanlar insanlık olarak bilinen şu vahşi mezbahada hala ufak da olsa bir umut ışığı kalmış." Wes Anderson'dan izlediğim 6. filmi listeme eklemekten duyduğum büyük memnuniyeti belirterek yazıma başlamak istiyorum. İlk izlediğimden beri şahsına münhasır tarzına hayran kaldığım Anderson, bu…devamı"Bir zamanlar insanlık olarak bilinen şu vahşi mezbahada hala ufak da olsa bir umut ışığı kalmış." Wes Anderson'dan izlediğim 6. filmi listeme eklemekten duyduğum büyük memnuniyeti belirterek yazıma başlamak istiyorum. İlk izlediğimden beri şahsına münhasır tarzına hayran kaldığım Anderson, bu filmiyle de görsel bir şölene imza atmış. Sinematografi açısından izlediğim diğer beş filmine nazaran Büyük Budapeşte Oteli kesinlikle zirve noktası olmuş. Ancak kurgusu için aynısını söyleyemeyeceğim. Eğlenceli ve temposu yüksek bir film. Kenara not aldığım pek çok edebi repliği de içeriyor. Gel gelelim görsellik o kadar ön planda ki hikayesi sönük kalıyor. Yine de seyir zevki yüksek olduğu için hikayenin arka planda oluşu beni izlerken rahatsız etmedi. Diğer filmleriyle kıyasladığım anda fark ettiğim bir detay oldu (Bahsettiğim filmleri: Rushmore, The Royal Tenenbaums, Hotel Chevalier, The Darjeeling Limited, Fanstastic Mr. Fox). Bu beş filmde yine Anderson'ın imzası olan renk paletleri göze çarpıyor fakat Budapeşte Oteli'ndeki kadar yoğun ve çarpıcı değildi nezdimde. Buna karşın senaryolarının daha doyurucu olduğunu düşünüyorum. Filmin kurgusu demişken yavaştan konusuna geçmek istiyorum. Film, Avrupa'da Zubrowka Cumhuriyeti adında uydurulmuş bir ülkedeki Budapeşte Oteli'nin sahibi Mustafa Bey'in, bir zamanlar otelin belboyu Zero (takma adı buymuş) iken nasıl otelin sahibi olduğunu bir yazara anlatmasını konu ediniyor. Filmin en can alıcı kısımlarından birinin de burası olduğunu düşünüyorum. Zira Mustafa Bey filmdeki tek anlatıcı değil. Film, söz konusu yazarın "Büyük Budapeşte Oteli" adlı kitabını elinde tutan bir kızın kitabı açmasıyla başlıyor. Önce yazarımızın anlatıcılığına tanıklık ediyoruz sonra Mustafa Bey'in anlatımıyla hikayenin içine giriyoruz. Matruşka bebekleri gibi katman katman işlenmiş bir kurgu. Filmi güzelleştiren bir başka detay ise her dönem geçişinde kamera ölçeğinin (ölçek mi deniyor tam emin değilim ama) değişmesi ve bu ölçeklerin bahsi geçen dönemde sinemada kullanılan ölçeklere uygun seçilmesi. Wes Anderson böyle küçük oyunlarla filme çekiyor bizi. Tabii bu filme çekilmemizin nedenlerinden sadece bir tanesi. Beni asıl filme çeken başından sonuna kadar bir masalın içindeymişim gibi gözlerimi alan görselliği oldu. Anderson'ın renkleri, simetriyi ve açıları kullanış şekli öylesine sanatsal ki her dakika bir başka tablonun içine girmiş gibi hissetmekten kendimi alamadım. Büyük Budapeşte Oteli ile estetik değeri yüksek, incelikli bir yapım sunulmuş bizlere. Bilhassa da dış mekan çekimleri çok hoşuma gitti. Dış mekanların sette çekildiği biraz belli olmasına rağmen izlerken heybetli dağların tepesinde, lapa lapa kar yağarken bir köşede oturup Türk kahvesi içmeyi sonra da karın içinde yuvarlana yuvarlana gezmeyi öyle çok istedim ki... Oyunculuklar ve karakterler de çekimleri kadar harikaydı. Yazımın bu kısmına kadar bahsetmediğim filmin ana karakteri olan otelin konsiyerji Gustav, ilginç kişiliği ile filmin mizahi yönünü beslemiş. Her hareketi ayrı olay olan, enerjik, aynı anda hem kibar hem kaba olmayı beceren ve Budapeşte Oteli'ni Budapeşte Oteli yapan karakter Gustav. Hayatını ve dokunduğu her şeyi romantize eden biri. Gustav'ı, özellikle de Zero ile dostluğunu izlemek çok tatlıydı. Tam Gustav'ın ne kadar bencil ve çıkarcı bir adam olduğunu düşünüyorken tren sahnelerinde Zero'ya arka çıktığını görmek karakterin başka boyutlarının da olduğunu anlamamızı sağlıyordu. Burada Tren sahnelerine bir parantez açmak istiyorum. Tren sahnelerinde savaşa ve rejim değişikliklerine yer veriliyor. Wes Anderson bunu arka planda o kadar güzel bir dengede vermiş ki filme hiçbir dramatiklik katmadan ama savaşın ve baskının tüm yıkıcılığını da hissettirerek göstermiş. Bu parantezi kapatıp tekrar oyunculara dönecek olursak Gustav'ı canlandıran Ralph Fiennes çok iyi bir iş çıkartmış. Karakterin dinamikliğine bir de tiyatral bir hava katarak Gustav'ı canlandırmamış yaşamış. Ve tabii ki başlı başına kendisi de bir karakter niteliği taşıyan Budapeşte Oteli...Zarif pembe tonlarında boyanmış dış cephesi bizi içine çekiyor resmen. Büyük Budapeşte Oteli'nin mimarisi, Karlovy Vary'daki tarihi Bristol Palace Hotel ve Grandhotel Pupp otellerinden ilham alınarak çizilmiş. Bu bilgiyi öğrenir öğrenmez her iki oteli de araştırdım ve her ikisinin de mimarisine hayran kaldım. Allah, dünya gözüyle de gidip görmeyi nasip etsin (Gitmişken konaklarım da inşallah). Her daim hareketli, kalabalık ve canlı olan iç cephesinde ise kırmızı tonlar hakim. Otel çalışanlarının mor renkli kıyafetleriyle mükemmel bir kontrast oluşturulmuş. Sadece renkleriyle değil; gösterişli avizeleri, yüksek tavanı, incelikli işlemeleriyle ilgimizi çeken halıları ve kıvrımlı uzun merdivenleriyle otelin içi de dışı kadar ihtişamlı. Bizi sanatsal doyuma ulaştıran eser, başladığı gibi de bitiyor. Matruşka bebekleri gibi iç içe geçmiş bu hikayenin adım adım ilk durağına dönüyoruz. Önce Mustafa ve genç yazarın yanına sonra yazarın yaşlı haline. En nihayetinde de baştaki kızın Büyük Budapeşte Oteli adlı kitabı kapatmasıyla son buluyor film.